Ἡ "κατραπακιά" τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς στόν καλλίφωνο ψάλτη

Στό Γεροντικό τοῦ Ἁγίου Ὄρους διαβάζουμε:
«Ἀπό τό χωριό «Ἁγία Παρασκευή» τῆς Χαλκιδικής, πρίν ἀπό πολλά χρόνια (τό 1860) στήν ἱερά Μονή Δοχειαρίου, μόναζε, ἕνας περίφημος καί πολύ καλλίφωνος ψάλτης μέ τό ὄνομα Συνέσιος.
Ὁ Μοναχός αὐτός ἰδιαίτερη εὐλάβεια εἶχε στήν Ἁγία Παρασκευή καί πάντοτε μετά ἀπό τόν καθορισμένο κανόνα τῆς προσευχῆς τοῦ - μετάνοιες καί κομβοσχοίνια - πού ἦταν ὑποχρεωμένος νά κάνει, ἀπαραίτητα ἔκανε καί ἰδιαίτερη προσευχή στήν....Ἁγία Παρασκευή. Στήν προσευχή του αὐτή παρακαλοῦσε τήν Ἁγία νά τόν βοηθήση, γιά νά σώση τήν ψυχή του, κι ἄν σάν ἄνθρωπος ἔχη ἐπάνω του κάτι πού εἶναι ἐμπόδιο γιά τήν ψυχική του σωτηρία, νά του τό ἀφαιρέση μέ ὅποιο τρόπο γνωρίζει ἐκείνη.
Πολλά χρόνια συνέχιζε νά λέη αὐτή τήν προσευχή καί ἕνα πρωί, μετά τήν πανηγυρική ἱερή Ἀκολουθία καί τή θεία Λειτουργία, στήν μνήμη τοῦ μαρτυρίου τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς (26 Ἰουλίου) αἰσθάνθηκε λίγο μία μικρή ἐνόχληση στό λαρύγγι του, κι ἀπό τήν ἐνόχληση αὐτή λίγο λίγο ἄρχισε ἡ φωνή του νά γίνεται βραχνή.

Ἀπό τότε ἔκανε πολλές προσπάθειες, γιά νά καθαρίση τή φωνή του, ἀλλά βελτίωση καί θεραπεία δέν ὑπῆρχε, ἀπεναντίας ὅσο πήγαινε καί χειροτέρευε ἡ βραχνάδα στή φωνή του.
Ἐπειδή ἦταν καλός μουσικός καί περίφημος ψάλτης λυπήθηκε ὁ ἴδιος κι ὅλοι οἱ ἀδελφοί τῆς Μονῆς αὐτῆς, ἀλλά καί ὅλοι οἱ πατέρες πού τόν γνώριζαν σ' ὁλόκληρο τό Ἅγιον Ὄρος.

Ἔκαναν ὅλοι θερμή προσευχή στό Θεό, γιά τήν θεραπεία τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Συνεσίου, ὁπόταν μετά ἀπό ἱκανό διάστημα, φανερώθηκε στόν ὕπνο τοῦ ἡγουμένου τῆς Μονῆς ἡ ἁγία Παρασκευή καί τοῦ εἶπε: 

«Γιατί, πάτερ, ἐνοχλεῖτε τόν Κύριο,

Από τη στιγμή που γεννήθηκες, έκανες κάτι να δοξαστεί το όνομα του Θεού;

 

Αδελφέ μου, ήθελα να σε ρωτήσω: 

Από την ημέρα που γεννήθηκες ως αυτή τη στιγμή που ακούς αυτά τα λόγια, έχεις κάνει κάτι να δοξαστεί ο Θεός; Ή έκανες κάτι, να δοξαστείς εσύ ο ίδιος;
Λέει ο Κύριος: τους δοξάζοντάς με αντιδοξάσω (Α’ Βασ. 2,30). Θα δοξάσω εκείνους που με δοξάζουν. Δηλ. εκείνοι που εργάζονται να δοξαστεί το όνομά Μου, εν τη γενεά ταύτη τη μοιχαλίδι και αμαρτωλώ.

Από τη στιγμή που γεννήθηκες, έκανε κάτι να δοξαστεί το όνομα του Θεού;
Αν δεν το έκανες, κάνε το από σήμερα αδελφέ μου, για να σε δοξάσει και σένα ο Θεός και εμέ, όταν θα μας δικάσει και θα μας στήσει εκ δεξιών Του και θα μας πει: «ευ δούλε αγαθέ είσελθε εις την χαράν του Κυρίου σου».

Είναι μεγάλο πράγμα αδελφοί μου να εργαζόμεθα προς δόξαν Θεού.
Όχι προς δόξαν δική μας.

Όλοι οι άνθρωποι σήμερα εργάζονται, για να δοξαστούν οι ίδιοι.
Ο ένας παρουσιάζει τα πτυχία του...
Ο άλλος παρουσιάζει τας θέσεις του...
Ο άλλος παρουσιάζει τα κατορθώματά του...
Ο άλλος παρουσιάζει τα πλούτη του...
Ο άλλος παρουσιάζει την εξυπνάδα του...
Ο άλλος παρουσιάζει τη δύναμή του...
Ο άλλος παρουσιάζει την ομορφιά του... κ.ο.κ.
Δεν παρουσιάζουμε τίποτε να δοξαστεί ο Θεός, να δοξαστούμε εμείς, το εγώ, ο άνθρωπος ο αμαρτωλός.
Το σκουλήκι, το μυρμήγκι, θέλει να υψώνει τη κεφαλήν του πάνω από τον Θεόν...

π.Σάββας Αχιλλέως

Στήν πνευματική ζωή ὁ πρῶτος ἀπ' ὅλους καί ὁ πιό ἐπικίνδυνος εἶναι ὁ σκόπελος τῆς κενοδοξίας

   Στὴν πνευματικὴ ζωὴ ὁ πρῶτος ἀπὸ ὅλους καὶ ὁ πιὸ ἐπικίνδυνος εἶναι ὁ σκόπελος τῆς κενοδοξίας, σκόπελος περισσότερο ἐπικίνδυνος καὶ φοβερότερος ἀπὸ τὶς Σειρῆνες, τὰ γνωστὰ τέρατα ποὺ ἔπλασαν μὲ τὴ φαντασία τους οἱ ἀρχαῖοι μυθοπλάστες ποιητές.
   Γιατὶ τὸν σκόπελο αὐτὸ κατόρθωσαν νὰ τὸν προσπεράσουν ἀβλαβεῖς πολλοὶ ἀπὸ κείνους ποὺ διέπλευσαν τὸ νησὶ τῶν Σειρήνων· ἡ κενοδοξία ὅμως εἶναι γιὰ μένα τόσο ἐπικίνδυνη, ὥστε ἀκόμη καὶ τώρα, ποὺ καμιὰ ἀνάγκη δὲν μὲ ὁδηγεῖ πρὸς αὐτὸ τὸ βάραθρο, νὰ μὴ μπορῶ νὰ εἶμαι ἀθῶος ἀπ᾿ αὐτὸ τὸ κακό.
   Ὁ πόθος τῆς τιμῆς καὶ τῆς δόξας, αὐτὴ πρὸ παντὸς ἡ κακία περισσότερο ἀπὸ ὅλες καταστρέφει καὶ ἀπογυμνώνει τὴν ἀνθρώπινη ψυχή.

 Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

(Περὶ Ἱερωσύνης, λόγος Γ', 9, ΕΠΕ 28, σελ. 134- 136 – PG 48, 646).

