25 Οκτωβρίου 1943, σε ηλικία πενήντα τριών ετών, εκτελέστηκε στις φυλακές της Αγυιάς ο Αρχιμανδρίτης Δωρόθεος Τσαγκαράκης, με την κατηγορία ότι διεξήγαγε εράνους για την ενίσχυση της Εθνικής μας Αντίστασης!
Μια κατάπτυστη ενέργεια των βαρβάρων κατακτητών στο νησί μας, ήταν η εκτέλεση του Αρχιμανδρίτη Δωρόθεου, αλλά και άλλων κληρικών και ιερωμένων που προσπάθησαν να βοηθήσουν το ποίμνιο τους ή να συνδράμουν στην απελευθέρωση του τόπου τους.
Τα πρώτα γράμματα τα διδάχτηκε στη γενέτειρά του, το Ψυχρό, και στη συνέχεια φοίτησε στο Σχολαρχείο Τζερμιάδου του Οροπεδίου Λασιθίου. Μετά την αποφοίτησή του, το 1908 σε ηλικία δεκαοκτώ ετών έγινε μοναχός και διάκονος στην Ιερά Μονή Βιδιανής. Από το 1918 έως το 1922 υπηρέτησε ως διάκονος του τότε Μητροπολίτου Κρήτης Τίτου Ζωγραφίδη και στη συνέχεια επέστρεψε στη Μονή Βιδιανής, όπου χειροτονήθηκε ιερομόναχος, ενώ στις 7-3-1922 διορίστηκε Ηγούμενος αυτής.
Το 1923 ήρθε σε ρήξη με τον Επίσκοπο Πέτρας Διονύσιο Μαραγκουδάκη που του επέβαλε ποινή αργίας επειδή προσπάθησε να αξιοποιήσει την περιουσία της Μονής όπου διακόνευε. Ο Αρχιμανδρίτης προσέφυγε στην Ιερά Σύνοδο Κρήτης και αργότερα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο απ’ όπου δικαιώθηκε και η ποινή του ακυρώθηκε.
Το 1930 ο Δωρόθεος ανέλαβε και πάλι την ηγουμενεία της μονής. Λίγους μήνες όμως μετά με νόμο, η Μονή έκλεισε και ο Αρχιμανδρίτης αναγκάστηκε να αποχωρίσει.
Ανέλαβε καθήκοντα ιερέως στις Βασιλειές της επαρχίας Τεμένους του νομού Ηρακλείου, κρατώντας όμως τυπικά και την Ηγουμενεία της Μονής Βιδιανής.
Στις Βασιλειές ο Δωρόθεος πέρα από τα εφημεριακά του καθήκοντα ανέπτυξε και πολύπλευρο κοινωνικό έργο. Επειδή το Δημοτικό Σχολείο των Βασιλειών είχε καταστραφεί από πυρκαϊά το 1927, από κοινού η κοινότητα και το ενοριακό συμβούλιο απεφάσισαν να διαθέσουν ολόκληρο το ποσό των ταμείων τους για την ανέγερση του νέου σχολείου. Επειδή τα χρήματα δεν επαρκούσαν ο Δωρόθεος για να συγκεντρώσει χρήματα παρουσίασε τα θεατρικά έργα «Σμαράγδα» του Διαλυνομιχάλη και «Τα κλεψίμια αυγά» που είχε συγγράψει ο ίδιος με ηθοποιούς τα παιδιά του χωριού.
Είχε επίσης εκτός από κοινωνικό, και πολύ ανεπτυγμένο το πατριωτικό συναίσθημα. Κατά τη διάρκεια του Ελληνο-Ιταλικού πολέμου εμψύχωνε με φλογερές επιστολές τους στρατιώτες μας στο μέτωπο και όταν οι Γερμανοί επιχείρησαν να καταλάβουν την Κρήτη έλαβε μέρος στις μάχες και στη συνέχεια βοήθησε στη φυγάδευση Ελλήνων και ξένων πολεμιστών από το νησί. Οργανώθηκε το 1941 στην Εθνική Αντίσταση και ανέλαβε υπεύθυνος των ομάδων Μπαντουβά στα χωριά Βασιλειές, Φορτέτσα και Άγιο Βλάσση με αντικείμενο τη διαφώτιση του πληθυσμού, την οργάνωση δικτύου κατασκοπίας και τη συγκέντρωση τροφίμων για τους αντάρτες.











Στις σκοτεινές πρώτες ώρες της 28ης Οκτωβρίου 1940, η Ελλάδα βρέθηκε μπροστά σε μια αποφασιστική στιγμή της ιστορίας της. Η Ιταλία, εκπροσωπούμενη από τον πρεσβευτή της Εμμανουέλε Γκράτσι, επέδωσε το τελεσίγραφο στον Ιωάννη Μεταξά στην πρωθυπουργική του κατοικία. Η τύχη της χώρας κρεμόταν από μια λέξη από την απόφαση ενός ανθρώπου και μόνο του Ιωάννη Μεταξά.













