Στους χίλιους αν­θρώ­πους που κλαί­νε για τον θά­να­το κά­ποιου αγα­πη­μέ­νου....

Στους χίλιους αν­θρώ­πους που κλαί­νε για τον θά­να­το κά­ποιου αγα­πη­μέ­νου του προ­σώ­που, ούτε ένας κλαί­ει για τα αμαρ­τή­μα­τα του νε­κρού, αλλά κλαί­ει για το ότι θα τον στε­ρη­θούν.
Δεν έχου­με δά­κρυα τέ­τοια, που να ωφε­λή­σουν την ψυχή του νε­κρού.
Δεν τα έχου­με πιά­σει σω­στά τα θέ­μα­τα αυτά και αντί να βο­η­θή­σου­με, κά­νου­με κακό.
Οπωσ­δή­πο­τε θα στε­νο­χω­ρη­θείς,θα συγ­κι­νη­θείς, θα πο­νέ­σεις,θα θλι­βείς, αλλά όχι να κλαις απα­ρη­γό­ρη­τα και να λυ­πη­θείς και όταν τους το λες, σου λένε:
Και ο Θεός έκλα­ψε, όταν είδε τον Λά­ζα­ρο νε­κρό.
Να που εί­μα­στε ακα­τή­χη­τοι !
Διό­τι ο Χρι­στός δεν έκλα­ψε, αλλά δά­κρυ­σε και όχι επει­δή είδε νε­κρό τον Λά­ζα­ρο, αφού ήξε­ρε, ότι σε λίγο θα τον ανέ­σται­νε, αλλά δά­κρυ­σε για την κα­τάν­τια του αν­θρώ­που, σαν να έλε­γε, άν­θρω­πε πως κα­τάν­τη­σες, λόγω της αμαρ­τί­ας, να γνω­ρί­ζεις
θά­να­το.

Δημήτριος Παναγόπουλος

Κυριακή Γ’ Λουκά-Η μάνα και ο Χριστός

«Ὡς δὲ ἤγγισε τῇ πύλῃ τῆς πόλεως, καὶ ἰδοὺ ἐξεκομίζετο τεθνηκὼς υἱὸς μονογενὴς τῇ μητρὶ αὐτοῦ, καὶ αὕτη ἦν χήρα, καὶ ὄχλος τῆς πόλεως ἱκανὸς ἦν σὺν αὐτῇ. Καὶ ἰδὼν αὐτὴν ὁ Κύριος ἐσπλαγχνίσθη ἐπ᾿ αὐτῇ καὶ εἶπεν αὐτῇ· Μὴ κλαῖε» (Λουκ. 7, 12-13)

Τὴν ὥρα ποὺ πλησίαζαν στὴν πύλη τῆς πόλης, ἔβγαζαν ἕναν νεκρό, τὸν μονάκριβο γιὸ μιᾶς μάνας, ποὺ μάλιστα ἦταν χήρα. Κόσμος πολὺς ἀπὸ τὴν πόλη τὴ συνόδευε. ῞Οταν εἶδε τὴ χήρα ὁ Κύριος, τὴ σπλαχνίστηκε καὶ τῆς εἶπε· «Μὴν κλαῖς».

  Ας μεταβούμε με τη σκέψη μας στην είσοδο της μικρής πόλης Ναΐν. Ο Χριστός με τους μαθητές Του και με πολλούς ανθρώπους που Τον ακολουθούσαν συναντούν μία πένθιμη πομπή. Ένας νέος άνθρωπος, νεκρός, πηγαίνει προς την τελευταία του κατοικία, να ταφεί έξω από την πόλη. Μαζί του η μάνα. Χήρα. Χωρίς ελπίδα παρηγοριάς από ένα άλλο παιδί, γιατί ο νεκρός ήταν ο μονάκριβος γιος της. Αξιοπρεπής στο πένθος της. Τα δάκρυα στα μάτια της. Και μαζί της όσοι ένιωθαν ότι θα έπρεπε να είναι παρόντες τουλάχιστον τη στιγμή που θα ξεκινούσε η απόλυτη μοναξιά, καθώς μετά την ταφή αυτό θα βίωνε η μάνα στο άδειο σπίτι, στην άδεια καρδιά, στην άδεια ζωή. Κι ακούνε αυτοί τον Χριστό, τον επικεφαλής της χαρούμενης πομπής, να λέει στη μάνα «Μην κλαις». Κι αναρωτιόμαστε: τι άραγε να σκέφτηκε τόσο η μάνα, όσο και εκείνοι που της συμπαρίσταντο στο πένθος και τη μοναξιά της;

Η πραγματική συμπόνια έχει εκλείψει .....

Σαν ορφανέψει, σαν αδειάσει η αγκαλιά ενός ανθρώπου θαρρείς κι ο κόσμος θέλει
το πένθος να τον καταπιεί....
Δηλαδή εννοούν ότι:
Τιμάς τον κεκοιμημένο όσο παραιτήσε από την ζωή και όχι όσο κρατιέσαι
από την Όντως Ζωή (Χριστό)....
Εάν τολμήσει αυτός ο άνθρωπος να πάει σε κάποια ακολουθία της Εκκλησίας
τα βλέμματα είναι σαν ξυράφια....
‘’Τι κάνει αυτή εδώ τώρα; δεν πενθεί χήρα γυναίκα;’’είναι οι λογισμοί ‘’εν ταις καρδίαις αυτών’’.....
Εννοείται για αυτούς απαγορεύεται να πάει εκείνος που πενθεί σε μυστήρια Γάμου, Βάπτισης είναι λένε...... ‘’κοινωνικά’’ μυστήρια.....Βλέπεις! θεολογούν κιόλας οι ευλογημένοι αφού μας λένε ότι υπάρχουν μυστήρια κοινωνικά και μη κοινωνικά.....
Τι άλλο θα ακούσουμε Θεέ μου.....
Ξέρεις, πίσω βρίσκεται ο διάβολος που τους σκοτίζει και τους παραπλανά....
Ο πονηρός μας θέλει όχι απλά στεναχωρημένους αλλά κατα- θλιμμένους....
Δίχως ελπίδα, ανάσα ζωής....

Δάκρυα...

 

Τί, λέει, μπορεῖ κάποιος νά μή δακρύζη ἀφοῦ εἶναι ἄνθρωπος; Καί ἐγώ δέν τό ἐμποδίζω αὐτό, ἀλλ᾽ ἐμποδίζω τούς κοπετούς, τό νά θρηνῆς ὑπερβολικά. Δέν εἶμαι σκληρόψυχος· δέν εἶμαι ἀσυγκίνητος. Ξέρω, ὅτι ἡ φύσις ἐπιθυμεῖ τήν καθημερινή συναναστροφή. Δέν εἶναι δυνατόν νά μή λυπῆται κανείς. Αὐτό ἄλλωστε τό ἔδειξε καί ὁ Χριστός, πού δάκρυσε γιά τό Λάζαρο. Αὐτό καί σύ νά κάνης. Νά δακρύσης, ἀλλά ἤρεμα. ῎Αν ἔτσι δακρύσης, ὄχι μόνο δέν δυσπιστεῖς στήν ἀνάσταση, ἀλλά καί δείχνεις τη λύπη σου γιά τό χωρισμό.

 Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος

( Ἅπαντα τά Ἔργα σειρά ΕΠΕ Τόμος14,σελ.197 Όμιλία ΞΒ'.)

πηγή

Μπροστά στο θάνατο...

 

πηγή

Η ΑΠΩΛΕΙΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ

                         

Ελευθέριος Ελευθεριάδης, ψυχολόγος .KΕΡΚΥΡΑ 23 ΜΑΡΤΙΟΥ 2023

IN MEMORIAM ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ-Επικήδειος λόγος

Ο επικήδειος αυτός λόγος εκφωνήθηκε από τον θείο του Γεώργιο Αποστολάκη.

Σεβασμιότατε άγιε Λαρίσης κύριε Ιερώνυμε, πανοσιολογιότατοι καθηγούμενοι, σεβαστοί πατέρες και μητέρες, την ευχή σας.
Αγαπημένα μου αδέλφια, Κωνσταντίνε και Σοφία, καλή μου ανιψιά Χρυσούλα, και συ γιε μου Στέφανε και σύζυγέ μου Θωμαή, αλλά και όλοι οι συγγενείς και φίλοι που περίλυποι ήλθατε να προσευχηθείτε για την ψυχή του Βασίλη μας και για συμπαράσταση.

Δεν θα σας πω δικά μου λόγια.
Θα σας πω τα άγια λόγια του Αποστόλου Παύλου που ακούσαμε νωρίτερα στην ακολουθία:
«Δεν θέλω, αδελφοί μου, να αγνοείτε όσα έχουν σχέση με εκείνους που έχουν κοιμηθεί, για να μη λυπάσθε, όπως όλοι οι άλλοι που δεν έχουν ελπίδα. Γιατί, αν πιστεύουμε ότι ο Ιησούς πέθανε και αναστήθηκε, έτσι και ο Θεός, εκείνους που έχουν κοιμηθεί, όντας ενωμένοι μαζί του με την πίστη στον Ιησού, θα τους πάρει κοντά Του».
Χαρείτε λοιπόν και μη είστε λυπημένοι. Γιατί το λέει το αδιάψευστο στόμα του Αποστόλου: «Αυτούς που έχουν κοιμηθεί με πίστη στον Ιησού, θα τους πάρει Εκείνος κοντά Του». Και ο Βασίλης κοιμήθηκε με βέβαιη την πίστη του στο Χριστό.

Και σε σένα ειδικότερα αδελφούλα μου που στέναξες όταν είδες το καταφαγωμένο από τα άγρια ζώα σώμα του γιου σου, και μάλιστα σε προχωρημένη σήψη, θέλω να σου πω αυτό: Έτσι, κι αλλιώς όποιος πεθαίνει, σε λίγο σαπίζει, διαλύεται και γίνεται σκόνη και στάχτη. Τι σημασία έχει όμως αυτό, αδελφούλα μου; Αυτό είναι ακριβώς, εκείνο για το οποίο πρέπει να χαίρεσαι. Γιατί αυτό κάνει και ο άνθρωπος, όταν θέλει να ξαναφτιάξει ένα σπίτι που έχει παλιώσει. Βγάζει δηλαδή πρώτα έξω τους ενοίκους του και μετά, αφού γκρεμίσει το παλιό σπίτι, κτίζει άλλο, καινούργιο και ομορφότερο. Φυσικά, καθόλου δεν λυπούνται οι ένοικοι που βγήκαν για λίγο από το παλιό σπίτι, αλλά, αντίθετα, χαίρονται πάρα πολύ. Γιατί δεν τους απασχολεί η κατεδάφιση, αλλά χαίρονται προκαταβολικά για τη νέα οικοδομή που θα ξαναχτιστεί.

Όσο ηρεμούν οι ψυχές των πονεμένων που έχασαν δικούς τους ανθρώπους και προσεύχονται,τόσο πλησιάζονται μεταξύ τους οι ψυχές...

 πηγή

Ο Χριστός δεν υπόσχεται ζωή εδώ, εκεί υπόσχεται.

Δημητρίου Παναγοπούλου
Ποιος είναι έτοιμος;Ένα δυναμικό κήρυγμα ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ»

 Η Εκκλησία κάθε βράδυ κλίνει με μια ωραία προ­σευχή, «εν μετανοία και εξομολογήσει παράλαβε». Έτσι δέεται ο ιερεύς για την εκκλησία και ο άνθρωπος ο οποίος δεν είναι εις θέση ανά πάσαν στιγμήν να σταθή εις κρίση δεν μπορεί να πη ότι θρησκεύει απόλυτα. Θέ­τω το ερώτημα στον εαυτό μου πρώτον και έπειτα σε ε­σάς. Αν αυτή την στιγμή πει ο Κύριος STOP, μέχρι ε­δώ, ελάτε για λογαριασμό. Ερωτώ αυτούς που θρησκεύουν, δεν λέγω τους άλλους που δεν ξεκίνησαν ακό­μη ή που παρακολουθούν από μακρυά το γεγονός. Είναι εις θέση να σταθούν ενώπιον του φοβερού βήματος, που θα κρίνει απροσωπόληπτα, που θα κρίνει χωρίς συναι­σθήματα και χωρίς ψευδομαρτυρίες; Είμεθα εις θέση να σταθούμε; Θα πούμε οι περισσότεροι από ταπεινολογία, όχι, και οι υπόλοιποι από ταπείνωση, όχι.

Ποιος είναι αυτός που μπορεί να σταθεί, και γιατί δεν μπορούμε να σταθούμε; Είμεθα αμαρτωλοί, θα δοθή η απάντησις, και τι κάνεις έναντι της αμαρτίας; Και πο­νοκέφαλο έχεις αλλά παίρνεις ασπιρίνη, και πυρετό κά­νεις και παίρνεις αντιβιοτικά, και ασθενής είσαι και πηγαίνεις στο νοσοκομείο. Αναφορικώς, όμως, με την α­μαρτία, τι κάνεις; Ποιο είναι το φάρμακο της αμαρτίας; Έπαθες μια ζημιά από ένα φαγητό, ξανά το τρως; Όχι. Ημάρτησες άπαξ, γιατί ξαναμαρτάνεις; Πού είναι η λογική, η απλή λογική; Άσε την Θεολογία στην άκρη, πού είναι η απλή λογική; Θέλω, λοιπόν, απόψε το βράδυ να μιλήσω για αυτό το θέμα.