πηγή

Λόγος περί κενοδοξίας

  "Ο κενόδοξος δείχνει ότι είναι πιστός, ενώ είναι ειδωλολάτρης. Φαινομενικά μέν σέβεται τον Θεόν, αλλά στην πραγματικότητα επιζητεί να αρέση στους ανθρώπους και όχι στον Θεόν. 

 Κενόδοξος είναι κάθε επιδεικτικός άνθρωπος. Του κενοδόξου η νηστεία είναι χωρίς μισθό και η προσευχή άκαιρη και άστοχη. Διότι και τα δύο τα κάνει για τον ανθρώπινο έπαινο. Ο κενόδοξος ασκητής είναι διπλά αδικημένος, αφού και το σώμα του το τυραννεί, και μισθό δεν παίρνει."

Αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου, Λόγος περί κενοδοξίας

"Μην επαινείτε ο ένας τον άλλον."

Μόνο μια φορά στη ζωή του ο Γέροντας Ιωσήφ δεν σηκώθηκε για την αγρυπνία.
Μια φορά ο πατήρ Ανανίας του είπε:
– Γέροντα, υπάρχει σε όλο το Άγιον Όρος, ή κάπου αλλού, κάποιος που να προσηλώνεται με τόση προσοχή και σοβαρότητα στον ησυχασμό, τόσο στη θεωρία όσο και στην πράξη; Δεν νομίζω να υπάρχει.
Είσαι μοναδικός!

Αμέσως σκανδαλίστηκε αρεσκόμενος απ’ αυτό το κομπλιμέντο ο Γέροντας, και το πρόσωπό του πάγωσε από έκπληξη. Αλλά σ’ ένα λεπτό συνήλθε και αναφώνησε:
«Φύγε από μένα, Σατανά!» και χτυπώντας τον εαυτό του στον γοφό με όλη του τη δύναμη, ξαναείπε: «Ελέησόν με, Κύριέ μου!».

Ως επιτίμιο, την ερχόμενη νύχτα ο Κύριος του έστειλε τόσο μεγάλο νυσταγμό, που ο Γέροντας κοιμήθηκε όλη τη νύχτα μέχρι το πρωί κι έχασε την αγρυπνία του. Για ν’ αναπληρώσει τον μοναχικό κανόνα του, τον οποίο συνήθιζε να κάνει τη νύχτα, τον έκανε στη διάρκεια της ημέρα, αντί της δουλειάς.

Ύστερα, όταν κατάλαβε στην πράξη πόσο εύκολο είναι ν’ αποδεχθεί κανείς τους λογισμούς κενοδοξίας και πόσο μεγάλη είναι η ζημιά, έγραψε σε κάποιον:
«Να προσέχεις..... Μην επαινείτε ο ένας τον άλλον, όταν είναι παρών ο άλλος, τον οποίο επαινείτε, γιατί εάν οι έπαινοι κάνουν ζημιά στους τέλειους, ακόμη πιο πολύ θα βλάψουν εσάς, τους αδύνατους».

Όσιος Ιωσήφ Ησυχαστής

Εσύ πού εἶσαι πηλός, γιατί κενοδοξεῖς;

Κάποιος ρώτησε ἕναν Γέροντα:
«Τί νά κάνω πού ἡ κενοδοξία μου μέ θλίβει;»
Καί τοῦ ἀπαντᾶ ὁ Γέροντας:
«Καλά κάνεις, μιά καί σύ ἔκανες τόν οὐρανό καί τή γῆ».
Καί ἀπ᾿ αὐτό κατανύχτηκε ὁ ἀδελφός καί ἔβαλε μετάνοια λέγοντας: «Συγχώρεσέ με, γιατί τίποτε τέτοιο δέν ἔκανα».
Καί τοῦ εἶπε ὁ Γέροντας:
«Ἄν αὐτός πού τά ἐδημιούργησε αὐτά, ήρθε μέσα σέ ταπεινοφροσύνη, ἐσύ πού εἶσαι πηλός, γιατί κενοδοξεῖς; Ποιό είναι, λοιπόν, τό ἔργο σου, δυστυχισμένε;»

Το Μέγα Γεροντικό

Τόμος ΙΕ' Κεφάλαιο Ιστ' σελ. 169

Θα καταστρεφόμουν από την κενοδοξία!

Ένα χιουμοριστικό -και πολύ διδακτικό- απόσπασμα του Μητρ. Λεμεσού Αθανασίου

  Ο καλός Θεός, και να θέλει να μας δώσει χάρισμα, από αγάπη δεν μας το δίνει γιατί θα καταστραφούμε.
Εσκεφτήκατε να κάναμε θαύματα;; Εσκεφτήκατε να έκανα εγώ θαύματα,
ας πούμε, και να με λάτρευε ο κόσμος και να τους έκανα όλους καλά κλπ;
Θα καταστρεφόμουν από την κενοδοξία!

  Αφού ευχαριστώ τον Θεό που είμαι χοντρός! Λέω, ευτυχώς! δεν θέλω να αδυνατίσω!Διότι φαντάζεστε να ήμουν σκελετομένος και να λέγατε:
«Κοίταξε τι άγιος άνθρωπος είναι τούτος! Πετσί και κόκκαλο! Δεν έμεινε τίποτα πάνω του από την άσκηση.., τη νηστεία.., την αγρυπνία..»
Κι εγώ θα έλεγα:«Ωωω βλέπεις πως με ευλαβούνται! πως με αγαπούν!Βλέπουν πόσο άγιος άνθρωπος είμαι!Αφού δεν έχω τίποτα πάνω μου, δεν μου έμεινε τίποτα!»
Ενώ τώρα θα λένε:
   «Τούτος ο χοντρός μπορεί να είναι άγιος; Ήρευτε άνθρωπο "άγιο"! Να δούμε πόσα θα'φαγε σήμερα..!»Ταπεινωνούμαστε τουλάχιστον!
 Καλύτερα να'μαστε χοντροί-έτσι λέω κι εγώ σε κάτι χοντρούς συνάδελφους, λέω τουλάχιστον γλυτώσαμε από την υπερηφάνεια!
Εγώ τουλάχιστον θα είχα μεγάλη υπερηφάνεια αν ήμουν αδύνατος.
Κι έτσι οσιακή μορφή.. και οσιακή φυσιογνωμία... Θα ήμουν υπερήφανος.
Γιατί θα μου έλεγε κάποιος:
«Κοίταξε ο πάτερ πόσο άγιος άνθρωπος είναι από την προσευχή και την άσκηση!»
Ενώ τώρα κάνεις δεν πιστεύει τίποτα! Τουλάχιστον έτσι, από αυτής της απόψεως, είμαι εξασφαλισμένος!
Καλύτερα χοντροί και ήσυχοι πάρα ασκητικοί και να' χουμε λογισμούς μετά ότι είμαστε άγιοι..

