…Δεν υπάρχει μεγαλύτερο πράγμα από το να νιώθεις ισότιμος με τον απλό άνθρωπο

«…Δεν υπάρχει μεγαλύτερο πράγμα από το να νιώθεις ισότιμος με τον απλό άνθρωπο, με τα καθαρά αισθήματα, με τον άνθρωπο τον εξαγιασμένο από το μόχθο, τον άνθρωπο που σκάβει τη γη, τον άνθρωπο που δουλεύει στο εργοστάσιο, τον υπάλληλο, το λογιστή, το βιοτέχνη, που περιμένει τη χαρά της ζωής, κρατώντας το άνθος της ελπίδας στο χέρι του. Με τον άνθρωπο που έχει εχτιμήσει σωστά την αξία του ήλιου, την αξία του χώματος της πατρίδας του, την αξία της ελευθερίας και της δημοκρατίας, την αξία της ειρήνης…».

Αποχαιρετιστήριο, Δρόμοι της Ειρήνης, 1963

Φώτο Τάκης Τλουπας

Λυπήσου το έθνος ...

Λυπήσου το έθνος του οποίου ο λαός είναι πρόβατα και οι βοσκοί του το οδηγούν στην πλάνη.
Λυπήσου το έθνος του οποίου οι ηγέτες είναι ψεύτες,οι σοφοί του φιμωμένοι
και οι φανατικοί κατακλύζουν τα ερτζιανά.
Λυπήσου το έθνος που υψώνει τη φωνή του μόνο για να δοξάσει τους κατακτητές του
και να ανακηρύξει ήρωα τον νταή,που ονειρεύεται να κυβερνήσει τον κόσμο με τη βία και τα βασανιστήρια.
Λυπήσου το έθνος που δεν γνωρίζει άλλη γλώσσα πέρα από τη δική του ούτε άλλον πολιτισμό πέρα από τον δικό του.
Λυπήσου το έθνος του οποίου θεός είναι το χρήμα και που κοιμάται τον ύπνο του χορτασμένου.
Λυπήσου το έθνος —ω, λυπήσου τον λαό που αφήνει τα δικαιώματά του να διαβρώνονται
και τις ελευθερίες του να ξεπλένονται.
Πατρίδα μου, δάκρυά σου, γλυκιά γη της ελευθερίας.
……………...
Το ποίημα αυτό, το οποίο αποτελεί μια δριμεία κοινωνική και πολιτική κριτική, ανήκει στον Αμερικανό ποιητή και εκδότη Lawrence Ferlinghetti (1919–2021).
Το ποίημα αυτό του Lawrence Ferlinghetti συνομιλεί με το αντίστοιχο έργο του Χαλίλ Γκιμπράν, «Λυπήσου το έθνος». Δεν πρόκειται απλώς για μια λογοτεχνική αναφορά, αλλά για μια επανεγγραφή του ίδιου υπαρξιακού και πολιτικού ερωτήματος μέσα σε διαφορετική εποχή.

Ο Ferlinghetti μεταφέρει την αγωνία του Γκιμπράν στον 20ό αιώνα, σε έναν κόσμο όπου η πληροφόρηση, η εξουσία και η βία παίρνουν νέες μορφές. Το κοινό νήμα όμως παραμένει: η ευθύνη του πολίτη απέναντι στη σιωπή, στη χειραγώγηση και στην απώλεια της κριτικής σκέψης.

Δεν είναι ένα ποίημα για ένα συγκεκριμένο έθνος, αλλά για την εύθραυστη κατάσταση κάθε κοινωνίας όταν η παιδεία, η ελευθερία και η αλήθεια αρχίζουν να υποχωρούν.

πηγή

Δουλειά των πανεπιστημίων είναι η διερεύνηση της αλήθειας, δεν είναι η ιδεολογική και πολιτική κατήχηση ακραίων θεωριών.

Το τμήμα Βιολογίας του ΑΠΘ ανάρτησε πρόσφατα αυτή την φωτογραφία. Σε αυτή, ανάμεσα σε άλλα, διαβάζουμε πως "ο φεμινισμός είναι για όλους" στα αγγλικά, μιας και βαριόντουσσν να ξοδέψουν ενάμιση λεπτό για να την μεταφράσουν.
Ο φεμινισμός ΔΕΝ είναι για όλους, είναι μια ιδεολογία, δεν έχει καμία σχέση με την βιολογία, και ως ιδεολογία δεν επιτρέπεται η κατήχηση του στα πανεπιστήμια με τον ίδιο τρόπο που δεν θα επιτρέπονταν το "ο σοσιαλισμός είναι για όλους" ή το "ο κομμουνισμός είναι για όλους".

Ο φεμινισμός δεν είναι ένα κίνημα ισότητας, είναι μια ιδεολογία που θεωρεί ανάμεσα σε άλλα πως η γυναίκα καταπιέζονταν από πάντα από το ανδρικό φύλο, πως τα φύλα είναι κοινωνικά κατασκευασμένα και δεν προσδιορίζονται βιολογικά, πως η αρρενωπότητα είναι "τοξική" και πρέπει να αλλάξει, και πως η βία δεν είναι ένα φαινόμενο που εκφράζεται από ξεχωριστούς ανθρώπους σε ξεχωριστές συνθήκες αλλά πως είναι δομική και συστηματική και εκφράζεται ως μέσο ελέγχου των γυναικών από το ανδρικό φύλο.

Για την ακρίβεια η Ντε Μποβουάρ στο Δεύτερο Φύλο αφιερώνει ολόκληρο κεφάλαιο στην βιολογία, την οποία αντιμετωπίζει ως "πατριαρχικό" εργαλείο καταπίεσης της γυναίκας.

Αυτό που σε εμποδίζει να απελευθερωθείς από ένα πάθος είναι η υπερηφάνεια ...

«Πώς μπορεί κανείς να διακρίνει τις πράξεις του διαβόλου μέσα του;» 

Ο ερημίτης απάντησε: «Ένας άνθρωπος έρχεται στην εξομολόγηση και μιλάει για τη σοβαρή του αμαρτία. Περνάει λίγος καιρός. Πηγαίνει ξανά στο αναλόγιο με την ίδια αμαρτία. Έπειτα έρχεται για τρίτη, πέμπτη φορά και επ' άπειρον...

Σε αυτή την περίπτωση, ο άνθρωπος πρέπει να καταλάβει ότι αυτό που τον εμποδίζει να απελευθερωθεί από αυτό το πάθος είναι η υπερηφάνεια που δεν βλέπει ακόμα στον εαυτό του, αλλά την οποία βλέπει ο Θεός σε αυτόν. Άλλωστε, η υπερηφάνεια αναγνωρίζεται μόνο από τους πικρούς καρπούς της».

Ο Κύριος, επειδή γνώριζε τις αδυναμίες μας, μάς έδωσε Αποστόλους με διαφορετικό χαρακτήρα...

Γέροντος Θαδδαίου Βιτόβνιτσας, ''Πνευματικές Συζητήσεις'', σελ. 108-110, Εκδόσεις ” Ορθόδοξος Κυψέλη ”.

Ο καθένας από τους αγίους Αποστόλους είχε διαφορετικό χαρακτήρα. Ο Κύριος, επειδή γνώριζε τις αδυναμίες μας, μάς έδωσε Αποστόλους με διαφορετικό χαρακτήρα έτσι ώστε ο καθένας τους να είναι παράδειγμα για μας.

Για παράδειγμα ο απόστολος Πέτρος είχε δυνατή πίστη. Για την πίστη του μίλησε ο ίδιος ο Κύριος λέγοντας γι’ αυτόν: «Σ’ αυτή την πέτρα θα χτίσω την εκκλησία». Παρόλο όμως πού είχε τόση δυνατή πίστη αρνήθηκε τρεις φορές τον Κύριο. Η άρνηση του Πέτρου αποτελεί για μας τούς αδύναμους ανθρώπους δίδαγμα. Όπως βέβαια είναι γνωστό ο απόστολος Πέτρος στη συνέχεια μετάνιωσε.

Ο Χριστός θα συγχωρούσε και τον Ιούδα, αν μετάνιωνε…
Ο Ιούδας διέπραξε μεγάλη αμαρτία, όταν πρόδωσε τον Χριστό. Το έκανε, γιατί δεν είχε δυνατή πίστη και συνέχεια σκεφτόταν για τα υλικά.
Ο Ιούδας συνεχώς σκεφτόταν πώς ο Χριστός θα γινόταν ένας κοσμικός αυτοκράτορας και πώς ο ίδιος θα γινόταν δικαστής σέ κοσμικό δικαστήριο. Ακόμη πίστευε πώς θα υπερασπιζόταν τον Χριστό, επειδή είχε επαφές με το συνέδριο. Η εξέλιξη βέβαια ήταν διαφορετική.
Έτσι πάντα συμβαίνει με όλους όσους ελπίζουν σέ κοσμικά γεγονότα και κοσμικά πράγματα.
Μερικοί άνθρωποι φτάνουν σέ ένα σημείο από το οποίο μετά δεν μπορούν να επιστρέψουν, όταν ο στόχος της ζωής τους είναι αυτός ο κόσμος και όχι η αιωνιότητα.

