π.Κωνσταντινος Στρατηγόπουλος
Τό εὐαγγελικό κείμενο ποὺ ἀκούσαμε πρὶν ἀπὸ λίγο εἶναι σίγουρα γνωστὸ σὲ ὅλους σας καὶ μάλιστα γνωστὸ μὲ τὴν ἀπλότητά του καὶ τὴν ἀπλὴ κατανόησή του. Ἀλλὰ τολμῶ νὰ πῶ πως εἶναι ταυτόχρονα πολὺ συγκλονιστικό.
Ἀπλὸ μὲν εἶναι, γιατί τὸ καταλαβαίνουμε ὅλοι. Θάλασσα, τρικυμία, οἱ μαθητὲς φοβοῦνται, ἔρχεται ὁ Χριστός, τοὺς σώζει. Καὶ θὰ ἔλεγε κάποιος – βγάζοντας ἕνα ἄμεσο συμπέρασμα καὶ δὲν θὰ ἔκανε λάθος – να, μέσα στὶς τρικυμίες τοῦ βίου, ἂν ἐμπιστευόμαστε στὸν Χριστό, Ἐκεῖνος μᾶς σώζει. Εἶναι μιὰ σωστὴ ἀλλὰ ἀπλὴ προσέγγιση, ποὺ οὐσιαστικὰ γίνεται συγκλονιστική, ἂν μελετήσουμε τὸ ποια εἶναι ἡ διεργασία τοῦ νὰ καταλήξουμε σὲ αὐτὴν τὴν ἐμπιστοσύνη στὸν Χριστό. Γιατὶ καὶ μιὰ πρόταση νὰ κάνεις, νὰ τὸ πεῖτε σ’ ἕναν ποὺ δυσκολεύεται γιὰ τὴ ζωή καὶ συγκλονίζεται μέσα στὰ κύματα τοῦ βίου καὶ νὰ τοῦ πεῖτε: νὰ ἐμπιστεύεσαι στὸν Χριστό. Σωστὰ τοῦ ἀπαντήσατε καὶ ἐκεῖνος θὰ σᾶς πῇ: πῶς θὰ τὸ κάνω; Ἀλήθεια, αὐτὸ τὸ «πῶς» πολλὲς φορὲς καὶ σὲ ἐμᾶς ποὺ ἐντρυφοῦμε σὲ αὐτὰ τὰ κείμενα καὶ σὲ αὐτὴν τὴν πραγματικότητα τῆς ζωῆς, δὲν εἶναι ἕνα συγκλονιστικὸ ἐρώτημα; Να, λοιπόν, ἀρχίζει ἀπὸ ἐδῶ καὶ μετὰ ἡ συγκλονιστικὴ ἱστορία αὐτῆς τῆς διηγήσεως.
Ἐπιτρέψτε μου νὰ σᾶς τὴν καταθέσω, τονίζοντας πως γιὰ νὰ τὴν καταλάβουμε πρέπει νὰ προσεγγίσουμε τρία παράλογα, θὰ ἔλεγα τρελά, σημεῖα τοῦ κειμένου ποὺ ἀκούσαμε. Πιθανῶς νὰ μὴν τὰ συλλάβατε• ὅταν τὰ λέγω παράλογα καὶ τρελά, ἔτσι εἶναι• ἀλλὰ ἀκοῦστε τὰ παρακαλῶ, καὶ μόνον ὅταν τὰ προσεγγίσουμε αὐτὰ τὰ κείμενα, ὄχι ἀπλῶς βέβαια μόνo ἐρμηνευτικὰ, ἀλλὰ βιωματικά, μποροῦμε τότε νὰ πάρουμε τὴν ἀπάντηση τοῦ «πῶς θὰ ἐμπιστευθῶ τὸν Χριστό;» Να σᾶς θυμίσω ἢ νὰ σᾶς ἀποκαλύψω τὰ τρία παράλογα σημεῖα τῆς περικοπῆς.
Τὸ πρῶτο ἦταν ἡ λέξη τῆς πρώτης γραμμῆς: «ἠνάγκασεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον». «Ἠνάγκασεν;» Μα ἐμεῖς γνωρίζουμε μέσα ἀπὸ τὴ Γραφὴ ἕνα Θεὸ ποὺ δὲν ἀναγκάζει καὶ δὲν βιάζει ποτέ. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτο παράλογο• ἕνας Θεὸς ποὺ ἀναγκάζει, γιὰ κάτι τελείως περιττό, νὰ μποῦν στὸ πλοῖο. Κρατῆστε το.
Τὸ δεύτερο παράλογο καὶ συγκλονιστικὸ εἶναι τὸ ὅτι, ἐνῶ γίνεται χαμὸς κάτω στὴ θάλασσα, ὅπως λέγει τὸ κείμενο, δύο φορὲς τὸ τονίζει, ὁ Χριστὸς ἦταν κατ’ ἰδίαν καὶ ἦταν μόνος προσευχόμενος• αὐτὸ δὲν εἶναι συγκλονιστικό; Καὶ θὰ ἔλεγαν πολλοὶ μέσα στὸν κόσμο ποὺ συγκλονίζεται ἀπὸ τὴν ταραχή: μπορεῖ ὁ Χριστὸς νὰ εἶναι κατ’ ἰδίαν καὶ μόνος προσευχόμενος; Ποια εἶναι ἡ παρέμβασίς Του γιὰ τὰ πράγματα τοῦ κόσμου;
Καὶ τὸ τρίτο συγκλονιστικό, καὶ ταυτοχρόνως παράλογο καὶ τρελὸ, εἶναι τὸ ὅτι – δὲν ξέρω ἂν τὸ προσέξατε – οἱ μαθηταὶ δὲν φοβήθηκαν τὴ θάλασσα• πολὺ μετὰ ὁ Πέτρος φοβήθηκε ὅταν εἶδε ποὺ βουλιάζει. Φοβήθηκαν τὸν Χριστό. Καὶ «ἐταράχθησαν ἰδόντες τὸν Κύριον ἐπὶ τὰ ὕδατα περιπατοῦντα», εἶπε τὸ κείμενο. Να, λοιπόν, τρία παράλογα σημεῖα.