π. Αθανάσιος Μητρ. Λεμεσού

https://youtu.be/965MeY6a6ZQ

πηγή

Ἡ ὑπερβολή ὡς στοιχεῖο ναρκισσισμοῦ καί αὐτοπροβολῆς στήν ποιμαντική μας διακονία

   Ἡ ποιμαντική μας διακονία εἶναι ἀναμφίβολα μιὰ ἐπίπονη ἄσκηση. Ἄσκηση στὸ νὰ κατορθώσει ὁ καθένας μας νὰ διατηρήσει τὴν ἰσορροπία του καὶ τὸ ἱερατικό του ἦθος. Γιατὶ δὲν παύει κι ὁ ποιμένας νὰ εἶναι ἄνθρωπος μὲ ἀδυναμίες καὶ ἐσωτερικὲς συγκρούσεις, ποὺ τὸν καθιστοῦν εὐάλωτο σὲ κάθε εἴδους πειρασμό. Κι ἀλλοίμονο σὲ κείνους ποὺ μὲ «ἀγγελισμὸ» καὶ φανερὴ ἐγωπάθεια ἀποποιοῦνται τὰ παραπάνω ἤ καὶ τὰ θεωροῦν φαιδρά. Τότε εἶναι φανερὸ ὅτι ὑποκρίνονται μὲ φαρισαϊκὴ δεινότητα καὶ ἠθοποιητικὴ μέθοδο. Γι᾿ αὐτὸ καὶ ἀφήνουν ἀπὸ τὶς λεγόμενες θυρίδες τῆς ψυχῆς, κατὰ τὴ νηπτικὴ διδασκαλία, νὰ εἰσοδεύει ἡ φιλαυτία καὶ ἡ κενοδοξία, ποὺ στὴ συνέχεια, ἀφοῦ ἁπλωθεῖ μέσα τους, τότε προσβάλλει τὰ ὑγιῆ κύτταρα τοῦ ψυχισμοῦ, δημιουργώντας ἐπικίνδυνες ψυχικές ἰώσεις, κάποτε ἀθεράπευτες.

  Μιὰ ἀπὸ τὶς πιὸ ἐπικίνδυνες καὶ ἰοβόλες προσβολὲς ποὺ ἀντιμετωπίζει στὴ διάρκεια τῆς ἱερατικῆς του διαδρομῆς ὁ κάθε ποιμένας, εἶναι καὶ τὸ στοιχεῖο τῆς ὑπερβολῆς. Καὶ ὑπερβολὴ εἶναι πάντα τὸ παραπανίσιο, ποὺ γίνεται ἤ λέγεται πρὸς ἐντυπωσιασμόν. Μὲ λίγα λόγια εἶναι αὐτὸ ποὺ ξεφεύγει ἀπὸ τὰ ὅριά μας καὶ στέκει στὸ ἕνα ἤ στὸ ἄλλο ἄκρο. Γιατὶ ἀπὸ τοὺς πατέρες μας διδαχτήκαμε τὴ μεσότητα, ποὺ ἰσορροπεῖ τὰ πάντα μέσα μας καὶ χαρίζει στὴν ψυχὴ τὴν εἰρήνη καὶ τὴν εὐλογία τοῦ Θεοῦ.

   Ὅμως στὰ χρόνια μας παρατηροῦμε νὰ αὐξάνεται αὐτὸ τὸ πάθος, τὸ νὰ διογκώνουμε τὰ πάντα, ὄχι γιὰ ἄλλο λόγο, παρὰ μονάχα γιὰ νὰ μποροῦμε νὰ ἐντυπωσιάζουμε. Ἔτσι

Το μυρμήγκι περιμένει να γίνη το σιτάρι, και η κενοδοξία να συναχθή ο πνευματικός πλούτος...

Αγίου Ιωάννου Σιναϊτου

  Η κενοδοξία είναι ως προς μέν την μορφή, μεταβολή της φυσικής τάξεως και διαστροφή των καλών ηθών και παρατήρησις παντός αξιομέμπτου πράγματος. Ως προς δε την ποιότητα, σκορπισμός των καμάτων,απώλεια των ιδρώτων,δόλιος κλέπτης του θησαυρού, απόγονος της απιστίας,πρόδρομος της υπερηφανείας, ναυάγιο μέσα στο λιμάνι,μυρμήγκι στο αλώνι,πού είναι μέν μικρό, αλλά απειλεί να κλέψη αθόρυβα όλον τον καρπό και τον κόπο του γεωργού.

 Το μυρμήγκι περιμένει να γίνη το σιτάρι, και η κενοδοξία να συναχθή ο πνευματικός πλούτος. Και το μέν μυρμήγκι τρέχει για να κλέψη η δε κενοδοξία χαίρεται γιατί θα διασκορπίση. Το πνεύμα της απογνώσεως χαίρεται, όταν βλέπη να πληθύνεται η κακία, ενώ το πνεύμα της κενοδοξίας χαίρεται, όταν βλέπη να πληθύνεται η αρετή. Είσοδος για το πρώτο είναι τα πλήθη των τραυμάτων, ενώ για το δεύτερο ο πλούτος των καμάτων.

πηγή

Σημασία έχει τι λέει ο Θεός. Ο Θεός βλέπει τον κόπο και τον μόχθο σου.

 Γέροντος Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτου

 Δεν υπάρχει δηλητήριο χειρότερο από το δηλητήριο της ασπίδος και του βασιλίσκου, και δεν υπάρχει μεγαλύτερη κακία από την φιλαυτία. Αυτή σε καταστρέφει, σε εξαχρειώνει, σε διαλύει, σε σκοτώνει και σε πετάει μακριά από τον Θεόν.
 Φιλαυτία σημαίνει, το κριτήριο να είμαι πάντα εγώ. Εγώ έτσι νομίζω, εγώ έτσι νοιώθω· να σας πω πως το νοιώθω, πως το καταλαβαίνω, τι θα με αναπαύση; Δηλαδή, τα πάντα τα βλέπω εν σχέσει με το δικό μου κριτήριο, με τις δικές μου γνώμες και επιθυμίες. Και επειδή κανείς δεν αναγνωρίζει την φιλαυτία του, γι’ αυτό, λέγει ο άγιος, ας σας πω τουλάχιστον και τούτο, μήπως και το καταλάβετε: Η φιλαυτία είναι δηλητήριο, χειρότερο και από το δηλητήριο της ασπίδος και του βασιλίσκου.
 Από την φιλαυτία αποκτάς καρπούς, που είναι σαν τα νόθα παιδιά τα οποία τα απορρίπτουν οι μητέρες τους, τα πετούν και δεν τα θέλουν, ή πηγαίνουν στα δικαστήρια, μήπως κάποιος τα υιοθετήση, και τα καημένα γυρίζουν από εδώ και από εκεί. Τα δικά σου νόθα παιδιά γυρίζουν όλον τον κόσμο και μεταδίδουν τις πληγές σου. Και αυτά είναι: έπαινοι εν καρδία, το να αναγνωρίζης τον εαυτό σου, ή το να θέλης να σε επαινούν. Αυτά είναι η καταδίκη σου, και έτσι αποδεικνύεις ότι είσαι δυστυχής και ότι ως δυστυχής θα πεθάνης.
Παρόμοια με την φιλαυτία είναι και η αυταρέσκεια που σημαίνει: ότι κάνω, θέλω να το κάνω τέλειο, για να μου το αναγνωρίζουν. Όταν μου πουν, αυτό δεν το κάνεις σωστά, τότε διαφωνώ. Θέλω να είμαι πλήρης: να έχω χαρίσματα, να είμαι καλά στην υγεία μου, να με καταλαβαίνουν. Αυτά είναι τα πετώμενα παιδιά μας, που αποκαλύπτουν ότι είμαστε δηλητηριασμένοι.

