Αύριο είναι Δεκαπενταύγουστος. Το «Πάσχα του καλοκαιριού». Το δεύτερο Πάσχα των Ελλήνων.
Από την Τήνο και την Πάρο μέχρι τα μοναστήρια της Μακεδονίας, της Ηπείρου και της Κρήτης· από τα μεγάλα προσκυνήματα μέχρι το τελευταίο ξωκλήσι στην πλαγιά ενός βουνού ή στην άκρη ενός νησιού, χιλιάδες άνθρωποι θα προφέρουν την ίδια, τόσο οικεία λέξη: «Παναγία μου…»Ίσως λίγες λέξεις έχουν ριζώσει τόσο βαθιά στην ψυχή αυτού του λαού.
«Παναγία μου» λέει η μάνα για το παιδί της. «Παναγία μου» ο άρρωστος για την υγεία του. «Παναγία μου» ο ναυτικός μέσα στη θάλασσα. «Παναγία μου» ο άνθρωπος που πονά, που φοβάται, που ελπίζει.
Και είναι παράξενο: σε μια εποχή όπου τόσα πράγματα μάς χωρίζουν, Εκείνη εξακολουθεί να μας ενώνει.
Γιατί η Παναγία δεν υπήρξε ποτέ για τους Έλληνες μια αφηρημένη θρησκευτική έννοια. Έγινε η Παναγιά του χωριού μας, του νησιού μας, του βουνού μας, των προσφύγων, των ναυτικών, των ξενιτεμένων. Πήρε εκατοντάδες ονόματα, γιατί κάθε τόπος θέλησε να Την αισθανθεί δική του. Και γύρω από την εικόνα Της συγκεντρώνονταν άνθρωποι, οικογένειες, χωριά ολόκληρα. Γενιές συναντούσαν γενιές. Οι ζωντανοί θυμούνταν τους κεκοιμημένους. Η πίστη γινόταν κοινότητα και η κοινότητα μνήμη.
Κι ίσως γι' αυτό ο αυριανός εορτασμός έχει σήμερα μια ιδιαίτερη σημασία.
Γιατί η Ελλάδα δεν κινδυνεύει μόνο να φτωχύνει οικονομικά. Κινδυνεύει να φτωχύνει σε σχέσεις.
Τα χωριά μας αδειάζουν. Οι οικογένειες μικραίνουν. Οι νέοι φεύγουν. Οι γειτονιές παύουν να είναι κοινότητες ανθρώπων. Η μοναξιά μεγαλώνει ακόμη και μέσα στις πολύβουες πόλεις.
Και μαζί με όλα αυτά, ένας νέος κόσμος οικοδομείται γύρω μας, στον οποίο ο άνθρωπος κινδυνεύει να γίνεται ολοένα περισσότερο αριθμός, δεδομένο, κωδικός, ψηφιακό ίχνος.
Να γνωρίζουμε τα πάντα για τον άλλον και όμως να μη γνωρίζουμε τον άλλον.
Να είμαστε διαρκώς «συνδεδεμένοι» και συγχρόνως βαθιά μόνοι.
Απέναντι σε αυτόν τον κόσμο, η αυριανή γιορτή μάς θυμίζει κάτι πολύ παλιό και ταυτόχρονα πολύ σύγχρονο: Ο άνθρωπος δεν είναι αριθμός. Είναι πρόσωπο.
Έχει όνομα. Έχει πατέρα και μητέρα. Έχει ρίζες. Έχει τόπο. Έχει μνήμη. Έχει ανθρώπους που αγαπά και ανθρώπους που τον αγαπούν.
Και πάνω απ' όλα έχει ανάγκη από σχέση και κοινωνία.
Ίσως λοιπόν το μεγάλο μήνυμα του φετινού Δεκαπενταύγουστου να βρίσκεται ακριβώς εδώ.
Να μη χάσουμε μέσα στην τεχνολογική ταχύτητα την ανθρώπινη εγγύτητα. Να μη θυσιάσουμε την κοινότητα στην ευκολία. Να μη λησμονήσουμε τις ρίζες μας στο όνομα μιας αόριστης «προόδου». Να μη δεχθούμε ποτέ έναν κόσμο στον οποίο η αξία του ανθρώπου θα χωρά ολόκληρη μέσα σε έναν αριθμό και σε μια ηλεκτρονική εγγραφή.
Αύριο, όμως, όταν θα χτυπήσουν οι καμπάνες στα χωριά και στα νησιά μας, θα συμβεί και κάτι ακόμη.
Ένας λαός που πολλές φορές μοιάζει κουρασμένος, διαιρεμένος και απογοητευμένος θα ξαναβρεί, έστω για λίγο, μια κοινή αναφορά.
Και όσο μια μάνα θα ανάβει ένα κερί για το παιδί της, όσο ένας ξενιτεμένος θα θυμάται την Παναγιά του χωριού του, όσο ένας άνθρωπος μέσα στη δυσκολία του θα εξακολουθεί να ψιθυρίζει «Παναγία μου, βοήθησέ με», υπάρχει ελπίδα.
Γιατί αυτό σημαίνει ότι κάτω από τη σκόνη της εποχής υπάρχει ακόμη κάτι ζωντανό.
Υπάρχει ακόμη μνήμη. Υπάρχει ακόμη πίστη. Υπάρχει ακόμη κοινότητα. Υπάρχει ακόμη ψυχή.
Χρόνια πολλά στην Ελλάδα. Χρόνια πολλά σε κάθε ελληνικό σπίτι.
Και μια ευχή στην Κυρά αυτού του τόπου: Παναγία μας, σκέπαζε τον λαό μας. Και κράτησε ζωντανή την ψυχή του.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου