ΠΑΤΗΣΤΕ ΣΤΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΔΕΞΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΜΑΣ!

Σάββατο 16 Μαΐου 2026

Τα Καντήλια της Σουμελάς


Το καράβι «Κωνσταντινούπολις» – Σεπτέμβρης 1922
Την έλεγαν Γιαγιά-Ευγενία. 70 χρονών. Από το χωριό Λιβερά της Τραπεζούντας. Χήρα. Τα παιδιά της σφαγμένα το ’21. Της έμεινε μόνο ο εγγονός. Ο μικρός ο Βασίλης. 5 χρονών.
Όταν ήρθε η διαταγή «Φεύγετε», οι Τούρκοι έκαψαν το χωριό. Η Ευγενία πρόλαβε να πάρει τρία πράγματα:
Το παιδί. Το μαντήλι του άντρα της και την εικόνα.Η εικόνα της Παναγίας Σουμελάς.Όχι η πρωτότυπη - εκείνη έμεινε στο μοναστήρι, στον Μελά. Αυτή ήταν αντίγραφο. Ξύλο παλιό, ζωγραφισμένη στο χέρι από καλόγερο το 1800. Την είχε από τη μάνα της. Την είχε από τη γιαγιά της.300 χρόνια στην οικογένεια.

Στο λιμάνι της Τραπεζούντας γινόταν το αδιαχώρητο. Χιλιάδες ψυχές. Τούρκοι χωροφύλακες έψαχναν τους πρόσφυγες.
«Χρυσάφια! Λίρες! Όπλα!» φώναζαν. Και τα έπαιρναν.
Εικόνες; Τις έσπαγαν. Τις έκαιγαν. «Ειδωλολατρία», έλεγαν.
Η Ευγενία κατάλαβε. Αν τη δουν, τη χάνει.
Τύλιξε την εικόνα στο μαύρο μαντήλι της. Μετά την έδεσε με σπάγκο, σφιχτά, στο στήθος της. Από πάνω φόρεσε το χοντρό το ζιπούνι της. Από πάνω τη μαύρη φούστα. Από πάνω το μαντήλι στο κεφάλι.
Έμοιαζε με μια γριά 100 κιλά. Καμπουριαστή.
«Τι έχεις εκεί, γριά;» φώναξε ο χωροφύλακας στο καράβι.
«Καμπούρα, αφέντη», είπε η Ευγενία. «Από τα χρόνια.»
Την έσπρωξε. «Πέρασε, βρωμόγρια!»Πέρασε.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΥΦΛΟΥ-...και ο τυφλός υπακούει χωρίς ακόμη να βλέπει...


Αύριο η Εκκλησία μάς φέρνει ενώπιον ενός ανθρώπου που δεν έχασε ποτέ το φως, γιατί δεν το γνώρισε ποτέ. Κι αυτή είναι ίσως η πιο φοβερή μορφή σκοταδιού. Ο εκ γενετής τυφλός του κατά Ιωάννην δεν νοσταλγεί πρόσωπα, ουρανούς, χρώματα, θάλασσες, ήλιο μεσημεριού επάνω σε ξερολιθιές και ασβέστη.
Δεν έχει μέσα του μνήμη φωτός. Ζει μέσα σε μία νύχτα χωρίς εικόνες.
Κι όμως, η Εκκλησία τοποθετεί αυτή την περικοπή μέσα στην αναστάσιμη περίοδο, σαν να θέλει να μας πει ότι η Ανάσταση δεν είναι μονάχα νίκη κατά του θανάτου, αλλά η επάνοδος του φωτός εκεί όπου ο άνθρωπος είχε πλέον συνηθίσει να κατοικεί μέσα στο σκοτάδι.

Και ο άνθρωπος περίμενε.Οι μαθητές αντικρίζουν τον τυφλό και αμέσως αναζητούν ένοχο. «Τίς ἥμαρτεν;».
Ποιος φταίει;Εκείνος ή οι γονείς του;
Έτσι λειτουργεί πάντοτε ο άνθρωπος όταν φοβάται το μυστήριο της υπάρξεως: μετατρέπει τον πόνο σε εξίσωση, την πληγή σε ηθική κατηγορία, το τραύμα σε λογιστικό βιβλίο ενοχών.
Ο Χριστός, όμως, συντρίβει αυτή τη μικρή μεταφυσική της τιμωρίας: «οὔτε οὗτος ἥμαρτεν οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ».
Υπάρχουν νύχτες που δεν εξηγούνται.
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν ζητούν ερμηνεία αλλά φως.

Η βοήθεια του Θεού σε κάποιον,που επιθυμούσε να συγχωρήσει τον υβριστή του.


Ήταν κάποιος μοναχός στη Μονή του Γκλίνσκ, τον οποίο έβριζε πολύ ένας από τούς συνασκητές του.

Πράος και υπομονετικός καθώς ήταν ό πρώτος, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ό υβριστής του φερόταν έτσι υπό την ενέργεια του εχθρού της σωτηρίας μας και άρχισε να προσεύχεται γι’ αυτόν.

  Στην προσευχή του ζητούσε από τον Κύριο δύναμη για να μην θυμώνει με τον υβριστή του και για να τον συγχωρήσει. Για πολύ καιρό προσευχόταν, αλλά ιδιαιτέρως προσευχήθηκε κατά τη νύχτα πριν την ονομαστική του εορτή γνωρίζοντας ότι και ό υβριστής του γιόρταζε την ίδια ημέρα.

Όταν επέστρεψε στο κελί του μετά τη Λειτουργία, ήρθε ό αδελφός πού τον έβριζε, του έδωσε φρέσκο, ζεστό λευκό ψωμί, του έβαλε μετάνοια και του είπε: 
-Είδα, πάτερ, πώς προσεύχεσαι για μένα και με μνημονεύεις. Συγχώρησόν με».
 Δεν πρόλαβε ό μοναχός να συνέλθει από την απροσδόκητη επίσκεψη και ό άλλος βγήκε έξω. Ό μοναχός όρμησε στην πόρτα... Κανένας! Αποφάσισε τότε να πάει να πιει τσάι μ’ αυτόν, πού του έφερε το φρέσκο ψωμί. Δοκίμασε πρώτα το ψωμί, πού ήταν ασυνήθιστα νόστιμο. Δεν είχε φάει ποτέ άλλη φορά κάτι τέτοιο. Αποφάσισε ότι πρέπει να πάει στον συνονόματό του, πού εόρταζε, και να τον ευχαριστήσει για το κέρασμα. Πήγε. Ό συνονόματος του μοναχός τον κοίταξε επιφυλακτικά, σαν να μην είχαν ειδωθεί εκείνη την ημέρα. Άρχισε ό άλλος να τον ευχαριστεί.

Εκείνος έδειξε φανερή απορία και τον έπεισε ότι δεν είχε πάει σ’ αυτόν, μα ούτε και σκέφτηκε κάτι τέτοιο. Και το... ψωμί; Το ψωμί τούς βεβαίωσε και τον ένα και τον άλλο ότι ό ίδιος ό Κύριος τούς κάλεσε να ειρηνεύσουν. Ό υβριστής εύκολα ζήτησε συγχώρηση και ό ύβρισθείς με χαρά τον συγχώρησε. Μετά από αυτό το γεγονός έγιναν φίλοι.

Από το βιβλίο:[Άσκηση και Αγιότητα των Στάρετς του Γκλίνσκ»[Εκδόσεις ''ΑΘΩΣ'']

".... Η όραση των υπερηφάνων είναι τυφλότητα,ενώ η τυφλότητα των ταπεινών είναι ικανότητα για θέαση της αλήθειας.