Oἱ Ἅγιοι ἀπόστολοι Πέτρος καί Παῦλος εἶναι οἱ κορυφές.

  Oἱ Ἅγιοι ἀπόστολοι Πέτρος καὶ Παῦλος εἶναι οἱ κορυφές. Kι ἐμεῖς δεν εἴμαστε ἱκανοὶ νὰ τοὺς τιμήσομε, ἀπὸ τὴν ὥρα που ὁ Xριστὸς τὸν Πέτρο τὸν ὀνόμασε πέτρα τῆς πίστεως. Ἦταν τόσο σταθερὸς στὴ πίστη, τόσο ἀνδρεῖος, τόσο ὁμολογητής, τόσο γενναῖος, τόσο ἐκφραστικός, ποὺ μέσα στοὺς Ἀποστόλους ἦταν ὁ πρῶτος στὴν πίστη. Γι’ αὐτὸ καὶ ἐκλήθηκε Πρωτοκορυφαῖος, ἀλλὰ καὶ πέτρα τῆς πίστεως. 

 Kι ὅταν λιγοστεύει κι ἡ δική μας πίστη, ἂς τρέχομε κι ἂς πέφτομε νοερὰ στὰ πόδια τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου καὶ νὰ τὸν παρακαλοῦμε, νὰ μᾶς προσθέτει πίστη, νὰ μᾶς αὐξάνει τὴν πίστη καὶ να μᾶς βοηθάει.

 Ἦτο καὶ πατριώτης κι ἦτο πάντοτε μὲ τὸ δίκαιο. Δὲν ἀνεχόταν καμμία ἀδικία. Ἀφοῦ, ὅπως ξέρετε, σκότωσε τὸν Ἀνανία μὲ τὴ Σαπφείρα, πού ’παν ψέματα μὲ τὰ λεφτά. Πῆγε κι ἡ Ἐκκλησία νὰ κάνει ἕναν κομμουνισμό, ἀλλὰ οὔτε ἐκεῖ δὲν ἐφύτρωσε. Δὲν εὐμοίρισε. Πόσῳ μᾶλλον μὲ τὰ πολιτικά, ποὺ δὲν ἔχουμε τὴ Χάρη τοῦ Xριστοῦ. Tέλος πάντων. Συγχωροῦσε εὔκολα ἐκείνους ποὺ μετάνοιωναν. Γιατὶ πολλὲς φορὲς τὴν εἶχε πατήσει κι αὐτός. Ἦταν δὲ καὶ εὐμετάβολος. Aὐτὸ ἐμένα μ’ ἀρέσει καλύτερα. Ἀναιροῦσε εὔκολα τὴ γνώμη του. Kαὶ τὸ βλέπομε στὸν Mυστικὸ Δεῖπνο. Tοῦ ’πε ὁ Xριστὸς νὰ τοῦ πλύνει τὰ πόδια καὶ εἶπε: 

Και τότε μέσα στην εμπιστοσύνη της Αγάπης ο άνθρωπος αναπαύεται.

 Πολλές φορές ακούσαμε λόγια που αποδείχτηκαν φούσκες. Δώσαμε την καρδιά μας και την είδαμε να προδίδεται. Πιστέψαμε σε ανθρώπους, σε θεσμούς, σε υποσχέσεις και πολλές φορές βρεθήκαμε μόνοι. Έτσι μάθαμε να θωρακίζουμε την ψυχή μας, να κρατάμε αποστάσεις, να αμφιβάλλουμε για όλους και όλα.

 Η καχυποψία έγινε τακτική επιβίωσης. Γι' αυτό και πολλές φορές την προβάλλουμε ακόμη και στη σχέση μας με τον Θεό. Τον πλησιάζουμε, αλλά κρατάμε πάντοτε μια μικρή επιφύλαξη, σαν να φοβόμαστε μήπως και Εκείνος μας απογοητεύσει όπως τόσοι άλλοι. Ξεχνάμε όμως ότι ο Θεός δεν αγαπά όπως αγαπούν οι άνθρωποι. Δεν υπόσχεται για να κερδίσει ο Ίδιος κάτι. Δεν πλησιάζει για να μας χρησιμοποιήσει. Δεν εγκαταλείπει όταν παύουμε να είμαστε χρήσιμοι.

 Ο εκατόνταρχος της σημερινής Ευαγγελικής αφήγησης μάς ανοίγει έναν άλλο δρόμο. Δεν στηρίζει την ελπίδα του στις πιθανότητες αλλά στο πρόσωπο του Χριστού. Ξέρει ότι όταν ο ίδιος ο Δημιουργός μιλά, η πραγματικότητα υπακούει. Ένας λόγος Του αρκεί για να νικηθεί η αρρώστια, να φωτιστεί η απελπισία, να αναστηθεί η ελπίδα.
Διότι η πιο σημαντική θεραπεία δεν είναι να ιαθεί μια παράλυση από το σώμα, αλλά να ελευθερωθεί κανείς από την παράλυση της καρδιάς που δεν τολμά πια να εμπιστευθεί.
Και τότε μέσα στην εμπιστοσύνη της Αγάπης ο άνθρωπος αναπαύεται.
Εφόσον ανακαλύπτει ότι υπάρχει τουλάχιστον Ένας που τον αγαπά αληθινά και τον στηρίζει πάντοτε δίχως όρους και προϋποθέσεις.

Nikitas Kafkios

Γνωστή TikToker εγκατέλειψε την ανάγνωση καρτών ταρώ και στράφηκε στον Χριστό...

  Η viral δημιουργός του TikTok, Alex Reads Tarot (γνωστή και ως @yourfiresignbestie), έχασε πάνω από 30.000 ακόλουθους μέσα σε μόλις 48 ώρες...

 Η ξαφνική απώλεια ακολούθων προκλήθηκε όταν ανακοίνωσε ότι εγκαταλείπει οριστικά την ανάγνωση καρτών ταρώ....

  Η δημιουργός διέγραψε όλο το προηγούμενο περιεχόμενό της, άλλαξε το όνομα του λογαριασμού της σε "Alex the Ordinary" και δήλωσε ότι στρέφεται ολοκληρωτικά στον  Χριστό που της έσωσε την ζωή...

ΕΔΩ

Εν νεκροῖς ἐλεύθερος ❞(λέξεις & φράσεις της εκκλησιαστικής γλώσσας)

Μια αινιγματική φράση του εξαψάλμου
❝ προσελογίσθην μετὰ τῶν καταβαινόντων εἰς λάκκον·
ἐγενήθην ὡς ἄνθρωπος ἀβοήθητος ἐν νεκροῖς ἐλεύθερος ❞
(Ψαλ. 87,5)
(μετάφρ.)
«Λογίστηκα μαζι με αυτούς που κατεβαινουν στον λάκκο
Έγινα αβοήθητος, ελεύθερος μέσα στους νεκρούς»

Δύο εικόνες σε έναν στίχο:

«Καταβαίνοντες εἰς λάκκον»
Ο λάκκος — το στεγνό πηγάδι, ο βόθρος χωρίς νερό — είναι κλασική εβραϊκή εικόνα για τον Άδη και τον θάνατο, που απαντά κατ' επανάληψη στους Ψαλμούς, στον Ησαΐα, στον Ιεζεκιήλ. Δεν είναι τυχαία η επιλογή του λάκκου αντί για κάποια άλλη εικόνα θανάτου: ο λάκκος είναι τόπος απόλυτης αφωνίας και ερημιάς. Και αυτό μοιάζει με ρητορικό όπλο του ψαλμωδού προς τον Θεό: λίγους στίχους αργότερα ρωτάει τον Θεό : ❝ μὴ διηγήσεταί τις ἐν τάφῳ τὸ ἔλεός σου; ❞ (87,11)
Δεν μπορώ να σε δοξολογήσω από τον λάκκο, άρα: κάνε κάτι τώρα, όσο ακόμα είμαι εδώ....

«Ἐν νεκροῖς ἐλεύθερος»
Εδώ κρύβεται ένα μικρό αριστούργημα. Ενώ στην ελληνική μας αντίληψη, η ελευθερία είναι αγαθό, στο εβραϊκό πρωτότυπο η μεταφραζόμενη ως «ελεύθερος» λέξη chofshi (חָפְשִׁי) έχει πολύ πιο συγκεκριμένο νομικό περιεχόμενο: είναι ο «απελεύθερος», ο δούλος που απελευθερώθηκε — αυτός που έπαυσε να ανήκει στον κύριό του, που η σχέση του μαζί του διακόπηκε.
Σε μια γλώσσα και σκέψη όπου η φράση «δούλος του Θεού» δηλώνει σχέση εξάρτησης και αφοσίωσης προς τον Θεό, το «ἐλεύθερος ἐν νεκροῖς» στην πραγματικότητα δεν είναι ελευθερία αλλά εγκατάλειψη.

