Οἱ Χρι­στια­νοί πα­λαιά εἶ­χαν πιό πολ­λή εὐ­λά­βεια στό ἀν­τί­δω­ρο, ἀπ' ὅ,τι οἱ πολλοί σή­με­ρα στή Θεία Κοι­νω­νία.

Οἱ Χρι­στια­νοὶ πα­λαιὰ εἶ­χαν πιὸ πολ­λὴ εὐ­λά­βεια στὸ ἀν­τί­δω­ρο, ἀπ' ὅ,τι οἱ πολλοὶ σή­με­ρα (καὶ μοναχοί) στὴ Θεία Κοι­νω­νία.

Ἅγιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης

Πώς σε λένε; – Με λένε αντίδωρο.

Πώς σε λένε;
– Με λένε αντίδωρο.
– Δηλαδή τι πάει να πει;
– Δεν είμαι το δώρο…
– Καλά το δώρο που είναι;
– Στο Άγιο Ποτήριο μέσα! Από εκεί να πας να το πάρεις…
– Εσύ τί είσαι;
– Εγώ είμαι ευλογία.
– Εκείνο τί είναι;
– Εκείνο είναι το δώρο εις άφεσιν αμαρτιών και ζωήν την αιώνιον. Είναι η είσοδος για τη Βασιλεία των Ουρανών.
– Εσύ τι είσαι;
– Είμαι ευλογία Κυρίου και έλεος. Σε περιμένω να εξομολογηθείς, να μετανοήσεις, να αλλάξεις ζωή και να Κοινωνήσεις το Σώμα και το Αίμα Του Χριστού για να σωθείς. Το αντίδωρο είναι η κοιλία της Θεοτόκου. Ευλογία από τη Θεοτόκο παίρνουμε με το αντίδωρο. Το δώρο είναι εκείνο που γέννησε η Θεοτόκος και μετουσιώθηκε μέσα εις άφεσιν αμαρτιών και είναι ο Χριστός. Έπειτα δίνεται μία μικρή ευλογία, για να μην κόψεις τελείως την επαφή σου με την Εκκλησία. Όχι όμως ότι στο αντίδωρο υπάρχει σωτηρία, έστω και αν φας ένα καφάσι αντίδωρα, δεν σώζεσαι. Ο Χριστός σώζει, η Θεοτόκος πρεσβεύει. «Ταις πρεσβείαις της Θεοτόκου σώτερ σώσον ημάς».

Δημήτριος Παναγόπουλος

πηγή

..πικράθηκα τόσο, όταν είδα το αντίδωρο να μην δίδεται από το χέρι του Ιερέως στον λαό...

 Σήμερα στα γενέθλια του Προδρόμου του Χριστού μας, αξιώθηκα να λειτουργηθώ στην ενορία των παιδικών μου χρόνων στην Αθήνα!
  Είχα πολλούς καιρούς να διαβώ το τρισευλογημένο κατώφλι της και πόσες θύμησες δεν ήρθαν να με συναντήσουν, σαν δρόσος ορθρινή στης Τιμιωτέρας τα μελωδήματα! Κύλησαν σχεδόν 3 ώρες υπέροχες και λίαν συγκινητικές!
Μα στο τέλος, ειλικρινώς πικράθηκα τόσο, όταν είδα το αντίδωρο να μην δίδεται από το χέρι του Ιερέως στον λαό, μα να αφήνεται στο παγκάρι για να λαμβάνει ο καθένας μόνος του…

  Όταν απορώντας ρώτησα σχετικώς τους νεωκόρους, μου απήντησαν με τον πιο φυσικό τρόπο, ότι ακόμα δεν έχει έρθει εγκύκλιος που να επιτρέπει την διανομή του αντιδώρου από τους ιερείς… Δεν το σχολίασα τούτο μα αντέτεινα ότι η αντί του δώρου παρηγοριά σε εμένα που δεν αξιώθηκα να λάβω το μέγιστο δώρο του Σώματος και Αίματος του Χριστού, οφείλει να δίδεται αποκλειστικά από το ευλογημένο χέρι του Ιερέα, ο οποίος δια Πνεύματος Αγίου θα ευχηθεί ταυτοχρόνως το «Εὐλογία Κύριου καί ἔλεος ἔλθοι ἐπί σέ».