".... Η όραση των υπερηφάνων είναι τυφλότητα,ενώ η τυφλότητα των ταπεινών είναι ικανότητα για θέαση της αλήθειας. 
Αυτό είναι το νόημα των λόγων του Κυρίου: «Ήρθα για να φέρω σε κρίση τον κόσμο, έτσι ώστε αυτοί που δεν βλέπουν να βρουν το φως τους, κι εκείνοι που βλέπουν ν’ αποδειχθούν τυφλοί». 
Οι ταπεινοί δέ­χονταν τον Κύριο και φωτίζονταν από το θείο φως Του. Οι υπερήφανοι, ικανοποιημένοι με τον εαυτό τους, Τον απέρριπταν και βυθίζονταν ακόμα περισσότερο στο σκοτάδι με την άρνηση και τη βλασφημία του Θεού... "

(Κυριακή του Τυφλού.Από ομιλία του αγίου Ιγνατίου Μπρατσιανίνωφ)

ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΩΡ-Μωσαϊκό, 1150-1175


Φλωρεντία: Museo Nazionale del Bargello
ΧΡΙΣΤΟΣ ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΩΡ-Μωσαϊκό, 1150-1175

Το βλέμμα του τυφλού και η τυφλότητα των βλεπόντων

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής

Τό ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - σε mp3 - εδώ


  Η εκτεταμένη περικοπή από το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο της θεραπείας του Τυφλού θαρρείς και θέλει να προκαλέσει με την έκτασή της για το πώς μπορείς να δεις το φως και για το πώς μπορείς να χάσεις το φως.
 Και να σημειώσω τρία σημεία μέσα από την περικοπή, τα οποία τα υπομνηματίζουν και [στα οποία] στέκονται πολύ οι ερμηνευτές Πατέρες, για να καταλάβουμε το γιατί της τόσο μεγάλης εκτάσεως και τι σημασία έχει αυτή η περικοπή για τη δική μας ζωή.

 ✔Το πρώτο σημείο είναι, στην αρχή της περικοπής, όπως ακούστηκε, η αναζήτηση των ενόχων από εκείνους που βρίσκονται γύρω από τον Χριστό. 
«Τίς ἥμαρτεν, οὗτος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ;».
 Και ο Χριστός με τον δικό Του τρόπο και με τον δικό Του λόγο καταργεί την διαδικασία αναζητήσεως ενόχων. «Οὔτε οὗτος ἥμαρτεν οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἀλλ’ ἵνα φανερωθῇ τά ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ». Αντί να ψάχνεις ενόχους για το ποιος φταίει, για το ένα ή για το άλλο πράγμα, και τότε χάνεις το φως και δεν μπορείς να το δεις και σκοτίζεται ο νου σου και ταράζεσαι πάρα πολύ, και η καρδιά σου ταράζεται και ξέρεις ότι κάποιος φταίει και δεν μπορείς να το βρεις ποιος είναι αυτός που φταίει, και η καρδιά σου ταράζεται περισσότερο, αντί να το κάνεις αυτό, το πρώτο στοιχείο είναι να δώσεις δόξα τω Θεώ και να ξέρεις πως, ας φαίνονται τα πράγματα πως είναι άσχημα γύρω, και αυτή η ευκαιρία είναι μια ευκαιρία δική σου και μοναδική ευκαιρία αγιασμού.

Παρασκευή 15 Μαΐου 2026

"Η έννοια της αυτοκτονίας και η πρόνοια της Εκκλησίας"


 Υπάρχουν λέξεις που ο άνθρωπος προφέρει χαμηλόφωνα, σαν να φοβάται μήπως τις ακούσει η ίδια η ύπαρξη.Η «αυτοκτονία» είναι μία από αυτές.

Δεν είναι απλώς μια πράξη· είναι το τελευταίο σύνορο της ανθρώπινης απόγνωσης. Είναι η στιγμή όπου ο άνθρωπος παύει να βλέπει τον εαυτό του ως πρόσωπο με μέλλον και αρχίζει να αισθάνεται βάρος μέσα στον κόσμο. Πίσω από κάθε σκέψη αυτοκαταστροφής δεν υπάρχει πάντοτε επιθυμία θανάτου· συχνότερα υπάρχει μια αβάσταχτη κραυγή για παύση του πόνου. Ο άνθρωπος δεν επιθυμεί πάντοτε να πεθάνει· επιθυμεί να σταματήσει να αιμορραγεί εσωτερικά.

 Η εποχή μας, αν και τεχνολογικά πανίσχυρη, παραμένει πνευματικά εύθραυστη. Οι άνθρωποι επικοινωνούν περισσότερο από ποτέ, αλλά αγγίζονται λιγότερο. Ζουν ανάμεσα σε πλήθη και πεθαίνουν από μοναξιά. Η κοινωνία έμαθε να μετρά την αξία με την επιτυχία, την εικόνα, την αποδοτικότητα. Έτσι, όποιος λυγίζει αισθάνεται αποτυχημένος όχι μόνο κοινωνικά αλλά και υπαρξιακά. Μέσα σε αυτή τη σιωπηλή κόπωση γεννιέται πολλές φορές η σκέψη της αυτοκτονίας: ως η ψευδαίσθηση μιας τελικής ελευθερίας απέναντι σε έναν κόσμο που μοιάζει αδιάφορος.
Όμως η αυτοκτονία δεν είναι νίκη του ανθρώπου πάνω στον πόνο· είναι η στιγμή όπου ο πόνος κατακτά ολόκληρο τον ορίζοντα της ψυχής. Είναι η τραγική επικράτηση της νύχτας πάνω στην ελπίδα. Και εδώ ακριβώς αρχίζει η βαθύτερη ευθύνη της Εκκλησίας.

Η δολοφονία του ιερέα Νικολάου Καράπα από τον ΕΑΜ/ΕΛΑΣ


ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΩΝ (ΕΥΒΟΙΑ 1944).
 Στην αριστερή φωτογραφία διακρίνεται ο π.Νικόλαος Καράπας ο οποίος γεννήθηκε στο Μετόχι Διρφύων Εύβοιας το 1886. Ο εν λόγω ιερέας υπηρετούσε ως εφημέριος και δάσκαλος στο χωριό Αττάλη Χαλκίδος, υπαγόμενος στην Ιερά Μητρόπολη Χαλκίδος, όταν στις 24 Μαΐου 1944 τον συνέλαβαν οι κομμουνιστές μαζί με την πρεσβυτέρα του την Σωτηρία και τα πέντε παιδιά τους, τον Σωκράτη, την Αικατερίνη, την Ζαφειρία, τον Φώτη και τη Ζωή. 

 Τους οδήγησαν όλους μαζί στην Στενή Δίρφυος, όπου ήταν το αρχηγείο των συμμοριτών. Εκεί τους φυλάκισαν και τους βασάνισαν χωριστά καθώς είχαν θεωρηθεί από τον ΕΑΜ\ΕΛΑΣ ως αντιδραστικοί, καθώς κανένα από τα παιδιά δεν εντάχθηκε είτε στην ΕΠΟΝ, είτε στον ΕΛΑΣ, και επιπλέον διότι ο πατέρας ιερέας είχε αρνηθεί αρκετές φορές να τους ενισχύσει οικονομικά και υλικά μέσω της εκκλησίας, αλλά και να παροτρύνει τους πιστούς να στηρίξουν τους άθεους κομμουνιστές, όπως τους αποκαλούσε.

 Έτσι την 1η Ιουνίου 1944 άντρες της ‘’ΟΠΛΑ’’ (κομμουνιστική παραστρατιωτική εγκληματική οργάνωση) πήραν τον π.Νικόλαο, και με την ψευδή κατηγορία που του προσάψαν της «προδοσίας του αγώνος», τον μετέφεραν εν αγνοία της υπόλοιπης οικογένειας σε κοντινό δάσος στην θέση Αγία Θέκλα (Λάμαρη) και τον σκότωσαν με ρόπαλα και αγροτικά εργαλεία. 

 Μετά από μια βδομάδα την 08-06-1944 μετέφεραν στην περιοχή Κούτουρλα κοντά στο χωριό τους τον μεγάλο γιο του ιερέα, τον 18χρονο Σωκράτη (διακρίνεται στην δεξιά φωτογραφία), και τον κατακρεούργησαν με μαχαίρια και λόγχες. 

