ΝΙΚΑΣ ΤΟΙΣ ΒΑΣΙΛΕΥΣΙ ΚΑΤΑ ΒΑΡΒΑΡΩΝ ~ Μυρίζει βασιλικό καί Ἀνάσταση ~

Ἡ οἰκουμένη φωταγωγεῖται, ἡ πλάση ἀγάλλεται καὶ οἱ βάρβαροι εἰς φυγὴν τρέπονται, καθὼς ὁρῶσι τὴν ῥάβδο τῆς ἐν Χριστῷ Ἐλευθερίας.

Ὑψώνεται ὁ Σταυρός, καὶ ὑψώνει μαζί του τὴν ἀνθρωπότητα, ποὺ λόγῳ τῆς ἁμαρτίας, ἦτο πεσμένη κάτω. 

Ὑψώνεται ὁ Σταυρός, καὶ ταπεινώνει τὴν αὐθάδη ἔπαρση τῶν δαιμόνων. 

Ὑψοῦται ὁ Σταυρός, καὶ ἡ ἐναντία δύναμις τοῦ Πονηροῦ ὑποχωρεῖ καὶ ταπεινοῦται. Ὑψώνεται ὁ Σταυρός, καὶ συναθροίζεται τὸ πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας. 

Ὑψώνεται ὁ Σταυρός καὶ αἱ πόλεις ἑορτάζουν πανηγυρικῶς· οἱ δέ λαοί προσφέρουν χαρούμενοι τάς ἀναιμάκτους θυσίας εἰς τόν Θεόν, ὅπως ἔλεγε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κρήτης Ἀνδρέας.

Ὁ Σταυρὸς ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐκαρφώθη τὸ ἄμωμο σῶμα τοῦ ἐν τῇ γῇ Καταβάντος ἔρχεται νὰ ἐπαληθεύσει τὴν ὑπεροχικὴ Νίκη τῆς Ζωῆς ἐπὶ τοῦ Θανάτου, ἡ ὁποία ἵσταται διὰ τῆς ἥττας, τῆς ταπεινώσεως καὶ τῆς ἀπολύτου κάμψεως τοῦ παθογόνου ἐγώ. Ἀπὸ φρικῶδες ὄργανο τῆς ὀδύνης καὶ τῆς καταδίκης ὁ Σταυρὸς καθαγιάζεται, εὐλογεῖται καὶ γίνεται τὸ τρόπαιο τοῦ Θριάμβου, τὸ ἀκατάλυτο σύμβολο τῆς Ἐλευθερίας καὶ τῆς ἀφθαρσίας. Ἀνίκητη ἀσπίς, καύχημα τῶν πιστῶν καὶ σκῆπτρο τῆς αἰωνίου ζωῆς.

«και ευλόγησον την κληρονομίαν Σου»

  Το Απολυτίκιο, που σήμερα ψάλλουμε, λέει μία φράση που συνήθως δεν την προσέχουμε. Καταναλώνουμε χρόνο και συζητήσεις γιά το άν πρέπει να ψάλουμε «τοις βασιλεύσιν» ή «τοις ευσεβέσι» και δεν σκεφτόμαστε την ουσιαστικότατη φράση «και ευλόγησον την κληρονομίαν Σου». 

Ξεχνούμε ότι εμείς, η Ορθόδοξη Εκκλησία, είμαστε η κληρονομία του Κυρίου. Εμείς είμαστε ο λαός του Θεού, που όχι μόνο μάς γνωρίζει ο καλός ποιμένας μας, αλλά και τον γνωρίζομε, και τον ανα-γνωρίζομε. 

 Δεν σκεφτόμαστε ότι ο Κύριος, με τον Τίμιο Σταυρό του, μάς καθιστά κληρονόμους της δικής του περιουσίας, που μάς την χαρίζει σαν προίκα, από την ημέρα που βαπτιζόμαστε και γινόμαστε μέλη του παναγίου σώματός του. 

 Και όχι μόνον αυτό, αλλά και ότι αυτόν τον πλούτο, αυτήν την προίκα, αυτήν την σπουδαία κληρονομία, οφείλουμε να την εμπιστευτούμε σέ όσους θα έρθουν μετά από εμάς, μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία. 

 Τί κρίμα να μην καταλαβαίνουμε τον πλούτο μας, να μήν γνωρίζουμε την περιουσία που χάρισε ο Χριστός στους πατέρες μας και οι πατέρες μας την κληροδότησαν σέ εμάς, να μην απολαμβάνουμε την δροσιά και την εὐλογία που μας χαρίζει το ευσκιόφυλλο δέντρο, που είναι ο Σταυρός του Χριστού; 

Τί κρίμα που δεν κατανοούμε την ευθύνη που έχομε, σαν γνήσια μέλη της Εκκλησίας; Τί κρίμα, ενώ είμαστε ζάπλουτοι και πάμπλουτοι, να ζούμε σαν φτωχοί και κακομοίρηδες;

Πορφύριος Μπατσαράς

Μυρίζει βασιλικό καί Ἀνάσταση

...ΝΙΚΑΣ ΤΟΙΣ ΒΑΣΙΛΕΥΣΙ ΚΑΤΑ ΒΑΡΒΑΡΩΝ...

 Ἡ οἰκουμένη φωταγωγεῖται, ἡ πλάση ἀγάλλεται καὶ οἱ βάρβαροι εἰς φυγὴν τρέπονται, καθὼς ὁρῶσι τὴν ῥάβδο τῆς ἐν Χριστῷ Ἐλευθερίας.

  Ὑψώνεται ὁ Σταυρός, καὶ ὑψώνει μαζί του τὴν ἀνθρωπότητα, ποὺ λόγῳ τῆς ἁμαρτίας, ἦτο πεσμένη κάτω. Ὑψώνεται ὁ Σταυρός, καὶ ταπεινώνει τὴν αὐθάδη ἔπαρση τῶν δαιμόνων. Ὑψοῦται ὁ Σταυρός, καὶ ἡ ἐναντία δύναμις τοῦ Πονηροῦ ὑποχωρεῖ καὶ ταπεινοῦται. Ὑψώνεται ὁ Σταυρός, καὶ συναθροίζεται τὸ πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας. Ὑψώνεται ὁ Σταυρός καὶ αἱ πόλεις ἑορτάζουν πανηγυρικῶς· οἱ δέ λαοί προσφέρουν χαρούμενοι τάς ἀναιμάκτους θυσίας εἰς τόν Θεόν, ὅπως ἔλεγε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κρήτης Ἀνδρέας.

  Ὁ Σταυρὸς ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐκαρφώθη τὸ ἄμωμο σῶμα τοῦ ἐν τῇ γῇ Καταβάντος ἔρχεται νὰ ἐπαληθεύσει τὴν ὑπεροχικὴ Νίκη τῆς Ζωῆς ἐπὶ τοῦ Θανάτου, ἡ ὁποία ἵσταται διὰ τῆς ἥττας, τῆς ταπεινώσεως καὶ τῆς ἀπολύτου κάμψεως τοῦ παθογόνου ἐγώ. Ἀπὸ φρικῶδες ὄργανο τῆς ὀδύνης καὶ τῆς καταδίκης ὁ Σταυρὸς καθαγιάζεται, εὐλογεῖται καὶ γίνεται τὸ τρόπαιο τοῦ Θριάμβου, τὸ ἀκατάλυτο σύμβολο τῆς Ἐλευθερίας καὶ τῆς ἀφθαρσίας. Ἀνίκητη ἀσπίς, καύχημα τῶν πιστῶν καὶ σκῆπτρο τῆς αἰωνίου ζωῆς.

Βασιλοευσεβέσι!!!

