Η ευθετότερη και ευκολότερη οδό για τη σωτηρία

Μικρό απόσπασμα από την αυτοβιογραφία του Παϊσίου Βελιτσκόφσκι

  Έχοντας απόλυτη ελευθερία, δεν ασχολούμουν με τίποτε άλλο παρά με την ανάγνωση των ιερών βιβλίων, από την όποια όλο και περισσότερο βεβαι­ωνόμουν για την αμετάβλητη πρόθεση μου να γίνω μοναχός. 

 Επίσης κα­τανόησα τελείως ότι χωρίς καλά έργα, δηλαδή χωρίς την ακριβή τήρηση των εντολών του Χριστού, με μόνη την ορθόδοξη πίστη, είναι αδύνατο να σωθεί κανείς. 

Και τότε έβαλα μέσα στην ψυχή μου τέτοια υπόσχεση: με τη βοήθεια της χάριτος του Θεού, να μην κατακρίνω τον πλησίον μου, και αν ακόμη με τα ίδια μου τα μάτια τον έβλεπα να αμαρτάνει, γνωρίζοντας καλά ότι ένας μόνο υπάρχει δίκαιος και αληθινός κριτής ζωντανών και νεκρών, ό αληθινός Θεός ημών ό Χριστός, ό όποιος θα αποδώσει στον κα­θένα κατά τα έργα του. Αυτός πού κατακρίνει τον πλησίον του ιδιοποι­είται για τον εαυτό του το θείο τούτο αξίωμα, και γίνεται ό ίδιος κριτής ζωντανών και νεκρών τί υπάρχει τρομερότερο από αυτό; 

Το φελόνι του Αγίου Παϊσίου Βελιτσικόφσκι στο μουσείο της Μονής Νεάμτς

 Το φελόνι του Αγίου Παϊσίου Βελιτσκόφσκι στο μουσείο της Μονής Νεάμτς στην Μολδαβία της Ρουμανίας

Ο Άγιος Παϊσιος το 1779 έγινε ηγούμενος της αρχαίας μονής του Νεάμτς,την οποία κατέστησε σπουδαίο πνευματικό κέντρο, με τις μεταφράσεις Ελλήνων Πατέρων.Εκεί ανεπαύθη ειρηνικά στις 15 Νοεμβρίου 1794 

Χάραξε την Εὐχή τοῦ ᾿Ιησοῦ στον νοῦ σου και λέγε αὐτήν μυστικά...

Μικρό απάνθισμα από τις διδασκαλίες του Οσίου Παϊσίου Βελιτσκόφσκυ

Α.῾Η ᾿Αδιάλειπτος Προσευχὴ καὶ ἡ Εὐχὴ τοῦ ᾿Ιησοῦ

(Από το βιβλιο –Τα κρίνα του Αγρού-Κεφάλαια κδʹ)

«᾿Εθερμάνθη ἡ καρδία μου ἐντός μου,καὶ ἐν τῇ μελέτῃ μου ἐκκαυθήσεται πῦρ» (Ψαλμ.ληʹ4)

α. Νὰ εἶσαι σταθερὰ προσηλωμένος στὸν Θεό, διότι ᾿Εκεῖνος θὰ,σὲ καθοδηγήση στὸ κάθε τι καὶ θὰ σοῦ ἀποκαλύψη, διὰ τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος, ὅλα τὰ ἐπουράνια καὶ τὰ ἐπίγεια μυστήρια.

β. ῾Ο νοῦς μας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι σταθερὰ καὶ ἀπόλυτα προσηλωμένος στὸν Θεό, ἂν δὲν ἀποκτήσουμε τὶς ἑξῆς τρεῖς ἀρετές: τὴν ἀγάπη σὲ Αὐτὸν καὶ τοὺς ἀνθρώπους, τὴν ἐγκράτεια κα τὴν ἀδιάλειπτη προσευχή.

γ. ῾Η ἀγάπη ἐξορίζει τὴν ὀργή, ἡ ἐγκράτεια ἐξασθενίζει τὴν σαρκικὴ ἐπιθυμία καὶ ἡ ἀδιάλειπτος προσευχὴ διώκει ἀπὸ τὸν νοῦ τοὺς λογισμούς, φυγαδεύουσα ταυτόχρονα τὴν ἐχθρότητα καὶ τὴν ἔπαρσι.