"Μωρ'έμ παπά μου, ήντα σπερνιάζουμε αφού εμείς ντα λέμε τσ’εμείς τ'αγκούμε;

Ρώτησε κάποτε η θειά η Μαριώ η Τσουγκλήδαινα τον π. Κωστάντιο Αλιφιέρη:

 -"Μωρ'έμ παπά μου, ήντα σπερνιάζουμε αφού εμείς ντα λέμε τσ’εμείς τ'αγκούμε;"
και απαντά ο παπάς:

 “Μαριώ μου, όταν διαβάζονται τα θεία ανεβαίνουν τα γράμματα ψηλά πάνω από τη Νάουσα και σιγά-σιγά απλώνονται και σκεπάζουν όλο τον κόσμο.»

*(ρώτησε η θεία γιατί έκαναν οι δυό τους εσπερινό κάθε βράδυ ενώ δεν πήγαινε κανείς)

πηγή

Είναι μυστήριο η πίστη και δώρο. Δεν είναι αρκετό να την κατέχουμε από παράδοση...(ΚΥΡΙΑΚΗ Δ'Ματθαίου)

«Ἀκούσας δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς ἐθαύμασε καὶ εἶπε τοῖς ἀκολουθοῦσιν· ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν, οὐδὲ ἐν τῷ ᾿Ισραὴλ τοσαύτην πίστιν εὗρον» (Ματθ. 8,10)

῞Οταν τὸν ἄκουσε ὁ ᾿Ιησοῦς, θαύμασε καὶ εἶπε σ᾿ ὅσους τὸν ἀκολουθοῦσαν· «Σᾶς βεβαιώνω πὼς τόση πίστη οὔτε ἀνάμεσα στοὺς ᾿Ισραηλίτες δὲν βρῆκα».

Συχνά στο Ευαγγέλιο βρίσκουμε παραδείγματα πίστης από ανθρώπους που δεν φαίνονται υποδείγματα ηθικής, ούτε δείχνουν ότι η καρδιά τους νοσταλγεί τον Θεό. Γι’ αυτό και ο Χριστός, απευθυνόμενος προς τους γραμματείς και τους Φαρισαίους, αλλά και όσους Ισραηλίτες θεωρούσαν τον εαυτό τους υπόδειγμα πίστης και ηθικής, αναφέρει: « οι τελώναι και αι πόρναι προάγουσιν υμάς εις την βασιλείαν του Θεού» (Ματθ. 21, 31). Αυτή τη διαπίστωση κάνει ο Κύριος, όταν Τον συναντά ένας εκατόνταρχος, ένας ειδωλολάτρης αξιωματικός, ο οποίος εκ της θέσεώς του ούτε ανθρωπιά απέναντι στους κατακτημένους επιτρεπόταν να δείξει, ενώ η πίστη του ήταν στα είδωλα, στους ψεύτικους θεούς της παράδοσής του. Κι όμως, η αγάπη του προς τους ανθρώπους που ήταν στην υπηρεσία του, τον κάνει να αναζητήσει στο πρόσωπο του Χριστού τον ιατρό, για έναν από αυτούς που είχε παραλύσει από κάποια φοβερή ασθένεια. Και στη συζήτηση με τον Χριστό, ο Κύριος διαπιστώνει ότι δεν βρήκε τόση πίστη όση είχε ο ειδωλολάτρης εκατόνταρχος ούτε ανάμεσα στους Ισραηλίτες.

ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΩΝ (ΒΑΣΣΑΡΑ ΛΑΚΩΝΙΑΣ 1948)

Στην φωτογραφία διακρίνεται ο Ιερέας Αρβανίτης Παναγιώτης του Γεωργίου ο οποίος διετέλεσε Ιερεύς και Εφημέριος στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου, στα Βασσαρά Οινούντος Λακωνίας, υπαγόμενος στην Ιερά Μητρόπολη Μονεμβασίας και Σπάρτης.

Ο π. Παναγιώτης Αρβανίτης ήταν απόφοιτος της Ριζαρείου Σχολής, ήταν νυμφευμένος και είχε τέσσερα παιδιά. Ο εν λόγω ιερέας πάντοτε προέβαλε ευθαρσώς την αντίθεση του χωρίς φόβο προς τους κομμουνιστές, καθώς συγγενείς του είχαν δολοφονηθεί κατά το παρελθόν από αυτούς, με αποτέλεσμα να στοχοποιηθεί ως ‘’αντιδραστικός’’ από το ΚΚΕ. 

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να συλληφθεί από συμμορίτες του ‘’ΔΣΕ’’ και να υποστεί φρικτά βασανιστήρια, και να βρει μαρτυρικό θάνατο στις 26 Ιουνίου του 1948.

Η δε οικογένεια του φυγαδεύτηκε την τελευταία στιγμή και σώθηκαν και αυτοί από βέβαιο θάνατο

ΠΗΓΗ

ΚΥΡΙΑΚΗ Δ'ΜΑΤΘΑΙΟΥ-Η επαινούμενη από τον Κύριο πίστη

«Οὐδέ ἐν τῷ ᾽Ισραήλ τοσαύτην πίστιν εὗρον» (Ματθ. 8, 10)

 Στό γνωστό περιστατικό τῆς θεραπείας τοῦ δούλου τοῦ ἑκατοντάρχου μᾶς παραπέμπει τό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς Δ´ Κυριακῆς τοῦ Ματθαίου, κατά τό ὁποῖο ὁ Κύριος ῾ἐντυπωσιασμένος᾽ ἀπό τήν πίστη ἑνός ἑκατοντάρχου, ἑνός δηλαδή εἰδωλολάτρη στήν οὐσία, τόν ἐπαινεῖ γι᾽ αὐτήν καί ἀνταποκρίνεται στό αἴτημά του: «ὡς ἐπίστευσας, γενηθήτω σοι». Ἡ προσέγγιση τῆς πίστης αὐτῆς τοῦ ρωμαίου ἀξιωματούχου λειτουργεῖ καί ἐδῶ - γιά νά χρησιμοποιήσουμε ἕνα σύγχρονο ψυχολογικό ὅρο - ἀρχετυπικά.

1. ῎Εχει ἐπισημανθεῖ ὅτι δύο φορές ὁ Κύριος ἐπαίνεσε τήν πίστη τῶν ἀνθρώπων σ᾽ ᾽Εκεῖνον ὡς τή φανέρωση τοῦ Θεοῦ: στήν περίπτωση τῆς Χαναναίας γυναίκας, πού παρακαλοῦσε τόν Κύριο γιά τή δαιμονισμένη κόρη της, καί στήν περίπτωση τοῦ σημερινοῦ εὐαγγελικοῦ ἀναγνώσματος, δηλαδή στίς περιπτώσεις δύο θεωρουμένων εἰδωλολατρῶν. ᾽Ενῶ κανονικά θά ἔπρεπε στούς «υἱούς τῆς βασιλείας», τούς ᾽Ισραηλίτες, νά ὑπάρχει ἡ πίστη αὐτή, διότι ἡ πίστη στόν Θεό εἶναι τό χαρακτηριστικό τοῦ λαοῦ πού ἐπιλέχθηκε ἀπό Αὐτόν πρός σωτηρία τοῦ κόσμου, τοῦτο δέν συμβαίνει. Τό ἀντίθετο μάλιστα. Τό σύνηθες δυστυχῶς στόν λαό αὐτό τοῦ Θεοῦ ἦταν ἡ ἀπιστία καί ἡ σκληροκαρδία, καταστάσεις, πού ἔλεγχαν διαρκῶς οἱ ἀπεσταλμένοι ἀπό τόν Θεό προφῆτες, ἤδη ἀπό τήν Παλαιά Διαθήκη. Κι αὐτό σημαίνει ὅτι ἡ πίστη εἶναι ἕνα λουλούδι, πού φυτρώνει ὄχι ἐκεῖ, πού νομικά, θά ἔλεγε κανείς, ὑπάρχει τό ἔδαφός της, στό πλαίσιο δηλαδή ἑνός συγκεκριμένου λαοῦ, ἀλλά ἐκεῖ πού ὑπάρχει ῾καρδιά᾽, δηλαδή καλή διάθεση καί ἀναζήτηση τῆς ἀλήθειας, ἄρα ὁπουδήποτε στόν κόσμο καί σ᾽ ὁποιονδήποτε ἄνθρωπο.

2. Ἡ ἐπαινουμένη ἀπό τόν Κύριο μεγάλη πίστη τοῦ ἑκατοντάρχου, ὅπως καί ἡ ἀνάλογη βεβαίως τῆς Χαναναίας, δέν ἐξαντλεῖται σέ μία ἀποδοχή ἁπλῶς τοῦ Χριστοῦ, ὡς ἑνός δασκάλου καί καθοδηγητῆ. ᾽Ακόμη καί ἡ ἀποδοχή Του ὡς υἱοῦ τοῦ Θεοῦ σέ ἕνα νοησιαρχικό καί ἰδεολογικό ἐπίπεδο ἀπορρίπτεται ἀπό Αὐτόν.

Έχουμε αγρυπνία και θα προσευχηθούμε αμέσως στον Άγιο Βησσαρίωνα,ο Άγιος θα βοηθήσει,μην απελπίζεστε

Μια κυρία, ἡ Χ.Σ. ἀπό τό Ἴλιον Ἀθηνῶν, σε γράμμα της προς τη Μονη Αγάθωνος , μεταξύ τῶν ἄλλων, μᾶς ἔγραψε τά ἑξῆς:
«Τόν Ἅγιο Βησσαρίωνα τόν πίστευσα ἀπό την πρώτη στιγμή, πού ἄκουσα γιά τό ἄφθαρτο σῶμα του, καί τόν ἐπικαλοῦμαι σε δύσκολες ὦρες μου.
Μέ τήν πρώτη εὐκαιρία ἦλθα καί τόν προσκύνησα καί δέν ἄργησε ὁ Ἅγιος νά μοῦ δείξει τήν ἁγιωσύνη του καί τήν εὐεργεσία του.
Θα περιγράψω πιό κάτω μία ἀπό τίς περιπτώσεις πού ἔτυχα τῆς βοήθειάς του:
-Ήταν Φεβρουάριος του 2008, γύρω στις 20 τοῦ μήνα, ὅταν ὁ πολύ ἀγαπημένος ἐξάδελφός μου ἀρρώστησε ξαφνικά μέ θρόμβωση στο κεφάλι.
Νέος ἄνθρωπος, παντρεμένος καί πατέρας δύο μικρῶν παιδιῶν.
Μεταφέρθηκε στο 401 Στρατιωτικό Νοσοκομεῖο, γιατί ήταν στρατιωτικός.
Μετά ἀπό μία περίπου ἑβδομάδα νοσηλείας, δηλαδή, γύρω στις 26-29 Φεβρουαρίου, ἐνῶ πήγαινε καλύτερα, ξαφνικά, ἀπό τήν ἀκινησία, ἔπαθε θρόμβωση στο πόδι.
Παρότι εἴχαμε ἀνα- φέρει στόν ἰατρό ὅτι πονάει στο πίσω μέρος τῆς κνήμης, δέν ἔδωσε σημασία καί τό κακό ἔγινε.
Ἦταν ἀπόγευμα ἐκείνης τῆς ἡμέρας καί μέχρι το βράδυ ἡ κατάσταση ἔγινε ἀνεξέλεγκτη.
Ἄρχισαν να δημιουργοῦνται πολλοί θρόμβοι και νά ἀνεβαίνουν στους πνεύμονες, στην καρδιά καί στόν ἐγκέφαλο, διότι ἔπασχε από θρομβοφιλία, πού μέχρι τότε δέν τό ήξερε.
Οι γιατροί αἰφνιδιάστηκαν καί τόν μετέφεραν ἐσπευσμένα στήν ἐντατική.
Ἔτυχε ἐκεῖνο τό ἀπόγευμα να πάω νά τόν δῶ καί, ἔτσι, ἔζησα ὅλο τό περιστατικό.
Ήλθαν κατόπιν κι ἄλλοι συγγενεῖς καί φίλοι μαθαίνοντας πόσο ἐπικίνδυνη ἦταν ἡ κατάστασή του.

Κάποια στιγμή βγῆκαν οἱ γιατροί ἀπό τήν ἐντατική καί μᾶς εἶπαν νά μή φύγουμε, διότι δέν μποροῦσαν νά σταματήσουν τους θρόμβους και ὑπῆρχε κίνδυνος νά μή βγάλει τη νύκτα.
Μᾶς ἔπιασε ὅλους ἀπελπισία,γιατί ἀπό τή μιά στιγμή στήν ἄλλη χάναμε τόν ἄνθρωπό μας.Ἡ γυναίκα του ἔκλαιγε και φώναζε πῶς θά τό πεῖ στά παιδιά της.
Ἔξω ἀπό τήν ἐντατική, στόν χῶρο πού καθόμασταν, ὑπῆρχε ἕνα προσκυνητάρι μέ πολλές εἰκόνες καί ἀναμμένο καντηλι.
Ἐκεῖ πῆγα και γονάτισα για πολλή ώρα καί προσευχόμουν να τόν λυπηθεῖ ὁ Θεός, γιατί ἦταν νέος ἄνθρωπος.
Νά λυπηθεῖ τήν οἰκογένειά του καί τήν ἀδελφή του, πού δέν εἶχε στον κόσμο κανέναν ἄλλον.
Παρακαλοῦσα τόν Κύριο, τήν Παναγία μας, τόν Ἅγιο Βησσαρίωνα καί ὅλους τούς Ἁγίους να τρέξουν να βοηθήσουν.
Περίμενα νά ἀνοίξει ἡ πόρτα πάλι καί οἱ γιατροί νά μᾶς δώσουν καποια ἐλπίδα, ἀλλά, όσες φορές ἄνοιγε, τά νέα ηαν ἀπογοητευτηκά.

Ξαφνικά μοῦ ἔρχεται στο μυαλό ἡ σκέψη να πάρω τηλέφωνο σε μοναστήρια, γιά νά προσευχηθοῦν οἱ μοναχοί καί νά βοηθήσουν ὅσο μποροῦν.

Πέρα από το Λάθος

Ο άνθρωπος έχει μια παράξενη συνήθεια: να κοιτάζει τον άλλον μέσα από μια χαραμάδα και να νομίζει πως είδε ολόκληρο το σπίτι. Ένα σφάλμα, μια πτώση, μια στιγμή αδυναμίας αρκεί πολλές φορές για να σχηματιστεί μια οριστική κρίση. Κι όμως, τίποτε δεν είναι πιο άδικο από το να ταυτίζεται μια ύπαρξη με τη χειρότερη στιγμή της.

Η ζωή δεν είναι μια φωτογραφία. Είναι μια αδιάκοπη κίνηση ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι, ανάμεσα σε ό,τι είμαστε και σε ό,τι καλούμαστε να γίνουμε. Μέσα σε κάθε άνθρωπο συνυπάρχουν η πληγή και η δυνατότητα της θεραπείας, η πτώση και η δύναμη της ανάστασης, η αδυναμία και η κρυμμένη μεγαλοσύνη. Όποιος βλέπει μόνο το σκοτάδι αγνοεί ότι ακόμη και η νύχτα κουβαλά μέσα της την υπόσχεση της αυγής.
Η βαθύτερη τραγωδία δεν είναι ότι ο άνθρωπος αμαρτάνει. Είναι ότι συχνά ξεχνά ποιος είναι. Ξεχνά ότι πίσω από τις αποτυχίες του υπάρχει μια ανεκτίμητη αξία που δεν εξαρτάται από τις επιτυχίες ή τις αποτυχίες του. Ο πυρήνας της ύπαρξής του δεν ταυτίζεται με τις επιλογές του, όσο οδυνηρές κι αν είναι αυτές. Υπάρχει κάτι βαθύτερο, κάτι που παραμένει άθικτο ακόμη και όταν όλα μοιάζουν να έχουν καταρρεύσει.

Γι’ αυτό και η αληθινή αγάπη δεν στέκεται απέναντι στον άνθρωπο ως δικαστής. Δεν μετρά πληγές, δεν αριθμεί σφάλματα, δεν συντάσσει καταλόγους ενοχών. Η αγάπη βλέπει εκείνο που δεν φαίνεται. Διακρίνει μέσα στα ερείπια την κρυμμένη εικόνα της ομορφιάς. Αναγνωρίζει ότι πίσω από την παραμόρφωση υπάρχει ακόμη η αρχική μορφή που περιμένει να φανερωθεί.

Γιατί στενάζει η κτίση;

Γεώργιος Αποστολάκης

 Δύο ακόμη φονικοί σεισμοί μέσα σε λίγες ημέρες. Πριν από δύο εβδομάδες στις Φιλιππίνες. Χθες στη Βενεζουέλα. Ανάμεσά τους, τεράστιες δασικές πυρκαγιές, παρατεταμένοι καύσωνες, πρωτοφανείς πλημμύρες, ακραία καιρικά φαινόμενα που εμφανίζονται ολοένα συχνότερα σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Οι ειδήσεις διαδέχονται η μία την άλλη. Η ανθρωπότητα τις καταγράφει, τις μετρά, τις αναλύει και αναζητά τις επιστημονικές αιτίες τους. Και ορθώς το κάνει. Η επιστήμη έχει τον δικό της πολύτιμο ρόλο να ερευνά τους φυσικούς μηχανισμούς και να βοηθά στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των συνεπειών τους.
Υπάρχει όμως και ένα βαθύτερο ερώτημα, στο οποίο η επιστήμη δεν μπορεί να απαντήσει. Γιατί ολόκληρη η δημιουργία μοιάζει να στενάζει;
Η Εκκλησία, εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια, δίνει μια απάντηση που δεν αναιρεί την επιστημονική γνώση, αλλά φωτίζει την πνευματική διάσταση της πραγματικότητας.