Ιωάννης Κ. Νεονάκης MD, MSc, PhD

Τις καθημερινές, όταν δεν υπάρχει άλλος διαθέσιμος ψάλτης στην Εκκλησία (και συχνά δεν υπάρχει) συνηθίζω στον εσπερινό να ανεβαίνω στο ψαλτήρι.Ψάλλομε τα τροπάρια εναλλάξ με τον ιερέα. Θυμάμαι πέρυσι την παραμονή του Σταυρού προς το τέλος του εσπερινού έπρεπε να ειπωθεί τρεις φορές το γνωστό τροπάριο «Σώσον Κύριε τον Λαό σου …». Ήταν η σειρά μου να ξεκινήσω το πρώτο. Για μερικές στιγμές αισθάνθηκα αμηχανία. Δεν ήξερα τι να κάνω: να ψάλλω αυτό που διάβαζα μπροστά μου δηλαδή « … νίκας τοις βασιλεύσι…» ή αυτό που επικράτησε σε αρκετούς ναούς δηλαδή «… νίκας τοις ευσεβέσι …»;

Ως συνήθως είχα έρθει καθυστερημένα στο ναό λίγο πριν το Κεκραγάριο και δεν είχα προλάβει να συνεννοηθώ για το θέμα με τον εφημέριο. Όμως δεν δίστασα ιδιαίτερα και σε λίγο ένα βροντώδες «τοις βασιλεύσι» ήχησε στον αέρα. Φυσικά και ο ιερέας έπρεπε εκείνη την ημέρα, όταν θα έψελνε για δεύτερη φορά το τροπάριο, να ακολουθήσει την ίδια γραμμή. Έψαλε λοιπόν και αυτός «τοις βασιλεύσι» (κάπως ... υποτονικά βέβαια).

Όμως τα πράγματα άλλαξαν την επαύριο.Ανήμερα του Σταυρού λοιπόν το απολυτίκιο λέγεται μόνο μια φορά και έτυχε η σειρά του ιερέα να το ψάλλει. Και ο ιερέας (σωστά για τους δικούς του λόγους) έψαλε βροντωδέστατα και με στόμφο «τοις ευσεβέσι» σαν να μου έλεγε «είδες, έτσι έπρεπε να το πεις εχθές». Φυσικά δεν στεναχωρέθηκα καθόλου. Κάθε άλλο. Όταν τα πράγματα γίνονται με αγάπη και καλοπροαίρετα όλα προσλαμβάνονται και αποτελούν μόνο ευκαιρίες σκέψεων και προβληματισμού.

«Τοις βασιλεύσι», «τοις ευσεβέσι», «τοις βασιλοευσεβέσι»!!! Όπως και να έχει, το εκκλησίασμα έμεινε με την απορία. Τη μια μέρα να το ακούει έτσι και την επαύριο αλλιώς. Το ζήτημα (παρά την πολύ μεγάλη σοβαρότητά του) με τα χρόνια ίσως έχει αρχίσει να γίνεται από αστείο έως γραφικό. Κατήντησε κάτι σαν το παιγνίδι των παιδιών, όταν μαδάνε τη μαργαρίτα: «θα το πεί, δεν θα το πεί»! Ή σαν το «… η δε γυνή να φοβείται τον άνδρα …» του Αποστολικού αναγνώσματος του γάμου, όπου όλοι κοιτάνε τη νύμφη αν θα πατήσει ή όχι το πόδι του γαμπρού!

Δεν έψαξα, ούτε μελέτησα τη σχετική βιβλιογραφία, όμως νομίζω ότι το ζήτημα είναι πολύ απλό και ξεκάθαρο κατά την παράδοσή μας και είναι πολύ κρίμα να ασχολούμαστε ακόμη με αυτό και να «διχαζόμαστε» χωρίς νόημα. Η έννοια του «βασιλιά» φυσικά και δεν έχει καμία σχέση και καμία αιχμή και νύξη για το πολιτειακό καθεστώς.Εάν ερμηνεύω σωστά τη ρωμαίικη παράδοσή μας, νομίζω ότι, όταν το κείμενο αναφέρεται στον «βασιλιά», αναφέρεται ακριβώς στην πολιτική/κοσμική αρχή του Λαού του Θεού. Όσο και να θέλομε να το ξεχάσουμε ο