Μια μέρα σαν την σημερινή, 24 Φεβρουαρίου του 1907, η Μακεδονική γη βάφτηκε με αίμα και δόξα. Μια μέρα σαν αυτή, έπεσε μαχόμενος υπέρ πίστεως και πατρίδος ένας ιερέας που δεν δίστασε να γίνει πολεμιστής ο Παπαπασχάλης Τσιάγκας, ο θρυλικός Καπετάν Ανδρούτσος.
Ήταν η εποχή του Μακεδονικός Αγώνας, τότε που η Μακεδονία δεν ήταν απλώς γη, αλλά πεδίο δοκιμασίας ψυχών. Ανάμεσα σε συγκρούσεις, προδοσίες και αγώνες για ταυτότητα, άνθρωποι απλοί καλούνταν να γίνουν ήρωες.
Ο Παπαπασχάλης, ιερέας από το Λειβαδοχώρι Σερρών και λειτουργός στον Άγιο Παντελεήμονα, ζούσε μια ζωή ταπεινή, αφιερωμένη στην πίστη και την οικογένεια. Μέχρι που η βία εισέβαλε με τρόπο αδιανόητο και σφράγισε για πάντα τη μοίρα του.Το 1906, βουλγαρική συμμορία δεν αρκέστηκε σε μια απλή επίθεση. Διέπραξε σφαγή. Δολοφόνησαν τον πατέρα του, τραυμάτισαν βαριά τη μητέρα του και έκαψαν το σπίτι του. Μα η φρίκη δεν σταμάτησε εκεί. Έσφαξαν την έγκυο παπαδιά του και τρία από τα τέσσερα παιδιά του. Μια ολόκληρη οικογένεια ξεκληρίστηκε μέσα σε μια στιγμή.
Μόνο ένα παιδί σώθηκε. Ο μικρός Γιαννάκης, οκτώ ετών. Ένα παιδί που έμελλε να κουβαλήσει τη μνήμη και την πληγή αυτής της θυσίας στις επόμενες γενιές.Από εκείνη τη στιγμή, τίποτα δεν ήταν πια το ίδιο. Ο ιερέας δεν εγκατέλειψε την πίστη του αλλά την έντυσε με αγώνα. Πήρε το ψευδώνυμο Καπετάν Ανδρούτσος και συγκρότησε μικρή αντάρτικη ομάδα. Στα βουνά των Σερρών, με ελάχιστους άνδρες, στάθηκε απέναντι σε οργανωμένες συμμορίες, προστατεύοντας χωριά και ανθρώπους, κρατώντας ζωντανή την ελληνική παρουσία.
Η δράση του ήταν σύντομη, αλλά καθοριστική. Και όπως τόσες φορές στην ιστορία μας, το τέλος γράφτηκε με προδοσία.Στις 24 Φεβρουαρίου 1907, στη Νικόκλεια Σερρών, η ομάδα του περικυκλώνεται από οθωμανικό απόσπασμα ύστερα από καταδοσία. Έξι άνδρες. Καμία ελπίδα διαφυγής χωρίς θυσία.Η πρόταση παράδοσης απορρίπτεται από την πρώτη στιγμή.Παρά τον βαρύ τραυματισμό του, ο Παπαπασχάλης πολεμά μέχρι την τελευταία του σφαίρα. Δεν μάχεται για να σωθεί μάχεται για να σωθούν οι άλλοι. Και τα καταφέρνει. Τρεις από τους άνδρες του διαφεύγουν.
Ο ίδιος συλλαμβάνεται ζωντανός.Και τότε ξεκινά το μαρτύριο. Βασανίζεται, ακρωτηριάζεται, διαπομπεύεται με αγριότητα που ξεπερνά τα όρια της ανθρώπινης φαντασίας. Μα δεν προδίδει, δεν εκλιπαρεί, δεν λυγίζει.Πεθαίνει όρθιος.
Και έτσι περνά στην ιστορία ως ο πρώτος ορθόδοξος ιερέας που έπεσε ως αρχηγός ανταρτικής ομάδας στον Μακεδονικό Αγώνα. Ως σύμβολο πίστης και θυσίας που δεν διαπραγματεύεται.
Η ιστορία όμως δεν τελειώνει εκεί.Χρόνια αργότερα, στην περίοδο της Κατοχής, στην περιοχή της Νιγρίτας Σερρών, οι Βούλγαροι επιστρέφουν όχι μόνο με όπλα, αλλά και με τα κιτάπια του Μακεδονικού Αγώνα. Αναζητούν όσους είχαν πολεμήσει, όσους είχαν ζήσει, όσους είχαν απομείνει. Αναζητούν μνήμη για να την σβήσουν.Μα η μνήμη δεν σβήνεται.
Γιατί ζει μέσα από εκείνα τα παιδιά που σώθηκαν. Μέσα από εκείνους που θυμούνται. Μέσα από απογόνους που δεν ξεχνούν.
Γιατί ζει μέσα από εκείνα τα παιδιά που σώθηκαν. Μέσα από εκείνους που θυμούνται. Μέσα από απογόνους που δεν ξεχνούν.
Μπροστά σε τέτοιες θυσίες, η ιστορία δεν επιτρέπει αδιαφορία. Δεν επιτρέπει λήθη. Γιατί κάποιοι έδωσαν τα πάντα οικογένεια, ζωή, ύπαρξη χωρίς κανένα αντάλλαγμα.Και όμως, σε άλλες σύγχρονες εποχές , υπήρξαν επιλογές που δεν στάθηκαν στο ίδιο ύψος. Υπήρξαν στιγμές όπου το βάρος της ιστορίας δεν σηκώθηκε με την ίδια αποφασιστικότητα. Όπου το όνομα της Μακεδονίας, ποτισμένο με αίμα και αγώνα, αντιμετωπίστηκε από ορισμένους όχι ως ιερή παρακαταθήκη, αλλά ως αντικείμενο διαπραγμάτευσης.Η αντίθεση αυτή δεν σβήνει παραμένει.
Γιατί από τη μία υπάρχει η θυσία και από την άλλη, η ευθύνη και κάθε φορά που ξημερώνει η 24η Φεβρουαρίου, η φωνή της ιστορίας γίνεται πιο δυνατή.Να θυμάσαι από πού έρχεσαι.
Να στέκεσαι αντάξιος εκείνων που θυσιάστηκαν.
Να μην αφήνεις ποτέ τη μνήμη να γίνει είδος προς διαπραγμάτευση.
Στυλ. Καβάζης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου