(Άρθρο του Φώτη Κόντογλου στην ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 9/3/1952)
Τεχνική: Μολύβι σε χαρτί κολλημένο σε χαρτόνι
Διαστάσεις: 14 Χ 12 εκ.
Συλλογή: Οικογένεια Κόντογλου
Τώρα που αρχίζει να ξυπνά η φύση από την παγωνιά του χειμώνα και που ζεσταίνουνται τα σπλάχνα της γης κι όλα τα πλάσματα σαν να γίνουνται το καθένα και μια βρύση, απ’ όπου πηδά με χαρά η ζωή , έρχεται στο στόμα μας μονάχη της η ευχαριστία μας για τον Πατέρα μας, που μας έπλασε, για Κείνον που μας έβγαλε από τη ανυπαρξία και μας έδωσε πνοή ζωής και όρεξη αγάπης. Η καρδιά μας σκιρτά και θέλει να υμνήσει τον Κύριο «εν φωνή αγαλλιάσεως ήχου εορτάζοντος».
Τα βιβλία της θρησκείας είναι γεμάτα από ύμνους στην ωραιότητα που έχουνε τα θαυμαστά δημιουργήματα του Θεού.
Η Παλαιά Διαθήκη είναι καταστολισμένη με ποιητικά λόγια και περιγραφές για τα φυσικά φαινόμενα του ουρανού και της γης, για τη θάλασσα, για τα βουνά, για τους ποταμούς, για τα δένδρα, για τα ζώα, για τα λουλούδια, για όλα τα πλάσματα, άψυχα και ζωντανά. Αλλά και στο Ευαγγέλιο βρίσκουνται συχνά τέτοια λόγια για τη φύση, που μ’ όλη τη συντομία τους και την απλότητά τους χαράζουνται βαθειά στην ψυχή του ανθρώπου. Τα εκκλησιαστικά βιβλία μας έχουνε κι εκείνα θησαυρό από ποιητικά λόγια για τα φυσικά κτίσματα, γραμμένα από του υμνωδούς της Ορθοδοξίας, τα Μηναία, το Ρολόγι, το Ευχολόγιο, η Παρακλητική, το Τριώδιο
Ο άνθρωπος που έχει πίστη στο Θεό, θαυμάζοντας κι αγαπώντας τη φύση, θαυμάζει κι αγαπά τον ίδιο το Θεό από τα έργα του και τον ευχαριστεί για τα ωραία πράγματα που έπλασε. Ο άπιστος που αγαπά τη φύση αγαπά την όψη της μονάχα. Η αγάπη του είναι ρηχή. Ενώ όποιος πιστεύει στο Θεό, θαυμάζοντας κι αγαπώντας τα κτίσματα, ανεβαίνει από αυτά στο Δημιουργό και νιώθει βαθειά πως όλα είναι αγιασμένα. Οι άπιστοι σταματάνε μοναχά ως τα φαινόμενα, γι αυτό και λένε πως θαυμάζουνε τα φαινόμενα της φύσεως.
Από αυτές τις εξαίσιες ζωγραφιές που είπαμε πως υπάρχουνε μέσα στην Παλαιά Διαθήκη, ποια να πρωτοθυμηθούμε;
Ο 103ος Ψαλμός του Δαυΐδ ο λεγόμενος Προοιμιακός είναι ένας ύμνος στα φυσικά κτίσματα από τα πιο μεγάλα ως τα πιο μικρά κι άλλος ποιητής δεν ταίριαξε έναν όμοιο του : «Ανεβαίνουνε τα βουνά και κατεβαίνουνε οι κάμποι, στον τόπο που τα θεμελίωσες … Στέλνεις πηγές μέσα στα φαράγγια, ανάμεσα στα βουνά περνάνε νερά. Ποτίζουνε όλα τα θηρία των βουνών, ξεδιψάνε τα αγριογάϊδουρα. Κοντά τους χτίζουνε τις φωλιές τους τα πουλιά τ’ ουρανού κι απ’ ανάμεσα στις πέτρες βγάζουνε φωνές».
Στον 148ο Ψαλμό παρακινά όλα τα πλάσματα και τα κτίσματα να δοξολογήσουνε τον Κύριο : «Αινείτε τον Κύριο ήλιος αι φεγγάρι. Δοξολογάτε τον όλα τ’ άστρα και το φώς. Δοξολογάτε τον οι δράκοντες κι όλες οι άβυσσοι, η φωτιά, το χαλάζι, το χιόνι, το κρούσταλλο, η ανεμοζάλη, που κάνουνε το πρόσταγμά του. Τα βουνά και τα χαμοβούνια, τα καμπερά τα δέντρα κι όλα τα κέδρα. Τα θηρία κι όλα τα ζωντανά, τα σερπετά και τα φτερωτά που πετούνε».
Μα κι οι άλλοι οι Προφήτες υμνούνε κι αγαπάνε τη φύση επειδή ζήσανε στην αγκαλιά της. Βάζουμε λιγοστά από τα λόγια τους αυτά ….
«Ας αναγαλλιάσει η έρημος η διψασμένη, ας χαρεί και ας ανθίσει σαν κρίνος. Και θα λουλουδίσουνε οι ερημιές του Ιορδάνη, γιατί θα πάρει τη δόξα και την εμορφιά που έχει ο Λίβανος, και την τιμή που έχει το Καρμήλι…. Τότε θα πηδά ο τυφλός σαν το ελάφι κι η γλώσσα των μουγκών θα μιλά τρανά, γιατί πετάχτηκε νερό μέσα στην έρημο και νερομάνα φάνηκε σε γη διψασμένη. Και θα γεμίσει ο ξέρακας από νερά γάργαρα και σε διψασμένη γη θα βγεί φλέβα με δροσερά νερά. Εκεί θα’ ναι η χαρά των πουλιών, θα φωλιάζουνε στις καλαμιές και θα λούζονται στα νερά «. (Ησαΐας ΛΕ, 1-7).