Υπάρχουν όμως και άλλα.
Η πορνεία και η κενοδοξία. Ποια είναι η πορνεία των μοναχών; Το να αγαπούν όσα εγκατέλειψαν, και κενοδοξία είναι η ελαφρότητα, το να επιδιώκουμε πράγματα που δεν έχουν καμία αξία. Λέγω σε κάποιον: Το χειροτέχνημα που έκανες, θα μπορούσε να γίνη καλύτερο. Και λέγει μέσα του ο αδελφός: Αντί να μου πη μπράβο, που κουράσθηκα τρεις μήνες για να το κάνω, μου λέει ότι θα μπορούσε να γίνη καλύτερο; Η αντίδρασις του αδελφού κρύβει ελαφρότητα. Διότι, τι σημασία έχει τι θα σου πη ο Γέροντας; Σημασία έχει τι λέει ο Θεός. Ο Θεός βλέπει τον κόπο και τον μόχθο σου. Εάν δεν έκανες το χειροτέχνημα καλό γιατί δεν πρόσεξες, τότε διέπραξες πλημμέλημα, αμάρτησες. Εάν όμως το έκανες με όλη σου την καρδιά και με όλο σου τον κόπο και με όλο σου το ενδιαφέρον, αλλά δεν άρεσε στον άλλον, το σημασία έχει αυτό; Εσύ πες: «Είη το όνομα Κυρίου ευλογημένον» (Ψαλμ. 112, 2).

Απόσπασμα από το βιβλίο: «Λόγος περί νήψεως – ερμηνεία στον άγιο Ησύχιο» – Αρχ. Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτου, Ίνδικτος, Γ’ έκδοση, 2007,

«Κράτα το νου σου στον Άδη και μην απελπίζεσαι».

 Σήμερα υπάρχουν λίγοι μόνο γέροντες πού γνωρίζουν τήν αγάπη του Κυρίου για μας καί γνωρίζουν τον αγώνα εναντίον των εχθρών και ότι οι εχθροί κατατροπώνονται μόνο με τήν κατά Χριστόν ταπείνωση.
Τόσο αγαπά ο Κύριος τον άνθρωπο, που του δίνει πλούσια τις δωρεές του Αγίου Πνεύματος. Μέχρις ότου, όμως, μάθει η ψυχή να διατηρεί τη χάρη, θα βασανίζεται για πολύ.

Τον πρώτο καιρό μετά τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος σκέφθηκα: Ο Κύριος μου συγχώρεσε τις αμαρτίες μου, το μαρτυρεί μέσα μου η χάρη. Τι μου χρειάζεται, λοιπόν, περισσότερο; 
Δεν πρέπει, όμως, να σκεφτόμαστε έτσι. Παρότι μας συγχωρούνται οι αμαρτίες, εν τούτοις πρέπει να τις θυμόμαστε σε όλη τη ζωή μας και να θλιβόμαστε γι΄ αυτές, για να διατηρούμε τη συντριβή της καρδιάς. Εγώ δεν το γνώριζα αυτό και έπαυσα να έχω συντριβή και υπέφερα πολλά από τους δαίμονες. Και απορούσα, τι συμβαίνει με μένα. Η ψυχή μου γνωρίζει τον Κύριο και την αγάπη Του· τότε πώς μου έρχονται κακοί λογισμοί; Αλλά ο Κύριος με σπλαγχνίστηκε και με δίδαξε ο Ίδιος πώς πρέπει να ταπεινώνομαι: «Κράτα το νου σου στον Άδη και μην απελπίζεσαι».
Με τον τρόπο αυτό νικώνται οι εχθροί. Όταν, όμως, ο νους μου λησμονεί το πυρ του άδη, τότε οι λογισμοί αποκτούν και πάλι δύναμη.

 Όποιος έχασε τη χάρη, όπως εγώ, αυτός ας πολεμά με γενναιότητα τους δαίμονες. Γνώριζε πώς εσύ ο ίδιος είσαι ο ένοχος: έπεσες στην υπερηφάνεια και τη ματαιοδοξία. Όμως, ο πολυέλεος Κύριος σε αφήνεις να μάθεις τι σημαίνει να ζεις με το Άγιο Πνεύμα και τι σημαίνει να βρίσκεσαι σε πόλεμο με τους δαίμονες. Έτσι, η ψυχή βλέπει εκ πείρας πόσο ολέθρια είναι η υπερηφάνεια και αποφεύγει τη ματαιοδοξία και τους ανθρώπινους επαίνους και διώχνει τους υπερήφανους λογισμούς. Τότε η ψυχή αρχίζει να γίνεται καλά και μαθαίνει να διατηρεί τη χάρη. Πώς θα καταλάβεις αν η ψυχή είναι υγιής ή άρρωστη; Η άρρωστη ψυχή είναι υπεροπτική, ενώ η υγιής ψυχή αγαπά την ταπείνωση, όπως τη δίδαξε το Άγιο Πνεύμα, και όσο δεν γνωρίζει ακόμη αυτή τη Θεία ταπείνωση πρέπει να θεωρεί τον εαυτό της χειρότερο απ΄ όλους.

Τη γενναιοδωρία σου ποτέ μην την δείχνεις στον κενόδοξο. (Άγιος Ιγνάτιος Μπριαντσανίνωφ)

«Ο κενόδοξος όσο σκυφτός είναι στους ανωτέρους τόσο θρασύς και απάνθρωπος γίνεται προς τους κατωτέρους
Υπάρχει προσκύνηση αγία που γίνεται από ταπείνωση, από σεβασμό προς τον πλησίον, από σεβασμό προς την εικόνα του Θεού, από σεβασμό προς τον αδελφό του Χριστού.
Και υπάρχει προσκύνηση ψυχοκτόνα, προσκύνηση υστερόβουλη, προσκύνηση ανθρωπάρεσκη και συνάμα μισάνθρωπη, προσκύνηση θεομίσητη.
Είναι η προσκύνηση που ζήτησε ο σατανάς από τον Θεάνθρωπο με αντάλλαγμα όλα τα βασίλεια του κόσμου και τη λαμπρότητά τους.

Προσεκτικά παρατήρησε όσους σε προσκυνούν. Το κάνουν άραγε από σεβασμό προς τον άνθρωπο; Το κάνουν από αγάπη και ταπείνωση;
Ή μήπως η προσκύνησή τους αφενός ικανοποιεί τη δική μας υπερηφάνεια και αφετέρου αποβλέπει στο δικό τους πρόσκαιρο συμφέρον;
Μεγάλε της γης! Προσεκτικά παρατήρησε και συνετά συλλογίσου. Μπροστά σου σέρνονται η υποκρισία, το ψέμα, η κενοδοξία.
Αυτοί που σε προσκυνούν, όταν πετύχουν τον σκοπό τους θα σε χλευάσουν και με την πρώτη ευκαιρία θα σε προδώσουν.

ΤΗ ΓΕΝΝΑΙΟΔΩΡΙΑ ΣΟΥ ΠΟΤΕ ΜΗΝ ΤΗΝ ΔΕΙΧΝΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΕΝΟΔΟΞΟ!
Ο ΚΕΝΟΔΟΞΟΣ ΟΣΟ ΣΚΥΦΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΝΩΤΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΤΟΣΟ ΘΡΑΣΥΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟΥ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥΣ ΤΟΥ.

Πώς θα καταλάβεις τον κενόδοξο;
Από την ιδιαίτερη ικανότητα και επίδοσή του στην κολακεία, την ιδιοτελή προθυμία του για εξυπηρετικότητα, το ψέμα και γενικά τη φαυλότητα και τη χαμέρπεια.
Οι επιπόλαιοι κριτές συχνά θεωρούν ταπεινό έναν υποκριτή και τιποτένιο που επιδιώκει να αρέσει στους ανθρώπους. Αυτός όμως στην πραγματικότητα δεν είναι παρά μια άβυσσος κενοδοξίας.
Απεναντίας υπερήφανο θεωρούν εκείνον που δεν αποζητά επαίνους ή αναγνώριση από τους ανθρώπους και γι΄ αυτό δεν σέρνεται δουλικά μπροστά τους. Αυτός είναι αληθινός υπηρέτης του Θεού.