Ποιος νομίζει ότι είναι εις θέση απόψε να κριθή; Δεν νομίζω να μπορή κανένας να μου παρουσίαση συμ­βόλαιο από τον Χριστόν ότι αυτός έχει περιθώριο να μετανοήση, ότι έχει περιθώριο να ζήση και να τακτοποίη­ση τα θέματά του, εφόσον αναβάλει σήμερον και δεν ενδιαφέρεται. δεν νομίζω να έχη κανείς να μου επιδείξη, να μου πη:

Κύριε εγώ έχω 20 χρόνια μπροστά μου. Δεν ξέρω τι του λέει ο διάβολος στο κεφάλι. Ο Χριστός τι του λέει. τον ρώτησες τον Χριστό; Ο Χριστός δεν υπόσχεται ζωή εδώ, εκεί υπόσχεται. Υπάρχει ψευδαίσθηση σε πολλούς ανθρώπους ότι έχουν καιρόν. Αυτό είναι ένα μεγάλο τέχνασμα του σατανά, του εμπείρου αυτού προ­σώπου των 8.000 ετών ο οποίος γνωρίζει να κλέβη το παρόν και να υπόσχεται το μέλλον. Να κλέβη το σήμε­ρον και να υπόσχεται την αύριον, και όταν η αύριον γίνη σήμερον, να του την κλέβη και αυτήν και να του υπόσχεται την πάρα κάτω.

 Αναφέρεται εις το Γεροντικόν, ότι κάποτε πήγε ένας σατανάς και ηπείλησε έναν μοναχόν και του είπε:

-Πού θα μου πας, δεν σ' έβαλα στο χέρι μέχρι τώρα, αλλά στα 40 χρόνια που θα ζήσης ακόμα, θα σε βάλω, δεν θα μου γλυτώσης, και έφυγε. Ο μοναχός επήρε στο νου του τα 40 χρόνια. 40 χρόνια ακόμη, τότε έχω περιθώριο. Έχω 40 χρόνια, είναι αρκετά, δεν πάω μέχρι το χωριό να ιδώ, υπάρχει κανένας από τους δικούς μου και έρχομαι; 40 χρόνια ακόμη, πόσο θα κάμω, 5 μέρες, 10 μέρες. Έχω 40 εδώ και 40 ακόμη 80, δεν χάθηκε ο κόσμος για 5-10 μέρες. Ας πάω να δω, μήπως υπάρχει η μητέρα μου, υ­πάρχει κανένας από τους συγγενείς μου, άνθρωποι του Θεού και αυτοί, να τους πω και δυο λόγια, άλλωστε. Δικαιολογία όμορφη του σατανά, να τον βγάλει από τον τόπον του, βέβαιος ότι θα τον βγάλει και από τον τρό­πον του. και δεν έβλεπε πότε να ξημερώση ο γέροντας.
Το πρωί επήρε το σακουλάκι του και το ραβδί του και άρχισε να κατηφορίζη. Ο Θεός τον λυπήθηκε και τον έστειλε έναν άγγελο μπροστά και τον λέγε: 

«Για πού με το καλό;».

 «Να, πηγαίνω κάτω». 

«Γύρισε πίσω, σε λυπή­θηκε ο Θεός και μ' έστειλε να σου πω ότι σ' εξηπάτησε ο σατανάς». 

Ήρθε στον εαυτό του αυτός και επέστρεψε κλαίγοντας για το πάθημα. και την τρίτην ημέραν απέ­θανε. Τα 40 χρόνια του σατανά ήσαν 3 ημέρες στου Θε­ού τον λογαριασμό.

Σου είπε ο γιατρός ότι στέκεσαι καλά. Έκανες τσεκ-απ και είσαι εντάξει, και είσαι τακτοποιημένος κ.τ.λ. και αύριο είσαι για τα κυπαρισάκια. Σου 'πε κανείς; Ένα αυτοκίνητο ήρθε στο πεζοδρόμιο και σε παρέσυρε και ε­σένα και το παιδί σου. Ο θάνατος είναι κλέφτης, εν νυκτί μάλιστα, που δεν ξέρεις πότε θα έρθη, πούθε θα έρθη και πώς θα έρθη. Ουδείς γνωρίζει, είναι δαμόκλειος σπάθη η οποία κρέμεται σε κάθε κεφαλή, πού η λογική αυτή του ανθρώπου, αν απόψε φύγω, εάν με καλέσει μ' ένα δυ­στύχημα, ή με μίαν ασθένειαν εγώ πάω, σε ποια κατά­σταση θα είμαι; Αυτή, λοιπόν, η αμέλεια γύρω από την ετοιμασία της αναχωρήσεως ανά πάσαν στιγμήν όλων των ηλικιών, είναι θανάσιμο αμάρτημα.

Ο ΣΤΟΛΙΣΜΕΝΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΣ

Αννυ Λιγνού
Μια φίλη που πενθεί, μου έστειλε μήνυμα ότι έψαχνε τον «Στολισμένο Καλόγερο» να τον διαβάσει στους οικείους της για παρηγοριά. Εδώ είναι ο καλόγερος Μαρία μου. Για όσους πέρασαν ή περνούν ζόρικα. Τα μάτια στο φως.

Ηταν αρχές Δεκεμβρίου του 1994. Η ατμόσφαιρα στο σπίτι μας πολύ βαριά γιατί μόλις πριν λίγες μέρες είχε συμπληρωθεί ένας βασανιστικός χρόνος που είχαμε χάσει αιφνίδια τον πατέρα μου στα 54 του χρόνια.

Το χαρούμενο -παρά τα προβλήματά του- σπίτι μας είχε χάσει για πάντα τη ζωντάνια του. Οι ρυθμοί μας είχαν αλλάξει. Ενώ κανείς δεν έκλαιγε, κανείς δεν οδυρόταν φωναχτά για να μην κάνει χειρότερα και τους άλλους, είχαμε όλοι μαραθεί, φοβάμαι, ανεπανόρθωτα.

Εγώ τα βράδια, άφηνα το δωμάτιό μου και πήγαινα να κοιμηθώ στο δωμάτιο του αδερφού αλλά δεν ξέρω αν το έκανα για εκείνον ή για μένα.

Αγκαλιαζόμασταν σφιχτά σφιχτά να μη βρίσκει χώρο η λύπη να χωρέσει ανάμεσά μας και λέγαμε ιστορίες ώσπου να μας πάρει ο ύπνος.

- «Θυμάσαι Νικόλα εκείνα τα Χριστούγεννα που χτύπησε η πόρτα κι εμφανίστηκε ξαφνικά ο μπαμπάς;»

- «Ναι.» Παύση.

