Λουκία Ιωάννη Μεταξά

Η Λουκία Ι. Μεταξά υπήρξε αρχηγός της Ε.Ο.Ν γυναικών, δηλαδή του γυναικείου τμήματος της Εθνικής Οργανώσεως Νεολαίας, που ιδρύθηκε με τον ΑΝ 334 ΦΕΚ 499 10η Νοεμβρίου 1936 [1] και λειτούργησε ως συμπληρωματική γνώση και κοινωνικές δραστηριότητες για τα παιδιά και τους νέους επί Ιωάννη Μεταξά, 1936 -1941, ως και μετά τον θάνατο του και διαλύθηκε με το Νομοθετικό Διάταγμα υπ’ αριθ. 213 ΦΕΚ 209 25η Ιουνίου 1941 [2] του Πρωθυπουργού της Ελλάδος επί γερμανικής κατοχής, Γεώργιο Τσολάκογλου.

Η Λουκία Μεταξά μετά την διάλυση άμεσα συγκέντρωσε πρόσωπα της Ε.Ο.Ν του φιλικού της περιβάλλοντος, κατοίκους Αθηνών και Πειραιώς και μαζί με τα αντίστοιχα άρρενα μέλη δημιούργησαν αντιστασιακή ομάδα κατά των Γερμανών κατακτητών το «Εθνικόν Κομιτάτον Νέων» που τύπωσαν και εφημερίδα την «Ελεύθερη Σκέψη».

Το γυναικείο τμήμα τον Νοέμβριο του 1941 αποσπάστηκε από το «Εθνικό Κομιτάτο Νέων» [3] και απετέλεσε ξεχωριστή ενότητα αντίστασης την μόνη αμιγώς γυναικεία αντιστασιακή ομάδα με την επωνυμία «ΣΠΙΘΑ» [4] και αρχηγό την Λουκία Μεταξά, η οποία ανέλαβε να τυπώνει σε πολύγραφο που φύλαγε κάτω από το κρεβάτι της την Εφημερίδα «Ελεύθερη Ελληνική Ψυχή». Κυκλοφόρησαν 32 φύλλα. Το αρχείο της «Σπίθας» και η εφημερίδα της, υπάρχει σήμερα ψηφιοποιημένο στα Γ.Α.Κ. Η Λουκία Μεταξά και τα μέλη της «Σπίθας» αναγνωρίστηκαν μεταπολεμικά και παρασημοφορήθηκαν για την αντιστασιακή τους δράση μέχρι την απελευθέρωση.

Ποιά ήταν η Λουκία Ι. Μεταξά:
Η Λουκία, ήταν η πρώτη κόρη του Ιωάννη Μεταξά, γεννήθηκε στην Αθήνα στις 18η Οκτωβρίου 1911 (ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ τομ. ΙΙ σελ.97) και βαπτίστηκε Λουκία - Άννα στις 9η Δεκεμβρίου 1911, με ανάδοχο τον Διάδοχο Κωνσταντίνο, που όπως σημειώνει ο Μεταξάς στο Ημερολόγιο του τομ. ΙΙ σελ.98 , στα βαφτίσια που έγιναν στην οικία του, οδός Πατησίων 152, ο Διάδοχος Κωνσταντίνος έφερε μαζί του και τον υιό του Γεώργιο, τον μετέπειτα Βασιλέα Γεώργιο Β. Η οικία αυτή η πρώτη του ζεύγους Μεταξά ήταν η προίκα της συζύγου του, Λέλας Κωνσταντίνου Χατζηιωάννου και της Άννας Δημοπούλου, οικογένειας με Τηνιακή καταγωγή του βουλευτού Κυκλάδων Νικολό Σαγκρέδο.

Στα χρόνια που ακολούθησαν την γέννηση της Λουκίας ο Λοχαγός τότε Ιωάννης Μεταξάς έλειπε από την οικία του για μεγάλα χρονικά διαστήματα λόγω των Βαλκανικών Πολέμων [5] ή λόγω της θέσεως του ως στρατιωτικού συμβούλου του Βενιζέλου [6], στην συνδιάσκεψη στο Λονδίνο. 

Τον Δεκέμβριο 1912 γεννήθηκε και η δεύτερη κόρη τους που έλαβε το όνομα Ιωάννα - Νανά προς τιμήν της νίκης και απελευθέρωσης των Ιωαννίνων στις 21η Φεβρουαρίου 1913, Μάχη στην οποίαν ο Μεταξάς είχε τον γενικό σχεδιασμό της. Η κατάληψη του Μπιζανίου έιναι έργο του.