δ. ῾Η Εὐχὴ τοῦ ᾿Ιησοῦ εἶναι ἐργασία κοινὴ τῶν ᾿Αγγέλων καὶ τῶν ἀνθρώπων· μὲ τὴν προσευχὴ αὐτὴ οἱ ἄνθρωποι πλησιάζουν σύντομα τὴν ζωὴ τῶν ᾿Αγγέλων.

ε. ῾Η Εὐχὴ τοῦ ᾿Ιησοῦ εἶναι ἡ πηγὴ ὅλων τῶν καλῶν ἔργων καὶ ἀρετῶν καὶ ἐξορίζει μακρυὰ ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο τὰ σκοτεινὰ πάθη·
ἀπόκτησε αὐτήν, καὶ πρὶν νὰ ἀποθάνης θὰ ἀποκτήσης ψυχὴ ἀγγελικήϛ. ῾Η Εὐχὴ τοῦ ᾿Ιησοῦ εἶναι θεϊκὴ ἀγαλλίασις. Εἶναι πολύτιμη σὰν ξίφος. Κανένα ἄλλο πνευματικὸ ὅπλο δὲν δύναται νὰ ἀναχαιτίση τόσο ἀποτελεσματικὰ τοὺς δαίμονας· κατακαίει αὐτούς, ὅπως ἡ φωτιὰτὰ βάτα.

ζ. Αὐτὴ ἡ προσευχὴ ἀναφλέγει ὁλόκληρο τὸν ἐσωτερικὸ ἄνθρωπο καὶ τοῦ φέρνει ἀνέκφραστη χαρὰ καὶ εὐφροσύνη· ἔτσι, ἀπὸ τὴν [πνευματικὴ] ἡδονὴ καὶ τὴν γλυκύτητα, ὁ ἄνθρωπος ἀδιαφορεῖ γιὰ τὴν ζωὴ αὐτὴ καὶ θεωρεῖ κάθε τι γήϊνο σὰν χῶμα καὶ στάκτη.

η. ῞Οποιος μὲ πόθο καὶ χωρὶς διακοπή, σὰν τὴν ἀνάσα ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὰ στήθη του, ἐπαναλαμβάνει τὴν Εὐχὴ τοῦ ᾿Ιησοῦ, τὸ «Κύριε ᾿Ιησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησόν με!», σύντομα θὰ γίνη κατοικητήριο τῆς ῾Αγίας Τριάδος, τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος, ἡ ῾Οποία «μονὴν παρ᾿ αὐτῷ ποιήσει» (πρβλ. ᾿Ιω.ιδʹ 23).

Βελιτσκόφσκι-Πορεία πέρα από τον χρόνο (ελληνικοί υπότιτλοι)

 Το ντοκιμαντέρ «Βελιτσκόφσκυ: πορεία πέρα από τον χρόνο» ιστορεί για τον περίφημο γέροντα της εποχής του, ο οποίος έπαιξε μεγάλο ρόλο στην αναγέννηση της πνευματικής ζωής της Ορθοδόξου Εκκλησίας του 18ου και 19ου αιώνα– τον Όσιο Παΐσιο Βελιτσκόφσκυ.
 Ο Άγιος Παΐσιος Βελιτσκόφσκυ (1722 – 1794) είναι γνωστός μεταφραστής των αγιοπατερικών συγγραμμάτων και της Φιλοκαλίας, αναγέννησε ξεχασμένες παραδόσεις της μοναχικής ζωής – τον ρόλο του στάρετς και κοινοβιακό καθεστώς. 
 Η ταινία ανοίγει την δραστηριότητα του Αγίου, ιδιαίτερα υπογραμμίζει τις σχέσεις του με το κολλυβάδικο κίνημα, γνωστό ως Φιλοκαλική αναγέννηση, επίσης διηγείται για την μεταφράσεις των αγιοπατερικών κειμένων, την οργάνωση κοινοβιακών μονών όσο στο Άγιον Όρος, τόσο στην Ρουμανία και για την μεταφραστική σχολή στην μοναστήρι Νεάμτς. Στην ταινία δίνουν τα σχόλια ιστορικοί, θεολόγοι, καθώς και ηγούμενοι και μοναχοί του Αγίου Όρους και της Ρουμανίας.