Έχοντας γνωρίσει τη θεϊκή δόξα που αποκαλύπτεται μόνο στους ταπεινούς, οσφράνθηκε τη δυσοσμία της ανθρώπινης δόξας κι έφυγε μακριά της.
Την ψυχή που πετά ψηλά, την ψυχή που ελπίζει στα ουράνια, την ψυχή που περιφρονεί τα φθαρτά αγαθά του κόσμου, την ψυχή που δεν γνωρίζει τη φτηνή δουλοπρέπεια και τη χαμέρπεια των ανθρώπων εσφαλμένα την αποκαλούμε υπερήφανη επειδή δεν ικανοποιεί τις απαιτήσεις των παθών μας…
Αυτό που θεωρείς υπερηφάνεια δεν είναι παρά η αγία ταπείνωση.
Η ταπείνωση είναι ευαγγελική διαδασκαλία και αρετή, είναι το μυστικό ένδυμα και η μυστική δύναμη του Χριστού.
Ντυμένος την ταπείνωση ήρθε ανάμεσά μας ο Θεός.
Όποιος από τους ανθρώπους ντυθεί την ταπείνωση γίνεται όμοιος με τον Θεό!».

Αποσπάσματα από το βιβλίο: ΑΣΚΗΤΙΚΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ Β΄, σελ. 382-4

Αγίου Ιγνατίου Μπριαντσανίνωφ

πηγή

Ο Όσιος Ισάακιος ο Έγκλειστος και η μεγάλη πειρασμική δοκιμασία του.

ΟΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚΙΟΣ Ο ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΣ ΤΩΝ ΣΠΗΛΑΙΩΝ

Δεν είναι δυνατό ν' αποφύγει ο άνθρωπος τους πειρασμούς. Εάν ο πονηρός τόλμησε να πειράξει στην έρημο τον ίδιο τον Κύριο, πολύ περισσότερο τους δούλους Του. Αυτό όμως γίνεται κατά παραχώρηση Θεού. Γιατί όπως το χρυσάφι δοκιμάζεται μέσα στη φωτιά και καθαρίζεται και λαμπικάρετε και αστράφτει, έτσι και ο πιστός άνθρωπος, που δοκιμάζεται μέσα στη φωτιά των πειρασμών, θα λάμψη τελικά σαν τον ήλιο μπροστά στο Θεό με τα καλά του έργα, ενώ ο εχθρός που σπέρνει τους πειρασμούς θα παραδοθεί στο αιώνιο πυρ.
Μια μεγάλη πειρασμική δοκιμασία πέρασε και ο όσιος πατέρας μας Ισαάκιος ο έγκλειστος. 

Ο όσιος Ισαάκιος, που το κοσμικό του επώνυμο ήταν Τοροπτσάνιν, ασκούσε το εμπόριο και είχε αποκτήσει πολλά πλούτη. 

Κάποτε όμως η αγαθή του διάνοια σκέφτηκε ότι «πάντα ματαιότης τα ανθρώπινα, όσα ουχ υπάρχει μετά θάνατον ου παραμένει ο πλούτος, ου συνοδεύει η δόξα...». Μοίρασε τότε όλη την περιουσία του στους φτωχούς και ήρθε στο σπήλαιο του οσίου Αντωνίου, ποθώντας ν' αφιερωθεί στον Κύριο.

  Ο όσιος Αντώνιος, αφού δοκίμασε την αγάπη του στο Θεό και το ζήλο του για το μοναχικό βίο, τον κούρεψε μοναχό. Από τότε ο ιερός Ισαάκιος, φλεγόμενος από θείο έρωτα, άρχισε μια σκληρή ασκητική ζωή. Με την ευλογία του οσίου Αντωνίου κλείστηκε στο βάθος του σπηλαίου, στο πιο σκοτεινό και ανάερο κελί. Ήταν υγρό, αποπνικτικό και τόσο στενό, που έμοιαζε μάλλον με φρικώδη υπόγειο τάφο παρά με μοναχικό κελί. 

Θέλοντας επίσης να ταλαιπωρήσει και ν' ασκήσει το σώμα του, έβγαλε το τρίχινο πουκάμισο που φορούσαν όλοι οι αδελφοί. Ζήτησε να του αγοράσουν μια κατσίκα. Όταν του την έφεραν, την έγδαρε και φόρεσε το τομάρι της, έτσι όπως ήταν, νωπό και ακατέργαστο, και τ' άφησε να στεγνώσει πάνω στο σώμα του! Μ' αυτό το «ένδυμα» κλείστηκε ο όσιος μέσα στην κατασκότεινη υπόγεια τρύπα του, έχτισε την είσοδο της και παραδόθηκε στα χέρια του Θεού. 

 Προσευχόταν αδιάλειπτα στον Κύριο με δάκρυα, χωρίς να γνωρίζει πότε ήταν νύχτα και πότε μέρα. Στρώμα δεν είχε και ποτέ δεν ξάπλωνε για ύπνο. Κοιμόταν ελάχιστα, καθισμένος σ' ένα κούτσουρο. Έτρωγε μόνο μέρα παρά μέρα λίγο πρόσφορο, κι έπινε λίγο νερό που του έφερνε ο ίδιος ο όσιος Αντώνιος, ο μόνος που άλλαζε μαζί του μερικές κουβέντες. Την τροφή του την έδινε από μια μικρή θυρίδα, απ' όπου μόλις χωρούσε να περάσει το χέρι. 

Ο όσιος Ισαάκιος πέρασε επτά χρόνια σ' αυτή τη σκληρή άσκηση. Αλίμονο όμως! Η καρδιά του δεν έμεινε εντελώς καθαρή από την κενοδοξία. Κάποια ίχνη του δαιμονικού αυτού πάθους μόλυναν τη συνείδησή του. Κι έτσι τον βρήκε μεγάλη συμφορά. Κάποια νύχτα, όταν ο μακάριος έκανε τις συνηθισμένες του μετάνοιες κι έλεγε τους ψαλμούς του μεσονυκτικού, ένιωσε μεγάλη κόπωση και αισθάνθηκε να τον εγκαταλείπουν οι δυνάμεις του. Έσβησε το κερί και κάθισε. Και να! Έξαφνα το σκοτάδι του κελιού διαλύθηκε. Έλαμψε «φως μέγα»! Τι φως ήταν εκείνο! Δυνατό κι εκτυφλωτικό σαν του ήλιου! Ο όσιος αναγκάστηκε να κλείσει τα μάτια του, ανίκανος να κοιτάξει ελεύθερα. Την ίδια στιγμή εμφανίστηκαν δυο πανέμορφοι νέοι με λαμπερά πρόσωπα. 

— Ισαάκιε, είπαν στον όσιο, είμαστε άγγελοι και ήρθαμε να σου αναγγείλουμε πως, να! έρχεται σε σένα ο Χριστός μαζί με τους άλλους αγγέλους τ' ουρανού. 

Ταλαίπωρε άνθρωπε του Θεού! Που να ήξερες ότι είχες μπροστά σου δαίμονες, που ήρθαν για να σε πλανήσουν! Ξέχασες ότι ο σατανάς μπορεί να «μετασχηματίζεται εις άγγελον φωτός» και «οι διάκονοι αυτού ως διάκονοι δικαιοσύνης»!... 