Την εξορία του Μεταξά το 1917 [7] στην Κορσική ακολούθησε όλη η οικογένεια. Τα πρώτα ελληνικά γράμματα έμαθε η Λουκία και η Ιωάννα Νανά από ένα αυτοσχέδιο αναγνωστικό, ένα αλφαβητάριο [8], που έφτιαξε ο Ιωάννης Μεταξάς, το χειρόγραφο του οποίου βρίσκεται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους. Δύο περίπου χρόνια έμειναν δέσμιοι των Γάλλων η κυρία Μεταξά και τα δύο κοριτσάκια 6 και 7 ετών, ακόμα και όταν ο Μεταξάς μαζί με τον Γούναρη και τον Γεώργιο Πεσμαζόγλου, πέρασαν κρυφά στην Σαρδηνία προκειμένου να γλυτώσουν την εκτέλεση τους, στο τέλος του πολέμου το 1918. Αλλοι εξόριστοι καταδικάστηκαν σε θάνατο. Η οικογένεια Μεταξά συνέχισε την παραμονή της στην Ιταλία, Σιένα, Φλωρεντία, Κουαρτσιανέλλα και η επιστροφή στην Ελλάδα έγινε αφού έχασε τις εκλογές ο Βενιζέλος και εδόθη χάρη στον Μεταξά που είχε καταδικαστεί τελικά εις θάνατον.

Στην επιστροφή της από την εξορία το 1920, η οικογένεια Μεταξά εγκαταστάθηκε στο Νέο Φάληρο σε νοικιασμένο σπίτι, αφού το σπίτι τους που ήταν η προίκα της Λέλας αναγκάστηκαν λόγω οικονομικών προβλημάτων να το πουλήσουν. Νέοι ιδιοκτήτες οικογένεια Γουλανδρή στην οικία της οποίας στην Άνδρο έχουν μεταφερθεί οι δύο μαρμάρινοι λέοντες που στόλιζαν την είσοδο του.

Στο Νέο Φάληρο η οικογένεια πάρεμεινε περί τα 7 χρόνια. Αυτά είναι τα χρόνια που ο Μεταξάς ίδρυσε το κόμμα των Ελευθεροφρόνων [9] εξελέγη ως Αρχηγός άλλοτε με 56 Βουλευτές και έλαβε μέρος στις Κυβερνήσεις συνασπισμού του Αλεξάνδρου Ζαΐμη 1926 -1928 [10] Αυτά τα χρόνια οι δύο κόρες του Μεταξά, που ήδη κατείχαν λόγω της εξορίας 4 γλώσσες , ελληνικά, γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά έλαβαν ελληνική παιδεία και φοίτησαν και αποφοίτησαν από την Σχολή Μακρή και η μεν Λουκία έδωσε εξετάσεις στην Ανωτάτη Εμπορική η δε Νανά στην Σχολή Καλών Τεχνών, που δεν μπόρεσε όμως να πάει τελικά για να σπουδάσει γλυπτική που ήταν η κλίση της γιατί αρρώστησε με φυματίωση.

Από το 1928 η οικογένεια κατοίκησε στην οδόν Πατησίων 150, σε προσωπική ιδιοκτησία της κας Μεταξά, όπου επί προ υπαρχόντων καταστημάτων ο Μεταξάς ανήγειρα δύο ορόφους για προσωπική κατοικία τους. εκεί συνεχίζει την πολιτική του σταδιοδρομία ενώ το γραφείο Ελευθεροφρόνων έχει αλλού διεύθυνση. Το 1932 ο Μεταξάς επανέρχεται στον πολιτικό στίβο. Η Λουκία απόφοιτος από την Ανωτάτη Εμπορική παντρεύεται το 1935 τον Γεώργιο Μαντζούφα νομικό και μεταπολεμικά τακτικό καθηγήτη Αστικού Δικαίου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και κατοικεί στη οδόν Κριεζώτου.