Ο Απόστολος Παύλος γράφει: «Πᾶσα ἡ κτίσις συστενάζει καί συνωδίνει ἄχρι τοῦ νῦν.» (Ρωμ. 8,22)
Τι σημαίνει αυτό;
Σημαίνει ότι ο κόσμος δεν βρίσκεται πλέον στην αρχική του αρμονία. Η δημιουργία δεν έγινε ελαττωματική από τον Δημιουργό της. Υποτάχθηκε όμως στη φθορά όταν ο άνθρωπος, που είχε τοποθετηθεί ως ιερέας και φύλακας της κτίσης, απομακρύνθηκε από τον Θεό.
Η αμαρτία δεν τραυμάτισε μόνο τον άνθρωπο. Τραυμάτισε ολόκληρη τη δημιουργία. Γι' αυτό και η φύση φέρει τα σημάδια της φθοράς. Δεν είναι ένοχη· είναι όμως συμμέτοχη στις συνέπειες της ανθρώπινης πτώσης.

Γι' αυτό ο Παύλος δεν λέει ότι η κτίση «καταστρέφεται», αλλά ότι «συνωδίνει». Η εικόνα που χρησιμοποιεί είναι συγκλονιστική.

ΟΙ ΑΝΥΠΑΡΚΤΟΙ ΔΙΩΓΜΟΙ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΛΛΉΝΩΝ.Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΔΕΝ ΔΙΩΞΕ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

Επιμέλεια: Θωμάς Φ. Δρίτσας:

Mια μελέτη που αναιρεί τα ΨΕΜΑΤΑ για την επικράτηση του χριστιανισμού!
Δίωκε ο Χριστιανισμός τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό;
Θα είχαν επιβιώσει τα αρχαία γραπτά χωρίς την Εκκλησία;
Προέτρεπαν οι Πατέρες στην καταστροφή και την μισαλλοδοξία;
Είναι ο πολιτισμός του Βυζαντίου κατώτερος από τον αρχαίο ελληνικό;
--------------------------------------
Φωτογραφία: Αυτός ο κούρος είχε χρησιμοποιηθεί για μπάζωμα λακκούβας μπροστά στην "Ιερά Πύλη" της Αθήνας από τους αρχαίους Αθηναίους.
--------------------------------------
Η επικράτηση του Χριστιανισμού στην ελληνιστική ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
Πολλά έχουν ακουστεί τα τελευταία χρόνια για την επικράτηση του Χριστιανισμού. Μεγάλα ψεύδη, πως δήθεν, ο Χριστιανισμός επεκράτησε με σφαγές και εξανδραποδισμούς και όχι με την αξία του. Πως, δήθεν, διέλυσε οτιδήποτε Ελληνικό και υπονόμευσε την επιστήμη και τον πολιτισμό. Πολλοί, έχουν επηρεαστεί από αυτά τα ψευδή, με συνέπεια είτε να απομακρυνθούν από την πίστη είτε πιστέψουν πως η πίστη μας διαδόθηκε με μέσα δόλια και ποταπά. Εδώ θα αποδείξουμε, πως όχι μόνο αυτά δεν στέκουν, αλλά πως παρά τις ψευδολογίες που διαδίδονται, οι Χριστιανοί σεβάστηκαν τον αρχαίο πολιτισμό, και διατήρησαν την πνοή και την δύναμη του. Στην πραγματικότητα, αν δεν υπήρχαν οι Χριστιανοί και ο πολιτισμός τους, σήμερα θα είχε επιβιώσει μόνο ένα πολύ μικρό κομμάτι του αρχαίου πολιτισμού.

Ο Μέγας Κωνσταντίνος κατηγορείται ότι απαγόρευσε τη λατρεία και έκλεισε ναούς. Οι μόνοι ναοί που έκλεισε ήταν της Αφροδίτης στην Ηλιούπολη, για συγκεκριμένους λόγους. Εξάλλου, ο Μέγας Κωνσταντίνος επέτρεψε την ίδρυση εθνικών ναών [Ζώσιμος, 2,31 - Aurel. Victor, Caesares, 40 - Orelli, Iscriptiones latinae, III, αρ. 55880] Αλήθεια είναι ότι μόνο το ιερό της Αφροδίτης στην Άφακα του Λιβάνου κατεδάφισε ο Μέγας Κωνσταντίνος [Ευσέβιος, Βίος Κωνσταντίνου, Γ’, 55], διότι εκεί εκπορνεύονταν όχι μόνο γυναίκες αλλά και άνδρες γύννιδες ( δηλαδή τραβεστί) [Οι τελευταίοι Εθνικοί, Pierre Chuvin, Harvard University Press / μετάφραση Ο. Χειμωνίδου, ελλ. εκδ. Θύραθεν (σ. 47)].

Ἅγιος Ἰωάννης Πρόδρομος «Λυκοτριχιώτης»

Τά χωριά Κρύα – Λυκοτρίχι βρίσκονται λίγα χιλιόμετρα ἔξω ἀπό τά Ἰωάννινα. Ἡ Ἐνορία περιλαμβάνει τέσσερις ἐκκλησίες, ἐκ τῶν ὁποίων δύο βρίσκονται στό χωριό Κρύα καί οἱ ἄλλες δύο βρίσκονται στό χωριό Ἁγία Μαρίνα (Λυκοτρίχι παλιά Ντίσπερη).

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ
Σύμφωνα μέ ἀναφορές κατοίκων ἀλλά καί μέ ἱστορικές πηγές, ὁ σημερινός ἐνοριακός ναός τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Προδρόμου στήν Κρύα ἦταν μοναστήρι τό ὁποῖο ὀνομαζόταν Ἅγιος Ἰωάννης Πρόδρομος «Λυκοτριχιώτης».

  Τό ὄνομα «Λυκοτριχιώτης», σύμφωνα πάντοτε μέ τήν παράδοση, σχετίζεται μέ ἕνα γεγονός τό ὁποῖο συνέβη τήν παραμονή τῆς πανηγύρεως τοῦ μοναστηριοῦ. Ὁ μοναχός πού κατοικοῦσε σέ αὐτό πῆρε τό ἀλέτρι του μαζί μέ τό ζευγάρι βοδιῶν γιά νά κάνει χωράφι· τότε τό ἕνα ἀπό τά βόδια ἴσως φαγώθηκε ἀπό τό λύκο καί ὁ μοναχός δέν κατάφερε νά τελειώσει τό ὄργωμα τοῦ χωραφιοῦ· γύρισε, λοιπόν, πίσω στό μοναστήρι καί εἶδε στόν ὕπνο του τόν Ἅγιο Ἰωάννη νά τοῦ λέει: «πήγαινε νά κάνεις χωράφι καί ἐκεῖ θά βρεῖς ζεμένο τό λύκο»· ὁ μοναχός πῆγε τήν ἄλλη μέρα καί βρῆκε ὄντως ζεμένο στό ἀλέτρι του τό λύκο· ἔκανε ἔπειτα μία μέ δύο σποριές χωράφι καί τότε ὁ λύκος ψόφησε. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ γεγονότος τό μοναστήρι πῆρε αὐτό τό ὄνομα.

 Ἡ μονή τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη κτίστηκε κατά τόν ἱστοριοδίφη Ἀραβαντινό τό 1508 ἀπό γνωστούς μοναχούς Ἀψαράδες, ἐνῷ κατά τόν ἱστοριοδίφη Σούλη τό 1454.

Ο γουοκισμός ως προθάλαμος του ισλαμισμού

  Μια βασική και πασίγνωστη αρχή για την κατανόηση των ανθρώπινων σχέσεων, αλλά και των ζωντανών Κοινωνιών, είναι η εξής: η φύση απεχθάνεται τα κενά. Μια αρχή καθαρά επιστημονική, την οποία οι οπαδοί του γουοκισμού, φανατικοί, κατά τ’ άλλα, υπέρμαχοι του ορθολογισμού και της επιστήμης, επιμένουν να αγνοούν στην πράξη. Το πολιτισμικό κενό που επιθυμούν διακαώς να δημιουργήσουν, στις ίδιες τους τις χώρες, καταστρέφοντας αυτά που εντελώς βλακωδώς, ονομάζουν «στερεότυπα», δεν μπορεί παρά στο τέλος να καταληφθεί από το μοναδικό σύστημα στερεοτύπων που θα έχει μείνει αλώβητο από τις επιθέσεις τους: από τον ισλαμισμό δηλαδή.

  Οι ίδιοι βέβαια δεν υποψιάζονται αυτό το ενδεχόμενο, μιας και δεν μπορούν να αντιληφθούν καν το κενό. Αυτό κυρίως γιατί συγχέουν τον πολιτισμό με την κουλτούρα: με τα φεστιβάλ, τα εγκαίνια, τα events, τις γκαλερί, τα ιδρύματα, τις «στέγες» και όλα αυτά τα φεστιβικά ψευδογεγονότα που καλλιεργεί εντατικά και προωθεί προς ίδιον όφελος ο σύγχρονος φιλελευθερισμός, το παγκοσμιοποιητικό λόμπυ και φυσικά η βιομηχανία της διαφήμισης. 

 Είναι κωμικό, αλλά για τον ίδιο ακριβώς λόγο δεν μπορούν να διακρίνουν και τον κίνδυνο: το Ισλάμ είναι για αυτούς απλώς μια άλλη κουλτούρα, όπως πολλές άλλες, ένα εξωτικό καρύκευμα που έρχεται να δώσει γεύση στον άνοστο χυλό της μεταμοντέρνας ανίας που κυριαρχεί, τόσο στον γραφειοκρατικό και καθεστωτικό ιδρυματισμό των διαφόρων «θεσμών», όσο και στη βολεμένη μικρο- και κυρίως μεσοαστική καθημερινότητά τους - γιατί αυτή ακριβώς είναι η κοινωνική τάξη που τροφοδοτεί την αυτοκαταστροφική ιδεολογία του γουοκισμού.

"Αναπαυόμαστε στο διάβασμα και όχι στην εφαρμογή.."

  Στην εποχή μας πλήθυναν δυστυχώς τα λόγια και τα βιβλία και λιγόστεψαν τα βιώματα, διότι επηρεάστηκαν οι άνθρωποι πάλι από το κοσμικό πνεύμα που επιδιώκει όλο τις ευκολίες και αποφεύγει το σωματικό πόνο.
  Αναπαύονται δηλαδή οι περισσότεροι από εμάς στο πολύ διάβασμα και στη λίγη ή καθόλου εφαρμογή.
  Θαυμάζουμε μόνο τους Αγίους Αθλητάς της Εκκλησίας μας χωρίς να καταλαβαίνουμε το πόσο κοπίασαν, διότι δεν κοπιάσαμε για να μπορέσουμε να καταλάβουμε τον κόπο τους, για να τους αγαπήσουμε και να αγωνιστούμε από φιλότιμο να τους μιμηθούμε...

Άγιος Παϊσιος

πηγή

Στην σημερινή εποχή ο άντρας είναι απελπιστικά μόνος.

 Δυστυχώς έχει περάσει στις μέρες μας ότι όλοι οι άντρες είναι βιαστές, δεν τους έχουμε ανάγκη και πρέπει να τους αφήσουμε στην άκρη. Και έχεις έναν άντρα να είναι μόνος. Να μην τον καταλαβαίνει κανείς ή να του λένε 

«Καλά πώς κάνεις έτσι! Εσύ είσαι άντρας!».

 Και μπορεί μέσα του να βιώνει μια κόλαση. Περνάει και ο άντρας κλιμακτήριο (ανδρόπαυση) αλλά δεν μιλάει κανείς γι’ αυτό. Για τον πατέρα, τον σύζυγο δεν θα γίνουν ομιλίες, ή μάλλον θα γίνουν σπάνια και όλες θα είναι επικριτικές, θα κατηγορούν τον άντρα από πάνω μέχρι κάτω. Φταίει ο άντρας, η πατριαρχία κλπ. Και οι άντρες κλαίνε, και έχουν κατάθλιψη και κακοποιούνται αλλά δεν μπορούν να τα μοιραστούν με κανέναν όλα αυτά. 

 Σπάνια θα ακούσουμε καλές κουβέντες για τους άνδρες. Συμβαίνει ένα άσχημο γεγονός και τους βάζουμε όλους στο ίδιο τσουβάλι.

Στην σημερινή εποχή ο άντρας είναι απελπιστικά μόνος. Μπορεί να τον βλέπεις να χαμογελά, αλλά πίσω από αυτό το χαμόγελο ίσως βρίσκεται μια πληγή, μια κραυγή και ένας λυγμός που δεν θα βγει προς τα έξω, διότι δεν έχει πού, σε ποιον ώμο να ακουμπήσει, φοβάται ότι θα τον υποτιμήσουν και ίσως δεν τον πιστέψουν κιόλας.

ΠΟΣΟΙ ΗΤΑΝ ΟΙ ΔΩΣΙΛΟΓΟΙ;

Υπήρξε πρόσφατα ένας ενδιαφέρων διάλογος ανάμεσα στον  Γιάννη Μπουγά και τον Μ. Χαραλαμπίδη, με αφορμή το βιβλίο του τελευταίου «ΔΩΣΙΛΟΓΟΙ». Πρόκειται για μια συζήτηση πολιτισμένη και χωρίς ιδιαίτερες οξύτητες, με κεντρικό θέμα το ζήτημα του δοσιλογισμού στην Ελλάδα.

Ο όρος «δωσίλογος» ασφαλώς επιδέχεται πολλαπλές ερμηνείες, οι οποίες αναδείχθηκαν και κατά τη διάρκεια του διαλόγου. Μπορεί να αναφέρεται σε στρατιωτική, οικονομική ή πολιτική συνεργασία με τον κατακτητή, ίσως ακόμη και σε άλλες μορφές συμπεριφοράς. Πέρα όμως από την οντολογική και εννοιολογική προσέγγιση, υπάρχει και μια απλούστερη –και ενδεχομένως πιο διαφωτιστική– στατιστική προσέγγιση: τι συνέβη με τους δωσίλογους στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες μετά την απελευθέρωση;

Στη μεγάλη λοιπόν Γαλλία, η οποία γνώρισε εκτεταμένη συνεργασία με το ναζιστικό καθεστώς, η κυβέρνηση του Ντε Γκωλ επέβαλε χιλιάδες θανατικές καταδίκες, από τις οποίες εκτελέστηκαν τελικά περίπου 750 άτομα.

Στη Ρουμανία, η οποία βρέθηκε υπό τον έλεγχο του Κόκκινου Στρατού το 1944–45 και όπου κατά τη διάρκεια του πολέμου διαπράχθηκαν ασύλληπτα εγκλήματα, με αποκορύφωμα την εξόντωση εκατοντάδων χιλιάδων Εβραίων, ενώ μεραρχίες της πολέμησαν με τους ναζί στο ανατολικό μετοχο, οι εκτελέσεις δωσίλογων περιορίστηκαν σε μερικές εκατοντάδες.

Στην μεγάλη Ιταλία, η οποία δεν υπήρξε απλώς συνεργάτης αλλά βασικός συστατικός σύμμαχος της ναζιστικής Γερμανίας, οι μεταπολεμικές εκτελέσεις φασιστών και συνεργατών του καθεστώτος υπολογίζονται σε 10.000 έως 15.000 άτομα.

Αν ακολουθήσουμε τις αναλογίες που προκύπτουν από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με μέγεθος και πολύ διευρυμένο ρόλο συνεργασίας σε σχέση με την μικρή ηρωική Ελλάδα, οι εγχώριοι δωσίλογοι που θα άξιζαν εκτέλεσης ήταν μερικές, λίγες ετατοντάδες.

Οι πολλές δεκάδες χιλιάδες που εκτέλεσε το ΚΚΕ σε όλη τη χώρα κατά την ανταρσία της περιόδου 46-49 και στα προεόρτια της ΔΕΝ ήταν δωσίλογοι. Ήταν ο καθένας που βρέθηκε στο δρόμο τους, και δεν ήθελε να στρατευτεί στην ιδέα της σταλινικής δικτατορίας, που ήταν ό ένας και μόνος στόχος που τους ενδιέφερε. Και ήταν αρκετοί ακόμα που δε βρέθηκαν καν στο δρόμο τους, αλλά εκτελέστηκαν για λόγους οικογενειακής ευθύνης.

Η αναγωγή όλων αυτών στην κατηγορία του «δωσίλογου» δεν συνιστά ιστορική ερμηνεία αλλά ιστορική στρέβλωση, ύβρη και ανηθικότητα και κυρίως συνιστά άλλοθι ανείπωτης βίας και ασύλληπτων εγκλημάτων. Ενώ λειτούργησε ως ευκαιρία και για τους πραγματικούς δωσίλογους, οι οποίοι χάθηκαν εύκολα μέσα σε μια μεγάλη και αδιαφοροποίητη μάζα ανθρώπων που έτρεχε να ξεφύγει από τους άγγελους του Στάλιν.

ΟΙ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΓΡΑΦΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α´

 ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΟΥ 15ου -16ου ΑΙΩΝΑ 

1. ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΕΞ ΑΓΡΑΦΩΝ 

2. ΑΓΙΟΣ ΜΙΧΑΗΛ ΕΚ ΓΡΑΝΙΤΖΗΣ  

3. ΑΓΙΟΣ ΔΑΜΙΑΝΟΣ ΕΚ ΡΙΧΟΒΟΥ 

 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β´ 

ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΟΥ 17ου ΑΙΩΝΑ

 1. ΑΓΙΟΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ 

 2. ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ 

3. ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ο ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΩΤΗΣ 

 4. ΑΓΙΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ Ο ΕΚ ΚΛΕΙΤΖΟΥ ΤΩΝ ΑΓΡΑΦΩΝ 

 5. ΑΓΙΟΣ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΣ ΡΩΜΑΝΟΣ Ο ΕΞ ΑΝΤΡΑΝΟΒΗΣ 

 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ´ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙΩΝΑ

 1. ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ 

 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ´ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ

 1. ΑΓΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ Ο ΜΕΓΑΛΟΧΩΡΙΤΗΣ  

2. ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΞ ΑΓΑΡΗΝΩΝ

https://ikee.lib.auth.gr/record/373738/files/GRI-2026-53693.pdf

Θα έρθουν πιο δύσκολες στιγμές, παιδιά μου.Θα φανερωθούν άνθρωποι που μιλούσαν για τον Χριστό αλλά μέσα τους είχαν θρόνο τον εαυτό τους.

