«Έλληνες στα Γκουλάγκ: Το Μαρτυρολόγιο ενός αγνοημένου Ελληνισμού...»
Γ. Καραμπελιάς
Στη μνήμη του Δημήτρη Τριανταφυλλίδη
«Ο μέγας Αλέξανδρος Σολζενίτσιν, με το Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ άνοιξε τον δρόμο για την οριστική και τελεσίδικη επαναξιολόγηση του σοβιετικού ολοκληρωτισμού ως ένα δολοφονικό καθεστώς βίας και τρομοκρατίας που συναγωνίζεται επάξια, ως προς τις μεθόδους του, τον γερμανικό ναζισμό. Δεν γνωρίζω εάν όντως το έργο του Σολζενίτσιν είναι το σημαντικότερο μυθιστόρημα στην ιστορία, όπως έχει συχνά χαρακτηριστεί, το βέβαιο πάντως είναι πως αποτέλεσε το τελευταίο καρφί στο φέρετρο του σταλινισμού. Ο μύθος του σοβιετικού κομμουνισμού εξέπνευσε οριστικά.
Ο ελληνικής καταγωγής Ιβάν Τζουχά, στο βιβλίο του, Έλληνες Πολίτες στα Γκουλάγκ. Ένα βιβλίο που διαβάζεται δύσκολα (που μόλις κυκλοφόρησε από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις), χωρίς να είναι λογοτέχνης, αλλά ιστορικός, επιτελεί ένα αντίστοιχο έργο σε ό,τι αφορά τη μοίρα των Ελλήνων κρατουμένων του σταλινικού καθεστώτος. Ο Τζουχά δεν έζησε τα στρατόπεδα του Γκουλάγκ, είναι πολύ νεότερος καθώς γεννήθηκε το 1952, αλλά εδώ και πάνω από είκοσι χρόνια, διερευνά την περίοδο του μεγάλου τρόμου και της «Ελληνικής Επιχείρησης», κατά τους φοβερούς ένδεκα μήνες του 1937-1938.
Η «Ελληνική Επιχείρηση» και οι επαναλαμβανόμενες διώξεις των Ελλήνων μέχρι το 1949, αφορούν τουλάχιστον 80.000 Έλληνες και εντάσσονται στα πλαίσια των γενικότερων διώξεων που, σύμφωνα με τον ιστορικό Roy Μedvedev, προκάλεσαν τον θάνατο τουλάχιστον 20 εκατομμυρίων ανθρώπων – είτε εκτελεσμένους, είτε νεκρούς στα στρατόπεδα, είτε θύματα των σκόπιμων λιμών όπως το Χολοντομόρ στην Ουκρανία.
Το έργο που Ιβάν Τζουχά επικεντρώνεται στους διωγμούς που πραγματοποιήθηκαν στη διάρκεια του μεγάλου τρόμου, του 1937-1938, και αφορούν τη λεγόμενη «Ελληνική Επιχείρηση». Η Ελληνική Επιχείρηση αφορά τη σύλληψη 14 χιλιάδων περίπου Ελλήνων ελληνικής και σοβιετικής υπηκοότητας, εκ των οποίων το 80% εκτελέστηκε και οι υπόλοιποι στάλθηκαν στα στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας από όπου επέστρεψαν μόνο οι μισοί. [Το 1942, το 1944 και το 1949 ακολούθησαν νέα κύματα διωγμών που συμπεριέλαβαν πάνω από 62.000 Έλληνες].





.jpg)



