Στην οδό Πατησίων βρίσκεται ακόμα ο Ιωάννης Μεταξάς και όταν συμμετέχει στις εκλογές του Ιανουαρίου 1936, εκλέγεται με επτά 7 βουλευτές και ο Βασιλεύς Γεώργιος Β’ τον διορίζει Υπουργό των Στρατιωτικών (5η Μαρτίου 1936) και Αντιπρόεδρο της Υπηρεσιακής Κυβερνήσεως Κωνσταντίνου Δεμερτζή (15η Μαρτίου 1936). Ο ξαφνικός θάνατος του Δεμερτζή οδηγεί στην πρωθυπουργία τον Μεταξά που ψηφίζεται στην Βουλή με 241 ναι ! 16 όχι και 1 ένα λευκό [11]. Από τις 30η Απριλίου ως τις 4η Αυγούστου με Υπουργό Εργασίας τον αριστερό συνδικαλιστή Αριστείδη Δημητράτο, θα περάσει τα πρώτα πολλά φιλεργατικά νομοσχέδια, όμως το κομουνιστικό κόμμα δημιουργεί νέες αναστατώσεις και συνεχείς απεργίες που οδηγούν τον Μεταξά στην απόφαση να άρει άρθρα του Συντάγματος και κάνει δικτατορία μια δικτατορία που ανεμένετο από πολύ νωρίτερα και με πρόθυμους άλλους πολιτικούς [12].

Η Λουκία [13] με θαυμασμό και λατρεία στον πατέρα της παραμένει κοντά του σε κάθε έργο και φυσικά αναλαμβάνει την διοικηση της ΕΟΝ γυναικών. Η αγάπη της θα συνεχίσει και μετά τον θάνατο του με πράξεις αυταπάρνησης και γενναιότητας ως αντιστασιακή και έντονου κοινωνικού έργου ομασδικά ή μόνη όπως είχε διαποτιστεί με τις ιδέες, τις αρχές και τις αξίες του πατέρα της .

Με την απελευθέρωση θα ενταχθεί στην ομάδα «Φίλοι του Χωριού» και θα βαδίσει στα συνοριακά χωρία με κίνδυνο ζωής, μεταφέροντας τρόφιμα και ήδη πρώτης ανάγκης. Στην Κόνιτσα θα συναντήσει ένα αγοράκι 4 ετών χωρίς γονείς με σπασμένα πόδια. Το εγκατέλειψε η οικογένεια του που ακολούθησε τους αντάρτες κομουνιστές στην Βουλγαρία. Ο Χρήστος δεν μπορούσε ούτε να σταθεί. Είναι ο Χρήστος Τάκας τον οποίο αναλαμβάνει πλέον εξ ολοκλήρου, οικονομικά ιατρικά, με χρέη γονέως η Λουκία μέχρι το γάμο του και όσο ήταν έν ζωή.

Η Λουκία αναλαμβάνει επίσης την πνευματική κληρονομιά του Μεταξά. Κρύβει το Ημερολόγιο [14] του στα χρόνια της κατοχής και το τυπώνει στα πρώτα χρόνια της απελευθέρωσης παρόλη την επιθυμία του πατέρα της να μη θιγούν οι αναφερόμενες οικογένειες. Βοηθάει της οικογενειακές πωλήσεις και οι φίλες της, Πρώτη ανάμεσα τους η Λιάνα Φραγκιά – Παπαδήμου https://ioannismetaxas.gr/ELENI%20FRAGIA%201944%20-%2045.jpg θα περάσει το χειρόγραφο στην γραφομηχανή.

Η Λουκία θα τυπώσει και τους Λόγους [15] του Μεταξά 1936 -1941. Θα συγκεντρώσει επίσης όλα τα αντικείμενα του και θα φροντίσει να τοποθετηθούν στην Μπενάκειο βιβλιοθήκη σε ξεχωριστή αίθουσα με το όνομα Μουσείο «Ιωάννη Π. Μεταξά». Εκεί θα συγκεντρωθούν και τα βιβλία του που έγιναν δωρεά το 1945 στην βιβλιοθήκη της βουλής, ακολουθώντας την επιθυμία του θανόντος Εθνικού Κυβερνήτη (είναι στην διαθήκη του) να μείνουν στην Νεολαία [16]. Εκεί θα τα βρει η διάλυση. Τα μεν βιβλία θα μεταφερθούν στην Βιβλιοθήκη της Βουλής στην οδόν Λένορμαν αλλά όχι στις βιβλιοθήκες τους αλλά σε σιδερένια ράφια έχοντας χάσει την ιδιαιτερότητά τους ως συλλογή του πρωθυπουργού. Τα δε πολύτιμα αντικέιμενα παραμένουν στο κεντρικό κτίριο της Βουλής άφαντα στα υπόγεια της, όπου δεν μπορεί να τα δει πλέον κανείς. Συλλογές, αφιερώματα, δώρα, πολύτιμα αντικείμενα, όσα σώθηκαν από την κομουνιστική λαίλαπα που κατέλαβε την Πρωθυπουργική κατοικία του Ιωάννη Μεταξά στην οδόν Στρατηγού Δαγκλή 10, την μετέτρεψεσε νοσοκομείο των ανταρτών και έκλεψε τα υπάρχοντα της, η Ελληνική Δημοκρατία τα αφάνησε για 50 χρόνια στα υπόγεια της Βουλής των Ελλήνων.