- «Εσύ θυμάσαι εκείνα τα Χριστούγεννα που μας έστειλε εισιτήρια και πήγαμε όλοι μαζί στο Ρότερνταμ;»

- «Ναι.»

- «Δεν πας να δεις τι κάνει η μαμά;»

- «Πάω.»

Κι έτσι πέρναγαν τα βράδια. Βέβαια, σε ποιον να το πω και ποιος να με πιστέψει, πως ο πατέρας ερχόταν όλη την ώρα και στον ύπνο αλλά και στον ξύπνο μας και μας άφηνε διάφορα σημάδια πως είναι καλά και να μην στενοχωριόμαστε.

Αλλά και πάλι όμως...

Κάθε χρόνο στις 6 Δεκεμβρίου, «τ΄Αγιού Νικολάου» στολίζαμε το σπίτι και το κάναμε έξτρα σούπερ γιορτινό για να χαρεί ο Νικόλας μας, ο αδερφός μου. Κι εμείς βέβαια το ίδιο.

Γεμίζαμε το δέντρο με τεράστιες λαμπερές μπάλες, αλλά η μεγαλύτερη μπάλα χαράς ήταν ο ίδιος ο Νικόλας. Έφτανε λίγη ώρα κοντά του για να γεμίσεις τις μπαταρίες σου με αισιοδοξία. Ολοστρόγγυλος και λαμπερός, ακτινοβολούσε. Όσοι τον γνώριζαν, ξέρουν για τι πράγμα μιλάω.

Εκείνα όμως τα Χριστούγεννα ξέραμε καλά ότι δεν θα ξαναγιορτάσουμε ποτέ πια. Ο αδερφός μου από την ημέρα που χάσαμε τον πατέρα μου άλλαξε. Δεν έγινε πιο θλιμμένος ή απόμακρος. Δεν έκλαιγε, δεν έβγαζε λύπη ή στενοχώρια. Έγινε πιο σκεπτικός. Πιο σοβαρός. Κι αυτό δεν μπορούσα να το αντέξω.

ΠΕΝΘΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΑ ΣΤΟΥΣ ΝΗΠΤΙΚΟΥΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΚΑΛΙΑΣ

 https://ikee.lib.auth.gr/record/289477/files/GRI-2017-19251.pdf

Οι πενθούντες πρέπει να παραμένουν στο σπίτι τους και να μην εξέρχονται παρά μόνον για το κοιμητήριο;

   Έχει επικρατήσει σε μερικά μέρη εξ αιτίας κάποιων αντιλήψεων η άποψη ότι όσοι πενθούν δεν πρέπει να εξέρχονται από το σπίτι τους, για να πάνε πουθενά αλλού εκτός από το κοιμητήριο.

   Η άποψη αυτή είναι πέρα για πέρα αντίθετη με το πνεύμα της Εκκλησίας μας. Πουθενά στη διδασκαλία της Εκκλησίας μας δεν αναφέρεται κάτι τέτοιο. 

Το πένθος δεν ξεπερνιέται με την απομόνωση. Η ίδια ως κατάσταση είναι δαιμονική. 

Ο άνθρωπος καθήμενος μόνος του χωρίς τη βοήθεια των συνανθρώπων του και χωρίς εκκλησιασμό αισθάνεται τον απότομο εγκλεισμό του ως τιμωρία. 

Αυτή φυσικά η κατάσταση προκαλείται από το διάβολο ο όποιος επιδιώκει να απομονώσει τον άνθρωπο και να τον απομακρύνει από την θεία παρηγοριά πού προσφέρει ο Θεός διά της Εκκλησίας και διά της επαφής μετά των συνανθρώπων των οποίων η συναναστροφή μπορεί να φανεί φάρμακο στον πόνο του πένθους.

  Η έξοδος των πενθούντων καθίσταται αναγκαία και για έναν άλλο λόγο. Το πένθος δεν είναι μια κατάσταση που έχει σαν αποτέλεσμα το χάος, αλλά τη χαρά πού διαποτίζεται και επαυξάνει από την πίστη του ορθοδόξου χριστιανού στην Ανάσταση του Χριστού μας. Όποιος από τους πιστούς βιώνει βαθειά το γεγονός της Αναστάσεως δεν διαιωνίζει το πένθος του για πολύ χρόνο. Ως άνθρωπος ο κάθε πιστός μπορεί να λυπάται για τον απορφανισμό των αγαπημένων του προσώπων. Η ελπίδα και η προσδοκία της Αναστάσεως όμως του δίδει άλλες διαστάσεις για την αντιμετώπιση του πένθους που σίγουρα δεν έχει σχέση με εγκλεισμούς. 

Και στο ερώτημα αυτό εμφανίζονται δεισιδαίμονες απόψεις οι οποίες ορίζουν ότι οι πενθούντες φέρουν επάνω τους το θάνατο και ότι όποιος τους πλησιάσει μπορεί κι εκείνος να φιλοξενήσει το θάνατο στο σπιτικό του. Έτσι θέλουν τους πενθούντας να παραμένουν στο σπίτι τους χωρίς να έχουν το δικαίωμα να επισκέπτονται κανένα άλλο σπίτι, ούτε ακόμη και φίλων τους.

Τό δικό μας «Μή κλαῖε» πρέπει νά εἶναι τά δικά μας εἰλικρινά δάκρυα...

 

Ὁ Χριστός μπόρεσε νά πεῖ στή χήρα «Μή κλαῖε» καί νά κλάψει γιά τόν θάνατο τοῦ φίλου του, ἀλλ’ ἀνέστησε μπροστά στά μάτια της τό παιδί της, ὅπως ἀνέστησε καί τόν Λάζαρο – κάτι πού ἐμεῖς δέν μποροῦμε νά κάνουμε.

Τό δικό μας «Μή κλαῖε» πρέπει νά εἶναι τά δικά μας εἰλικρινά δάκρυα· ὄχι τόσο γιά ’κείνους πού ἔφυγαν ὅσο γι’ αὐτούς πού ὑπολήφθηκαν καί πονᾶνε –γιά τή νεαρή χήρα, γιά τά ὀρφανά, γιά τή μητέρα, γιά τόν νέο πατέρα, γιά τόν ἀδελφό ἤ τήν ἀδελφή– γιά ὅσα δάκρυα δέν μποροῦν πιά ἄλλο αὐτοί νά χύσουν.

Τόν πόνο τοῦ ἄλλου δέν μπορεῖ κανείς νά τόν προσπεράσει, νά τόν ἀρνηθεῖ, νά τόν ὑπεραπλουστεύει, ἀλλ’ οὔτε τάχα καί νά τόν ἰδιοποιηθεῖ· τόν ἀναγνωρίζει μᾶλλον, καί τόν μετουσιώνει. Τότε μόνον τόν σέβεται καί τόν συμμερίζεται.