 Για να με καθησυχάσουν μου είπαν με τρόπο οικείο δογματολόγου, ότι από την στιγμή που μπαίνεις στον Ναό λαμβάνεις την ευλογία! Δεν μίλησα περισσότερο γιατί ήδη ρομφαία τρυπούσε κάθε μιαρό έσω μου μέρος…

 Θυμήθηκα ότι κάποιοι ευλογημένοι νοσταλγοί της απαρασάλευτης λειτουργικής παράδοσης, διαβάζουν ακόμα την ώρα της διανομής του αντιδώρου το ιερό ψαλτήρι στον 33ο αναβαθμό του…Εκεί και το «Γεύσασθε και ίδετε ότι χρηστός ο Κύριος…» εκεί και το… «Φοβήθητε τον Κύριον, πάντες οι άγιοι αυτού, ότι ουκ έστιν υστέρημα τοις φοβουμένοις αυτόν…»

 Νέα δογματική, νέα λειτουργική και κατήχηση…
Μια πτυχή της νανουριστικής Νεορθοδοξίας, που πνιγηρά πλέον εξαπλώνεται σαν λοιμός…
Ο Τίμιος Πρόδρομος να μεσιτεύει την παράταση του Θείου ελέους!
Εκείνο το τσεκούρι στο εικόνισμά του πόσο με τρομάζει…

Νώντας Σκοπετέας

Τι είναι το αντίδωρο; Για πάρτο στο χέρι σου και κάντο κουβέντα

Τι είναι το αντίδωρο; Για πάρτο στο χέρι σου και κάντο κουβέντα:
- Πώς σε λένε;
- Με λένε αντίδωρο..
- Δηλαδή τι πάει να πει;
- Δεν είμαι το δώρο...
- Καλά το δώρο που είναι;
- Στο Άγιο Ποτήριο μέσα! Από εκεί να πας να το πάρεις...
- Εσύ τί είσαι;
- Εγώ είμαι ευλογία.
- Εκείνο τί είναι;
- Εκείνο είναι το δώρο εις άφεσιν αμαρτιών και ζωήν την αιώνιον. Είναι η είσοδος για τη Βασιλεία των Ουρανών.
- Εσύ τι είσαι;
- Είμαι ευλογία Κυρίου και έλεος. Σε περιμένω να εξομολογηθείς, να μετανοήσεις, να αλλάξεις ζωή και να Κοινωνήσεις το Σώμα και το Αίμα του Χριστού για να σωθείς. Το αντίδωρο είναι η κοιλία της Θεοτόκου. Ευλογία από τη Θεοτόκο παίρνουμε με το αντίδωρο. Το δώρο είναι εκείνο που γέννησε η Θεοτόκος και μετουσιώθηκε μέσα εις άφεσιν αμαρτιών και είναι ο Χριστός. Έπειτα δίνεται μία μικρή ευλογία, για να μην κόψεις τελείως την επαφή σου με την Εκκλησία. Όχι όμως ότι στο αντίδωρο υπάρχει σωτηρία, έστω και αν φας ένα καφάσι αντίδωρα, δεν σώζεσαι. Ο Χριστός σώζει, η Θεοτόκος πρεσβεύει. «Ταις πρεσβείαις της Θεοτόκου σώτερ σώσον ημάς».

Δημήτριος Παναγόπουλος Ιεροκήρυκας 

πήγη

Μια πίστη δειλή, πως οἱ ἄγγελοι τοῦ οὐρανοῦ θα έμπαιναν στον κόπο να μοιράσουν στους έγκλειστους πιστούς το «αντίδωρο»