ΤΟ ΡΑΓΙΣΜΕΝΟ ΔΟΧΕΙΟ


Μιὰ γριὰ κινέζα κουβαλοῦσε νερὸ μὲ δύο μεγάλα δοχεῖα, κρεμασμένα ἀπὸ τοὺς ὤμους της. Τὸ ἕνα δοχεῖο ἦταν ἄψογο καὶ μετέφερε πάντα ὅλη τὴν ποσότητα νεροῦ ποὺ ἔπαιρνε. 
Τὸ ἄλλο εἶχε μιὰ ρωγμὴ καὶ στὸ τέλος τῆς μακριᾶς διαδρομῆς ἀπὸ τὸ ρυάκι στὸ σπίτι ἔφθανε μισο-άδειο.
Ἔτσι, γιὰ δύο ὁλόκληρα χρόνια ἡ γριὰ κουβαλοῦσε καθημερινὰ μόνο ἑνάμισι δοχεῖο νερὸ στὸ σπίτι της. Φυσικὰ τὸ τέλειο δοχεῖο ἔνοιωθε ὑπερήφανο ποὺ ἐκπλήρωνε ἀπόλυτα καὶ τέλεια τὸ σκοπό, γιὰ τὸν ὁποῖο εἶχε κατασκευαστεῖ. Τὸ ραγισμένο δοχεῖο ἦταν δυστυχισμένο ποὺ μόλις καὶ μετὰ βίας μετέφερε τὰ μισὰ ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ἔπρεπε καὶ ἔνοιωθε ντροπὴ γιὰ τὴν ἀτέλειά του.

Ὕστερα ἀπὸ δύο χρόνια, τὸ ραγισμένο δοχεῖο δὲν ἄντεχε πιὰ τὴν κατάσταση αὐτὴ καὶ ἀποφάσισε νὰ μιλήσει στὴν γριά. 
«Ντρέπομαι τόσο γιὰ τὸν ἑαυτό μου καὶ θέλω νὰ σοῦ ζητήσω συγγνώμη!...».
 «Μὰ γιατί; », ρώτησε ἡ γριά. «Γιὰ ποιό λόγο νιώθεις ντροπή;!...». 
«Ἔ, νά!... Δύο χρόνια τώρα μεταφέρω μόνο τὸ μισὸ νερὸ λόγῳ τῆς ρωγμῆς μου καὶ ἐξαιτίας μου κοπιάζεις ἄδικα καὶ ἐσύ!...».

ΓΕΡΩΝ ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ(Μερτύρης)ΠΑΝΤΟΧΑΡΙΤΗΣ

(21 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1929 / 14 ΜΑΙΟΥ 2016)

Ο μακαριστός Γέροντας γεννήθηκε στην Ερμιόνη από τον Δημήτριο και την Σταματίνα Μερτύρη. Οι γονείς του ήταν απλοί, θεοσεβείς, με αγάπη στο Χριστό. Μαζί με την ευλαβή γιαγιά Θεοφανία έβαλαν από πολύ νωρίς τα στερεά θεμέλια θεοσέβειας στην ψυχή του μικρού Ελευθερίου. Οι οικονομικές δυσκολίες της εποχής δεν στάθηκαν εμπόδιο στην αγάπη του για ακαδημαϊκές γνώσεις και μόρφωση κατά Θεόν.Ο μακαριστός Γέροντας γεννήθηκε στην Ερμιόνη από τον Δημήτριο και την Σταματίνα Μερτύρη. Οι γονείς του ήταν απλοί, θεοσεβείς, με αγάπη στο Χριστό. Μαζί με την ευλαβή γιαγιά Θεοφανία έβαλαν από πολύ νωρίς τα στερεά θεμέλια θεοσέβειας στην ψυχή του μικρού Ελευθερίου. Οι οικονομικές δυσκολίες της εποχής δεν στάθηκαν εμπόδιο στην αγάπη του για ακαδημαϊκές γνώσεις και μόρφωση κατά Θεόν.

Από πολύ μικρός αγάπησε τον Χριστό και την Εκκλησιά. Οι γονυπετείς προσευχές με τη μητέρα και τη γιαγιά δημιουργήσαν την ιερή ατμόσφαιρα αναζήτησης υψηλής πνευματικής ζωής. Σε ηλικία 8 ετών γνωρίσθηκε με τον διάκονο π. Παντελεήμονα Μπαρδάκο, τον μετέπειτα μητροπολίτη Σάμου και Ικαρίας. Ήταν ο πρώτος του χειραγωγός εις Χριστόν. Όπως ο ίδιος διηγείτο, δεν θυμόταν ποτέ να έπαιζε με τα άλλα παιδιά. Ακόμα και βαδίζων είχε μάθει να λέει την μονολογιστη ευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον με» γεγονός που του προξενούσε μεγάλη χαρά.

Σε ηλικία περίπου 13 ετών άρχισε να διαβάζει συνειδητά διάφορα θρησκευτικά βιβλία. Διαβάζοντας τον βίο του Αγίου Αντωνίου, στάθηκε στο λόγο Ευαγγελίου: «Όστις θέλει οπίσω μου έλθειν απαρνησάτω εαυτόν, άρατω τον Σταυρόν αυτού και ακολουθείτω Μοι». Ήταν η πρώτη σπίθα, η κλήση στην μοναχική ζωή που από τότε έκαιγε και φούντωνε συνεχώς. Από μικρός είχε μάθει να φροντίζει μόνος του τον εαυτό του. Κάθε εβδομάδα ξεκινούσε από την Ερμιόνη με ένα σάκο τρόφιμα, (όσα το φτωχικό πατρικό του μπορούσε να εξασφαλίσει) και με τα πόδια πήγαινε στο Κρανίδι, όπου θα έμενε όλη την εβδομάδα μόνος του, παρακολουθώντας τα μαθήματα του οκτατάξιου Γυμνασίου Κρανιδίου. Μαγείρευε, έπλενε, καθάριζε, διάβαζε και προσευχόταν.

Η Αγία Τριάδα της Πέπελης και ο ηγούμενός της που μαρτύρησε στο καθεστώς

 Η Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας Πέπελης. φαίνεται πως έχει την αρχική του ίδρυση σε άγνωστο έτος, ωστόσο η τοπική παράδοση αναφέρει πως οι κάτοικοι της Πέπελης στην Άνω Δρόπολη, βρήκαν την θαυματουργή εικόνα της Αγίας Τριάδας στο σημερινό σημείο όπου αργότερα κτίστηκε ο ναός του Μοναστηριού.

Αν και προσπάθησαν να την μεταφέρουν σε άλλη εκκλησία του χωριού, η εικόνα επέστρεφε ξανά στον τόπο πουν την είχανε βρει αρχικά. Έτσι οι κάτοικοι του χωριού μαζί με άλλους πιστούς από την ευρύτερη περιοχή, κατάφεραν και έκτισαν το εν λόγω ιερό προσκύνημα.

Με την πάροδο των χρόνων η Μονή μετατράπηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα ιερά προσκυνήματα της Ηπείρου και επί τουρκοκρατίας οι αγώνες των μοναχών του, αλλά και οι εκτάσεις γης που παραχώρησαν οι πιστοί, ενδυνάμωσαν και άλλο τον θρησκευτικό, αλλά και τον διοικητικό της χαρακτήρα, μιας και το Μοναστήρι συντηρούσε το Ελληνικό Σχολείο, τους απόρους, αλλά και τους ασθενείς.


Αξίζει να αναφέρουμε ακόμη πως κατά την διάρκεια τον περιοδειών του ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, πέρασε από την μονή, λειτούργησε και κήρυξε στους κατοίκους προφητεύοντας πολλά από τα μελλούμενα στη Δρόπολη. Μετά την εκτέλεση του Αγίου Κοσμά από τον Κουρτ Πασά του Βερατίου, οι πιστοί συνέδραμαν και αγιογράφησαν στον εξωτερικό τοίχο του ναού της Μονής, τον Άγιο Κοσμά να κηρύττει στους Πεπελιώτες. Η εν λόγω τοιχογραφία διασώζονταν μέχρι το 1967,

Ο θάνατος του Ιβάν Ιλίτς

Μια γιατρός είχε πει κάποτε ότι δίνει τον «Θάνατο του Ιβάν Ιλίτς» στους φοιτητές της όχι ως μάθημα ιατρικής, αλλά ως μάθημα για το τι σημαίνει να μετατρέπεσαι σιγά σιγά σε «περιστατικό». Να περνάς από άνθρωπος σε φάκελο. Μου είχε φανεί υπερβολικό, μέχρι που διάβασα τη νουβέλα του Τολστόι σε μια αίθουσα αναμονής νοσοκομείου, ανάμεσα σε ανθρώπους που κοιτούσαν το πάτωμα περιμένοντας να ακουστεί το όνομά τους.

