Θνητέ, πού λάκκους μοὔσκαψες κ᾿ ἔβγαλες τό χρυσάφι ...

Ιωάννης Πολέμης, Γη, Δ', Κειμήλια, 1904

Στην ποιητική σύνθεση «Γη», ο κατά τ'άλλα γλυκύτατος και ρομαντικός Πολέμης παρουσιάζει με ιδιαίτερη στιχουργική σκληρότητα τη διαχρονική τάση του ανθρώπου προς τη ματαιοδοξία και την αυτοκαταστροφή. Δυστυχώς επίκαιρο όσο ποτέ.

Θνητέ, ποὺ λάκκους μοὔσκαψες κ᾿ ἔβγαλες τὸ χρυσάφι,
οἱ λάκκοι ἐκεῖνοι ἐγίνηκαν τῆς εὐτυχίας σου τάφοι·
καὶ μέσα των καὶ γύρω των ἄνθη ζωῆς δὲν εἶδα,
μὰ εἶδα τὴν ψεύτρα Ἐλπίδα νὰ θάβῃ τὴ Χαρά.

...στο Μάη που σήμερα προβάλλει στη γη

Τ’ αηδόνια συμφώνησαν της γης τ’ αγγελούδια
και βρήκαν και τόνισαν καινούρια τραγούδια
στο Μάη που σήμερα προβάλλει στη γη.

Η θάλασσα γίνεται καθρέφτης και πάλι,
το κύμα της χύνεται κι ο φλοίσβος τον ψάλλει,
στο Μάη που σήμερα προβάλλει στη γη.

~ Ιωάννης Πολέμης ~

Οι τελευταίες στιγμές του Ιωάννη Πολέμη σε μαρτυρία του στενού του φίλου Γεώργιου Δροσίνη,

Στις  28 Μαΐου του 1924, φεύγει από τη ζωή ο Ιωάννης Πολέμης. Ήταν ένας από τους σημαντικότερους ποιητές της γενιάς του 1880, πολύ αγαπητός και δημοφιλής στην εποχή του με τα βιβλία του να κάνουν πολλές εκδόσεις.

Τὸ δέντρο ξεφυλλίζει. Εἶχε ἀγκαλιάσει
τὴν ἄνοιξη μὲ διψασμένα κλώνια
καὶ στὸ βαθύ του κόρφο εἶχαν φωλιάσει ζευγαρωτὰ πουλιὰ κι᾿ ἄγρυπν᾿ ἀηδόνια.
Μὲ τὴν κορφὴ ψηλά, σε ὁλόρθη στάση
χαιρέτησε στερνὰ τὰ χελιδόνια
ποὺ μίσεψαν· καὶ δίχως να δειλιάση
προσμένει τὰ θανάσιμα τα χιόνια.
Τὸ δέντρο ξεφυλλίζει. Ἔλα καὶ στάσου
στὸν ἴσκιο του· τά φύλλα ποὺ ἀνεμίζουν,
νὰ πέσουν ἁπαλὰ μέσ' στην ποδιά σου.
Καὶ φύλαξέ τα, ἂς εἶνε μαραμένα·
σὰν ὄνειρο πρωϊνό θὰ σοῦ θυμίζουν
μιὰν ἄνοιξη πού εὐώδιασε γιὰ σένα.

Ιωάννης Πολέμης, Εσπερινός, 1924
•
Ο "Εσπερινός" ήταν η τελευταία ποιητική συλλογή του Πολέμη. Κυκλοφόρησε λίγες βδομάδες πριν τον ξαφνικό θάνατο του ποιητή από πνευμονία σε ηλικία 62 ετών.
Περισσότερες πληροφορίες για τις τελευταίες του στιγμές, σε μαρτυρία του στενού του φίλου Γεώργιου Δροσίνη, μπορείτε να διαβάσετε στο ακόλουθο αφιέρωμα:
https://www.facebook.com/343399353676505/posts/678525530163884/

Νέα Αθηναϊκή Σχολή

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΟΛΕΜΗΣ ( 1862 - 28 Μαΐου 1924 )

 Ο Ιωάννης Πολέμης ( 1862 - 28 Μαΐου 1924 ) ήταν Έλληνας ποιητής και θεατρικός συγγραφέας. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1862. Η καταγωγή του δικαστή πατέρα του ήταν από την Άνδρο, ενώ η μητέρα του ήταν Αθηναία. Και δύο οικογένειες πάντως είχαν ρίζες βυζαντινές.

  Ξεκίνησε να γράφει ποίηση στα 13 χρόνια του. Ο Πολέμης ανέπτυξε από νωρίς φιλικούς δεσμούς με τον Γεώργιο Σουρή, τον Κρητικό ποιητή Εμμανουήλ Στρατουδάκη και τον Δημήτριο Καμπούρογλου. Όταν ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές του σπουδές εντάχθηκε στο σύλλογο νέων "Αι Μούσαι". Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και για δύο χρόνια αισθητική και ιστορία της τέχνης στο Παρίσι. Τα πρώτα ποιήματά του, ακολουθώντας την συνήθεια της εποχής, τα έγραψε στην καθαρεύουσα. Διετέλεσε υπάλληλος του Υπουργείου Παιδείας και Γενικός Γραμματέας (1915) της Σχολής Καλών Τεχνών, ενώ υπήρξε ιδρυτής και πρώτος πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών συγγραφέων. Πέθανε από βρογχοπνευμονία τον Μάιο του 1924 στην Αθήνα. 

 Η ποίησή του χαρακτηρίζεται από ευαισθησία και καλοσύνη, στοιχεία άλλωστε που χαρακτήρισαν και την ίδια του τη ζωή. Ο Ιωάννης Πολέμης εντάσσεται στη Νέα Αθηναϊκή Σχολή που αντιτάχτηκε στην υπερβολή και τον άκρατο ρομαντισμό, ενώ παράλληλα καθιέρωσε (όπως οι Παλαμάς, Δροσίνης) τη δημοτική γλώσσα στην ποίηση. Είναι ποιητής των χαμηλών τόνων, αισθηματικός, μελωδικός λυρικός και δραματικός. Το έργο του, που είχε πρωτοφανή λαϊκή απήχηση, διακρίνει ο μελωδικός στίχος, η απλότητα και ο αβίαστος συμβολισμός. Πολλά από τα ποιήματά του μελοποιήθηκαν. Το 1918τιμήθηκε με το Αριστείο των Γραμμάτων για την προσφορά του στα ελληνικά γράμματα. Ο Ιωάννης Πολέμης έγραψε ακόμα δράματα, ποιήματα για παιδιά, λίγα διηγήματα, ενώ επιμελήθηκε ποιητικές ανθολογίες. Ο Πολέμης επικρίθηκε συχνά και από τους συγχρόνους του και από τους μετέπειτα κριτικούς για το χαμηλόφωνο ύφος του, για τον έντονο αισθηματισμό του, την έλλειψη ποιητικού βάθους και θεματικής πρωτοτυπίας. 

Εργογραφία

Ποιητικές συλλογές

"Ποιήματα 1883"
"Χειμωνανθοί 1888"
"Αλάβαστρα 1900"
"Το Παλιό Βιολί 1909"
"Παιδική Λύρα 1914"
"Σπασμένα Μάρμαρα 1918"
"Ειρηνικά 1919"
"Εξωτικά 1921"
"Κειμήλια 1922"