Ἄς τὰ προσεγγίσουμε γιὰ λίγο, καὶ ἐκεῖ μποροῦμε νὰ βροῦμε, τουλάχιστον μὲ τὸν νοῦ μας, κάποια σημεῖα γιὰ αὐτὴν τὴ βιωματικὴ προσέγγιση αὐτῆς τῆς βαθεῖας δυνατότητας ποὺ ἔχομε νὰ ἐμπιστευόμαστε τὸν Χριστὸ σὲ ὅλα τὰ σημεῖα τῆς ζωῆς μας• στὰ δύσκολα καὶ τὰ εὔκολα.
- Πρῶτον, τὸ «ἠνάγκασεν». Ὁ Θεὸς ποτέ δὲν ἀναγκάζει. Ὁ Θεὸς ποτέ δὲν βιάζει. Εἶναι Θεὸς ἐλευθερίας. Ὁ Θεὸς ποὺ θέλει ἐλεύθερα πρόσωπα. Καὶ ξέρετε γιατί ἀναγκάζει; Για νὰ γίνουμε ἐλεύθεροι. Δὲν μᾶς θέλει νὰ εἴμαστε πλάι Του καὶ νὰ λέμε συνέχεια• «Χριστέ μου, Χριστέ μου, κρατιόμαστε πάνω Σου, νὰ σὲ βλέπουμε καὶ νὰ στηριζόμαστε». Θέλει ἐλεύθερα πρόσωπα. Ἡ παρουσία Του εἶναι μυστικὴ καὶ ἄδηλη. Γι’ αὐτὸ φαίνεται ποὺ δὲν εἶναι μέσα στὴν ἱστορία. Εἶναι μέσα στὴν ἱστορία. Θὰ μποροῦσε κάθε μέρα νὰ ἐμφανίζεται μπροστά μας καὶ νὰ λέει: «Ἐδῶ εἶμαι. Κάντε αὐτὸ καὶ κάντε τ’ ἄλλο». Τότε πια δὲν θὰ ἤμασταν πρόσωπα. Δὲν θὰ ἤμασταν ἄνθρωποι. Δὲν θὰ ἤμασταν ἐλεύθεροι. Ἡ παρουσία Του εἶναι μυστική, εἶναι ἄδηλη, εἶναι ἀγαπητική. Εἶναι σεβαστική, εἶναι τιμητική γιὰ τὸ πρόσωπο καὶ τὴν ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου. Τοὺς ἀναγκάζει νὰ εἶναι ἐλεύθεροι καὶ μόνοι τους στὴ βάρκα, χωρὶς νὰ τοὺς ἐγκαταλείψει ὅμως. Αὐτὸς ὁ φοβερὸς ἐξαναγκασμὸς σὲ ἐλευθερία – ἐμεῖς νομίζουμε ποὺ ὁ ἀναγκασμὸς σημαίνει βία – καὶ ἐδῶ εἶναι ὁ ἀναγκασμὸς τῆς ἐλευθερίας. Ἴδια στοιχεῖα περνᾶνε καὶ μέσα στὴν παιδαγωγία τῶν παιδιῶν μας• ὁ ἀναγκασμὸς τῆς ἐλευθερίας. Ἐδῶ, λοιπόν, ὁ Θεὸς μᾶς καλεί καὶ μᾶς λέει: «Εἶστε ἀναγκασμένοι νὰ εἶστε ἐλεύθεροι, Ἐγὼ εἶμαι μαζί σας μὲ ἕνα μυστικὸ κρυφὸ τρόπο. Εἶμαι πάντα μαζί σας ὡς πανταχοῦ παρών». Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτο στοιχεῖο, τὸ τρελὸ• ὁ ἐξαναγκασμὸς γιὰ τὴν ἐλευθερία. Ἀλλοίμονo ἂν δὲν γίνουμε ἐλεύθεροι. Ἂν δὲν ἔχουμε προσωπικότητα. Ἂν δὲν ἔχουμε πρόσωπο. Ἂν δὲν ἔχουμε γλῶσσα. Ἂν δὲν ἔχουμε φωνή. Ἂν δὲν ἔχουμε δυνατότητα νὰ ἐκφρασθοῦμε. Καὶ ὁ Θεὸς κρύβεται πάντα γιὰ νὰ μᾶς δώσει αὐτὴν τὴν εὐκαιρία. Καὶ ἐμεῖς δὲν τὸ καταλαβαίνουμε. Ἢ ἀπογοητευόμαστε ἀπὸ τὴν ἀπουσία Του ἢ ἐκμεταλλευόμαστε τὴ δήθεν ἀπουσία Του, γιὰ νὰ κάνουμε ὅ,τι θέλουμε.