Ο Τολστόι γράφει τη νουβέλα ύστερα από τη δική του υπαρξιακή κρίση, και από την πρώτη κιόλας σελίδα κάνει κάτι σχεδόν βίαιο: δεν ξεκινά από τη ζωή, αλλά από τον θάνατο. Ο Ιβάν Ιλίτς είναι ήδη νεκρός.
Οι συνάδελφοί του στέκονται δίπλα στο φέρετρο και σκέφτονται ποιος θα πάρει τώρα τη θέση του, ποιος θα προαχθεί, ποια κοινωνική υποχρέωση τούς χάλασε το απόγευμα. Ο θάνατός του δεν τους συγκλονίζει· απλώς διαταράσσει προσωρινά τη ρουτίνα τους.
Και μετά ο Τολστόι γυρίζει πίσω.

Ο Ιβάν δεν είναι ένας διεφθαρμένος άνθρωπος ούτε ένας κακός χαρακτήρας. Αυτό είναι που κάνει τη νουβέλα τόσο ανησυχητική. Είναι ένας συνηθισμένος άνθρωπος που έζησε «όπως έπρεπε».
Έγινε δικαστής, παντρεύτηκε σωστά, κινήθηκε με προσοχή μέσα στην κοινωνία, διακόσμησε το σπίτι του με γούστο, έπαιζε χαρτιά τα βράδια, φρόντιζε να μη δυσαρεστεί κανέναν ισχυρότερο από εκείνον. Ολόκληρη η ζωή του βασίζεται στην ευπρέπεια και στην εικόνα. Όλα είναι τακτοποιημένα, καθαρά, κοινωνικά αποδεκτά — και ταυτόχρονα νεκρά από μέσα.

Ο Τολστόι δεν τον καταδικάζει με κραυγές. Τον αφήνει να αποκαλυφθεί μόνος του μέσα από τις λεπτομέρειες: την αγωνία του για τις κουρτίνες του σαλονιού, την έμμονη ανάγκη να φαίνεται επιτυχημένος, την αμηχανία του μπροστά σε οτιδήποτε χαλά τη βολική επιφάνεια της ζωής του. Ο Ιβάν δεν αναρωτιέται ποτέ τι θέλει πραγματικά. Απλώς ακολουθεί το μονοπάτι που του έδειξαν.
Και τότε, σχεδόν γελοία, αρχίζει το τέλος.

Ένα μικρό ατύχημα. Γλιστρά ενώ τακτοποιεί τις κουρτίνες του σπιτιού του και χτυπά στο πλευρό. Ένας πόνος που δεν φεύγει. Εξετάσεις, γιατροί, αόριστες διαγνώσεις, ψυχρές λέξεις. Οι γιατροί μιλούν γι’ αυτόν σαν να μην βρίσκεται στο δωμάτιο. Αναλύουν συμπτώματα, πιθανότητες, λειτουργίες οργάνων, αλλά κανείς δεν τολμά να πει καθαρά αυτό που ο ίδιος αρχίζει να καταλαβαίνει: πεθαίνει.
Και τότε η προσεκτικά χτισμένη ζωή του αρχίζει να καταρρέει.

Πέμπτη 14 Μαΐου 2026

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΑΧΕΙΡΟΠΟΙΗΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΡΒΑΣΙΟΥ ΤΩΝ ΠΑΤΡΩΝ


Στις 17 Φεβρουαρίου 1929, ο Άγιος Γερβάσιος των Πατρών μετέβη στον χώρο του Προφήτη Ηλία μαζί με τα παιδιά των Κατηχητικών Σχολείων, τα οποία αγαπούσε ως αληθινός πατέρας. Αφού ανέγνωσε ειδική ευχή, φύτεψε ο ίδιος ένα πεύκο, με τη συμμετοχή των παιδιών.

Τριάντα ένα χρόνια αργότερα, το 1960, όταν το πεύκο κόπηκε, αποκαλύφθηκε ένα συγκλονιστικό θαύμα. Σε κάθε εγκάρσια τομή του κορμού εμφανιζόταν καθαρά και αχειροποίητα ο Τίμιος Σταυρός.

Στα τέσσερα άκρα του διακρίνονταν οι ιερές παραστάσεις της Γεννήσεως, της Βαπτίσεως, της Σταυρώσεως και της Αναστάσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.
Ο μακαριστός Μητροπολίτης Ύδρας κυρός Ιερόθεος έγραψε ότι πρόκειται για τον μοναδικό γνωστό αχειροποίητο Σταυρό στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

Ο σταυρός που δεν κάνουμε σωστά, δεν είναι σταυρός!


Όπως σε ένα έγγραφο, όταν δεν αποτυπώνεται σωστά η σφραγίδα, το έγγραφο δεν έχει ισχύ και είναι άκυρο, έτσι και ο σταυρός που δεν κάνουμε σωστά, δεν είναι σταυρός! Πρέπει να γίνεται σωστά! Μέτωπο, κοιλία και στις 2 ωμοπλάτες. Ο σταυρός που κάνουμε, συμβολίζει και την δική μας σταύρωση, την σταύρωση των παθών και του θελήματός μας.

Δυστυχώς οι περισσότεροι, δεν γνωρίζουν την δύναμη του σταυρού και κάνουν ένα σταυρό, που μόνο σταυρός δεν είναι. Κινούν τα χέρια τους, λες και ανακατεύουν τον αέρα ή σαν να δέρνουν τον αέρα. Κάνουν ένα σταυρό ανάποδο, ένα σύμπλεγμα, ένα ορνιθοσκάλισμα! Είναι μεγάλη βλασφημία αυτό το πράγμα! Από τους 1000 που κάνουν τον σταυρό τους στην Εκκλησία, μόνο οι 2 τον κάνουν σωστά...

Ο άνθρωπος κατά Παπαδιαμάντη και Ντοστογιέφσκυ

Το παρόν κείμενο αποτελεί ένα απάνθισμα τής ομιλίας τού Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου πρώην Ερζεγοβίνης (τής Σερβίας) Αθανασίου Γέφτιτς, με θέμα: «Παπαδιαμάντης – Ντοστογιέφκσυ», εις την Αθήνα την 26η Μαΐου τού 2001.

Μόλις είχε τελειώσει ο Α´ Παγκόσμιος Πόλεμος και είχε καταρρεύσει η Γερμανία, ενώ οι Μπολσεβίκοι στην Ρωσία είχαν νικήσει, ο γερμανός (λογοτέχνης) Χέρμαν Έσσε έγραφε, σ' ένα από τα πρώτα κείμενά του (1919), για τον Ντοστογιέφσκυ περίπου τα εξής: «Αυτός είναι επικίνδυνος για την Δύση. Οι ήρωές του, οι Καραμαζώφ, είναι ανατολικοί τύποι, πολύ επικίνδυνοι, σκοτεινοί, με ασιατικό βάθος και αποτελούν άμεσο κίνδυνο για τον δυτικό άνθρωπο». Αυτή η πόλωση, «Ανατολικοί – Δυτικοί», που έβλεπε τότε ο Έσσε, την έχουν λίγο-πολύ και σήμερα οι περισσότεροι, που γράφουν για μάς τους ορθοδόξους λαούς…

Είναι, όμως, τραγική ειρωνεία τής ιστορίας ότι ο Χ. Έσσε, αφού πέρασε και ο Β´ Παγκόσμιος Πόλεμος και πάλι οι Γερμανοί ηττήθησαν στα Βαλκάνια, έγινε βουδιστής, δηλαδή άκρως Ανατολικός. Και διερωτάται κανείς, μήπως οι λεγόμενοι Δυτικοί είναι πιο κοντά στους άπω Ανατολίτες, παρά σε μάς εδώ τους κοντινούς Βαλκάνιους. Όμως, εμείς οι Ορθόδοξοι, όχι μόνο που δεν είμαστε Δυτικοί, αλλ' ούτε και Ανατολικοί του Έσσε· δεν είμαστε Ευρωπαίοι τού Έσσε, αλλ' ακόμη λιγότερο Ασιάτες του.