Ὁ παπά-Γιάννης ἔβγαλε τὰ πρόσφορα ἀφ ἑσπέρας, ἐκείνα ποὺ τὸ πρωί στὴ Λειτουργία
ἔμελλε νὰ κοποῦν γιὰ νὰ δῶσουν «ἀντίδωρο»...
Ἀπὸ παιδὶ θυμάμαι πὼς μεγάλη ὑπόθεση ἦταν τὸ νὰ σοῦ ἀναθέσουν νὰ κόψεις τὰ ἀντίδωρα.
Βλέπεις εἶχες στὰ χέρια σου μαχαίρι κοφτερό ποὺ δέος προκαλοῦσε.
Ἡ δουλειά ἦτανε ὑπεύθυνη (γιὰ τὰ «μεγάλα» παπαδάκια, τὰ ἔμπειρα) ἀφοῦ ἀπαιτοῦσε κινήσεις ἀκριβείας, ὥστε ὁ ἄρτος νὰ εἶναι σωστὸς στὸ σχῆμα καὶ στὸ μέγεθος.
Ἀκὸμα καὶ ἡ τοποθέτηση στὸ πανέρι εἶχε κι αὐτὴ τὰ μυστικά της·ἐνῶ ψίχουλο δὲν ἔπρεπε νὰ σοῦ πέσει κατὰ γῆς, γιατὶ αὐτὸ ψωμὶ εἶναι ἁγιασμένο...
Μὲ μνῆμες καὶ λογισμοὺς παρόμοιους ἀρχίζω νὰ ἑτοιμάζω τὸ ἀντίδωρο, κατὰ τὴν ὥρα τοῦ Ὄρθρου, κόβοντας ἀρχικὰ τὰ ὑψωμένα.
Ἡ ἀλήθεια εἶναι πὼς ὅλα αὐτὰ τὰ πρόσφορα σήμερα δὲν θὰ χρειαστοῦν.
Μὰ ἐγὼ συνεχίζω νὰ διαλέγω τὰ καλύτερα ἀπὸ τὴ σωρὸ ποὺ ἔχω μπροστά μου καὶ μὲ κινήσεις γρήγορες τὰ μερίζω.
Οἱ πύλες τοῦ Ναοῦ εἶναι κλειστές, κι ἐντὸς βρίσκονται μοναχὰ οἱ κατὰ τὸ νόμο «ἀναγκαίοι».
Ἔχω γεμίσει τὸ πανέρι μου καὶ πρόσφορα ὑπάρχουν ἀκόμα στὸ τραπέζι.
Κι ἐγὼ δὲν θέλῶ νὰ σταματήσω νὰ κόβω τὰ ἀντίδωρα τῶν χριστιανῶν.
Συναισθηματικὴ ἐκτροπή; Τοῦ λογικοῦ ἀπώλεια; Πιθανό, ἄν τὸ λένε κι οἱ «εἰδικοί».
Ἴσως ὅμως εἶναι καὶ κάτι ἄλλο·μιὰ πίστη δειλή, πὼς οἱ ἄγγελοι τοῦ οὐρανοῦ, ποὺ σήμερα γιορτάζουν, θὰ μποῦνε στὸ κόπο τὸν πολύ, νὰ μοιράσουν ἐκείνοι μυστικὰ στοὺς πιστοὺς, ποὺ στὰ σπίτια τους ἔγκλειστοι βρίσκονται, τὸ «ἀντίδωρο».
Γιὰ νὰ σκορπίσει ἡ θλίψη ἡ πολλή, τοῦτη τὴ γκρίζα Κυριακή·γιὰ νὰ χορτάσει ἡ ψυχὴ μὲ τὸ νόημα τοῦτης τῆς γιορτῆς τοῦ οὐρανοῦ.

π. Μιλτιάδης Ζέρβας

πηγή

Το ξεραμένο αντίδωρο

Παλιότερα μα τώρα πιο αραιά, το εκκλησίασμα ζητούσε δεύτερο και τρίτο αντίδωρο μετά τη λειτουργία. Άλλοι, κυρίως γυναίκες, είχαν κι έχουν κάτι σακουλάκια που έβαζαν και βάζουν το παραπάνω αντίδωρο.

Τα πολύ παλιά χρόνια, το αντίδωρο είχε χαρακτήρα τεχνικής φύσεως: αφού όλο το εκκλησίασμα κοινωνούσε, έτρωγαν αντίδωρο για να φύγει ολοτελώς η Θεία Κοινωνία από το στόμα, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος να την “φτύσει” κανείς κατά λάθος. Έπειτα, κι όσο χάθηκε η καλή συνήθεια της Μετάληψης απ' όλο το εκκλησίασμα, το αντίδωρο δόθηκε σε όλους και αυτούς που κοινώνησαν και αυτούς που όχι, φεύγοντας από την Εκκλησία. Σήμερα σε πολλούς ναούς δίνεται αντίδωρο αμέσως μετά τη Θεία Κοινωνία. Βέβαια, με τον καιρό και δεδομένου ότι οι Πατέρες μας ήσανε Ανατολίτες που θα πει ότι έψαχναν το σύμβολο σ' όλα τα πράγματα, το αντίδωρο άρχισε να ξεπερνά τον τεχνικό του χαρακτήρα -πλύσης του στόματος- και ν' αποκτά έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα.