Απόσπασμα από το βιβλίο "Πού σου θάνατε το κέντρον;"

του Δανιήλ Σαχά

Εκδόσεις Επιστροφή

www.epistrofibooks.com

Θλίψη, πένθος και θρήνος....

1.Τους κεκοιμημένους τους κλαίμε για την απουσία τους ή επειδή πέρασαν οδύνες πριν καταλήξουν ή λόγω συναισθηματικής φόρτισης της στιγμής ή επειδή ξεχειλίζει η αγάπη μας αυτή την φρικτή ωρα γι' αυτούς . Αυτό είναι αδιάβλητο πάθος και ανθρώπινο και δεν το περιφρονεί ο Θεός!Αλλά στελνει και αναψυχή.

2.Οι πιο φιλοσοφημένοι μπορεί να κλαίνε και την φθορά του ανθρώπου , ο οποίος συνεζεύχθη τω θανάτω ενώ ήταν προωρισμένος για την αθανασία. Αυτός είναι ο θρήνος του Χριστού ενώπιον του Λαζάρου.

3. Άλλοι πιο πνευματικοί κλαίνε γιατί ο νεκρός έφυγε αμετανόητος ή απροετοίμαστος και ανησυχούν για την κατάληξη του. Αυτό είναι βαθιά αγάπη αλλά και πάλι δεν ελέγχεται ως κατασταση γιατί μόνο ο Θεός γνωρίζει σε τί κατάσταση βρήκε ο θάνατος τον εκλιπόντα.

4 . Ο περίφημος θρήνος της Παναγίας , ο οποίος τόσο γοητευει την φιλολογία και την παράδοση, θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι οφείλεται στο μητρικό φίλτρο της. Αυτό σε ανθρώπινα πλαίσια δίνει μια παρακλητική ταύτιση σε όποιον θέλει να εκφραστεί με κλάματα και μοιρολόγια και έχει μια καποια αληθινή βάση.. Στην πραγματικότητα όμως είναι ένας θρήνος ο οποίος συμπυκνώνει την οδύνη και την φρίκη όλης της Κτίσης για τον πάσχοντα Θεό. Κορυφαία σε αυτό το θρηνο είναι η όντως κορυφαία των πλασμάτων, η Θεοτόκος στην οποία ανακεφαλαιούται πάσα κτίσις.

5. Το να θρηνείς για τα νιάτα που χάθηκαν, την ομορφιά, τον πλούτο, τα ματαιωμένα όνειρα, την περιουσια ή ακόμα χειροτερα επειδή πίστευες ότι ο άνθρωπος σου ανήκει σε μια ιδιαίτερη ομοταξία ευλογημένων πλασμάτων που δεν την αγγίζει χάρος, είναι κοσμικό φρόνημα, υπερηφάνεια και κρυφός εγωϊσμός. Το δέχεσαι σαν προσωπική ήττα και ταπείνωση, αδικία του Θεού, με τον οποιο έχεις συνάψει συμβόλαιο να μη σε βρει κακό.Αυτό το αφήνω ασχολίαστο απο περαιτέρω χαρακτηρισμούς.

"Ήρθα να κλάψω μαζί σας"

Είναι φορές, που δεν χωράνε κατάλληλα λόγια, έξυπνες θεωρίες ή μεγάλες αναλύσεις. Είναι φορές, που η σιωπή είναι ο μόνος δρόμος. Είναι αυτές οι φορές, που ο πόνος, ο ανθρώπινος πόνος, ο βαθύς, ο μεγάλος, ο βουβός, κάνει την εμφάνισή του.
Μια από τις πιο λεπτές υπάρξεις, που έχω γνωρίσει. Ένας από τους πιο φωτισμένους και μορφωμένους παράλληλα ανθρώπους, αφιερωμένος ψυχή τε και σώματι στον συνάνθρωπό του…
‘’Ήρθα να κλάψω μαζί σας’’, αυτό μόνο έλεγε. 

‘’Ήρθα να κλάψω μαζί σας’’. Ούτε λόγια, ούτε θεωρίες, ούτε φιλοσοφίες, ούτε τίποτα. ‘’Ήρθα να κλάψω μαζί σας’’. Και μετά, προσευχόμενος, σιωπούσε.
Μην αναρωτιέσαι λοιπόν. Μην στύβεις άδικα το κεφάλι σου. Μπορείς να είσαι εκεί; Δίπλα; Σιωπηλός; Προσευχόμενος;
Μόνον αυτό να κάνεις. Μόνον αυτό μπορείς.
‘’Ήρθα να κλάψω μαζί σας’’.
Μπροστά στον ανθρώπινο πόνο, να στέκεσαι με ευλάβεια.
‘’Ήρθα να κλάψω μαζί σας’’. Και μετά, προσευχόμενος σιωπούσε.

(Αφιερωμένο – π. Ευσέβιο Βίττη, 1927 – 2009)

ΠΕΝΘΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΑ ΣΤΟΥΣ ΝΗΠΤΙΚΟΥΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΚΑΛΙΑΣ

 

Η εύρεση της πηγής του Ζώντος ύδατος, της Αλήθειας, που θα ξεδιψάσει όλο το είναι του ανθρώπου που την αναζητά, είναι κοπιώδης και επίπονη εργασία.

 Η πληρότητα όμως που ζει ο άνθρωπος με την επίτευξη του στόχου αυτού, δημιουργεί όχι μόνο το αίσθημα της ανάπαυσης αλλά και το πραγματικό βίωμα της γνήσιας χαράς, η οποία με το υπερχείλισμά της απελευτερώνει τον άνθρωπο από οποιαδήποτε επώδυνη ενθύμηση του προηγούμενου κόπου.

  Οι Πατέρες της Φιλοκαλίας, οι ιεροί νηπτικοί, αναχωρούσαν από τον κόσμο αυτό, διψασμένοι για αυτά τα καθαρά νερά της θείας Χάριτος, αναζητώντας τα στις ερημιές και στις σπηλιές, με πόνο και άσκηση, πένθος και αδιάλειπτη προσευχή, ακολουθώντας με τον τρόπο αυτόν τα ίχνη του σταυρωμένου Κυρίου τους: «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἔλθειν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καί ἀράτω τόν σταυρόν αὐτοῦ, καί ἀκολουθείτω μοι» (Μαρκ.8,34). 

Δεν ζούσαν πλέον για τον εαυτό τους αλλά για τον Κύριό τους, απαντώντας με απόλυτη αυτοπροσφορά στην απόλυτη αυτοπροσφορά του Κυρίου. 

