Οι πρώτες εικόνες της Παναγίας είναι οι αχειροποίητες, δηλαδή χωρίς ανθρώπινο χέρι.

Πολλοί έχουν τη γνώμη ότι οι πρώτες εικόνες της Παναγίας είναι του Αποστόλου Λουκά. Δεν είναι σωστό αυτό. Οι πρώτες εικόνες της Παναγίας είναι οι αχειροποίητες, δηλαδή χωρίς ανθρώπινο χέρι.

Η παράδοση λέει ότι όταν ζούσε η Παναγία, ο απόστολος Πέτρος και ο Ιωάννης έφτιαξαν μια εκκλησία για τη Παναγία χωρίς η ίδια να το γνωρίζει, στη Λήδα – απέξω από το Τελ Αβίβ – που είναι η πατρίδα του Αγίου Γεωργίου και υπάρχει ο τάφος του. Παρακάλεσαν τότε τη Παναγία να πάει εκεί και να ευλογήσει την Εκκλησία. Εκείνη τους είπε πηγαίνετε και θα με βρείτε εκεί. Οι Απόστολοι νόμισαν πως θα πήγαινε εκεί με κάποιο άλλο μέσο και από ευγένεια και ευσέβεια έσπευσαν γρηγορότερα για να την προλάβουν και να την υποδεχθούν. Όμως όταν μπήκαν μέσα παραδόξως είδαν σε μιά κολόνα στο Ιερό μια εικόνα της Παναγίας με το πρόσωπό της και το σώμα της ολόκληρο.Αυτή ήταν η πρώτη και αχειροποίητη εικόνα της. 

Παρόμοια αχειροποίητη εικόνα ήταν και εκείνη του Ιερού Μανδηλίου με τη μορφή του προσώπου του Κυρίου που αποτυπωθηκε από τον ιδρώτα του Χριστού και θεράπευσε το βασιλιά της Εδέσσης Αύγαρο, όταν εκείνος είχε στείλει απεσταλμένους να τον βρούν για να προσευχηθεί γι’ αυτόν.

Υπήρξε και δεύτερη αχειροποίητη εικόνα της Παναγίας: Οι πρώτοι χριστιανοί έφτιαξαν ένα πολύ ωραίο Ναό, αλλά κάποια στιγμή οι Εβραίοι ήθελαν να τον πάρουν. Μετά από διαμάχη τελικά το θέμα έφθασε στα δικαστήρια και επειδή ήταν δύσκολη απόφαση, ο δικαστής ζήτησε να σφραγίσουν τον Ναό και να περιμένουν όλοι κάποιο σημάδι εξ ουρανού. Όταν αργότερα άνοιξαν τον Ναό, είδαν παραδόξως στο αριστερό πάνω μέρος του Ιερού την εικόνα της Παναγίας. Ο δικαστής τότε ρώτησε τι είναι αυτό που βλέπει, και του απάντησαν οι χριστιανοί ότι είναι η μορφή της Παναγίας, της Μαρίας μητρός του Χριστού και Θεού μας και έτσι αποφάσισε να τη δώσουν στους χριστιανούς.

Μετά τις παραπάνω δύο εικόνες που αναφέραμε έρχονται οι εικόνες του Ευαγγελιστού Λουκά. Όμως μόνο τρείς εικόνες που υπάρχουν μέχρι σήμερα είναι του Ευαγγελιστού.

Η Νέα Ειδωλοποίηση του Ομοιώματος - Όταν η μορφή επιχειρεί να αντικαταστήσει το Μυστήριο της Αγιότητας

«...ορίζομεν συν ακριβεία πάση και εμμελεία, παραπλησίως τω τύπω του τιμίου και ζωοποιού σταυρού, ανατίθεσθαι τας σεπτάς και αγίας εικόνας, τας εκ χρωμάτων και ψηφίδος και ετέρας ύλης επιτηδείως εχούσης, εν ταις αγίαις του Θεού εκκλησίαις, εν ιεροίς σκεύεσι και εσθήσι, τοίχοις τε και σανίσιν, οίκοις τε και οδοίς...»
Ζ΄ Οικουμενική Συνόδος (787 μ.Χ.,*