Οι παλαιοί είχαν το καλό έθιμο να τρώνε αντίδωρο κάθε πρωί, πίνοντας αγιασμό και κάνοντας τον σταυρό τους, πριν αρχίσουν κάθε έργο. Σήμερα, αυτό γίνεται στα μοναστήρια. Όταν δεν τελείται η Θεία Λειτουργία, δηλαδή δεν υπάρχει Θ. Κοινωνία άρα δεν υπάρχει αντίδωρο, στην έξοδο από την ορθρινή ακολουθία, προσφέρεται αγιασμός και φρυγανισμένο αντίδωρο, μικρό κυβάκι, σα κρουτόν. Οι μοναχοί αρχίζουν την καθημερινή τους διατροφή με βρώση και πόση αγιασμένη, αντίδωρο κι αγιασμό. Κάθε σκέψη και κίνηση να γίνεται Χριστός.

Εύκολα λοιπόν θα σκεφτεί κανείς κι αμέσως θα κολλήσει την “ταμπέλα” του αναχρονιστή ή παλιομοδίτη σε κάποιον που διατηρεί αυτή τη συνήθεια. Δεν είναι μόνο ο κακός λογισμός των άλλων αλλά και ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε κι εμείς συχνά τα πράγματα. “Θα φάω αντίδωρο και θα πιω αγιασμό για να μου πάει καλά η μέρα...”, θα σκεφτεί κάποιος. “Φάε λίγο αντίδωρο, έτσι για το καλό! ”, θα πει η μάνα στο παιδί και θα επιμείνει. Εξετάζουμε όμως συχνά το αποτέλεσμα και όχι την αιτία. Όντως είναι καλό κι ευλογημένο να τρώμε αντίδωρο το πρωί, πριν κάθε τροφή και να πίνουμε αγιασμό. Όχι απλώς για να μας “πάει καλά η μέρα”..!

Το ότι τρώω λοιπόν αντίδωρο το πρωί και πίνω αγιασμό σημαίνει ότι στυλώνω το σώμα μου μαζί με την Εκκλησία Του λέω, στην ουσία, ότι “και σήμερα αρχίζω τη συντήρηση του χωματένιου μου σώματος από Σένα”.
Θυμίζει σ' όλους ότι θα κοινωνήσουμε και την επόμενη Κυριακή. Φαντάσου ο καθένας να είχε στο νου του να κοινωνάει κάθε Κυριακή. Πόσο διαφορετικοί θα είμασταν όλοι...

Αν αρχίζουμε με το Θεό τη μέρα μας, ας συμμετέχουμε στη Λειτουργία, να καταλαβαίνουμε τα λόγια, να μη τ' ακούμε μηχανικά, να τα ζούμε, έστω να προσπαθούμε...τότε, τίποτε δεν θα πηγαίνει στραβά ή εμείς θα έχουμε αλλάξει τρόπο να βλέπουμε τα πράγματα. Κι αυτό κι αν είναι ευτυχία. Μακαριότητα.

-επίσης υπάρχει και κόσμος πια που ζητά παραπάνω αντίδωρο γιατί δεν έχει να φάει-

Ιάσονας Διάκονος

Τι είναι η ύψωση της Παναγίας ;

Όσοι έτυχε να παρευρεθείτε σε τράπεζα μίας Αγιορείτικης Μονής θα παρακολουθήσατε τη λεγομένη Ύψωση (του άρτου) της Παναγίας. Θα δώσουμε μια εξήγηση αυτής της ακολουθίας.

 Ο άρτος της Παναγίας είναι μια τριγω­νική μερίδα που κόβεται από ένα πρόσφορο και υψώνεται προς τιμή της Θεοτόκου. Ποιός κάνει την ύψωση; Σύμφωνα με τη λειτουργική παράδοση κατά το τέλος της τράπεζας ο τραπεζάρης της μονής. Τα παλαιά τυπικά και Ωρολόγια γράφουν ότι την ύψωση κάνει ο «ταχθείς αδελφός» ή ο «ταχθείς μοναχός» ή ο «μέλλων υψώσαι την Παναγίαν»ή «παρά του εις τούτο τεταγμένου μοναχού»(Άγιος Μάρκος Εφέσου). 
Ο Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης αναφέρει ότι την ύψωση κάνει «ο αναγνούς και τα πνευματικά διακονήσας τοις αδελφοίς», δηλ. ο αναγνώστης του λόγου προς πνευματική οικοδομή των μοναχών και προσκυνητών. Σε καμιά περίπτωση δεν αναφέρεται ότι την κάνει ο ηγούμενος ή ο εφημέριος της Μονής. Αυτοί παρακολουθούν.