«Να ξέρετε παιδιά μου πρώτα κάτι. Η Εκκλησία δεν κινδυνεύει από τις φωνές των έξω τόσο όσο κινδυνεύουν οι άνθρωποι της Εκκλησίας από την απροσεξία των μέσα. Ο Χριστός δεν πέφτει επειδή έπεσε ένας κληρικός. Η Εκκλησία δεν παύει να είναι Εκκλησία επειδή κάποιοι άνθρωποι της Εκκλησίας αστόχησαν. Αλλά όταν οι άνθρωποι που φορούν ράσο, που κρατούν ευθύνη, που στέκονται μπροστά στον λαό, ξεχάσουν ότι πρώτα πρέπει να κλαίνε για τον εαυτό τους και ύστερα να διδάσκουν τους άλλους, τότε ο Θεός επιτρέπει να γίνει ένα τράνταγμα. Και το τράνταγμα αυτό δεν γίνεται για να καταστραφεί η Εκκλησία. Γίνεται για να ξυπνήσουν όσοι κοιμήθηκαν μέσα στην άνεση, στο αξίωμα, στα χρήματα, στη συνήθεια, στην ανθρώπινη δόξα.

Θα έρθουν πιο δύσκολες στιγμές, παιδιά μου. Θα βγουν κι άλλα πράγματα στην επιφάνεια. Θα φανερωθούν πληγές που κρύβονταν χρόνια. Θα φανερωθούν άνθρωποι που μιλούσαν για τον Χριστό αλλά μέσα τους είχαν θρόνο τον εαυτό τους. Θα φανερωθούν συμφέροντα, περιουσίες, φιλοδοξίες, κρυφές ζωές, ψεύτικες ευλάβειες. Και πολλοί θα σκανδαλιστούν. Άλλοι θα χαρούν κακόψυχα και θα πουν: «Να, αυτή είναι η Εκκλησία». Άλλοι θα πονέσουν και θα κινδυνεύσουν να χάσουν την πίστη τους. Εκεί χρειάζεται μεγάλη διάκριση.

Μη μπερδεύετε τον Χριστό με τις αστοχίες μας. Μη μπερδεύετε την Εκκλησία με τη μικρότητα εκείνων που δεν στάθηκαν στο ύψος της διακονίας τους. Αν ένας γιατρός αρρωστήσει, δεν καταργείται η ιατρική. Αν ένας δικαστής αδικήσει, δεν καταργείται η δικαιοσύνη. Αν ένας ιερέας πέσει, δεν πέφτει η Θεία Λειτουργία. Το Άγιο Ποτήριο δεν μολύνεται από την αναξιότητα εκείνου που το κρατά. Εκεί βρίσκεται η μεγάλη παρηγοριά αλλά και η μεγάλη ευθύνη.

Η με χρονοκαθυστέρηση απάντηση του Θεού....

Το γενέθλιο του Τιμίου Προδρόμου....Για δεκαετίες αρκετές προσεύχονταν ο Ζαχαρίας και η Ελισάβετ....Γέρασε μαζί τους και η προσευχή....
Και η απάντηση ήρθε μεναλλά ανθρωπίνως ολίγον ετεροχρονισμένα...
Κι απορεί κανείς.... καλά στα γεράματα το' δωσε ο Θεός το παιδί...
Προς τι αυτή η καθυστέρηση;

Είναι αλήθεια ότι συνήθως εμείς βλέπουμε τον χρόνο της αναμονής ως «χαμένο χρόνο».
Σαν ένα κενό διάστημα ανάμεσα στην προσευχή και στην απάντηση του Θεού.
Όμως στην ιστορία της Εκκλησίας μας ο χρόνος της αναμονής είναι χρόνος προετοιμασίας.

Η Αγία Ελισάβετ λαχταρούσε και περίμενε παιδί.Ο Θεός όμως δεν ετοίμαζε μόνο ένα παιδί αλλά ετοίμαζε και τη μητέρα του Προδρόμου.
Αυτό που μας διαφεύγει είναι ότι ο Θεός ενδιαφέρεται όχι μόνο για το δώρο,
αλλά και για τον άνθρωπο που θα το δεχθεί.
Γι' αυτό και πολλές φορές δεν δίνει αμέσως αυτό που ζητάμε.
Όχι επειδή αδιαφορεί, ούτε επειδή Του αρέσει να Τον παρακαλάμε,αλλά επειδή η αναμονή γίνεται εργαστήριο της ψυχής.

«Όταν γέλασε η Σάρα...»

 ~ Σχόλιο στα βιβλικά ονόματα.

ΣΤΗΝ Παλαιά Διαθήκη υπάρχει μια θαυμαστή διήγηση για τη γέννηση του Ισαάκ από την υπερήλικη μητέρα του, τη Σάρα. Κατά τη διάρκεια της γνωστής φιλοξενίας του Αβραάμ, οι τρεις φιλοξενούμενοι άνδρες τού είπαν ότι η γυναίκα του θα γεννήσει παιδί. Όταν εκείνη το άκουσε μέσα από τη σκηνή της, γέλασε ξέροντας ότι δεν μπορεί να γεννήσει, αφού είναι πολύ μεγάλη στην ηλικία (“ἐξέλιπε τῇ Σάῤῥᾳ τὰ γυναικεῖα”)· και ο σύζυγός της επίσης ήταν «πρεσβύτερος».

❝ἐγέλασε δὲ Σάῤῥα ἐν ἑαυτῇ, λέγουσα· οὔπω μέν μοι γέγονεν
ἕως τοῦ νῦν, ὁ δὲ κύριός μου πρεσβύτερος❞ (Γεν. 18,12)
Είπε τότε ο Κύριος: «Γιατί γέλασε η Σάρρα; υπάρχει τίποτε αδύνατον για τον Θεό»; («μὴ ἀδυνατήσει παρὰ τῷ Θεῷ ῥῆμα;»). Ακούγοντάς το η Σάρα φοβήθηκε και είπε: «Όχι, δεν γέλασα». Και της απαντά ο Κύριος: «Όχι, γέλασες!» («οὐχί, ἀλλὰ ἐγέλασας»).
Όταν όμως μετά η Σάρα αποκτά παιδί, το γέλιο αλλάζει σημασία. Γίνεται γέλιο χαράς.

❝καὶ Ἁβραὰμ ἦν ἑκατὸν ἐτῶν, ἡνίκα ἐγένετο αὐτῷ Ἰσαὰκ
ὁ υἱὸς αὐτοῦ. εἶπε δὲ Σάῤῥα· γέλωτά μοι ἐποίησε Κύριος·
ὃς γὰρ ἂν ἀκούσῃ, συγχαρεῖταί μοι❞ (Γεν. 21,5-6)

ΔΕΝ είναι τυχαία αυτή η επιμονή του κειμένου στο γέλιο πικρής απόγνωσης της Σάρας, που μετά γίνεται γέλιο χαράς. Όταν τελικά τον επόμενο χρόνο έμεινε έγκυος και απέκτησε παιδί, το παιδί ονομάστηκε “Ισαάκ”, από το εβραϊκό “Yitcḥāq” «γελάει – θα γελάσει».

Οι άγιοι Αγιορείτες νεομάρτυρες που μαρτύρησαν στη Θεσσαλονίκη (1)

Μόλις κηρύχθηκε η εξέγερση του ελληνικού λαού κατά του οθωμανικού ζυγού, τον Μάρτιο του 1821, κατ’ αρχάς στην Πελοπόννησο και αργότερα σε άλλες περιοχές, μεταξύ των οποίων και η Μακεδονία με αφετηρία το Άγιον Όρος, η Υψηλή Πύλη εξαπέλυσε τρομερά αντίποινα που δεν άργησαν να πάρουν τον χαρακτήρα απηνούς θρησκευτικού διωγμού.

Μετά το μαρτύριο του πατριάρχου Γρηγορίου του Ε’ [10 Απρ.] και άλλων ιεραρχών-μελών της ιεράς Συνόδου, μεταξύ των οποίων του μητροπολίτου Θεσσαλονίκης Ιωσήφ [3 Ιουν.], ο διωγμός επεκτάθηκε στην Θεσσαλονίκη και στην γύρω περιοχή.

Την 15η Ιουνίου οι επαναστάτες της Χαλκιδικής διασκορπίστηκαν από τα τουρκικά στρατεύματα που κατέστρεφαν τα πάντα στο πέρασμά τους και ένα μέρος του πληθυσμού βρήκε καταφύγιο στο Άγιον Όρος.

Τον Σεπτέμβριο ο σουλτάνος διόρισε πασά της Θεσσαλονίκης και διοικητή του στρατού τον Μεχμέτ Εμίν, τον επωνομαζόμενο Εμπού Λουμπού («ροπαλοφόρο»), λόγω της σκληρότητάς του, έναν χριστιανό αποστάτη, γιο ιερέα και αδελφό Αγιορείτη μοναχού.