  Στην εποχή μας εμφανίζεται όλο και εντονότερα ένα νέο φαινόμενο σε ορισμένους ναούς και προσκυνήματα η τοποθέτηση ολόσωμων ομοιωμάτων σύγχρονων Αγίων σε φυσικό μέγεθος, κατασκευασμένων από κερί, πλαστικό ή άλλα υλικά, αλλά και η χρήση μεγάλων φωτογραφικών αναπαραστάσεων φυσικού μεγέθους, κολλημένων ή τοποθετημένων μέσα στον ιερό χώρο, μπροστά στις οποίες πιστοί πολλές φορές γονατίζουν, ασπάζονται και προσεύχονται με βαθιά ευλάβεια.

Προφανώς δεν αμφισβητείται η αγάπη των ανθρώπων προς τους Αγίους ούτε η καλή πρόθεση της καρδιάς τους. Η Εκκλησία όμως, ως μητέρα και θεραπεύτρια του ανθρώπου, δεν εξετάζει μόνο την πρόθεση, αλλά και τη μορφή με την οποία εκφράζεται η ευλάβεια, ώστε αυτή να παραμένει μέσα στο πνεύμα της αποστολικής και πατερικής παραδόσεως.
Και εδώ γεννάται ένα κρίσιμο ερώτημα..
Μήπως, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, περνούμε από την τιμή του Αγίου στην προσκόλληση στη μορφή; Από την εικόνα στο ομοίωμα; Από το μυστήριο στην αισθητηριακή εντύπωση;

Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν παρέλαβε μια πίστη των εξωτερικών εντυπώσεων, αλλά μια πίστη μεταμορφώσεως. Δεν καλεί τον άνθρωπο να εγκλωβιστεί στο κτιστό, αλλά να περάσει μέσα από το κτιστό προς τον Δημιουργό.Η εικόνα δεν είναι αντίγραφο της γης, αλλά μαρτυρία της Βασιλείας.Η Ορθόδοξη εικόνα δεν είναι απλή αναπαραγωγή ενός ανθρώπινου προσώπου,δεν είναι φωτογραφία,δεν είναι πορτρέτο.
Δεν είναι προσπάθεια να φυλακιστεί μια ανθρώπινη μορφή μέσα στην ύλη.
Η εικόνα είναι θεολογία.
Ο αγιογράφος δεν ζωγραφίζει τον Άγιο όπως τον βλέπει ο φυσικός οφθαλμός, αλλά όπως φανερώνεται μέσα στο φως της Χάριτος. Δεν αποτυπώνει απλώς την επίγεια εμφάνιση ενός ανθρώπου, αλλά μαρτυρεί την κλήση του ανθρώπου να γίνει «καινή κτίσις» εν Χριστώ.
Γι’ αυτό η ορθόδοξη αγιογραφία δεν επιδιώκει τον φωτογραφικό ρεαλισμό. Το πρόσωπο του Αγίου δεν παρουσιάζεται ως αντικείμενο παρατήρησης, αλλά ως πρόσκληση σε κοινωνία με το μυστήριο της αγιότητας.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, υπερασπιζόμενος την τιμή των εικόνων μέσα στην σκοτεινή περίοδο των εικονομαχιών, εξήγησε χαρακτηριστικά ότι η τιμή της εικόνας δεν σταματά στο υλικό αντικείμενο, αλλά μεταβαίνει στο εικονιζόμενο πρόσωπο.Όπως διδάσκει άλλωστε η πατερική παράδοση:
«Η της εικόνος τιμή επί το πρωτότυπον διαβαίνει».
Η εικόνα δηλαδή είναι δρόμος προς το πρόσωπο και σαφώς όχι αντικατάσταση του προσώπου.

Ευαγγελίστριατης Τήνου(19ος αιώνας)

Δημοπρατήθηκε χτες στην Γερμανία, η συγκεκριμένη εικόνα του 19ου αιώνα. Η τιμή έναρξης ήταν 1000 ευρώ και πωλήθηκε για 11.000 ευρώ χωρίς τις προμήθειες.