Ο Όσιος Παίσιος Βελιτσκόφσκυ.ο αναζωογονητής του μοναχισμού σε Ρωσία και Ρουμανία

 

Γεννήθηκε το 1722 στην Πολτάβα της Ουκρανίας, ο κατά κόσμον Πέτρος, από πατέρα ιερέα και μητέρα πού αργότερα έγινε μοναχή. Δεκαπέντε ετών μετέβη στη μονή Λιοΰμπεσκ και κατόπιν στη Μεγάλη Λαύρα του Κιέβου. Πνευματικό οδηγό είχε τον ησυχαστή Βασίλειο, συγγραφέα και μεταφραστή νηπτικών έργων.     Το 1742, ύστερα άπό διωγμούς Ουνιτών στην πατρίδα του, μετέβη στη Βλαχία και μόνασε εκεί επί τετραετία, λαμβάνοντας τ΄ όνομα Πλάτων. 

Το 1746 αναχώρησε για το πολυπόθητο Άγιον Όρος.Ασκήθηκε στην Καψάλα, όπου εκάρη μοναχός άπό τον Γέροντα του Βασίλειο με τ΄ όνομα Παΐσιος. Το 1758 χειροτονήθηκε διάκονος και ιερεύς και απέκτησε δωδεκαμελή συνοδεία. Κατόπιν πήγε με τη συνοδεία του στο Κελλί του Προφήτου Ηλιού, το όποιο μετέτρεψε σε σκήτη, πού ανήκει στη μονή Παντοκράτορος. 

Απέκτησε περί τους πενήντα καλούς μαθητές, για τους οποίους συνέταξε τυπικό κατά την αγιορείτικη τάξη, και άρχισε τις μεταφράσεις των Πατέρων της Εκκλησίας στα σλαβικά, όπως Ισαάκ του Σύρου και Γρηγορίου του Σιναΐτου, διδάσκοντας σε όλους την ευχή του Ιησού. 

Το τελευταίο εξάμηνο της αγιορείτικης ζωής του το διήλθε στην Ιερά μονή Σίμωνος Πέτρας (1762). Μετά άπό δεκαεπτά χρόνων παραμονή στον ιερό Άθωνα, ο όσιος Παΐσιος επέστρεψε το 1763 στη Μολδαβία παίρνοντας μαζί του αρκετούς μοναχούς.

Εγκαταστάθηκε στη μονή Δραγκομίρνα και απέκτησε πολλούς μαθητές Ρώσους, Ρουμάνους και Βουλγάρους. Τους δίδασκε καθημερινά στη γλώσσα τους να τηρούν πενία, υπακοή, ταπεινοφροσύνη, σιωπή και να εντρυφούν στη μελέτη των νηπτικών πατέρων. 

Έγινε ηγούμενος της αρχαίας μονής του Νεάμτς, την οποία κατέστησε σπουδαίο πνευματικό κέντρο, με τις μεταφράσεις Ελλήνων Πατέρων και ασκητών και τη ζωή της ευχής του Ιησού. Αξιοσημείωτη είναι ή μετάφραση της Φιλοκαλίας (1793). 

Τη φήμη του αγίου Γέροντος Παϊσίου ακούγοντας ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης θέλησε να γίνει μαθητής του, μα εμποδίσθηκε από διάφορες συμπτώσεις κι επέστρεψε στο Άγιον Όρος.

Στη μονή Νεάμτς ανεπαύθη ειρηνικά στις 15 Νοεμβρίου 1794 ο μεγάλος στάρετς, για το έργο του οποίου μιλούν πολλοί με δικαιολογημένο θαυμασμό. Υπήρξε αναζωογονητής του μοναχισμού στη Ρουμανία και τη Ρωσία. Οι πολυάριθμοι και αξιόλογοι μαθητές του έγιναν, μετά την κοίμηση του, κήρυκες των διδαχών του. Οι μονές Δραγομίρνα, Σέκου και Νεάμτς ήταν τα κέντρα της λαμπρής ασκητικοφιλολογικής κινήσεως κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, όπου οι μαθητές του, με τη νηπτική τους εργασία και τ΄ ανεπτυγμένα φιλολογικά τους κριτήρια, μόχθησαν για την πνευματική ανύψωση της Μολδαβίας. Το πνεύμα των ιεροπρεπών Κολλυβάδων μετέφερε ο όσιος Παΐσιος στα Βαλκάνια και τη Ρωσία. Τιμάται ιδιαίτερα από τους Ρώσους και τους Ρουμάνους. Η επίσημη αναγνώριση της αγιότητας του έγινε από το Πατριαρχείο Μόσχας το 1988 και από το Πατριαρχείο Ρουμανίας το 1992.Την πρώτη βιογραφία του έγραψε το 1817 ο μαθητής του μοναχός Μητροφάνης, πού στηρίχθηκε στην αυτοβιογραφία του οσίου Παϊσίου και στις προσωπικές αναμνήσεις του. Ακολούθησαν αρκετές άλλες, πού κυκλοφόρησαν ευρύτατα στα ρουμανικά και ρωσικά και μεταφράσθηκαν στα ελληνικά.