  Σήκωσε λοιπόν ο όσιος τα μάτια του με δυσκολία, και Τι βλέπει! Πλήθος δαιμόνων, που εκείνος τους πέρασε για αγγέλους, με πρόσωπα αστραφτερά, κι ανάμεσα τους κάποιον που έλαμπε περισσότερο από τους άλλους, εκπέμποντας φωτεινές ακτίνες.

 - Ισαάκιε! πρόσταξαν οι δαίμονες. Να ο Χριστός! Πέσε να τον προσκύνησης!

Εμείς βλέπομε τους ανθρώπους μόνο αμαρτάνοντας,δεν τους βλέπουμε όμως μετανοούντας.

 

 Σε κάθε ψυχή ανάβει η σπίθα της θείας αγάπης, σε κάθε ψυχή μπορείς να βρεις το καλό και το αγαθό, αλλά εμείς έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στους άλλους μόνο ελαττώματα.
Αυτό συμβαίνει γιατί δεν προσέχουμε τον εαυτό μας. Αν παρατηρήσουμε προσεκτικά τον εαυτό μας, την εσωτερική μας ζωή, τότε ποτέ δεν θα προσέχουμε τις ξένες αμαρτίες. 

Οι υπόνοιες για τους άλλους δεν είναι χριστιανικό ιδίωμα. Γι’ αυτό μη εξοικειώνεστε μ’ αυτές. Η κατάκριση προσέρχεται βασικά από την υπερηφάνεια. Τον εαυτό σας να κοιτάτε περισσότερο και για τον εαυτό σας να διαβάζετε πνευματικά βιβλία και όλα να τα εφαρμόζετε στον εαυτό σας. Τον εαυτό σας να διορθώνετε πριν απ’ όλα. Εκείνος που κρίνει τους άλλους ποτέ δεν θα είναι ταπεινός και σε τέτοιον άνθρωπο δεν δίνεται η προσευχή του Ιησού.

 Η προσευχή είναι δώρο του Θεού και δίνεται για την ενάρετη ζωή. Εμείς βλέπομε τους ανθρώπους μόνο αμαρτάνοντας, δεν τους βλέπουμε όμως μετανοούντας. Χάριν της μετάνοιάς τους ο Κύριος από παλιά έχει ήδη συγχωρέσει τις αμαρτίες τους, αλλά οι άνθρωποι τους τιμωρούν με την κατάκρισή τους. Ποτέ μην κάθεσθε στον θρόνο της Κρίσεως και μην προσβάλλετε τον Κύριο. Να θεωρείτε τον εαυτό σας χειρότερο όλων.

Η αμέλεια, ο ακοίμητος κίνδυνος του πιστού

Σε σχετικές ερωτήσεις μας, απαντούσε ότι η αμέλεια είναι η κύρια αιτία της αποτυχίας του ανθρώπου στον πνευματικό σκοπό του. 

Τον ρώτησα κάποτε πως οι Πατέρες προβάλλουν ως αφορμή την κενοδοξία; Και απάντησε «ναι και αυτή μας επιβουλεύεται, αλλά όχι όλους παρά μόνο όσους ξεγελάσει. και πάλι λίγους, γιατί η κενοδοξία φθείρει τους συγκεντρωμένους θησαυρούς, ενώ η αμέλεια δεν αφήνει να τους συνάξεις. 

Η αμέλεια μοιάζει με ανομβρία, που δεν αφήνει να φυτρώσει τίποτε. Η κενοδοξία βλάπτει όσους έχουν καρπό, όσους έχουν προχωρήσει, ενώ η αμέλεια ζημιώνει όλους.

Εμποδίζει αυτούς που θέλουν να ξεκινήσουν και σταματά αυτούς που προχώρησαν. Δεν επιτρέπει την μάθηση σε αυτούς που αγνοούν και εμποδίζει την επιστροφή σε αυτούς που πλανήθηκαν. Δεν αφήνει να σηκωθούν όσοι έπεσαν και γενικά είναι όλεθρος για όσους αιχμαλωτίζονται από αυτήν.

Με πρόφαση τις φυσικές ανάγκες και τον κόπο που προέρχεται από τον αγώνα, γίνεται η απατηλή πιστευτή και ως καλός αγωγός -η ακηδία- μας μεταφέρει και μας παραδίνει στην φιλαυτία, τον γενικότερο εχθρό. Μόνο η ανδρεία ψυχή, με βάση την πίστη και την ελπίδα προς τον Θεό, ανατρέπει αυτήν την επιβουλή. διαφορετικά, γλυτώνει δύσκολα όποιος έχει άγνοια από αυτά τα δίχτυα. Ταλαιπωρεί πολύ αυτούς που μένουν μόνοι και όσους αποφεύγουν την προγραμματισμένη ζωή, ενώ αδυνατεί να βλάψει τους υποτακτικούς και αυτούς που διακονούν.

Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού

Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΙΩΣΗΦ Ο ΗΣΥΧΑΣΤΗΣ - ΒΙΟΣ -ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ - «Η ΔΕΚΑΦΩΝΟΣ ΣΑΛΠΙΓΞ»

ΨΥΧΩΦΕΛΗ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΝΑ 1

πηγή

Άγιος Κασσιανός ο Ρωμαίος: περί των οχτώ λογισμών της κακίας

Άγιος Κασσιανός ο Ρωμαίος: Προς τον επίσκοπο Κάστορα, περί των οχτώ λογισμών της κακίας

1. ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΣΠρώτα θα κάνω λόγο για την εγκράτεια στα φαγητά, η οποία είναι αντίθετη της γαστριμαργίας, και για τον τρόπο των νηστειών και την ποσότητα των φαγητών. Και αυτά, όχι από τον εαυτό μου, αλλά καθώς παραλάβαμε από τους αγίους Πατέρες. Εκείνοι λοιπόν, δεν έχουν παραδώσει ένα κανόνα νηστείας, ούτε ένα τρόπο της διατροφής, ούτε το ίδιο μέτρο, γιατί δεν έχουν όλοι την ίδια δύναμη, είτε λόγω ηλικίας, είτε ασθένειας, είτε καλύτερης συνήθειας του σώματος. Έχουν όμως παραδώσει σε όλους ένα σκοπό, να αποφεύγομε την αφθονία και να αποστρεφόμαστε τον χορτασμό της κοιλιάς. Έχουν δει στην πράξη ότι είναι ωφελιμότερο και βοηθά στην καθαρότητα το να τρώει κανείς μία φορά την ημέρα από το να τρώει κάθε τρεις ή τέσσερις ή εφτά ημέρες. Γιατί λένε, εκείνος που επεκτείνεται υπέρμετρα στη νηστεία, υπέρμετρα κατόπιν τρώει. Και από αυτό, άλλοτε εξαιτίας της υπερβολής της αποχής από την τροφή ατονεί το σώμα και γίνεται πιο απρόθυμο για τις πνευματικές εργασίες, και άλλοτε όταν γεμίσει από το βάρος των τροφών προκαλεί αμέλεια και εξασθένηση της ψυχής. Και πάλι οι άγιοι Πατέρες δοκίμασαν και είδαν ότι δεν είναι για όλους κατάλληλη η διατροφή με χόρτα, ούτε με όσπρια, ούτε όλοι μπορούν να τρέφονται μόνο με ξερό ψωμί. Και άλλος, καθώς είπαν, ενώ τρώει δύο λίτρες ψωμί, πεινά ακόμη, ενώ άλλος τρώει μία λίτρα ή εξ ουγγιές και χορταίνει. Σε όλους λοιπόν, όπως είπα, ένα κανόνα εγκράτειας έχουν παραδώσει, το να μην ξεγελιούνται με τον χορτασμό της κοιλίας(1), ούτε να παρασύρονται από την ηδονή του λάρυγγα. Γιατί δεν είναι μόνο η διαφορά της ποιότητας των τροφών, αλλά και η ποσότητα που ανάβει τα πυρωμένα βέλη(2) της πορνείας. Γιατί με οποιαδήποτε τροφή όταν γεμίσει η κοιλιά, γεννά το σπόρο της διαφθοράς. Και πάλι δεν είναι μόνο η κραιπάλη του κρασιού που φέρνει μέθη στη διάνοια, αλλά και η αφθονία του νερού και κάθε τροφής η υπερβολική χρήση, τη ζαλίζει και φέρνει νύστα σ' αυτήν. Αιτία της καταστροφής των Σοδομιτών δεν ήταν η κραιπάλη του κρασιού και των διαφόρων φαγητών, αλλά η αφθονία του άρτου, κατά τον προφήτη(3).