Ότι ήταν κυβερνητικό έγγραφο του Μεταξά ή το Αρχείο της ΕΟΝ η Λουκία φρόντισε να κρυφτεί στον πόλεμο και να κατατεθεί στα ΓΑΚ, όπου βρίσκεται και σήμερα ψηφιοποιημένο περί τις 60.000 σελίδες με έξοδα της εγγονής του Μεταξά Ιωάννας Ευγενίου Φωκά [17].

ΠΗΓΗ

Το ως άνω άρθρο σε pdf
https://ioannismetaxas.gr/LOUKIA%20I.%20METAXA%202023.pdf
Εξωτερικοί σύνδεσμοι.
Ακολουθήστε αυτούς τους συνδέσμους για περισσότερες πληροφορίες.
[1] ΑΝ 334 ΦΕΚ 499 10η Νοεμβρίου 1936 – Ίδρυση της Ε.Ο.Ν.
https://ioannismetaxas.gr/ΦΕΚ%20499%2010%20ΝΟΕ%201936%20ΑΝ%20334%20ΙΔΡΥΣΗ%20ΕΟΝ.pdf
[2] Νομοθετικό Διάταγμα υπ’ αριθ. 213 ΦΕΚ 209 25η Ιουνίου 1941 – Κατάργηση της Ε.Ο.Ν.
https://ioannismetaxas.gr/ΚΑΤΑΡΓΗΣΗΣ%20ΕΟΝ%20ΝΔ%20213%20ΦΕΚ%20A%20209%201941.pdf
[3] «Εθνικό Κομιτάτο Νέων»
https://www.ioannismetaxas.gr/EthnikoKomitato.html
[4] «ΣΠΙΘΑ»
https://www.ioannismetaxas.gr/Spitha.html
[5] Βαλκανικοί Πόλεμοι
https://ioannismetaxas.gr/Balcan_Wars.html
[6] Μεταξάς - Βενιζέλος
https://ioannismetaxas.gr/Metaxas_Venizelos.html
[7] Εξορία
https://www.ioannismetaxas.gr/Varius/Exoria.html
[8] Αλφαβητάριο
https://www.ioannismetaxas.gr/HthosPnevma.html
[9] Κόμμα των Ελευθεροφρόνων
https://www.ioannismetaxas.gr/Politikos.html
https://www.ioannismetaxas.gr/«ΚΟΜΜΑ%20ΕΛΕΥΘΕΡΟΦΡΟΝΩΝ»%201920-1936.pdf
[10] Πολιτικός
https://ioannismetaxas.gr/Ypourgos.html
[11] Κυβερνήτης
https://www.ioannismetaxas.gr/Kivernitis.html
[12] 4η Αυγούστου 1936
https://www.ioannismetaxas.gr/4nAvgoustou.html
[13] Λουκία Μεταξά
https://www.ioannismetaxas.gr/Loukia.html
[14] ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ
https://www.ioannismetaxas.gr/Hmerologio.html
[15] ΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΣΚΕΨΕΙΣ
https://www.ioannismetaxas.gr/LogoiSkepsis.html
[16] ΔΙΑΘΗΚΗ
https://www.ioannismetaxas.gr/Diathiki.html
[17] ΑΡΧΕΙΟ ΙΩΑΝΝΟΥ ΜΕΤΑΞΑ – Γ.Α.Κ.
https://www.ioannismetaxas.gr/Arxio.html
Πηγές-Αρχεία-Βιβλιογραφία-Βιογραφία
https://www.ioannismetaxas.gr/Bibliografia.html