 Η εικόνα απεικονίζει τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, με την εκκλησία της Ευαγγελίστριας στην Τήνο και αποδίδεται στον Ιερομόναχο και πρώτο καθηγητή της Α.Σ.Κ.Τ, Αγαθάγγελο Τριανταφύλλου, μιας και ο ίδιος έχει φιλοτεχνήσει, το αντίστοιχο χαρακτικό που βρίσκεται στην Συλλογή του Ιερού Ιδρύματος της Ευαγγελιστρίας Τήνου. 

Ελπίζω η εικόνα να κατοχυρώθηκε σε ευεργέτη Εφοπλιστή και να επαναπατριστεί εκεί που ανήκει, δηλαδή στο Ιερό Ίδρυμα της Ευαγγελίστριας Τήνου.

πηγή

Εικόνα...αλιευμένη στον βυθό του Αιγαίου

Αντίγραφο εικόνος αλιευμένης τον περασμένο αιώνα (μετά την μικρασιατική καταστροφή) από σφουγγαρά της Καλύμνου . 

Όπως μου ανέφεραν υπάρχουν εκατοντάδες εικόνες που βρέθηκαν από σφουγγαράδες στον βυθό του Αιγαίου μετά την καταστροφή!

Maria Sideri

Ακάθιστος Ύμνος . Η Εικόνα από την Ιερά Μονή Αρδενίτσας

Ακάθιστος Ύμνος . Η Εικόνα από την Ιερά Μονή Αρδενίτσας- Αρδευουσας Γεννήσεώς της Θεοτόκου , Ιστορική Μονή . 

Είχε κάποτε Ηγούμενο τον Μοσχοπολίτη Ιερομόναχο Νεκταριο Τερπο που με το βιβλίο ΠΙΣΤΙΣ που εκδόθηκε σε 9 Εκδόσεις , από το 1732 έως Το 1779 στην Βενετία , αλλά και με τον Αγώνα του Σταμάτησε τον Εξισλαμισμό .

Αγιογραφος Κωσταντινος Σπαρταρακος XVIII αιώνας .

 Αρχιεπισκοπή Αλβανίας .Περιοχη Λουσνια μετά το Φιερι και σε ευθεία Γραμμή η απόσταση από το Μοναστήρι του Αγίου Κοσμα του Αιτωλού στο Καλικοντασι Απέχει περίπου 3 χιλιόμετρα.

πηγή

Περί αγίων εικόνων. Από τον πς΄ κανόνα της Έκτης Οικουμενικής Συνόδου.

ΤΟΜΟΣ ΣΤ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄
Περί αγίων εικόνων.
Από τον πς΄ κανόνα της Έκτης Οικουμενικής Συνόδου.

 Ο πς΄ (86ος) κανόνας της Έκτης Οικουμενικής Συνόδου ορίζει: Το να ζωγραφίζουμε τους τύπους (τις προτυπώσεις) με χρώματα, ενώ τα πρωτότυπα έχουν ήδη έρθει, θα ήταν άκομψο και περιττό. Γι' αυτό, ορίζει να μη ζωγραφίζεται ο αμνός (το αρνί) ως τύπος, με το αίμα του οποίου ο μέγας Μωυσής παλαιότερα, αλείφοντας τις παραστάδες των θυρών, εμπόδιζε την είσοδο στον εξολοθρευτή δαίμονα.

 Ούτε ο Βαπτιστής να ζωγραφίζεται να δείχνει με το δάχτυλο τον αμνό και να φωνάζει στους λαούς: «Ιδού ο αμνός του Θεού». 

