Για την Ημέρα Καταστροφής της ΘΕΟΦΡΟΥΡΗΤΟΥ ΜΟΣΧΟΠΟΛΕΩΣ

Για την Ημέρα Καταστροφής της ΘΕΟΦΡΟΥΡΗΤΟΥ ΜΟΣΧΟΠΟΛΕΩΣ , ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ στις 28/6/1769 από Μπορτζιληδες Αλβανούς Μπεηδες με Ορδές Τουρκαλβανών. Οι Συνοικίες της Μοσχόπολης και Εκκλησίες
(Πηγή: Ι. Μαρτινιανός)

α) Αγίας Παρασκευής,
β) Σάρτσα (Μητροπολιτικού Ναού),
γ) Ρούε (Αγίου Νικολάου),
δ) Ήλιου (Ταξιαρχών),
ε) Σκαμνελίκι (Αγίου Αθανασίου, Αγίων Αποστόλων, Προφήτου Ηλιού), Ζαγορισιοι.
ς) Μετσοβίκι (Αγίου Γεωργίου και Αγίου Δημητρίου), Μετσοβιτες, Μιτζιανοι- ( Παράφραση)Μοτσιανοι και Ασπροποταμιτες.
ζ) Ποστενίκα: Γύρω στα 1710 αναφέρεται πως έφτασε στη Μοσχόπολη μία τελευταία μεγάλη ομάδα προσφύγων-μετοίκων, αυτή τη φορά από το χωριό Ποστένανι που βρίσκεται κοντά στο Λεσκοβίκι, στα νότια όρια των περιοχών του Νταγκλί και της Κολώνιας. 

Στη Μοσχόπολη συγκρότησαν μία νέα συνοικία στην άκρη της πόλης, την Ποστενίκα, η οποία όμως δεν είχε προλάβει να οργανωθεί όπως οι άλλες συνοικίες, καθώς η Μοσχόπολη οδηγούνταν σταδιακά στην καταστροφή του 1769. Ίσως το Ποστένανι ήταν ένας από τους τελευταίους οργανωμένους αρβανιτοβλάχικους οικισμούς του Νταγκλί και της Κολώνιας που διαλύθηκε και οι κάτοικοί του αναγκάστηκαν να σκορπίσουν. 

Μερικές δεκαετίες αργότερα ανάλογη τύχη φαίνεται πως είχαν και οι κάτοικοι της Ζάρκανης κοντά στη Φράσαρη. Σύμφωνα με παραδόσεις, οι Ζιαργκαναίοι δέχτηκαν επιθέσεις Τουρκαλβανών και αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους το 1767, δύο χρόνια πριν τη μεγάλη καταστροφή της Μοσχόπολης. Κάποιες από τις φάρες της Ζάρκανης είναι πιθανότατο να κατέφυγαν τότε στην Πελοπόννησο, ενώ κάποιες άλλες σκόρπισαν προς την περιοχή Κορυτσάς αλλά και προς βορειότερες περιοχές της Αλβανίας.
[Πηγή: Αστέριος Κουκούδης, Οι μητροπόλεις και η διασπορά των Βλάχων].

Οι επτά καταστροφές της Μοσχόπολης
1. Μάιο-Σεπτέμβριο του 1769
2. Φεβρουάριο του 1777
3. Ιούνιο του 1789
4. Οκτώβριο του 1916
5. Ιανουαρίου 1941, οι Ιταλοί βομβάρδισαν την Μοσχόπολη, την Κορυτσά και του Πόγραδετς και ξανά τον Ιούνιο-Ιούλιο του 1943
6. Σεπτέμβριο του1943, από τους Γερμανούς Ναζί σε πόλεμο με τις λεγόμενες ταξιαρχίες παρτιζάνων.
7. Την άνοιξη του 1969, ξεριζώθηκαν και τα τελευταία θεμέλια της Μοσχόπολης με τρακτέρ.