Οι ήρωες τού Ντοστογιέφσκυ και τού Παπαδιαμάντη δεν κατατάσσονται στα σχήματα αυτά, ούτε εξηγούνται από αυτά: «Ανατολή-Δύση, Ευρώπη-Ασία, Ανατολικοί-Δυτικοί». Η γεωγραφική και πνευματική πατρίδα τους, αλλά και η δική μας, είναι η Ανατολική Μεσογειακή λεκάνη με τα περίχωρά της, όπου περιλαμβάνονται η χερσόνησος τού Αίμου, τα Βαλκάνια (αλλά και η Ρωσία), η Μ. Ασία, η Παλαιστίνη, η Μεσοποταμία, η Αίγυπτος, η Β. Αφρική και η Ν. Ιταλία, δηλαδή η γεωγραφική και πνευματική περιοχή τού Βυζαντίου, όπου γεννήθηκε ο Χριστιανισμός, αλλά και ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός, και όπου γεννήθηκε και αναπτύχθηκε η Ορθόδοξος Εκκλησία με την παράδοσή της την ζωντανή.

Τα πρόσωπα, που βρίσκομε στα έργα τού Ντοστογιέφσκυ και τού Παπαδιαμάντη, δεν μπαίνουν και δεν εξηγούνται στα πλαίσια αυτά: «Ανατολή-Δύση», ούτε στην πόλωση αυτήν: «Ευρώπη-Βαλκάνια». Όχι πώς δεν είναι και Ανατολικοί και Δυτικοί, αλλά δεν εξαντλούνται σ' αυτό το σχήμα, όπως δεν εξαντλούμεθα εμείς σήμερα με το να χωριζώμεθα σε Ευρωπαίους και Βαλκάνιους…

1696 ἔτη ἀπό τά Ἐγκαίνια τῆς Κωνσταντινουπόλεως.


Δὲν ὑπάρχει ἄλλο παράδειγμα Πόλεως, πού νὰ ἔχει διατηρήσει τὴν Ἑλληνικότητά της γιὰ πάνω ἀπό τρεῖς χιλιετίες, μέσα ἀπό πολλές καὶ ποικίλες διακυμάνσεις, ὑπό συνθῆκες Εἰρήνης καὶ Πολέμου, ὑπό τὶς μέγιστες καὶ ἀκάθεκτες μεταβολές τοῦ Κόσμου.

Tὴν πολιόρκησαν Θρᾶκες, Πέρσες, Μιλήσιοι, Φοίνικες, Σπαρτιάτες, Ἀθηναῖοι, Θηβαῖοι, Μακεδόνες, Γαλάτες, Βιθυνοί, Ρόδιοι, Ἔρουλοι, Ρωμαῖοι.
Ὅμως αὐτό, σταθερό. Ἄκαμπτο καί ἀκατάβλητο. Τό Ἑλληνικό Φρόνημα συνέχισε νά ἀκτινοβολεῖ καί νά ἀντιστέκεται, ὑπό τήν ἄσβεστη ἐπιθυμία τῆς Ἐλευθερίας.

Οὐκ ὀλίγοι ἐπιφανεῖς ἄνδρες σφράγισαν τὴν Ἱστορία τοῦ Βυζαντίου.
Βύζας, Ἀρίστων, Δημάγητος, Θρασύβουλος, Βοσπορίχος, Παυσανίας, Κίμων, Ἀριστείδης καὶ Ἀλκιβιάδης. Πανθοίδας, Ἐπαμεινώνδας καὶ Φωκίων. Φίλιππος, Δημήτριος, Σέλευκος, Κωνσταντῖνος ὁ Μέγας.

Φθινόπωρο τοῦ 323. Τὴν ἔνδοξη χιλιετηρίδα τοῦ Βυζαντίου ἔμελλε ἐντὸς πέντε μόλις ἐτῶν νὰ διαδεχθεῖ ἄλλη μία ὑπερχιλιετηρίδα. Ἡ οἰκουμενική. Ἡ ἐνδοξότερη στὴν παγκόσμια Ἱστορία.

Μέ πόσους τρόπους ἁμαρτάνει ὁ ἄνθρωπος;


Μὲ πόσους τρόπους ἁμαρτάνει ὁ ἄνθρωπος;
Ἀπόκρισις:
​Νομίζω ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἁμαρτάνει μὲ τέσσερις τρόπους· ἀπὸ παρόρμηση τῆς στιγμῆς, ἀπὸ ἐξαπάτηση, ἀπὸ ἄγνοια καὶ ἀπὸ πρόθεση. 
 Κατὰ τὶς τρεῖς πρῶτες περιπτώσεις οἱ ἄνθρωποι ἔρχονται εὔκολα σὲ ἐπίγνωση καὶ μετανοοῦν, ὅποιος ὅμως ἁμαρτάνει ἀπὸ πρόθεση καὶ δὲν ὁδηγεῖται στὴ μετάνοια οὔτε ἀπὸ τὴν ἐμπειρία του οὔτε ἀπὸ τὸ πέρασμα τοῦ χρόνου, αὐτὸς ἐπισύρει τιμωρία ἀθεράπευτη.
Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής(Ἅπαντα τὰ ἔργα σειρὰ ΕΠΕ τ. 14Α σελ. 283).
πηγή

Ευαγγελίστριατης Τήνου(19ος αιώνας)


Δημοπρατήθηκε χτες στην Γερμανία, η συγκεκριμένη εικόνα του 19ου αιώνα. Η τιμή έναρξης ήταν 1000 ευρώ και πωλήθηκε για 11.000 ευρώ χωρίς τις προμήθειες.
 Η εικόνα απεικονίζει τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, με την εκκλησία της Ευαγγελίστριας στην Τήνο και αποδίδεται στον Ιερομόναχο και πρώτο καθηγητή της Α.Σ.Κ.Τ, Αγαθάγγελο Τριανταφύλλου, μιας και ο ίδιος έχει φιλοτεχνήσει, το αντίστοιχο χαρακτικό που βρίσκεται στην Συλλογή του Ιερού Ιδρύματος της Ευαγγελιστρίας Τήνου. 
Ελπίζω η εικόνα να κατοχυρώθηκε σε ευεργέτη Εφοπλιστή και να επαναπατριστεί εκεί που ανήκει, δηλαδή στο Ιερό Ίδρυμα της Ευαγγελίστριας Τήνου.

Μνήμη,σήμερα,του αρχαιότερου μάρτυρα του ελληνικού Αρχιπελάγους.

ΑΓΙΟΣ ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΤΗΣ ΧΙΟΥ(+14 Μαΐου)

 Μαρτύρησε το 250 μ.Χ. και ταφηκε σ' ένα νεκροταφείο πλάι στη θάλασσα.
  Η ευσέβεια απλών χριστιανών και τρανών βασιλέων έκτισε και ξανάκτισε τέσσερις- πέντε τουλάχιστον φορές, εξαισιους λαμπρούς ναούς πάνω από τον τάφο του. 
 Τους εκοσμησε με ασήμι και μάλαμα, με λευκά, γκρίζα, κυανόφαια και ερυθρά μάρμαρα, τους κεντησε με απειρης ομορφιάς ψηφιδωτά. Καράβια απ ' όλες τις άκρες της Μεσογείου χαιρετουσαν το περιλαμπρο τέμενος του Ισιδωρου και ναυτικοί βρήκαν στο πρόσωπό του τον προστάτη και σύντροφο στα ταξίδια τους.

Σήμερα, ελάτε για λίγο, αφήστε παραμερα τις έννοιες του βίου, τα τόσα μάταια και ανούσια που μας απασχολούν και κατεβείτε στον τόπο της ταφής του, δυο μέτρα χαμηλότερα από τη σημερινή επιφάνεια του εδάφους. Κατεβείτε στον 6ο αιώνα ,ανάμεσα σε μαρμαρα και ψηφιδωτά, ανάμεσα σε ιλαρες λάμψεις κεριών και μυστικές εαρινές ευωδίες και αποθεστε στη χάρη του τα βάσανα και τις ελπίδες σας.


Ο Άγιος Ισίδωρος ήταν ναύτης του βασιλικού στόλου, στα χρόνια του αυτοκράτορα Δεκίου, και καταγόταν από την Αλεξάνδρεια.

Κάποια μέρα που η μοίρα του στόλου ήταν αγκυροβολημένη στη Χίο, καταγγέλθηκε από τον κεντυρίων Ιούλιο στο Ναύαρχο Νουμέριο ότι ο Ισίδωρος είναι χριστιανός. Ο Νουμέριος δεν άργησε να ακούσει το ίδιο και από τον ίδιο τον Ισίδωρο, όταν τον προσκάλεσε να ομολογήσει. Τότε τον έδειραν σκληρά και κατόπιν τον έριξαν στη φυλακή.