Η ασθένεια του σώματος δεν είναι αντίθετη με την καθαρότητα της καρδιάς, όταν δώσομε στο σώμα εκείνα που απαιτεί η ασθένεια, όχι ό,τι θέλει η ηδονή. Τις τροφές τις χρησιμοποιούμε τόσο ώστε να ζήσομε, όχι για να σκλαβωθούμε στις ορμές της επιθυμίας. Η μετρημένη και μέσα σε λογικά όρια τροφή βοηθά στην υγεία του σώματος, δεν αφαιρεί την αγιότητα. Ακριβής κανόνας εγκράτειας, όπως παρέδωσαν οι Πατέρες, είναι να σταματούμε να τρώμε πριν χορτάσομε. Και ο Απόστολος που είπε: «Μη φροντίζετε για την σάρκα, πως να ικανοποιήσετε τις επιθυμίες της»(4), δεν εμπόδισε την αναγκαία κυβέρνηση της ζωής, αλλά απαγόρευσε την φιλήδονη φροντίδα.

Άλλωστε, για την τέλεια καθαρότητα της ψυχής, δεν αρκεί μόνο η εγκράτεια στα φαγητά, αν δεν συντρέχουν και οι υπόλοιπες αρετές. Λοιπόν, η ταπείνωση με την υπακοή και την καταπόνηση του σώματος, ωφελούν πολύ. Η αποχή από τη φιλαργυρία, όχι μόνον το να μην έχει κανείς χρήματα, αλλά και το να μην τα επιθυμεί, οδηγεί στην καθαρότητα της ψυχής. Η αποχή από την οργή, από την λύπη, από την κενοδοξία, από την υπερηφάνεια, όλα αυτά προξενούν τη γενική καθαρότητα της ψυχής. Τη μερική καθαρότητα της ψυχής, μέσω της σωφροσύνης, ιδιαίτερα κατορθώνουν η νηστεία και η εγκράτεια. Γιατί είναι αδύνατον εκείνος που έχει γεμάτη την κοιλιά του, να κάνει νοερό πόλεμο εναντίον του πνεύματος της πορνείας. Ώστε λοιπόν πρώτος αγώνας μας ας είναι να συγκρατούμε την κοιλιά μας και να υποδουλώνομε το σώμα. Όχι μόνο με νηστεία, αλλά και με αγρυπνία και κόπο και πνευματικά αναγνώσματα και με το να μαζεύομε την καρδιά μας πάνω στο φόβο της κολάσεως και στον πόθο της βασιλείας των Ουρανών.

2. ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΠΟΡΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΑΡΚΙΚΗΣ ΕΠΙΘΥΜΙΑΣ

Δεύτερος αγώνας που έχομε να κάνομε είναι εναντίον του πνεύματος της πορνείας και της σαρκικής επιθυμίας, η οποία επιθυμία αρχίζει από τη μικρή ηλικία να ενοχλεί τον άνθρωπο. Ο αγώνας αυτός είναι μεγάλος και δύσκολος και έχει δύο μέτωπα. Γιατί ενώ τα άλλα ελαττώματα κάνουν τη μάχη μόνο μέσα στη ψυχή, ο σαρκικός πόλεμος είναι διπλός, και στη ψυχή και στο σώμα. Και γι' αυτό πρέπει να αναλάβομε διπλό πόλεμο. Γιατί δεν είναι αρκετή η σωματική νηστεία

"Ο κενόδοξος όσο σκυφτός είναι στους ανωτέρους τόσο θρασύς και απάνθρωπος γίνεται προς τους κατωτέρους

Αγίου Ιγνατίου Μπριαντσανίνωφ

"Ο κενόδοξος όσο σκυφτός είναι στους ανωτέρους τόσο θρασύς και απάνθρωπος γίνεται προς τους κατωτέρους

Υπάρχει προσκύνηση αγία που γίνεται από ταπείνωση, από σεβασμό προς τον πλησίον, από σεβασμό προς την εικόνα του Θεού, από σεβασμό προς τον αδελφό του Χριστού.

Και υπάρχει προσκύνηση ψυχοκτόνα, προσκύνηση υστερόβουλη, προσκύνηση ανθρωπάρεσκη και συνάμα μισάνθρωπη, προσκύνηση θεομίσητη.

Είναι η προσκύνηση που ζήτησε ο σατανάς από τον Θεάνθρωπο με αντάλλαγμα όλα τα βασίλεια του κόσμου και τη λαμπρότητά τους.

Προσεκτικά παρατήρησε όσους σε προσκυνούν. Το κάνουν άραγε από σεβασμό προς τον άνθρωπο; Το κάνουν από αγάπη και ταπείνωση;

Ή μήπως η προσκύνησή τους αφενός ικανοποιεί τη δική μας υπερηφάνεια και αφετέρου αποβλέπει στο δικό τους πρόσκαιρο συμφέρον;

Μεγάλε της γης! Προσεκτικά παρατήρησε και συνετά συλλογίσου. Μπροστά σου σέρνονται η υποκρισία, το ψέμα, η κενοδοξία.

Αυτοί που σε προσκυνούν, όταν πετύχουν τον σκοπό τους θα σε χλευάσουν και με την πρώτη ευκαιρία θα σε προδώσουν.
Τη γενναιοδωρία σου ποτέ μην την δείχνεις στον κενόδοξο!Ο κενόδοξος όσο σκυφτός είναι προς τους ανωτέρους του τόσο θρασύς και απάνθρωπος είναι προς τους κατωτέρους του

Πώς θα καταλάβεις τον κενόδοξο;

Από την ιδιαίτερη ικανότητα και επίδοσή του στην κολακεία, την ιδιοτελή προθυμία του για εξυπηρετικότητα, το ψέμα και γενικά τη φαυλότητα και τη χαμέρπεια.

Οι επιπόλαιοι κριτές συχνά θεωρούν ταπεινό έναν υποκριτή και τιποτένιο που επιδιώκει να αρέσει στους ανθρώπους. Αυτός όμως στην πραγματικότητα δεν είναι παρά μια άβυσσος κενοδοξίας.

Απεναντίας υπερήφανο θεωρούν εκείνον που δεν αποζητά επαίνους ή αναγνώριση από τους ανθρώπους και γι΄ αυτό δεν σέρνεται δουλικά μπροστά τους. Αυτός είναι αληθινός υπηρέτης του Θεού.

Έχοντας γνωρίσει τη θεϊκή δόξα που αποκαλύπτεται μόνο στους ταπεινούς, οσφράνθηκε τη δυσοσμία της ανθρώπινης δόξας κι έφυγε μακριά της.