 Μπροστά τους είχαν πάντα τον Σταυρό, προσδοκώντας παράλληλα και την Ανάσταση. Η βιοτή τους έγινε θεολογία· όπως ζούσαν σταυροαναστάσιμα, με αδιάλειπτη άσκηση, νήψη και προσευχή, κατά αυτόν τον τρόπο θεολογούσαν. 

«Εἰ θεολόγος εἶ, προσεύξῃ ἀληθῶς, καὶ εἰ ἀληθῶς προσεύχῃ, θεολόγος εἶ» (Ευάγριος Ποντικός). 

 Ο ασκητικός αγώνας και η πένθιμη πολιτεία, η Χριστομίμητη οδός, για τους ιερούς νηπτικούς της Φιλοκαλίας ήταν το προοίμιο της προσωπικής μεταμόρφωσης, η οποία τους εισήγαγε στην αγάπη και γνώση του Κυρίου, που πληροί και στην παρούσα ζωή την ψυχή με ειρήνη, ανεκδιήγητη χαρά και ανέκφραστη παρηγοριά του Παρακλήτου. Είναι η χαρά εκείνων οι οποίοι «καταξιώθηκαν ἀτιμασθῆναι ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος» του Σωτήρα (Πραξ. 5,41), η χαρά εκείνων οι οποίοι έχουν περίσσια χαρά στις θλίψεις και δοκιμασίες (2 Κορ.7,4), εκείνων οι οποίοι είναι «λυπούμενοι» αλλά «ἀεί χαίροντες» (2 Κορ. 6,10).

 Όλον αυτόν τον πνευματικό πλούτο της ορθόδοξης παράδοσης μας μετέδωσαν οι Πατέρες της Φιλοκαλίας μέσω των συγγραμμάτων τους κατά τρόπο βιωματικό και αγιοπνευματικό. Στην παρούσα μελέτη, προσπαθήσαμε να εξετάσουμε τη διδασκαλία των ιερών νηπτικών όσον αφορά τη μετάνοια και το κατά Θεόν πένθος, το οποίο μακαρίζει ο Κύριος, και τη χαρά ως καρπός του Αγίου Πνεύματος, όπως αποτυπώνεται στα κείμενά τους.

http://ikee.lib.auth.gr/record/289477/files/GRI-2017-19251.pdf?version=1

(ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ)

... τόσος θάνατος γύρω μας και εμείς ακόμα να Ζήσουμε βρε παιδάκι μου...

Παρότι ως Ιερέας για τον θάνατο είμαι σχεδόν το καθημερινό ραντεβού

της προσωπικής του ''ατζέντας'',δεν έχουν όλοι οι θάνατοι την ίδια γεύση.
  Πάντως το μοναχοπαίδι του θανάτου είναι το ‘’γιατί’’…
Και το οποίο επώδυνα γεννάται πολλές φορές και στην δική μου καρδιά
όσο κι αν Τον εμπιστεύομαι,υπάρχουν στιγμές που οι προσευχές που Του ακουμπώ στα πόδια είναι γεμάτες ερωτηματικά ,όχι απιστίας, αλλά αγωνίας,
(και για εκείνον που φεύγει και για εκείνον που μένει).

  Ακούω να εύχονται ο ένας στον άλλον ''ζωή σε σας''…

Μα εάν το σκεφτείς λιγάκι τόσος θάνατος γύρω μας και εμείς ακόμα να Ζήσουμε βρε παιδάκι μου(με ‘’Ζ’’ κεφαλαίο από το ‘’Ζωή’’ που’ ναι ο Χριστός μας)…

 Τόσοι άνθρωποι δίπλα μας ''Κοιμούνται''και εμείς ακόμα να ‘’ξυπνήσουμε’’…

  ‘’Να είναι ελαφρύ το χώμα που τον σκεπάζει’’ακούω από την άλλη να λέγεται και δεν βρίσκω παρηγοριά σε τούτα τα λόγια παρά μονάχα σε μια ευχή:''να’ χει Καλό Παράδεισο''!

 Να θυμάσαι σε τούτες τις δύσκολες στιγμές τα λόγια δεν αντέχουν, εξατμίζονται
στον καύσωνα απ’ τα χνώτα του θανάτου όσο θεολογικά κι εάν είναι καλοστολισμένα.

 Ο άλλος έχει ανάγκη από την προσευχητική σιωπή μας,από ένα στοργικό άγγιγμα στην πλάτη σαν του λες του άλλου απλά‘’φίλε μου, είμαι για σένα εδώ’’!
(όχι ‘’Επιδαύριες’’ τραγωδίες……)
Απλά πράγματα γιατί η Αγάπη είναι Απλή!

π.Ioannis Papadimitriou

To αδύνατο πένθος στην εποχή του κορονοϊού

Της Κατερίνας Μάτσα

 Τα συστήματα υγείας έχουν καταρρεύσει, δεν υπάρχουν διαθέσιμα κρεβάτια στα νοσοκομεία. Ολόκληρη η ανθρωπότητα βρίσκεται σε καραντίνα. Κανείς δεν επιτρέπεται να μετακινηθεί, να βγει από το σπίτι του, ελλοχεύει ο κίνδυνος της τιμωρίας.

 Και οι νεκροί; Πώς, πού και μέσα σε ποιες συνθήκες θάβονται, ιδιαίτερα όταν είναι μαζικοί οι θάνατοι, όπως για παράδειγμα στη Βόρεια Ιταλία στην αρχή της πανδημίας ή αυτές τις μέρες στις ΗΠΑ και αλλού; Προκαλεί φρίκη η είδηση που διαβάσαμε  στις εφημερίδες ότι σε νοσοκομεία του Ντιτρόιτ στις αρχές Απρίλη σακούλες με πτώματα ασθενών από κορονοϊό στοιβάζονταν σε άδεια δωμάτια η στο πάρκιν του νοσοκομείου, γιατί δεν υπήρχε άλλος διαθέσιμος χώρος. Στους συγγενείς δεν επιτρέπεται να τα παραλάβουν, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος της μετάδοσης. Κάποιοι μιλούν για κοινούς τάφους…

  Θάβονται λοιπόν αυτοί οι νεκροί χωρίς τις επιθανάτιες τελετές, χωρίς τις τιμές που οφείλουν να αποδίδουν οι ζωντανοί στους νεκρούς τους. Με αυτούς τους όρους οι συγγενείς δεν μπορούν να θρηνήσουν την απώλεια του αγαπημένου προσώπου, δεν μπορούν να επιτελέσουν το πένθος τους. Γνωρίζουμε, όμως ότι το πένθος για τους νεκρούς βρίσκεται στη ρίζα του ανθρώπινου πολιτισμού. Στις παραδοσιακές μάλιστα κοινωνίες η εργασία του πένθους είχε κοινωνικό χαρακτήρα, συμμετείχε η κοινότητα Αυτόν τον κοινωνικό χαρακτήρα τον έχασε στις κοινωνίες της αστικής νεωτερικότητας. Το πένθος έγινε ατομική υπόθεση, στην καλύτερη περίπτωση αφορά το στενό κύκλο των συγγενών. Και αυτός ο αποκλεισμός του νεκρού από τη ζωή των ζωντανών και από τις διαδικασίες του πένθους, αυτή η απώθηση του πένθους δεν είναι παρά ένας δείκτης του βαθμού αποξένωσης των ανθρώπων, μια μορφή κοινωνικής παθολογίας.