 Αντίθετα, οι γραφές των τύπων πρέπει να παραμερίζονται και να αναστηλώνεται σε εικόνες ο ανθρώπινος χαρακτήρας του Θεού Λόγου. Βλέποντας και προσκυνώντας αυτή την εικόνα, συλλογιζόμαστε, όσο είναι δυνατόν, το απόρρητο μυστήριο της συγκατάβασής Του, την ακατανόητη ταπείνωσή Του, τη ζωή Του μέσα στη σάρκα, τα πάθη Του, τον θάνατο που έγινε πρόξενος ζωής, και όλα όσα μας έσωσαν. Διότι, αν και οι τύποι είναι σεπτοί, πρέπει να τιμάται περισσότερο η αλήθεια, η οποία μας χάρισε και αυτά (τους τύπους). Από αυτό φαίνεται ότι δεν είναι πρέπον να απελευθερώνουμε περιστέρια στις εκκλησίες αντί του Αγίου Πνεύματος, ή να ανάβουμε κερί αντί του αστέρα, ή να τοποθετούμε ομοίωμα βρέφους και κούνιας αντί της άρρητης Γέννησης.

Φωτίου Πατριάρχου και Θεοδώρου του Στουδίτου.

 Η λέξη «εικών» προέρχεται από το «εοικέναι» (μοιάζω). Άλλο πράγμα είναι η φυσική εικόνα και άλλο η μιμητική. Η φυσική εικόνα δεν έχει φυσική διαφορά από την αιτία της, αλλά υποστατική, όπως ο υιός ως προς τον πατέρα. Διότι η φύση τους είναι μία, αλλά οι υποστάσεις δύο.

ΑΓΙΟΙ ΘΕΟΔΩΡΟΙ.15ος αιώνας

Μητροπολη Τρίκκης και Σταγών..15ος αιώνας

Ένα έκθεμα – μια ιστορία από το Βυζαντινό Μουσείο Βέροιας: Η εικόνα του Αγίου Βλασίου

Νέους, πολύτιμους θησαυρούς από τα μουσεία της Βέροιας, καλείται να ανακαλύψει το κοινό, μέσα από τη δράση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας «Ένα έκθεμα – μια ιστορία». Με αφορμή τον πανηγυρικό εορτασμό του Αγίου Βλασίου στον ομώνυμο Ιερό Ναό της συνοικίας Κυριώτισσας, το Βυζαντινό Μουσείο Βέροιας παρουσιάζει μια εξαιρετικής ποιότητας φορητή εικόνα του αγίου, έργο υψηλής καλλιτεχνικής και ιστορικής αξίας.

Πρόκειται για μία ξύλινη εικόνα με παράσταση του τιμώμενου Αγίου Βλασίου, που χρονολογείται περί το 1330. Προέρχεται από τον Ιερό Ναό του Χριστού Παντοκράτορος στη Βέροια, αλλά πιθανότατα υπήρξε η λατρευτική εικόνα του ναού του Αγίου Βλασίου. Το έκθεμα παρουσιάζεται στην ενότητα «Βέροια, μία περιφέρεια της βυζαντινής αυτοκρατορίας», στον πρώτο όροφο του μουσείου.

Στην εικόνα αυτή ο Άγιος Βλάσιος εικονίζεται ημίσωμος και μετωπικός, σε σκούρο βάθος ώχρας. Αποδίδεται ως γέρων, με μακρύ, οξύληκτο γένι και ψαρά μαλλιά, φορώντας βαθυπόρφυρο φαιλόνιο και λευκό ωμοφόριο, διακοσμημένο με μεγάλους μαύρους σταυρούς. Με το δεξί του χέρι ευλογεί, ενώ στο αριστερό, καλυμμένο από το ωμοφόριο, κρατεί κλειστό, λιθοκόσμητο και μαργαριτοποίκιλτο κώδικα Ευαγγελίου, με μαύρα δεσίματα. Πολύτιμοι λίθοι και μαργαριτάρια κοσμούν και το επιμανίκιο, που διακρίνεται στο δεξί του χέρι.