Το μοναστήρι του Αγίου Λωτ στην Ιορδανία

Από τον δρα Κωνσταντίνο Δ. Πολίτη


Το Μοναστήρι του Αγίου Λωτ βρίσκεται στη νοτιοδυτική ακτή της Νεκράς Θάλασσας πάνω από τη σημερινή πόλη Σάφι (βιβλική Ζοάρα) στην Ιορδανία ήδη από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, καθώς αποτυπώνεται στον παλαιοχριστιανικό ψηφιδωτό χάρτη Μαδηβά της Ιορδανίας.


Το Μοναστήρι ανασκάφηκε την περίοδο 1988-2003 από τον δρα Κωνσταντίνο Δ. Πολίτη σε συνεργασία με το Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου και με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού της Ελλάδας και άλλων φορέων και ιδρυμάτων. 


Κέντρο του Μοναστηριού ήταν ο ναός (Βασιλική), χτισμένος πλάι σε φυσικό σπήλαιο στο οποίο οι πρώτοι Χριστιανοί πίστευαν ότι ο Λωτ και οι κόρες του βρήκαν καταφύγιο μετά την καταστροφή των Σοδόμων (Γένεσις 19).

Ο Διονύσιος της Κολιτσούς – μαρτυρία


  Η Εκκλησία μας πρόσφατα αγιοκατέταξε τον Ρουμάνο ασκητή του Αγίου όρους όσιο Διονύσιο της σκήτης Κολιτσούς. Ο όσιος τα τελευταία χρόνια της ζωής του σήκωσε και τον σταυρό της τυφλότητας και ήταν γενικότερα γνωστός για τα αγιοπνευματικά χαρίσματα και την ευγένειά του. Ο γλυκός αυτός άνθρωπος κέρδιζε άμεσα όποιον τον γνώριζε από κοντά και στήριξε πνευματικά πολλούς μοναχούς και λαϊκούς. Η Λάρισα έχει την ευλογία να φιλοξενεί εδώ και λίγες μέρες απότμημα τιμίου λειψάνου του οσίου, το οποίο και θα παραμείνει μόνιμα στον ιερό ναό της Ζωοδόχου Πηγής της θεσσαλικής πρωτεύουσας.

Η πρόνοια του Θεού έφερε τα βήματά μου προ ετών κοντά στον όσιο αυτόν γέροντα. Η σκήτη Κολιτσού βρίσκεται κοντά στο Βατοπαίδι και έτσι, επισκεπτόμενος το μοναστήρι, άδραξα την ευκαιρία να πεταχτώ μέχρι τον γέροντα μαζί με έναν πνευματικό αδελφό. Το πρώτο που θυμάμαι να μου έκανε εντύπωση ήταν η λιτότητα και η ασκητικότητα που απέπνεε το Κελλί της συνοδείας του οσίου. Η χαρισματική αυτή απλότητα και κατά Χριστόν πτωχεία δύσκολα απαντάται σήμερα στον Άθω, δυστυχώς…

«ΜΑΜΑ, ΜΠΑΜΠΑ, ΑΥΤΟΣ Ο ΚΟΣΜΟΣ…»


Κάποτε στην Ελλάδα τα παιδιά μεγάλωναν ακούγοντας πως «η ζωή είναι δύσκολη». Πως πρέπει να αντέχουν. Να σφίγγουν τα δόντια. Να μη λυγίζουν.
Κι ίσως αυτό να ήταν κάποτε απαραίτητο για έναν λαό που πέρασε πολέμους, φτώχεια, ξεριζωμούς, εμφυλίους, μετανάστευση και διαρκή ανασφάλεια. Μόνο που κάθε συλλογικό τραύμα αφήνει πίσω του και έναν αόρατο τρόπο να μεγαλώνεις παιδιά.

Έναν τρόπο -που μολύνεται από τις απάνθρωπες ιδέες του νεοφιλελευθερισμού και του the sky is the limit- όπου η αξία συνδέεται με την επίδοση. Με την επιβίωση. Με το «να τα καταφέρεις». Με το να μη μείνεις πίσω.
Και κάπως έτσι πολλά παιδιά μεγαλώνουν κουβαλώντας μέσα τους έναν παράξενο τρόμο: πως αν δεν ανταποκριθούν, αν δεν πετύχουν, αν δεν αντέξουν, τότε ίσως δεν χωρούν αρκετά μέσα στον κόσμο.

Γι’ αυτό και η φράση «Μαμά, μπαμπά, αυτός ο κόσμος…» -που γράφει η μικρή στο σημείωμα που άφησε στους γονείς της- ραγίζει τόσο βαθιά την ψυχή. Γιατί μοιάζει σαν η κραυγή ενός παιδιού που κουράστηκε να προσπαθεί να επιβιώσει μέσα σε μια πραγματικότητα που του φάνηκε υπερβολικά βαριά για την εύθραυστη καρδιά του.

Και ίσως το πιο τραγικό είναι πως αυτά τα παιδιά δεν μεγαλώνουν απαραίτητα χωρίς αγάπη. Μεγαλώνουν συχνά μέσα σε οικογένειες που τα αγαπούν βαθιά - αλλά κουβαλούν κι εκείνες τη δική τους εξάντληση, τη δική τους ματαιωμένη ζωή, τη δική τους ανομολόγητη αγωνία επιβίωσης.

Τετάρτη 13 Μαΐου 2026

Η «ιστορική τοιχογραφία» του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου - Πολιούχου Θεσσαλονίκης

Ιστορική, εικονογραφική και ερμηνευτική προσέγγιση

 Η λεγόμενη «ιστορική τοιχογραφία» του ναού του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης αποτελεί ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα, αλλά και δυσχερέστερα ερμηνευτικά ζητήματα της μνημειακής ζωγραφικής του ναού. Το σωζόμενο ζωγραφικό σύνολο αποκαλύφθηκε μετά την πυρκαγιά του 1917, όταν οι έρευνες στον ναό έφεραν στο φως ψηφιδωτά και τοιχογραφίες που έως τότε καλύπτονταν από νεότερα επιχρίσματα.[1] Η τοιχογραφία βρισκόταν στον νότιο τοίχο του ναού, σε θέση που δεν ανήκε στον αρχικό εικονογραφικό διάκοσμο του 5ου αιώνα, αλλά σχετιζόταν με μεταγενέστερη οικοδομική φάση του μνημείου.[2]


Ο καθηγητής Αριστοτέλης Μέντζος, εξετάζοντας συνδυαστικά τα αρχαιολογικά, τεχνοτροπικά και ιστορικά στοιχεία, απορρίπτει τη χρονολόγηση της σύνθεσης στον 7ο αιώνα και θεωρεί πιθανότερη την εκτέλεσή της μεταξύ του δευτέρου μισού του 9ου και των μέσων του 10ου αιώνα.[7] Η θέση αυτή στηρίζεται τόσο στη μορφολογία και την τεχνοτροπία της παράστασης όσο και στη σχέση της με τις οικοδομικές φάσεις του ναού. Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρατήρηση ότι η τοιχογραφία δεν μπορεί να αποσπασθεί από τις μεταγενέστερες επεμβάσεις στον νότιο τοίχο, ιδίως από τη διαμόρφωση του χώρου που επέτρεψε την ανάπτυξη της σύνθεσης.[8]

Ως προς την ταύτιση του αυτοκράτορα, ο Αριστοτέλης Μέντζος θεωρεί πιθανότερη την απόδοση της μορφής στον Λέοντα ΣΤ΄ τον Σοφό. Η άποψη αυτή στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στη σύγκριση με το ψηφιδωτό της Βασιλείου Πύλης της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως, όπου εικονίζεται γονυπετής αυτοκράτορας ενώπιον του Χριστού.[9] 
Η σύγκριση δεν αφορά μόνο εξωτερικές ομοιότητες, αλλά ευρύτερα στοιχεία της αυτοκρατορικής εικονογραφίας και της επίσημης βυζαντινής τελετουργίας. Παράλληλα, η ενδυμασία του έφιππου αυτοκράτορα της τοιχογραφίας παρουσιάζει χαρακτηριστικά που μπορούν να συσχετισθούν με τις περιγραφές της βασιλικής ενδυμασίας στα Περί Βασιλείου Τάξεως.[10]