 Σήμερα, στις συνθήκες της πανδημίας και της διαρκούς απειλής της μετάδοσης του ιού από το σώμα του νεκρού στους συγγενείς που θα τον θάψουν, η μη-επιτέλεση του πένθους είναι άνωθεν επιβαλλόμενη, από τις Αρχές, υγειονομικές και πολιτικές. Κανείς δεν δικαιούται να την παραβεί, όσο και αν διαμαρτύρεται. Οι νεκροί παίρνουν μαζικά το δρόμο προς το μοναχικό ταξίδι της ταφής τους και, ίσως, όταν τελειώσει η επιδημία, οι στενοί συγγενείς λάβουν ένα μήνυμα με την τοποθεσία και την ημερομηνία ενταφιασμού.

 Έτσι το αδύνατο πένθος των νεκρών του κορονοϊού στην δυστοπική εποχή μας της αστικής παρακμής αποτελεί, ίσως ένα από τους πιο σημαντικούς παράγοντες σοβαρού ψυχικού τραυματισμού, που τα αποτελέσματά του θα εκδηλωθούν στην πορεία.
Άραγε, αυτοί οι νεκροί θα χαθούν σε μια κρύπτη του σημερινού πολιτισμού της παρακμής, στοιχειώνοντας τους ζωντανούς;
Ο νους μας ας πάει, για μια στιγμή στα λόγια του Χορού στην Αντιγόνη του Σοφοκλή (στίχοι 1251-1252)
Δεν ξέρω αν από τη μάταιη μεγάλη βοή
είναι πιο βαριά η μεγάλη σιγή

πηγή

Πώς να έλθει σε εμάς η χάρη των δακρύων; (Όσιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος)

 Μέσα στά θεόπνευστα κείμενα τοῦ ὁσίου Συμεών τοῦ Στουδίτη, ἀνάμεσα στίς ἄλλες θαυμάσιες διδαχές του, βρέθηκε γραμμένο καί τοῦτο: 

«Ἀδελφέ, νά μήν κοινωνήσεις ποτέ σου τά Ἄχραντα Μυστήρια χωρίς δάκρυα». 

Αὐτό τό φύλαξε ὁ ἴδιος σ᾿ ὅλη του τή ζωή, γι᾿ αὐτό τό δίδαξε καί σέ μᾶς. Ἀλλά μόλις τ᾿ ἄκουσαν μερικοί, ὄχι μόνο λαϊκοί ἀλλά καί μοναχοί ὀνομαστοί στήν ἀρετή, παραξενεύτηκαν καί εἶπαν: “Ἐμεῖς λοιπόν πρέπει νά μένουμε σχεδόν πάντα ἀκοινώνητοι, γιατί εἶν᾿ ἀδύνατο νά κοινωνοῦμε κάθε φορά μέ δάκρυα”.

 Ἀκούγοντας τους ἐγώ ὁ ἄθλιος, ἀποτραβήχθηκα κι ἔκλαψα πικρά. Ἀλλοίμονο στή τύφλωση καί τήν ἀναισθησία τους! Ἄν φρόντιζαν νά ἔχουν ἀδιάλειπτη μετάνοια, δέν θά τό ἔλεγαν ἀδύνατο. Ἄν εἶχαν καρπούς πνευματικούς, δέν θά ἦταν ἀμέτοχοι σ᾿ αὐτό τό θεῖο χάρισμα. Ἄν ἀποκτοῦσαν γνήσιο φόβο Θεοῦ, θά παραδέχονταν πώς μπορεῖ κανείς νά κλαίει ὄχι μόνο ὅταν κοινωνεῖ, ἀλλά πάντα.
“Καί ὅμως”, λένε ἐκεῖνοι, ''δέν εἶναι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι εὐκολοκατάνυκτοι''. Ὑπάρχουν πολλοί, πού ἔχουν μιά φυσική σκληρότητα. Αὐτοί δέν κλαῖνε οὔτε ὅταν τούς δέρνουν. Πῶς λοιπόν μποροῦν νά μεταλαβαίνουν πάντα μέ δάκρυα;”.

  Ἀλλά, ρωτάω κι ἐγώ, πῶς συμβαίνει νά εἶναι ἄλλος δυσκολοκατάνυκτος καί ἄλλος εὐκολοκατάνυκτος; 

Πῶς ἔγινε ἔτσι ὁ πρῶτος καί ἀλλιῶς ὁ δεύτερος; Ἀκοῦστε: 

Ὁ δυσκολοκατάνυκτος ἔγινε τέτοιος ἀπό προαίρεση κακή, ἀπό λογισμούς πονηρούς καί ἀπό ἔργα ἁμαρτωλά. 

Ὁ εὐκολοκατάνυκτος, ἀντίθετα, ἀπό προαίρεση καλή, ἀπό λογισμούς ἀγαθούς καί ἀπό ἔργα ἀρετῆς. Σκέψου καί θά δεῖς, ὅτι πολλοί ἄνθρωποι πού ἦταν καλοί, ἔγιναν κακοί διαμέσου αὐτῶν τῶν τριῶν: τῆς προαιρέσεως, τῶν λογισμῶν καί τῶν ἔργων. Καί ἄλλοι, πού ἦταν κακοί, ἔγιναν καλοί πάλι μ᾿ αὐτά. Ὁ Ἑωσφόρος ἀπό ποῦ ἔπεσε; Δέν ἔπεσε ἀπό προαίρεση καί λογισμό πονηρό; Ὁ Καίν ἀπό ποῦ ἔγινε ἀδελφοκτόνος, ἄν ὄχι ἀπό κακή προαίρεση καί πονηρούς λογισμούς φθόνου κατά τοῦ Ἄβελ; Καί ὁ Σαούλ ἀπό ποῦ παρακινήθηκε νά σκοτώσει τό Δαβίδ, πού τιμοῦσε καί ἀγαποῦσε πρωτύτερα; Ἀπό τή φύση του ἤ ἀπό τήν κακή του προαίρεση; Ἀσφαλῶς ἀπό τή δεύτερη, γιατί κανένας δέν ἔγινε ἀπό τό Θεό πονηρός. Ἀλλά τί θά ποῦμε καί γιά τούς ληστές, πού σταυρώθηκαν μαζί μέ τό Χριστό; Ὁ ἕνας, πού εἶχε ἀγαθή προαίρεση, πίστεψε καί παρακαλοῦσε μετανοημένος τόν Κύριο νά τόν πάρει μαζί Του στή βασιλεία Του. Καί ὁ ἄλλος, πού εἶχε πονηρή προαίρεση, ἀπιστοῦσε καί Τόν ὀνείδιζε.
Ἑπομένως ὁ καθένας γίνεται εἴτε εὐκολοκατάνυκτος καί ταπεινός εἴτε δυσκολοκατάνυκτος καί ὑπερήφανος ἀπό τήν αὐτεξουσιότητα τῆς προαιρέσεώς του. 