Το μεγάλο φωτοστέφανο, στο χρώμα του βάθους της εικόνας, περιγράφεται με λεπτή κόκκινη γραμμή, ενώ δεξιά και αριστερά αναπτύσσεται, με κόκκινα γράμματα, η επιγραφή: Ο ΑΓΙΟC – ΒΛΑCΙΟC. Το σώμα του αγίου αποδίδεται ευρύ και στιβαρό, με ριχτούς ώμους, σε αντίθεση με το σχετικά μικρότερο πρόσωπο. Δυσανάλογα μεγάλη είναι και η παλάμη του χεριού που ευλογεί με ένωση του αντίχειρα με τον παράμεσο και τον μικρό. Η εικόνα έχει απωλέσει τμήματα του αυτόξυλου πλαισίου της– διακοσμημένο στις παρυφές με κόκκινη ταινία- καθώς και τμήματα της ζωγραφικής επιφάνειας.

πηγή

Ο ναός του Αγίου Βλασίου και η τοιχογραφία του

Ο ναός του Αγίου Βλασίου κτίστηκε στις αρχές του 14ου αι., στα χρόνια των

Ο άγιος Μόδεστος "χειροτονάτε αρχιερεύς Ιεροσολύμων"

 Ο άγιος Μόδεστος (σήμερα η μνήμη του) "χειροτονάτε αρχιερεύς Ιεροσολύμων". Λεπτομέρεια προσκυνηματικής εικόνας με σκηνές από τον βίο του αγίου, ναός αγίας Παρασκευής, Κατηχώρι Πηλίου, 2025.

πηγή

''Σύναξη των Αρχαγγέλων'', αριστούργημα των μέσων του 14ου αιώνα

''Σύναξη των Αρχαγγέλων'', αριστούργημα των μέσων του 14ου αιώνα από την Ιερά Μονή Παναγίας Πετριτζονίτισσας στην περιοχή της Στενημάχου, Μονή Μπάτσκοβο σήμερα.

Εθνική Πινακοθήκη Σόφιας, Κρύπτη Καθεδρικού Ναού Αγίου Αλεξάνδρου Νέφσκι.

πηγή

Θαύμα του Αγίου Λουκιανού, έργο του ζωγράφου και αγιογράφου Κωνσταντίνου Κονταρίνη στην Κέρκυρα...

Ο ζωγράφος φιλοτέχνησε την θαυματουργική διάσωση του μικρού Σπυρίδωνος Βούλγαρη που έπεσε από το παράθυρο του σπιτιού του στις 15-10-1708 μνήμη του Αγίου Λουκιανού ..
Η πτώση του παιδιού συμβολίζει τον κίνδυνο και την ευαλωτοτητα της ανθρώπινης ύπαρξης ενώ η παρέμβαση του Αγίου αντιπροσωπεύει την θεϊκή παρέμβαση προστασία και σωτηρία..Η Κέρκυρα την περίοδο αυτή της Βενετοκρατίας , ανέπτυξε ιδιαίτερη πολιτισμική ταυτότητα η οποία επηρέασε βαθύτατα την τέχνη. Η τέχνη χαρακτηρίζεται από σταδιακή αφομοίωση στοιχείων της δυτικής Ιταλίας, διατηρώντας παράλληλα στοιχεία βυζαντινής παράδοσης...

πηγή

Το ''εν Χωναίς θαύμα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ'' και 69 σκηνές

Το ''εν Χωναίς θαύμα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ''  και 69 σκηνές

1630-1640.Μουσεία Κρεμλίνου Μόσχα

ΜΗΝΟΛΟΓΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

 

Η Εικόνα του Αη Γιώργη που ξεβράστηκε στην παραλία της Θεσσαλονίκης κατά την Μικρασιατική καταστροφή.

Η εικόνα αυτή του Αγίου Γεωργίου ξεβράστηκε κατά την Μικρασιατική Καταστροφή στην παραλία της Θεσσαλονίκης. 

Όταν τους πετούσαν στη θάλασσακα τους κόβαν χέρια αυτή η εικόνα γλίστρησε στα νερά και βρήκε μόνη της τον προορισμό της.

Προσάραξε στην παραλία Θεσσαλονίκης. Την ιστορία της επιβεβαίωσε η απόγονος της κυρίας κατόχου της εικόνας.
Σήμερα βρίσκεται στο εκκλησάκι της Αγίας Σολομονίδος στη Θεσσαλονίκη..