Γιατί ο Χριστός είπε «Πίετε εξ’ αυτού πάντες» και δεν είπε και «Λάβετε φάγετε πάντες»


Σε κάθε Θεία Λειτουργία, κατά την Αγία Αναφορά, ο ιερέας, ευχαριστεί ιδιαιτέρα τον Θεό για την έλευση του Υιού του στον κόσμο, αλλά και για την παράδοση του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας.
Διηγείται μάλιστα και τα σχετικά με τον Μυστικό Δείπνο, επαναλαμβάνοντας τα ίδια λόγια του Κυρίου(Μτθ 26, 26-28) :
«…λάβετε φάγετε· τοῦτό ἐστι τό σῶμά μου…»
και «…πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες· τοῦτο γάρ ἐστι τό αἷμά μου…»

Κάποια στιγμή, βρέθηκαν κάποιοι «ευσεβείς» -ικανοί χειριστές της γλώσσας- και διαπίστωσαν ένα λάθος στη διατύπωση αυτών των λόγων και μάλιστα πρότειναν την «διόρθωσή τους».
Γιατί, έλεγαν, δε γίνεται ο Κύριος να είπε για το μεν Σώμα Του, «Λάβετε φάγετε», έτσι αορίστως (δηλαδή ούτε πόσοι,ούτε ποιοί), και αμέσως μετά, να λέει για το Αίμα Του, «Πίετε εξ αυτού πάντες», προτρέποντας άπαντες να πιουν από τους παρόντες στον Μυστικό Δείπνο.
Πρότειναν, λοιπόν, είτε να απαλειφθεί εντελώς η λέξη «πάντες» από τη δεύτερη φράση, είτε να προστεθεί η ίδια λέξη και στην πρώτη φράση, και έτσι να υπάρξει «διόρθωση».

Όμως, υπήρχε περίπτωση να κάνει λάθος ο Κύριος, στην διατύπωση αυτή των λόγων Του; Ασφαλώς και όχι.

Μια ιστορική φωτογραφία[1933] από τα εγκαίνια του Ιερού Ναού των Αγίων Πάντων Πάρου.


Μια ιστορική φωτογραφία του έτους 1933 από τα εγκαίνια του Ιερού Ναού των Αγίων Πάντων στην υψηλότερη κορυφή της Πάρου.Ο τότε Μητροπολίτης Παροναξίας Ιερόθεος κρατάει τα άγια λείψανα στο ύψος της κεφαλής του όπως προβλέπεται από την τάξη της Εκκλησίας μας.Δεξιά διακρίνεται ο ηγούμενος της Ιεράς Μονής Λογγοβάρδας,όσιος Φιλόθεος Ζερβάκος,που είναι και ο κτήτορας του Ναού των Αγίων Πάντων.

Χάρηκα πολύ που βρήκα αυτό τον θησαυρό που μας μεταφέρει σε μια άλλη εποχή κατά την οποία η Πίστη και η ευλάβεια των ανθρώπων ήταν ασύγκριτα μεγαλύτερη από αυτήν της εποχής μας.Βλέπουμε πλήθος πιστών από τους οποίους φυσικά οι περισσότεροι ανέβηκαν στην δύσβατη τότε κορυφή με τα πόδια και οι πιό τυχεροί με τα υποζύγια.

Ανέβηκαν όμως και το χάρηκαν ιδιαίτερα αφού τα εγκαίνια σημαίνουν ότι ολοκληρώθηκε μία μεγάλη προσπάθεια κόπων, μόχθων και θυσιών και ένας νέος Ναός παραδίδεται στην κοινή λατρεία και θα δεσπόζει στους αιώνες στην κορυφή αυτή.

Ο άγιος Γέροντας όσες φορές είχε ανάγκη από περισυλλογή και εντονότερη προσευχή,ανέβαινε εκεί και προσευχόταν ώρες ατέλειωτες.Αυτό το λέω μετά λόγου γνώσεως επειδή με κάλεσε πολλές φορές στις ολονύχτιες αγρυπνίες που έκανε.
Σαν να ακούω και τώρα την φωνή του : 
-Γιώργη,πήγαινε να ξεκουράσεις γιατί είσαι μικρός και δεν έχεις συνηθίσει στις ολονυχτίες.
Σε λίγο όμως με φώναζε και πάλι και εγώ του έκανα μία παρακοή.Δεν πήγαινα στο κρεβάτι μου να ξαπλώσω αλλά τον έβλεπα κρυφά από το παράθυρο να κάνει ατέλειωτες με μετάνοιες με λυγμούς μπροστά στην Ωραία Πύλη.
Όταν έβγαινε ο ήλιος κοιμόταν πια για δύο ώρες μόνον….

ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗΣ-Το αηδόνι του Αγ.Όρους(και ένα ανέκδοτο Χερουβεικό)

Η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, κατά τη συνεδρίασή της στις 18 Οκτωβρίου 2025, προχώρησε στην αγιοκατάταξη του Μοναχού Νεκταρίου (Κρέτσου) του Προδρομίτου, ο οποίος ήταν γνωστός και ως «Βλάχος» (λόγω καταγωγής) ή «Πρωτοψάλτης».

Σύμφωνα με το σχετικό ανακοινωθέν του Οικουμενικού Πατριαρχείου: «Τό Ἱερόν Σῶμα ἀπεφάσισεν ὁμοφώνως, κατόπιν αἰτήματος τοῦ Μακ. Πατριάρχου Ρουμανίας κ. Δανιήλ, τήν κατάταξιν εἰς τό ἁγιολόγιον τῆς Ἐκκλησίας τῶν ἐν Ἄθωνι ἀσκησάντων ὁσιακῆς βιοτῆς Ἱερομονάχου Νήφωνος Ionescu Προδρομίτου (1799-1899) καί Μοναχοῦ Νεκταρίου Cretu (Πρωτοψάλτου) (1804-1899)».
Στην αγιορείτικη σκήτη του Τιμίου Προδρόμου έζησαν μοναχοί με διάφορα χαρίσματα.Άλλοι είχαν πύρινη προσευχή,άλλοι ήταν νηστευτές,άλλοι ασχολούνταν με την καλλιγραφία,την αγιογραφία,την ψαλτική.
Ανάμεσά τους έλαμψε ο μοναχός Νεκτάριος ο μεγάλος πρωτοψάλτης.

Ο Νικολάε Κρέτσου(μετέπειτα μοναχός Νεκτάριος)γεννήθηκε στο Χούσι της Ρουμανίας το 1808.Προερχόνταν από μια πολυμελής πιστή οικογένεια ο μεγαλύτερος από τους οποίους ήταν ήδη μοναχός στη Μονή Τσιολάνου με το όνομα Αθανάσιος.Το 1840-1842 έμαθε τυπικό και ψαλτική κοντά στον επίσκοπο Σοφρώνιο.Για πολυ καιρό έψαλλε σε μια εκκλησία στο Γκαλάτσι ενώ αργότερα τον βρίσκουμε ρασοφόρο σην Μονή Τσιολάνου μαζί με τον μεγάλο του αδελφό.
Αυτά τα δύο αδέλφια είχαν τον πόθο να μονάσουν στο Άγιον Όρος.


Ταξίδεψαν στην Ελλάδα και στα Ιεροσόλυμα αλλά ο ρασοφόρος τότε Νικόλαος δεν έγινε δεκτός στο Άγ.Όρος.Γύρισαν στην Ρουμανία στην φημισμένη Μονή Νεάμτς όπου ο ηγούμενος Νεονίλος τον έκανε μοναχό με το όνομα Νεκτάριος.

Στην πολυάριθμη συνοδεία των 600 μοναχών της Μονής Νεάμτς ο Νεκτάριος ήταν γνωστός ως το αηδόνι του Νεάμτς και της Μολδαβίας.Αρχιερείς και αρχιμανδρίτες,μοναχοί και δόκιμοι,πλούσιοι και φτωχοί όλοι ήθελαν να τον ακούσουν να ψάλλει

Ο πόθος του όμως να πάει στο Άγιο Όρος δεν είχε σβήσει.Μάζι με τον αδελφό του έφυγαν για το περιβόλι της Παναγίας όπου και εγκαταστάθηκαν το 1845.Αγόρασαν ένα μικρό κελί στη Βίγλα .Μετά από 17 χρόνια ερημικής ζωής ο π.Νεκτάριος έγινε μέλος της αδελφότητας της Σκήτης Τιμίου Προδρόμου της οποίας θεωρείται συνκτήτορας.