  Γιά νά τό καταλάβετε ὅμως καλύτερα, ἀκοῦστε καί τό παρακάτω παράδειγμα. Δύο ἄνθρωποι, ἴσως καί σαρκικοί ἀδελφοί, εἶναι συνομήλικοι, ὁμότεχνοι, ὁμόγνωμοι, ὅμοιοι σέ ὅλα. Συμβαίνει μάλιστα νά εἶναι καί οἱ δύο κακοί, ἄσπλαχνοι, φιλάργυροι, ἀκόλαστοι – μέ δυό λόγια, βουτηγμένοι μέσα στό βοῦρκο τῆς ἁμαρτίας. 

 Αὐτοί λοιπόν οἱ δύο ἀδελφοί πᾶνε σέ μοναστήρι καί γίνονται μοναχοί. Ὁ ἕνας

Δάκρυα κατανύξεως (Οσίου Συμεών του Νέου Θεολόγου)

 Μέσα στά θεόπνευστα κείμενα τοῦ ὁσίου Συμεών τοῦ Στουδίτη, ἀνάμεσα στίς ἄλλες θαυμάσιες διδαχές του, βρέθηκε γραμμένο καί τοῦτο:

 «Ἀδελφέ, νά μήν κοινωνήσεις ποτέ σου τά Ἄχραντα Μυστήρια χωρίς δάκρυα». Αὐτό τό φύλαξε ὁ ἴδιος σ᾿ ὅλη του τή ζωή, γι᾿ αὐτό τό δίδαξε καί σέ μᾶς.

 Ἀλλά μόλις τ᾿ ἄκουσαν μερικοί, ὄχι μόνο λαϊκοί ἀλλά καί μοναχοί ὀνομαστοί στήν ἀρετή, παραξενεύτηκαν καί εἶπαν: 

“Ἐμεῖς λοιπόν πρέπει νά μένουμε σχεδόν πάντα ἀκοινώνητοι, γιατί εἶν᾿ ἀδύνατο νά κοινωνοῦμε κάθε φορά μέ δάκρυα”.
Ἀκούγοντας τους ἐγώ ὁ ἄθλιος, ἀποτραβήχθηκα κι ἔκλαψα πικρά. Ἀλλοίμονο στή τύφλωση καί τήν ἀναισθησία τους! Ἄν φρόντιζαν νά ἔχουν ἀδιάλειπτη μετάνοια, δέν θά τό ἔλεγαν ἀδύνατο. Ἄν εἶχαν καρπούς πνευματικούς, δέν θά ἦταν ἀμέτοχοι σ᾿ αὐτό τό θεῖο χάρισμα. Ἄν ἀποκτοῦσαν γνήσιο φόβο Θεοῦ, θά παραδέχονταν πώς μπορεῖ κανείς νά κλαίει ὄχι μόνο ὅταν κοινωνεῖ, ἀλλά πάντα.
“Καί ὅμως”, λένε ἐκεῖνοι, “δέν εἶναι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι εὐκολοκατάνυκτοι. Ὑπάρχουν πολλοί, πού ἔχουν μιά φυσική σκληρότητα. Αὐτοί δέν κλαῖνε οὔτε ὅταν τούς δέρνουν. Πῶς λοιπόν μποροῦν νά μεταλαβαίνουν πάντα μέ δάκρυα;”.

Ἀλλά, ρωτάω κι ἐγώ, πῶς συμβαίνει νά εἶναι ἄλλος δυσκολοκατάνυκτος καί ἄλλος εὐκολοκατάνυκτος; Πῶς ἔγινε ἔτσι ὁ πρῶτος καί ἀλλιῶς ὁ δεύτερος; 

Ἀκοῦστε: Ὁ δυσκολοκατάνυκτος ἔγινε τέτοιος ἀπό προαίρεση κακή, ἀπό λογισμούς πονηρούς καί ἀπό ἔργα ἁμαρτωλά. Ὁ εὐκολοκατάνυκτος, ἀντίθετα, ἀπό προαίρεση καλή, ἀπό λογισμούς ἀγαθούς καί ἀπό ἔργα ἀρετῆς. Σκέψου καί θά δεῖς, ὅτι πολλοί ἄνθρωποι πού ἦταν καλοί, ἔγιναν κακοί διαμέσου αὐτῶν τῶν τριῶν: τῆς προαιρέσεως, τῶν λογισμῶν καί τῶν ἔργων. Καί ἄλλοι, πού ἦταν κακοί, ἔγιναν καλοί πάλι μ᾿ αὐτά.
Ὁ Ἑωσφόρος ἀπό ποῦ ἔπεσε; Δέν ἔπεσε ἀπό προαίρεση καί λογισμό πονηρό; 

Ὁ Κάιν ἀπό ποῦ ἔγινε ἀδελφοκτόνος, ἄν ὄχι ἀπό κακή προαίρεση καί πονηρούς λογισμούς φθόνου κατά τοῦ Ἄβελ; 

Καί ὁ Σαούλ ἀπό ποῦ παρακινήθηκε νά σκοτώσει τό Δαβίδ, πού τιμοῦσε καί ἀγαποῦσε πρωτύτερα; Ἀπό τή φύση του ἤ ἀπό τήν κακή του προαίρεση; 

Ἀσφαλῶς ἀπό τή δεύτερη, γιατί κανένας δέν ἔγινε ἀπό τό Θεό πονηρός. Ἀλλά τί θά ποῦμε καί γιά τούς ληστές, πού σταυρώθηκαν μαζί μέ τό Χριστό; Ὁ ἕνας, πού εἶχε ἀγαθή προαίρεση, πίστεψε καί παρακαλοῦσε μετανοημένος τόν Κύριο νά τόν πάρει μαζί Του στή βασιλεία Του. Καί ὁ ἄλλος, πού εἶχε πονηρή προαίρεση, ἀπιστοῦσε καί Τόν ὀνείδιζε.