Κειμήλιο…

Τότε που οι άνθρωποι κράταγαν εικόνες στα χέρια και όχι κινητά,όπως μου είπε χαρακτηριστικά ο αφηγητής της ιστορίας της..
dimpenews.com

ΠΑΝΑΓΙΑ ΟΔΗΓΗΤΡΙΑ-12ος αιώνας.

ΠΑΝΑΓΙΑ ΟΔΗΓΗΤΡΙΑ-12ος αιώνας...Συλλογή Duomo Monreale

Σπάνια εικόνα με ενσωματωμένα άγια λείψανα

Άγιος Ιωάννης Πρόδρομος και διάφοροι Άγιοι

Εικόνα που αγιογραφήθηκε στην Ουγγροβλαχία περίπου το 1520

Δίπλα από την εικόνα του κάθε Αγίου έχουν ενσωματωθεί άγια λείψανα

Σήμερα βρίσκεται στο Εθνικό Μουσείο Τέχνης της Ρουμανίας

Η πονηρία των Μαρτύρων του Ιεχωβά και το θαύμα της Παναγίας»

 Μπαλδιμτσής Νικόλαος, Ιατρός

Περί το 1985 μου διηγήθηκε μια κυρία, η οποία καταγόταν από την Άρτα και κατοικούσε με την μητέρα της στις βόρειες συνοικίες του Βόλου, τα εξής:

-«Κοντά στο σπίτι το δικό μας έμενε μια οικογένεια Μαρτύρων του Ιεχωβά. Επειδή εργαζόμουν και απουσίαζα πολλές ώρες από το σπίτι,

η μητέρα μου πήγαινε συχνά σ’ αυτή την οικογένεια όπου την κερνούσαν καφέ και περνούσε την ώρα της κουβεντιάζοντας.

Εγώ ανησυχούσα γι’ αυτή τη συναναστροφή της.

Και μάλιστα της έλεγα:

- Τι δουλειά έχεις να πηγαίνεις στο σπίτι των «Γιεχωβάδων»;

Πρόσεξε να μην σε κάνουν κι εσένα «Γιεχωβού».

Η μητέρα μου όμως με διαβεβαίωνε ότι δεν έκαναν θρησκευτικές συζητήσεις.

Απλώς έκαναν παρέα.

Εγώ όμως έβλεπα ότι η μητέρα μου, που ήταν πιστή γυναίκα και πήγαινε στην εκκλησία, άρχιζε σιγά-σιγά να αραιώνει τον εκκλησιασμό της.

Φαίνεται ότι είχε επηρεαστεί από την δήθεν καλοσύνη και ευγένεια των ανθρώπων αυτών.

Ενώ διαμαρτυρόμουν συνέχεια, εκείνη δεν μ’ άκουγε γιατί είχε συνηθίσει την παρέα τους.

Μια μέρα όταν γύρισα από τη δουλειά, είδα την μητέρα μου αγνώριστη.

Έτρεμε από την ταραχή της! Της λέω:

-Τι συμβαίνει μητέρα, τι έπαθες;

Και με δυσκολία μου απάντησε λέγοντας:

-Παιδί μου, πόσο δίκιο είχες που μου έλεγες να μην πηγαίνω σ’ αυτό το σπίτι. Άκου τι έπαθα σήμερα:

Γιατί τήν Αγία Γραφή τήν προσκυνᾶτε καί τή δέχεστε, ἐνῷ τήν Αγία Εἰκόνα τήν φτύνετε καί τή βδελύσσεσθε;

Ερωτᾶται ὁ αἱρετικός, ὁ Εὐαγγελικὸς ἢ ὁ Ἰεχωβίτης: Γιατί τὴν Αγία Γραφή τὴν προσκυνᾶτε καὶ τὴ δέχεστε, ἐνῷ τὴν Αγία Εἰκόνα τὴν φτύνετε καὶ τὴ βδελύσσεσθε;