Το διακόνημά του ήταν η ψαλτική.Αγαπούσε πολύ τις ακολουθίες και την προσευχή.Η φωνή του μπήκε στην παράδοση του Αγίου Όρους.
Στον καιρό του αλλά και τώρα ο μεγάλος Ρουμάνος ψάλτης ονομάζονταν:Νέος Κουκουζέλης,ο δεύτερος Κουκουζέλης,
Μουσικολογιώτατος,πρωτοψάλτης Νεκτάριος ο Αγιοπολίτης,το αηδόνι του Αγ.Όρους.

Είχε μια ασυνήθιστη φωνητική αντοχή και η φωνή του ανέβαινε τρεις οκτάβες.
Κατά την αθωνική παράδοση ο Νεκτάριος προσκαλούνταν συχνά να ψάλλει σε διάφορες πανηγύρεις.Χωρίς ίχνος υπερηφάνειας πήγαινε για να ψάλλει εις δόξαν Θεού.

Όταν δεν έψελνε είχε πάντοτε τα μάτια του στραμμένα προς τα κάτω και προσευχόνταν.Ανάμεσα στους μαθητές του βρίσκουμε μοναχούς από την Σίμωνος Πέτρα,την Μ.Λαύρα,την Ιβήρων,την Αγ.Παύλου,την Προδρόμου.Στην τελευταία υπήρχε μουσικό σχολείο με 70 μαθητές-μοναχούςΗ φήμη του είχε φτάσει μακρυά και επειδή κάποιοι τον φθόνησαν λέγεται ότι προσπάθησαν να τον δηλητηριάσουν.


Ο μοναχός Νεκτάριος είχε μεγάλη ευλάβεια προς την Παναγία η οποία τον βοήθησε σε διάφορες δύσκολες περιστάσεις της ζωής του.

Μια μέρα ενώ καθόνταν στο κελί του και συνέθετε ένα στιχηρό προς τιμήν της Παναγίας,ένας τρομακτικός δαίμονας με μορφή ανθρώπου τον έπιασε από τα χέρια και τα ρούχα και τον έσυρε πάνω στις πέτρες 2 χιλιόμετρα μέχρι τη θάλασσα όπου προσπαθούσε να τον πνίξει.Ο γέροντας Νεκτάριος επικαλέστηκε την Παναγία και εκείνη εμφανίστηκε με την μορφή της Προδρομίτισσας.Ο δαίμονας εξαφανίστηκε και μετά από 1 ώρα τον βρήκε ο υποτακτικός του ημιλυπόθυμο,τον πήρε στο κελί του και έγινε καλά
Πολλές από τις μουσικές του δημιουργίες και μεταφράσεις βρίσκονται σήμερα στις βιβλιοθήκες των μονών Ξενοφώντος,Αγ.Παντελεήμονος,Γρηγορίου,Αγ.Παύλου,Τιμίου Προδρόμου,περίμενοντας την δημοσιοποιησή τους.Εκοιμήθη το 1899.

Arh.Ioanichie Balan-Patericul Romanesc
περιοδικό ''Candela Moldovei''

Επιπλέον διαβάζουμε στο fosfanariou:

Οταν δύο άνθρωποι τσακώνονται, ἀφῆστε τους καί μήν "πολυσκανδαλίζεστε".


Οταν δύο άνθρωποι τσακώνονται, ἀφῆστε τους καὶ μὴν "πολυσκανδαλίζεστε". Ἐξομολογοῦνται φωναχτὰ τὶς περισσότερες φορές! Αὐτὸ εἶναι ὁ τσακωμός.
π.Ἀνανίας Κουστένης.

Οχύρωσε την ψυχή σου με τον Τίμιο Σταυρό

πηγή

Φίλησε το σταυρό σου πρωί και βράδυ,μην τον φοράς σαν σε κρεμάστρα...

Πιστέψτε στην Πρόνοια του Θεού!
Φίλησε το σταυρό σου πρωί και βράδυ,μην τον φοράς σαν σε κρεμάστρα...
Ο Χριστός άφησε Φως και Αγάπη στον Σταυρό.
Από τον Σταυρό πηγάζουν ακτίνες Ευλογημένου Φωτός και Αγάπης.
Εισπνεύστε αυτές τις ακτίνες, περνούν αόρατα στην ψυχή,υπό την επίδραση αυτών των ευεργετικών ακτίνων, ένας άνθρωπος γίνεται ευσεβής.

Φιλώντας τον Σταυρό,προσευχηθείτε για τους  αμαρτωλούς:
μέθυσους, πόρνους και άλλους που γνωρίζετε.
Μέσω των προσευχών σας θα βελτιωθούν και θα είναι καλά, γιατί η καρδιά δίνει το μήνυμα στην καρδιά.
Ο Κύριος μας αγαπά όλους.Υπέφερε για όλους για χάρη της Αγάπης και πρέπει να αγαπάμε όλους για χάρη Του, ακόμα και τους εχθρούς μας.
Φιλώντας τον Σταυρό, διάβασε την προσευχή:
«Ρίξε, Κύριε μου, μια σταγόνα του Αγίου Σου Αίματος στην καρδιά μου,
ξεραμένη από πάθη και αμαρτίες, και ακαθαρσίες ψυχής και σώματος. Αμήν.
Με την αγάπη Σου, σώσε εμένα και τους συγγενείς μου και όσους γνωρίζω...».

+ Στάρετς Σάββα Οσταπένκο του Πσκωφ

Τρίτη 12 Μαΐου 2026

Το «Ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους» δεν προηγείται χρονικά του «Πιστεύω». Το γεννά.


Καταλαβαίνουμε πραγματικά, όσοι στεκόμαστε μέσα στον ναό εκείνη τη στιγμή, τι ζητά ο λειτουργός όταν εκφωνεί :«Ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους, ἵνα ἐν ὁμονοίᾳ ὁμολογήσωμεν»; 
 Καταλαβαίνουμε ότι η Εκκλησία, λίγο πριν από το Σύμβολον της Πίστεως, μας εισάγει στο ίδιο το μυστήριο της εκκλησιαστικής υπάρξεως; Ότι εδώ η ομολογία της πίστεως δεν νοείται ως ατομική διανοητική κατάφαση σε δογματικές αλήθειες;
Δεν λέγεται το «Πιστεύω» από μεμονωμένες συνειδήσεις που απλώς συμπίπτουν ιδεολογικά. Η Εκκλησία απαιτεί πρώτα την ειρήνη, πρώτα τη συμφιλίωση, πρώτα την κοινωνία των προσώπων. Και μόνο τότε επιτρέπει την κοινή ομολογία του Τριαδικού Θεού.
Το «Ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους» δεν προηγείται χρονικά του «Πιστεύω».Το γεννά.
Γι’ αυτό και στη λειτουργική παράδοση της αρχαίας Εκκλησίας η στιγμή αυτή δεν ήταν αφηρημένη ή συμβολική. 
Στη Θεία Λειτουργία του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου διασώζεται η εκφώνηση: «Ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους, ἵνα ἐν ὁμονοίᾳ ὁμολογήσωμεν». 
Στη Θεία Λειτουργία όμως του Αγίου Μάρκου, στην Αλεξανδρινή παράδοση, διασώζεται ακόμη πιο καθαρά η πράξη που αντιστοιχεί σε αυτή την προτροπή: ο ασπασμός της ειρήνης, το «ἀσπασώμεθα ἀλλήλους ἐν φιλήματι ἁγίῳ, μή ἐν δόλῳ, μή ἐν ὑποκρίσει… ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης καί τῆς ἀγάπης».

Εδώ η Εκκλησία φανερώνει μια ολόκληρη ανθρωπολογία.Η αγάπη δεν είναι εσωτερικό συναίσθημα.Είναι σωματική πράξη.Η ειρήνη είναι εκκλησιαστικό γεγονός.Το σώμα εισέρχεται στην ομολογία πριν ακόμη μιλήσει το στόμα.