Την ψυχή που πετά ψηλά, την ψυχή που ελπίζει στα ουράνια, την ψυχή που περιφρονεί τα φθαρτά αγαθά του κόσμου, την ψυχή που δεν γνωρίζει τη φτηνή δουλοπρέπεια και τη χαμέρπεια των ανθρώπων εσφαλμένα την αποκαλούμε υπερήφανη επειδή δεν ικανοποιεί τις απαιτήσεις των παθών μας…

Αυτό που θεωρείς υπερηφάνεια δεν είναι παρά η αγία ταπείνωση.

Η ταπείνωση είναι ευαγγελική διαδασκαλία και αρετή, είναι το μυστικό ένδυμα και η μυστική δύναμη του Χριστού.

Ντυμένος την ταπείνωση ήρθε ανάμεσά μας ο Θεός.

Όποιος από τους ανθρώπους ντυθεί την ταπείνωση γίνεται όμοιος με τον Θεό».

Αποσπάσματα από το βιβλίο: ΑΣΚΗΤΙΚΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ Β΄, σελ. 382-4

Αγίου Ιγνατίου Μπριαντσανίνωφ

πηγή

Το πονηρό πνεύμα της κενοδοξίας είναι πολύμορφο(Οσίου Νήφωνος)

Eνώ καθόμασταν και συζητούσαμε για την κενοδοξία και άλλα πνευματικά θέματα, μου λέει:

- Το πονηρό πνεύμα της κενοδοξίας είναι πολύμορφο, και χρειάζεται πολλή βία για να ξεφύγει κανείς απ’ αυτό. Γιατί κάνει τον ενάρετο να καμαρώνει για τα κατορθώματά του.Αν λ.χ. είναι εξαντλημένος από τη νηστεία, του λέει: «Κοίταξε στο νερό το πρόσωπό σου. Πόσο λιπόσαρκο είναι! Πώς να μη σ’ έχουνε μετά οι άνθρωποι για μεγάλο νηστευτή;» Άλλοτε τον ορμηνεύει: «Περπάτα σκυφτός. Μίλα ψιθυριστά. Βάδιζε αργά. Έτσι θα σε τιμούν οι άνθρωποι.» Και άλλοτε τον κεντρίζει:«Καθώς προχωράς, αναστέναζε πότε-πότε. Σήκωνε και τα μάτια σου ικετευτικά στον ουρανό, ώστε να προκαλείς την προσοχή των άλλων. Έτσι θα λένε: Να ένας μεγάλος άγιος!»

Τέτοια και άλλα παρόμοια του ψιθυρίζει το πνεύμα της κενοδοξίας, για να καταλήξει σε κάτι σαν κι αυτό: «Σου πρέπει λοιπόν να γίνεις επίσκοπος ή τουλάχιστον ιερέας ή αρχιδιάκονος, αφού όλοι σε λένε και σε θεωρούν άγιο. Φρόντισε μόνο να κάνεις και μερικά θαύματα για να δοξαστείς πιο πολύ. 

Χτύπα την κενοδοξία σου!

Ο μέγας φιλόσοφος της αρχαιότητας Αριστοτέλης εκλήθη να εκφωνήσει ένα λόγο μπροστά στο λίκνο του μεγάλου Αλεξάνδρου, όταν αυτός γεννήθηκε. Ο Αριστοτέλης, που υπήρξε κατόπιν, ως γνωστόν, δάσκαλος του Αλεξάνδρου, είπε μονάχα τα εξής.
«Εύχομαι, όταν μιά μέρα γίνεις βασιλιάς να είσαι το ίδιο αδιάφορος και απαθής στη γλώσσα της κολακείας και των επαίνων, όπως είσαι αδιάφορος κι απαθής στον λόγο, που ο πατέρας σου με υποχρέωσε να εκφωνήσω τώρα μπροστά σου».

**********

Παρακάλεσα το Θεό -έλεγε μιά ευσεβής ψυχή- να μου δώσει δύναμη για να κατορθώσω μεγαλύτερα πράγματα στη ζωή μου. Εκείνος όμως με αφήκε στην αδυναμία, για να πραγματοποιήσω καλύτερα πράγματα. Του ζήτησα πλούτη για να κατακτήσω τη ζωή. Με αφήκε όμως σε φτώχεια, για να φιλοσοφήσω επάνω στη ζωή. Του ζήτησα ισχύ για να είμαι ανεξάρτητος, αλλ' Εκείνος με αφήκε σε αδυναμία για να είμαι εξαρτημένος απ' Αυτόν».
Αυτές τις απαντήσεις δίνει ο Θεός στις φαινομενικά αναπάντητες προσευχές μας.

**********

Ο ονομαστός για τον αδιάφορο χαρακτήρα του, Ρωμαίος πολιτικός Κάτων απέφευγε όσο μπορούσε τις τιμές. Μιά μέρα ορισμένοι φίλοι και θαυμαστές του, του είπαν:
- Όλοι οι Ρωμαίοι πολιτικοί έχουν το άγαλμά τους στην αγορά της Ρώμης. Γιατί εσύ δεν θέλεις να φτιάξουν και το δικό σου;
Κι ο Κάτων αποκρίθηκε!
- Προτιμώ να ρωτούν οι επόμενες γενεές, γιατί δεν υπάρχει άγαλμά μου, παρά να ρωτούν γιατί υπάρχει.

**********

Ο αββάς Ησύχιος συνήθιζε να λέει: «Όταν ο Ιησούς μπήκε στα Ιεροσόλυμα καθισμένος στο ταπεινό υποζύγιο, όλοι άπλωναν τα ενδύματά τους κάτω από τα πόδια του ζώου. Όταν ο Ιησούς όμως το ξεκαβαλίκεψε κανείς πιά δεν τον πρόσεχε».
Έτσι και ο εργάτης της Εκκλησίας, παίρνει αξία και ελύει τιμές, όσο εξακολουθεί να είναι υποζύγιο του Κυρίου. Αλλιώς...

**********

Ο διάσημος μουσικοσυνθέτης Γκουνώ έλεγε κάποτε: Όταν ήμουν νέος συνήθιζα να λέγω: «Εγώ». Όταν πέρασαν λίγα χρόνια, έλεγα: «Εγώ κι ο Μότζαρτ». Όταν ωρίμασα ως άνδρας, έλεγα: «Ο Μότζαρτ κι εγώ». Τώρα, όπως όλοι ξέρουν, δεν λέγω παρά μονάχα: «Ο Μότζαρτ...».

**********

Κάποιος μοναχός έγινε μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα, περνώντας όλους τους βαθούς της ιερωσύνης, αρχιεπίσκοπος σε μιά μεγάλη περιφέρεια. Ένας άλλος ευσεβής μοναχός, γράφοντάς του μιά επιστολή, άρχισε ως εξής: «Προς τον αδελφό Νικόδημο, μοναχό φλογερό, ιερέα θερμό, επίσκοπο χλιαρό, αρχιεπίσκοπο ψυχρότατο...».
Όσο ανέβαινε σε αξιώματα, τόσο έχανε σε ζήλο και αξία.

**********

Σοφός τις υπό φαύλου επαινεθείς είρηκε: «Τι το κακόν εποίησα;».
(Δηλαδή: Ένας σοφός που άκουσε ότι έλεγε επαινετικά γι' αυτόν λόγια ένας φαύλος άνθρωπος, είπε: «Τι κακό έκαμα, ώστε να με επαινεί ένας τέτοιος άνθρωπος;»)

**********

Από το βιβλίο ''Στάχυα''τομ.Β. του Κων.Κουρκουλα/πηγή