Όταν γίνεται η ύψωση λέγεται το «Μέγα το όνομα της αγίας Τριάδος»,

Πως παίρνουμε αντίδωρο και ενα αληθινό θαυμαστο περιστατικό

Διηγείται ο πατηρ Στέφανος Αναγνωστόπουλος (7 Δεκεμβρίου 2002 για το αντίδωρο καθώς και μια ακόμα αληθινή ιστορία περί Θειας Κοινωνίας ενός αγνού ανθρώπου, του Κυρ - Γιάννη, που συνέβη τον Φεβρουάριο του 1968. Παράλληλα κάνει και κάποιες διαπιστώσεις και συμβουλεύει...

Για το αντίδωρο 

"...Δεν το παίρνομε το αντίδωρο με ένα χέρι όπως κάνετε οι περισσότεροι, με δυο χέρια το παίρνομε το αντίδωρο, έτσι, το δεξί πάνω στο αριστερό. Και όταν μπαίνει το αντίδωρο στη χούφτα, φιλούμε το χέρι. Αν δείτε τους Ρώσους, όταν θέλουν να χαιρετήσουν έναν ιερέα κάνουν έτσι, να τον χαιρετήσουν, να πάρουν την ευχή του, και βάζει εκείνος σταυροειδώς τα δάχτυλα μεσ' τη χούφτα και την ασπάζονται..."

Ο Κυρ- Γιάννης 

"...Χριστιανοί μου, κάποτε μια Κυριακή σαν τη σημερινή, πριν από σαράντα περίπου χρόνια, το 1968, σ' αυτόν εδώ το Ναό, και μπροστά από τον παλιό Θρόνο, βέβαια είχαμε έναν παμπάλαιο Θρόνο εδώ, δεν ξέρω πόσοι, αν ήταν κανείς εδώ και το θυμάστε και εδώ ήταν όλο βαμμένο μπλε και από τούβλο ...; Η Ωραία μας Πύλη εδώ ...; Εκκλησιάζετο μπροστά από το Θρόνο ο κυρ-Γιάννης, -ο Θεός να τον αναπαύσει.

 - Εκείνη την Κυριακή ήταν όρθιος και τον είδα, όταν έβγαινα έξω για να πω εκείνα τα οποία επιβάλλονται από το τελετουργικόν του Όρθρου ή της Θείας Λειτουργίας, τον έβλεπα ιδρωμένο. Κατάλαβα λοιπόν ότι είχε και πυρετό, και θα πρέπει να ήταν και υψηλός, παρά ταύτα όμως, ήρθε να λειτουργηθεί, και να κοινωνήσει στο τέλος. Και πράγματι έτσι έγινε. Με τρεμάμενα τους πόδας απ' τον πυρετό, ήλθε, κοινώνησε και επέστρεψε εκεί, και έκατσε στην καρέκλα του. Τελείωσα ...; 

Τελειώνοντας τη Θεία Λειτουργία, διαπίστωσα ότι έγειρε το κεφάλι του προς τα κάτω, και εφαίνετο σα να κοιμόταν. Τελείωσα τη Θεία Λειτουργία και άρχισα να μοιράζω αντίδωρο. Εδώ οι διπλανοί που ήσαν εδώ εκείνη την εποχή, ήθελαν να τον ξυπνήσουν και τους εμπόδισα εγώ και είπα «αφήστε τον, έτσι όπως είναι».
Έφυγαν όλοι και ο κυρ-Γιάννης παρέμεινε στη θέση του, με τα χέρια σταυρωμένα, και τις παλάμες έτσι, όπως δηλαδή παίρνομε το αντίδωρο. Τελείωσε το αντίδωρο, δεν τον έδωσα.. τον άφησα σ' αυτή τη θέση που ήτανε. Έκλεισα εδώ την Ωραία Πύλη, κατέλυσα, και μαζί με τον τότε νεαρό Ηλία, που σήμερα είναι ο πατήρ-Ηλίας στην Άνδρο, διαβάσαμε και τη Θεία Ευχαριστία, και ήρθα εδώ στο πλάι και άρχισα να ξεντύνομαι. 