Αυτός αφού οργάνωσε μία τεράστια επίθεση κατά των επαναστατημένων Ελλήνων, νίκησε τα υπολείμματα του στρατού τους και όταν οι Αγιορείτες ήλθαν να του υποβάλουν την παράδοσή τους, την 9η Νοεμβρίου, τους έδειξε υποκριτική καλοσύνη. Μόλις όμως βεβαιώθηκε ότι οι μονές, οι περισσότεροι μοναχοί των οποίων είχαν φύγει μαζί με τους θησαυρούς τους, δεν πρόβαλλαν πλέον αντίσταση, επιδόθηκε σε άνευ προηγουμένου λεηλασίες, επέβαλε στους Αγιορείτες αβάστακτα δοσίματα, εγκατέστησε σε όλες τις μονές στρατιώτες που βεβήλωναν τους πιο ιερούς τόπους και διέταξε να συλλάβουν και να φυλακίσουν στην Θεσσαλονίκη τους περισσότερους μοναχούς που βρήκε στις μονές και στα μετόχιά τους στην Θεσσαλονίκη και στην Χαλκιδική. (2)

Η Παναγία δεν ζητά να την θαυμάζουμε. Ζητά να την μιμούμαστε.

Συχνά στεκόμαστε μπροστά στην εικόνα της Παναγίας με δέος, λέγοντας λόγια θαυμασμού και τιμής. Κι αυτό είναι σωστό, γιατί η τιμή προς το πρόσωπό της είναι θεμελιωμένη στην παράδοση της Εκκλησίας. Όμως ο θαυμασμός από μόνος του, αν δεν οδηγεί κάπου, παραμένει στάσιμος. Η Παναγία δεν θέλει απλώς θεατές της αρετής της· θέλει μιμητές.

Το «Ναι» της στον Ευαγγελισμό δεν ήταν μια στιγμιαία πράξη, αλλά στάση ζωής: ταπείνωση, εμπιστοσύνη στο θέλημα του Θεού, υπομονή στον πόνο, σιωπή όταν τα λόγια δεν χωρούσαν, παρουσία δίπλα στον Υιό της μέχρι τον Σταυρό. Αυτά δεν είναι ιδιότητες για να τις θαυμάζουμε από απόσταση· είναι δρόμος που μας καλεί να βαδίσουμε.

Να τη μιμηθούμε σημαίνει να λέμε κι εμείς το δικό μας «Γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου» στις δυσκολίες της ζωής μας. Να κρατάμε ταπείνωση στις επιτυχίες μας. Να εμπιστευόμαστε τον Θεό όταν δεν καταλαβαίνουμε το σχέδιό Του. Να στεκόμαστε με αγάπη δίπλα σε όσους πονούν, χωρίς να περιμένουμε ανταπόδοση.

Και ίσως γι' αυτό η Παναγία συγκινεί τόσο βαθιά τις καρδιές των ανθρώπων. Δεν είναι μια μακρινή βασίλισσα που ζητά θαυμασμό, αλλά μια μητέρα που δείχνει τον δρόμο. Δεν κρατά τα βλέμματα πάνω της, αλλά τα στρέφει πάντοτε προς τον Χριστό.

Ο πνευματικός πατέρας είναι ίσως η πιο παρεξηγημένη και η πιο επικίνδυνη μορφή μέσα στην Εκκλησία

Ο πνευματικός πατέρας είναι ίσως η πιο παρεξηγημένη και η πιο επικίνδυνη μορφή μέσα στην Εκκλησία.
Επικίνδυνη όχι γιατί κατέχει εξουσία, αλλά γιατί αγγίζει το πιο εύθραυστο σημείο του ανθρώπου: την ψευδαίσθηση ότι μπορεί να σωθεί μόνος του.
Από την έρημο των Πατέρων μέχρι τα σύγχρονα αστικά εξομολογητήρια, το μεγάλο δράμα της πνευματικής ζωής δεν ήταν ποτέ η αμαρτία.
Ήταν η αυτονομία του τραυματισμένου εγώ που αρνείται να φανερωθεί.
Ο άνθρωπος δέχεται να μιλήσει για τα πάντα: για τα οικονομικά του, για την υγεία του, για τις σχέσεις του, για τα πολιτικά του φρονήματα.
Εκείνο που δυσκολεύεται αφόρητα να αποκαλύψει είναι η μυστική του πληγή.
Και όμως, η Εκκλησία τολμά να ισχυρίζεται κάτι σχεδόν σκανδαλώδες: ότι η σωτηρία αρχίζει από τη στιγμή που κάποιος παύει να είναι ο μόνος ερμηνευτής του εαυτού του.
Γι’ αυτό η παράδοση επιμένει τόσο στον πνευματικό πατέρα. Όχι γιατί ο άνθρωπος χρειάζεται έναν επιτηρητή της συνείδησής του, αλλά γιατί χρειάζεται έναν μάρτυρα της αλήθειάς του.
Η πατερική εμπειρία δεν γνωρίζει τον πνευματικό ως φύλακα του ιερού.Τον γνωρίζει ως ιατρό.Και ο ιατρός δεν αγαπά την ασθένεια του ασθενούς ούτε κολακεύει τα συμπτώματά της.

Ο Μέγας Βασίλειος, ο άγιος Πορφύριος, ο άγιος Παΐσιος, όλοι επιμένουν στο ίδιο σημείο: ο πνευματικός που χαϊδεύει τα πάθη για να γίνει αρεστός είναι εξίσου επικίνδυνος με εκείνον που χρησιμοποιεί τους κανόνες σαν όπλα.
Ο ένας αποκοιμίζει τη συνείδηση. Ο άλλος τη συντρίβει.
Και στις δύο περιπτώσεις η ψυχή μένει αθεράπευτη.
Η αληθινή πατρότητα κινείται σε μια στενή και φοβερή οδό ανάμεσα στην αλήθεια και στην επιείκεια.
Δεν κρύβει την αστοχία, αλλά ούτε ταπεινώνει τον άνθρωπο μέσα στην αστοχία του.
Δεν μετατρέπει το επιτίμιο σε εκδίκηση ούτε τη συγχώρηση σε φθηνή επιβεβαίωση.
Γνωρίζει ότι ο Θεός δεν σώζει τον άνθρωπο ούτε με το μαστίγιο ούτε με την αδιαφορία, αλλά με την αλήθεια που προσφέρεται ως αγάπη.

Ο σύγχρονος άνθρωπος πιστεύει ότι η ελευθερία σημαίνει να μην λογοδοτεί σε κανέναν.
Η Εκκλησία τολμά να πει το αντίθετο: ότι η αληθινή ελευθερία αρχίζει όταν ο άνθρωπος βρίσκει ένα πρόσωπο μπροστά στο οποίο μπορεί να πάψει να υποκρίνεται.

Ο πνευματικός πατέρας δεν είναι ο άνθρωπος που ζητά να τον φοβούνται.
Είναι ο άνθρωπος μπροστά στον οποίο μπορείς επιτέλους να μην προσποιείσαι.
Να πεις τη ντροπή σου χωρίς να συντριβείς.
Να ομολογήσεις τον λογισμό σου χωρίς να εξευτελιστείς.
Να αφήσεις το σκοτάδι να βγει στο φως χωρίς να χάσεις την αξιοπρέπειά σου.

Αυτός είναι ο λόγος που οι Πατέρες θεωρούσαν τη φανέρωση των λογισμών γεγονός κοσμογονικό.
Γιατί το κακό αντλεί δύναμη από την κρυψώνα του.

Exceptio probat regulam in casibus non exceptis

Στυλιανός Καβάζης

Ζούμε σε μία εποχή όπου η συνέπεια μεταξύ λόγου και πράξεως αποτελεί ίσως τη σπανιότερη αρετή. Πολλοί ομιλούν για αρχές, λίγοι όμως αποδέχονται το τίμημα που συνεπάγεται η προσήλωση σε αυτές.Για τον λόγο αυτό, η πρόσφατη παρέμβαση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κερκύρας κ. Νεκταρίου περί της οικειοθελούς παραίτησης των Αρχιερέων από την κρατική μισθοδοσία αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Δεν πρόκειται για έναν μεμονωμένο λόγο της στιγμής ούτε για μία δήλωση που γεννήθηκε μέσα από τη συγκυρία. Αποτελεί, κατά την προσωπική μου κρίση, τον τελευταίο κρίκο μιας αλυσίδας συνέπειας, παρρησίας και σταθερής στάσης.

Από την περίοδο των περιορισμών της πανδημίας του κορωνοϊού, όταν ύψωσε τη φωνή του απέναντι στο κλείσιμο των Ιερών Ναών και εξέφρασε την αγωνία του για τη διακοπή της κοινής λατρείας, έως την δημόσια και εμπεριστατωμένη παρέμβασή του για τις ψηφιακές ταυτότητες, όπου κατέθεσε θεσμικά τους προβληματισμούς και τις επιφυλάξεις του, διακρίνει κανείς μία σταθερή γραμμή την πεποίθηση ότι η Εκκλησία οφείλει να διατηρεί την πνευματική της ελευθερία και οι ποιμένες της την παρρησία της μαρτυρίας.

Ακριβώς γι’ αυτό η πρόσφατη του τοποθέτηση έχει διαφορετικό ειδικό βάρος. Διότι η αξία ενός λόγου δεν κρίνεται μόνο από το περιεχόμενό του, αλλά και από τη διαδρομή εκείνου που τον εκφέρει.