Πές μου, αἱρετικέ, ποιά ἡ διαφορὰ τῶν δύο, ἀφοῦ καὶ τὰ δύο τὰ ἴδια διδάσκουν; Πῶς τὸ ἕνα προσκυνεῖται καὶ τὸ ἄλλο φτύνεται;
Γιατί τὸν Εὐαγγελιστὴ ποὺ μὲ τὸν λόγο ἐξηγεῖ τὸν δέχεσαι καὶ τὸν ἁγιογράφο ποὺ μὲ τὸ ἔργο δείχνει τὸν ἀπορρίπτεις;

Πές μου, αἱρετικὲ· τί προσκυνᾶς στὸ Εὐαγγέλιο, τὴν ὕλη ἢ τὴν ἐξήγηση;

Ἄνοιξα τά μάτια μπροστά σέ μιά εἰκόνα...

Πατήρ Virgil Gheorghiu

 Ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς ἔγινε ἄνθρωπος γιὰ νὰ μᾶς δείξει τὴν ἀνθρώπινη ὄψη τοῦ Θεοῦ. Μᾶς τὸ λέει ὁλοκάθαρα: «Ὁ ἐωρακὼς ἐμὲ ἐώρακε τὸν Πατέρα» ( Ἰω. 14,9). Ἡ καλύτερη εἰκόνα τοῦ Θεοῦ εἶναι πάντα ὁ ἄνθρωπος.

 Στὸ λεξικὸ διαβάζουμε πὼς ἡ λέξη εἰκόνισμα, ἑλληνικὰ θὰ πεῖ εἰκόνα.Ἕνα εἰκόνισμα εἶναι ἀληθινὰ μία εἰκόνα• ὅμως μία εἰκόνα ποὺ δὲν εἶναι ἀποκλειστικὰ ἐπίγεια. Μία εἰκόνα θεανδρική, οὐράνια κι ἐπίγεια μαζί. Ποὺ συγκερνάει τὴ θεϊκὴ καὶ τὴν ἀνθρώπινη φύση, ὅπως τὸ δείχνουν οἱ δυὸ λέξεις ποὺ συνθέτουν αὐτὸ τὸ ἐπίθετο: Θεὸς καὶ ἀνήρ.

 Μία φωτογραφία, ποὺ εἶναι μία ἐπίγεια εἰκόνα, ἀκόμα κι ὅταν εἰκονίζει ἕναν ἅγιο, δὲν μπορεῖ νὰ χρησιμέψει σὰν εἰκόνισμα. Οἱ κανόνες τῆς ὀρθόδοξης εἰκονογραφίας τὸ ἀπαγορεύουν κατηγορηματικά. Ἂν καμιὰ μέρα βροῦν τὴ φωτογραφία κάποιου πολυσέβαστου ἁγίου, δὲν θὰ μπορέσουν ν’ ἀντικαταστήσουν μ’ αὐτὴν τὸ εἰκόνισμά του. Γιατί ἡ φωτογραφία εἶναι ἀποκλειστικὰ ἡ ἐπίγεια εἰκόνα τοῦ ἀνθρώπου. Ἐνῶ ἀντίθετα τὸ εἰκόνισμα εἶναι ἡ ἁγνὴ κι ὁλοκληρωτική τοῦ ἀνθρώπου εἰκόνα, μ’ ὅλες τὶς ἐπίγειες καὶ οὐράνιες διαστάσεις του.

 Μέσα σ’ ἕνα εἰκόνισμα ἡ εἰκόνα τοῦ ἀνθρώπου ἀπογυμνώνεται ἀπὸ κάθε οὐσία βαρειὰ καὶ φθαρτή, ποὺ περιέχει στὴ ζωή. Κι εἶναι σωστὸ ν’ ἀπογυμνώνεται ἔτσι, νὰ περιορίζεται στὶς ἀρχικές της γραμμές. Γιατί οἱ ἅγιοι, ποὺ τὸ εἰκόνισμα παρισταίνει, εἶναι ἄντρες ἀπὸ σάρκα καὶ ὀστᾶ, ποὺ τὴ ζωὴ τους ὅμως τὴ ζήσανε ἀγγελικὰ• καὶ οἱ ἄγγελοι δὲν εἶναι καμωμένοι ἀπὸ ὕλη. 