 Τότε μπήκε από κει από την Ωραία Πύλη, -η Νοτία όπως λέγεται,- μπήκε μέσα ο κυρ-Γιάννης. Είχε μια έκφραση απεράντου γλυκύτητος, και δεν υπήρχε ούτε ιδρώτας ούτε τίποτα, και εφαίνετο μια χαρά, και με δάκρυα στα μάτια, μου διηγήθηκε τα εξής: «Από την εξάντληση και τον πυρετό,» που είχε μετά τη Θεία Κοινωνία, «κάθισα,» λέει, «στη καρέκλα, έγειρα το κεφάλι μου προς τα κάτω, προς το μέρος της καρδιάς όπως μου έχεις διδάξει, και άρχισα να λέω το «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με» και έτσι να απολαμβάνω την γλυκύτητα της Θείας Κοινωνίας. 

 Κάποτε» λέει, «έχασα κάθε αίσθηση του χώρου, που βρισκόμουν δηλαδή, του χρόνου, του θορύβου, των ψαλμωδιών,» -θα ήταν τότε οι ψάλτες μας αυτοί.- «των φωνών και τα λοιπά,» Όταν σήκωσε το κεφάλι του, συνήλθε δηλαδή, δεν ήταν μόνος, όλος ο ναός ήταν γεμάτος από την παρουσία της Παναγίας μπροστά του, που 'χε την αίσθηση ότι είχε ξεκολήσει από δω, όχι από κείνη την πλευρά, συγγνώμη, από δω, και είχε πάει κοντά του, και του έβαλε στην ανοικτή του παλάμη, η Υπεραγία Θεοτόκος, ένα αντίδωρο. Και του είπε, «φάτο παιδί μου». Το έφαγε αλλά έμειναν λίγα ψίχουλα. Και όπως μπήκε μέσ' το ναό, έτσι, τα είδα τα ψίχουλα. Και έσκυψα και τα 'γλυψα. Και φώναξα και το νεαρό, τον τότε Ηλία, του λέω «έλα εδώ, έχει ένα δυο ψιχουλάκια, να γλύψε τα απ' το χέρι του», με κοίταξε έτσι παράξενα, γιατί δεν είχε ακούσει τη συζήτηση, «κάντο, κάντο» λέω Ηλία λέω, «Κατάλαβες τίποτα; », λέει «όχι».

Εγώ όμως είχα τη συναίσθηση ότι ευωδίαζε τούτο το πράγμα, εκείνα τα ελάχιστα ψιχουλάκια, σαν Θεία Κοινωνία. Έτσι ο κυρ-Γιάννης κοινώνησε μια φορά με το μυστήριο της Θείας Κοινωνίας, και τη δεύτερη φορά, με τρόπο υπερφυσικό, στη μορφή του αντιδώρου. Η παράκλησίς του ήτο, να μην το μάθει κανένας, ούτε ακόμα και η οικογένειά του. Έτσι εγώ το ξέχασα. Ο Ηλίας δεν κατάλαβε τίποτα, ούτε καν πιστεύω να το θυμάται. Να όμως που το θυμήθηκα χτες βράδυ, όταν μελετούσα το σημερινό Αποστολικό Ανάγνωσμα, που όλοι ακούσατε, διότι συνήθιζε να μου το λέγει, «Αχ, πάτερ Στέφανε, «είς Κύριος, μία πίστις, εν Βάπτισμα, είς Τριαδικός Χριστός, εις Τριαδικός Θεός, μια μετάνοια, » ...; και άλλα πράγματα..."

ΠΗΓΗ

Τι είναι το αντίδωρον, ποια η ερμηνεία του και πως πρέπει να το παίρνουμε από το αγιασμένο χέρι του Ιερέα μας

Ο Ιερός Καβάσιλας μας λέει: «Ο άρτος που διανέμεται ως αντίδωρο, έχει από πριν αγιασθεί, επειδή προσφέρθηκε στον Θεό. Όλοι οι εκκλησιαζόμενοι χριστιανοί τον δέχονται με ευλάβεια μέσα στην δεξιά κυρτή τους παλάμη και ασπάζονται το δεξί χέρι του Ιερέως που πριν από λίγο ακούμπησε και κομμάτιασε το πανάγιο Σώμα του Σωτήρος Χριστού. Επειδή αγιάσθηκε ολόκληρο, γιαυτό πιστεύεται από την Εκκλησία μας ότι το χέρι του λειτουργού μεταδίδει αυτόν τον αγιασμό σε όσους το αγγίζουν και το ασπάζονται»