Η μνήμη του τιμάται στις 15 Νοεμβρίου.

Πηγή: Μοναχού Μωϋσέως Αγιορείτου, Άγιοι Αγίου Όρους Εκδόσεις Μυγδονία, Θεσσαλονίκη, 2007/πηγή

Όραμα του Οσίου Παισίου Βελιτσκόφσκυ

…  Ο π.  Αθανάσιος  µιλούσε για τον στάρετς Παίσιο Βελιτσκόφσκυ µε δέος και σεβασµό και 

διηγόταν τα ακόλουθα για να δείξει το ύψος των πνευµατικών του αναβάσεων… 

  Κάποτε καθόταν στο καλύβι του και προσευχόταν. Ξαφνικά είδε (σαν σε έκσταση, όπως συνήθως 

αποκαλύπτεται σε τέτοιους ανθρώπους) πλήθος δαιµόνων να κυκλώνουν ένα είδος θυσιαστηρίου και σε 

λίγο άλλους δαίµονες να συνοδεύουν τον σατανά  µε δαιµονική επισηµότητα. Ο σατανάς κάθισε πάνω 

στο θυσιαστήριο και δεχόταν τους δαίµονες που ερχότανε ένας –  ένας  µε τις αναφορές τους και

απαντούσαν στις ερωτήσεις του. 

    -Εσύ που ήσουν; Ρώτησε ο σατανάς τον πρώτο δαίµονα. Ήµουν στο καλύβι ενός  µοναχού, που 

ζει στην ησυχία έξω από το  µοναστήρι, µα δεν  µπορούσα να τον πλησιάσω, γιατί όσες φορές δοκίµασα 

εκείνος έπεφτε κατά γης, φυσικά έκανε µετάνοιες και προσευχές, και ήταν καλυµµένος ολόκληρος µε µια 

φωτιά που  µε έκαιγε,  και για αυτό  µου ήταν τελείως αδύνατο να φτάσω κοντά του. Ο σατανάς τότε 

διέταξε να τον δείρουν όπως και τους άλλους που δεν τα κατάφεραν στις δαιµονικές επιδιώξεις τους. Κι 

ήταν όλοι αυτοί 5-6 δαίµονες. Μετά ο σατανάς άρχισε να γρυλίζει και να λέει: 

Ω!  π ό σ ο  µε ε ν ο χ λ ο ύ ν  α υ τ ά  τ α  π α λ ι ό χ α ρ τ α! !   (εννοούσε τα πατερικά βιβλία σε µεταφράσεις 

του π. Παϊσίου). Θάρθει καιρός όµως που όλα θα υποταχθούν στην θέληση  µου,  και αυτά τα βιβλία θα 

εξαφανιστούν. Και η εποχή αυτή, πρόσθεσε ο γέρων Αθανάσιος ήρθε. 

Η περίφηµη βιβλιοθήκη της  µονής Νεάμτς κατακάηκε και τα λίγα βιβλία για την νοερή προσευχή 

που γλύτωσαν από την καταστροφή έχουν  µείνει στ`  αζήτητα,  κανείς πια δεν ενδιαφέρεται γι`  αυτά...      

Ο γέροντας Αθανάσιος συνέχισε: Πρέπει να διαβάζουμε διαρκώς Π Α Τ Ε Ρ Ι Κ Α Β Ι Β Λ Ι Α. Όλοι οι 

άγιοι πατέρες διάβαζαν πολύ,  διάβαζαν ως ότου να λάβουν το χάρισµα της προσευχής. Τον 

Οκτώβριο του 1873  ο Αθανάσιος αρρώστησε και στις 23  του  µηνός πέθανε και κηδεύτηκε στο κοινό 

κοιµητήριο.  

Πηγή-Οσιος Παίσιος Βελιτσκόφσκυ-Εκδ.Πέτρου Μπότση

Εν συνεχεία παραθέτουμε μερικά χωρία από το πνευματικότατο έργο του Οσίου Παϊσίου «Κρίνα του Αγρού»αναφερόμενα στην ευχή του Ιησού.