 Σ’ ἕνα εἰκόνισμα, λοιπόν, τὸ πρόσωπο καὶ τὸ ἀνθρώπινο σῶμα εἶναι γυμνωμένα, ἀλαφρωμένα, ἐξαγνισμένα, καθαρισμένα ἀπὸ κάθε λάσπη, ἀπὸ κάθε σκόνη, κι ἀπ’ ὅλα τὰ ἐπίγεια ὑλικά, βαριὰ κι ἐφήμερα. Μέσα στὸ εἰκόνισμα ἡ ἀνθρώπινη ὄψη παριστάνεται ἁγνὴ καὶ παρόμοια μὲ τὸ πρωτότυπο τοῦ ἀνθρώπου. Στὴν ἐπίγεια ζωὴ του ὁ ἅγιος δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι τέτοιος ποὺ τὸν παρουσιάζει τὸ εἰκόνισμα. Ἀπαράλλακτα ὅπως καὶ στὴ φύση δὲν βρίσκεται νερὸ ἀπόλυτα ἁγνό. Καὶ τὸ πιὸ κρυσταλλένιο νερὸ κλείνει μέσα του ἅλατα, γκάζια κι ἄλλες οὐσίες ξένες στὴ φύση του.

Κυριακή Ορθοδοξίας-Ο ΕΜΠΑΙΓΜΟΣ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ

 Τὸν ἀγώνα τῆς Ἐκκλησίας νὰ διαφυλάξει διὰ μέσου τῶν αἰώνων τὴν πίστη της ἀλώβητη ἀπὸ τὶς ποικίλες πλάνες προβάλλει ἡ πρώτη Κυριακὴ τῆς Σαρακοστῆς. Μὲ τὴν κατ’ ἔτος ἀνάμνηση τῆς πανηγυρικῆς ἀναστηλώσεως τῶν εἰκόνων καὶ τὴ μνεία τῆς διαχρονικῆς προσπάθειας τῆς Ἐκκλησίας ἔναντι ὅλων τῶν αἱρέσεων, διατρανώνουμε τὴν ἀπαρέγκλιτη προσήλωσή μας στὴν πίστη τῶν Προφητῶν, τῶν Ἀποστόλων, τῶν Πατέρων, τῶν Ὀρθοδόξων (Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας).

 Στὸ θέμα τῶν εἰκόνων εἰδικὰ δίνουμε πάντα ἰδιαίτερη ἔμφαση. Οἱ ἄνθρωποι μποροῦμε νὰ εἰκονίζουμε τὸν Θεό, ἐφόσον «μορφὴν ἀναλλοιώτως ἀνθρωπίνην προσέλαβε», ἔγινε ἄνθρωπος παραμένοντας συγχρόνως καὶ Θεός. Μποροῦμε νὰ εἰκονίζουμε καὶ ὅλα τὰ ἱερὰ πρόσωπα. Σὲ μιὰ ἱερὴ εἰκόνα τιμοῦμε πάντα τὸ εἰκονιζόμενο πρόσωπο. Τὸν Χριστό, τὴν Παναγία, τοὺς ἁγίους μας.

 Ἀλλὰ δὲν μένουμε μόνο σ’ αὐτό. Ἐπεκτείνουμε τὴν ἔννοια τῆς εἰκόνας ἀκόμα παραπέρα. Εἰκόνα εἶναι ὁ κάθε ἄνθρωπος. Εἰκόνα ἱερή, θεϊκή, ἀξιοσέβαστη.

«Ὁ Θεὸς ἔκτισε τὸν ἄνθρωπον ἐπ’ ἀφθαρσίᾳ καὶ εἰκόνα τῆς ἰδίας ἰδιότητος ἐποίησεν αὐτὸν» (Σοφ. Σολ. 2, 23).