Βασικά πράγματα που πρέπει να γνωρίζουμε για το αντίδωρο:Πρέπει να μοιράζεται μέσα σε ησυχία και τάξη.Το παίρνουμε από το χέρι του Ιερέα και όχι από το παγκάρι.Τοποθετούμε το δεξί μας χέρι πάνω στο αριστερό και με ανοιχτή την παλάμη.Οι ιεροψάλτες ψάλλουν ύμνους κατά την διάρκεια της διανομής.Πρέπει να είμαστε νηστικοί για να το φάμε.Το καταναλώνουμε όλο και δεν το πετάμε πουθενά.Μην ξεχνάμε ότι δίνεται αντί-δώρου δηλαδή αντί για το μεγάλο δώρο που είναι η Θεία Κοινωνία, αλλά και ως επιπλέον δώρο για αυτούς που κοινώνησαν

Πιο αναλυτικά :

α. Το αντίδωρο βγαίνει από τα πρόσφορα, που προσεκόμισαν και προσέφεραν οι πιστοί, προκειμένου να τελεσθεί η Θ.Λειτουργία. (γι'αυτό και η ονομασία "πρόσφορο", από το ρήμα προσφέρω). Το πρόσφορο ζυμώνεται με προσευχές και θυμιάματα και σφραγίζεται με τα σύμβολα του Χριστού μας ΙC XC ΝΙΚΑ. Γι'αυτό ήδη από την παρασκευή του ενέχει ευλογία, δεν είναι κοινός άρτος. Με το που προσφέρεται στο Αγιο Βήμα, αποκτά ακόμη μεγαλύτερο αγιασμό. Τελικά, αμέσως μετά τον Καθαγιασμό των Τιμίων Δώρων, όπου το τμήμα του προσφόρου, που προσκομίσθηκε στο Αγιο Δισκάριο και την Αγία Τράπεζα, έγινε Σώμα και Αίμα Χριστού, παίρνει ο Λειτουργός τα κάνιστρα με το Αντίδωρο ένα-ένα και τα υψώνει εμπρός από την Αγία Τράπεζα λέγοντας "Μέγα το Όνομα της Αγίας Τριάδος". Αυτό είναι μιά προσομοίωση της πράξεως που προηγήθηκε στο "τα σα εκ των σων", όπου ο Λειτουργός ύψωσε και σχημάτισε στον αιθέρα το σχήμα του Τιμίου Σταυρού, δοξολογώντας ευγνωμονικά τον Πλαστουργό μας. Έτσι το Αντίδωρο αποκτά και μιά ακόμη ευλογία.

  Επίσης ωρισμένοι Ιερείς λέγουν και μιά άλλη σύντομη ευχή (όχι απαραίτητη - η ευλογία κατέρχεται με τη Δοξολόγηση του εν Τριάδι Προσκυνητού και Λατρευτού Θεού μας): "ευλόγησον, Κύριε, τους άρτους τούτους και τους εξ αυτών μεταλαμβάνοντας αγίασον". Ομοίως, άλλοι Λειτουργοί προσθέτουν έναν Θεομητορικό Ύμνο: "η το Χαίρε δι'Αγγέλου δεξαμένη και τεκούσα τον Κτίστην τον ίδιον, Παρθένε σώζε τους σε μεγαλύνοντας". Και κάπου συνάντησα έναν ευσεβέστατο Εφημέριο (σε χωριό των Καλαβρύτων) που λειτουργεί καθημερινώς! να λέει "η το Χαιρε δι'Αγγέλου δεξαμένη και τεκούσα τον Κτίστην τον ίδιον, Παρθένε Υπερένδοξε, Απειρόγαμε, Υπερευλογημένη, σώζε τους σε μεγαλύνοντας". Τούτο, πραγματικά, έχει τη θέση του, διότι το Αντίδωρο συμβολίζει το σώμα της Αειπαρθένου. Είναι τμήμα του προσφόρου, απ'όπου προήλθε ο Αμνός του Θεού. Και άκουσα κάποτε ένα παιδάκι που κοινώνησε να προσέρχεται στο Αντίδωρο και να λέει, "μαμά, να πάρουμε τώρα και την Παναγία μας".

