Η τοξικότητα της κουλτούρας ακύρωσης (cancel culture).

Η τοξικότητα της κουλτούρας ακύρωσης (cancel culture).

Υπάρχει χώρος για ποιμαντική αντιμετώπιση;

Πρωτοπρεσβυτέρου Χριστοφόρου Χρόνη

Κληρικού Ι. Μ. Αιτωλίας κ΄ Ακαρνανίας

(Δρ. Θεολογίας-Μ.Α Φιλοσοφίας)

Διδάσκοντος στο ΕΚΠΑ/Θεολογική Σχολή-Τμ. Θεολογίας

1. Η κουλτούρα ακύρωσης ζει και βασιλεύει

  Η κουλτούρα ακύρωσης (cancel culture) είναι μια σύγχρονη μορφή λογοκρισίας/εξοστρακισμού, κατά την οποία κάποιος απομακρύνεται από τους κοινωνικούς ή επαγγελματικούς κύκλους, είτε διαδικτυακά, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είτε στην πραγματική ζωή. Όσοι υπόκεινται σε αυτόν τον εξοστρακισμό, λέγεται ότι έχουν «ακυρωθεί» (έχουν φάει cancel) και, ως επί το πλείστο, θύματα πέφτουν άνθρωποι, ακόμη και επιφανείς άνθρωποι, που αντιβαίνουν τον καθωσπρεπισμό/πολιτική ορθότητα. Ο όρος έχει κυρίως αρνητική χροιά και χρησιμοποιείται σε συζητήσεις για την ελευθερία του λόγου και τη λογοκρισία.[1]

  Το αυξανόμενο πρόβλημα της κουλτούρας ακύρωσης συνδέεται με τη συνεχιζόμενη απομάκρυνση του δυτικού πολιτισμού από τη χριστιανική ηθική. Καθώς η κοινωνία γίνεται όλο και πιο μεταχριστιανική, θα υιοθετεί φυσικά συμπεριφορές λιγότερο συμβατές με τη χριστιανική-βιβλική προσέγγιση. Πλέον στην εποχή μας αξία δεν έχουν οι αξίες και η αλήθεια, αλλά οι γνώμες. Η γνώμη μου είναι η αλήθειά μου. Όποιος δεν δέχεται την αλήθειά μου, στοχοποιείται και ακυρώνεται. Σχετικισμός και αλαζονεία παντού. Δεν υπάρχει απόλυτη αλήθεια παρά μόνο η αλήθεια που πιστεύω εγώ. Οι απόλυτες αλήθειες έχουν μπει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας. Βέβαια ο σχετικισμός, η άποψη δηλ. ότι δεν υπάρχουν απόλυτες αλήθειες, πριονίζει το κλαδί πάνω στο οποίο στέκεται και αυτοαναιρείται, αφού πρέπει να δεχθεί οπωσδήποτε μία απόλυτη αλήθεια: ότι δεν υπάρχουν απόλυτες αλήθειες.

  Η κουλτούρα της ακύρωσης είναι καρκίνος στη δημοκρατία, την αξιοκρατία, τη δίκαιη διαδικασία και την ελευθερία της έκφρασης. Ο καρκίνος αυτός δίνει μεταστάσεις κυρίως μέσω του τύπου, της τηλεόρασης και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Η κουλτούρα ακύρωσης καταστρέφει τη δημιουργικότητα, θέτει σε κίνδυνο βασικές ελευθερίες, διαστρεβλώνει την ιστορία, ενδυναμώνει δεξιούς και αριστερούς εξτρεμιστές, καταστρέφει υπολήψεις που κερδήθηκαν με κόπο—όλα αυτά χωρίς λογοδοσία ή διαφάνεια. 

 Η κουλτούρα ακύρωσης προκαλεί περισσότερα προβλήματα παρά λύνει. Κατηγορεί ψευδώς, είναι άνευ προτύπων, μη διαφανής και συχνά ανώνυμη, κρύβει προσωπικές, ιδεολογικές και πολιτικές ατζέντες. Μπορεί να γίνει όργανο για εκδίκηση και εκβιασμό. Η κουλτούρα ακύρωσης είναι πραγματική. Στην κουλτούρα ακύρωσης δεν έχεις το δικαίωμα της δίκης και απολογίας. Κρίνεσαι αμέσως χωρίς δίκη. Πρόσφατα, μερικοί κριτικοί μουσικής προσπάθησαν να ακυρώσουν τον Μπετόβεν, αποκαλώντας τη μουσική του το «soundtrack» για τα λευκά προνόμια και την καταπίεση!!![2]

2. Ακυρώνοντας την κουλτούρα ακύρωσης

Δεν είναι καθόλου εύκολο να ακυρωθεί η κουλτούρα ακύρωσης γιατί, όπως όλες οι «κουλτούρες», είναι διάχυτη παντού, ενώ δεν έχει σπίτι-γραφείο ή έδρα και φυσικά κανείς δεν είναι άμεσα υπεύθυνος. Η κουλτούρα της ακύρωσης πρέπει να αμφισβητηθεί στην αγορά των ιδεών. Όσοι από εμάς αγαπούν την ελευθερία, υπερασπίζονται τη δίκαιη διαδικασία, υποστηρίζουν την ελευθερία του λόγου, ευνοούν την αξιοκρατία, περιφρονούν τους νταήδες, αντιτίθενται στην πολιτική ταυτότητας, απαιτούν ισότητα για όλους, εκτιμούν την αναζήτηση της αλήθειας και απορρίπτουν την πολιτική ορθότητα, πρέπει να αντισταθούν στους μεγάλους κινδύνους για την ελευθερία. Πρέπει να ακυρώσουμε την κουλτούρα ακύρωσης τώρα, πριν μετατραπεί σε παγκόσμια κουλτούρα.[3]