β. Καλό είναι το Αντίδωρο να υπάρχει σε ένα κάνιστρο κοντά σε όσους κοινωνούν, ώστε αμέσως μετά τη Θ.Μετάληψη να λαμβάνουν ένα κομμάτι και να σπογγίζουν τα χείλη και το στόμα τους.

γ. Μερικοί αποζητούν το λεγόμενο "Ύψωμα". Αυτό είναι Αντίδωρο, αλλά τέτοιο κομμάτι που να διατηρεί τη σφραγίδα του Κυρίου (IC XC ΝΙΚΑ) πάνω του. Και το θεωρούμε πιό τιμητικό. Το προσφέρει ο Ιερεύς σε όσους ήδη είχαν προσκομίσει πρόσφορο γιά την τέλεση της Θ.Λειτουργίας, ή σε όσους τιμώνται (πχ Δήμαρχος του τόπου) ή σε συγγενείς ανθρώπου, του οποίου τελούμε Μνημόσυνο, προς παρηγορίαν τους μεγαλυτέρα. Τούτο όμως δεν πρέπει να καταλήγει να γίνεται αφορμή ξεσυνέργιας ή παρεξηγήσεων. Ίδια είναι η ευλογία που παίρνουμε. Ακόμη και με τα ψίχουλα που απέμειναν στο κάνιστρο!! Κι'όσο πιό ευλαβική και κατανυκτική και ανώτερη και εύτακτη είναι η ψυχή μας, τόσο πιό πολύ ωφελούμεθα.

δ. Παίρνοντας το αντίδωρο από το χέρι του Ιερέα, συγχρόνως και επικοινωνούμε μαζί του. Τον προσεγγίζουμε. Έκείνος λουσμένος στην ιερότητα και τη θεΪκή Χάρη (και στον ιδρώτα συχνά, έναν ξεχωριστό ιδρώτα κατανύξεως) κι'οι εκκλησιαζόμενοι, που μέχρι τώρα ήταν απέναντι, κάπως απόμακροι, να έρχονται και να τον εγγίζουν, σα να εγγίζουν τον ίδιο το Χριστό μας. Εκείνη τη στιγμή και ο Ιερέας θα δείξει μιά διακριτική οικειότητα προς κάθε ψυχή της Ενορίας του, θα τους χαιρετήσει με το όνομά τους, θα τους ευχηθεί, θα στείλει χαιρετίσματα σε κάποιον κατάκοιτο της οικογενείας κοκ. Λιτά όμως. Και χωρίς διαχύσεις ή πληθωρικά χαμόγελα ή άσχετα θέματα και καθυστερήσεις. Μέσα στο κλίμα της Λειτουργίας!.

ε. Αρκετές φορές από τα πρόσφορα που έφεραν οι πιστοί περίσσεψαν πολλά. Είναι ευλογία αυτό. Δείχνει πόσο οι πιστοί συμμετέχουν στο μεγάλο γεγονός της Θ.Λειτουργίας. Οι Ιερείς κρατούν ωρισμένα, γιά να λειτουργήσουν ενδιαμέσως της εβδομάδος, και τα υπόλοιπα είναι επιτρεπτό να τα διοχετεύσουν σε σπίτια ευσεβών χριστιανών. Σκεφθείτε μάλιστα όταν υπάρχει πανηγύρι, πόσα περισσεύουν!.. Δεν είναι άτοπο να τα παραλάβουν οι πιστοί, αλλά πρέπει να παρατεθούν στο τραπέζι, όπου καθόμαστε κανονικα΄και κάνουμε προσευχή, τραπέζι οικογενείας, όπου όλα είναι ευλογημένα και ιερά, και έτσι το πρόσφορο, που το λαμβάνουμε ως ψωμί, προσθέτει στην ιερότητα του τραπεζιού μας. Υπάρχει και η περίπτωση να το φρυγανίσουμε λίγο, ώστε να διατηρηθεί και να το λαμβάνουμε με το τσάϊ μας. Ομοίως και ευλογημένο τμήμα Αντιδώρου μπορούμε να φρυγανίζουμε (γιά να διατηρηθεί πολλές μέρες), ώστε να λαμβάνουμε το πρωϊ κατά την προσευχή μας.

πηγη