«Η προσευχή: το οξυγόνο της ψυχής»(ΚΥΡΙΑΚΗ ΑΓ.ΠΑΤΕΡΩΝ)

† ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗ ΑΝΑΝΙΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ

  Έβδομη Κυριακή μετά το Πάσχα σήμερα και η Εκκλησία μας τιμά επιπλέον και τη μνήμη των Αγίων Πατέρων της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, που έγινε στη Νίκαια της Βιθυνίας στα 325 μ.Χ., και καθόρισε τη διδασκαλία της Εκκλησίας περί της Θεότητος του Κυρίου μας, Ιησού Χριστού, την οποίαν επολέμησε ο Άρειος, και συνέταξαν εκεί το Σύμβολον της Πίστεως, το χίλιο-αγαπημένο μας Πιστεύω, που το ακούμε κάθε φορά στην Εκκλησία, ή το λέμε στις προσευχές μας, όποτε θέλουμε και μπορούμε.

  Το Ευαγγέλιο είναι ένα κομμάτι από την Αρχιερατική Προσευχή του Χριστού, η οποία έγινε πριν από το Πάθος, μετά το Μυστικό Δείπνο και πριν από τη Σύλληψη του Χριστού μας από τους ανόμους. Και το κομμάτι αυτό, που διαβάζομε σήμερα στην Εκκλησία, αναφέρεται στην προσευχή που έκανε ο Χριστός στο Θεό Πατέρα Του, για τον εαυτό Του, για τους Αποστόλους, και για όλους εκείνους, οι οποίοι θα Τον πιστέψουν στο διάβα των αιώνων.

 Η προσευχή είναι μεγάλη υπόθεση, είναι το οξυγόνο της ψυχής, είναι τα νεύρα της, είναι η δύναμή της, γιατί με την προσευχή σπάζομε το φράγμα της δικής μας μοναξιάς και επικοινωνούμε με την παντοδύναμη αγάπη μας, που είναι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός. Τότε μπαίνομε σε άλλο μήκος κύματος. Γι’ αυτό και πριν προσευχηθούμε υπάρχει ζόρι, υπάρχει αντίδραση κι από την ψυχή μας, κι από τον Αρχέκακο κι από ό,τι άλλο συναφές. Αλλά, όταν ο άνθρωπος πιέσει λίγο τον εαυτό του, και μπορεί να το κάνει αυτό – άλλωστε αυτό σημαίνει το αυτεξούσιο – τότε μπορεί να μπει στης προσευχής την άγια Χάρη, και να γλυκανθεί η ψυχή του, και να πάει αλλού, και να αισθανθεί εξαίσια. Έτσι έκαμαν και οι Ασκηταί και οι Άγιοι και οι Χριστιανοί όλων των αιώνων κι έπαιρναν δύναμη, ακατάλυτη δύναμη.

Το Γενέθλιον της Θεοτόκου-Η Παναγία αποτελεί τύπο της Εκκλησίας

  Δεν προλάβαμε να σταματήσουμε τις δοξολογίες για την Υπεραγία Θεοτόκο του μηνός Αυγούστου - μήνας που καταυγάζεται, όπως όλοι γνωρίζουμε, από την Κοίμησή της, αλλά και την κατάθεση της τιμίας ζώνης της - και ξεκινάμε νέους πανηγυρισμούς, επί τη εορτή των Γενεθλίων της. Αλλά η Εκκλησία μας δεν παύει ποτέ να εορτάζει την Μητέρα του Κυρίου, σε καθημερινή μάλιστα βάση, αφού όλοι οι ύμνοι της επιστεγάζονται από τα τροπάρια γι’ αυτήν, τα γνωστά «Θεοτοκία», όπως και όλες οι μεγάλες εορτές των αγίων μας έχουν ως σημαιοφόρο τους κανόνες γι’ αυτήν.
Και ευλόγως: η Παναγία αποτελεί τύπο της Εκκλησίας, διότι όπως Εκείνη γέννησε τον Υιό του Θεού ως άνθρωπο, έτσι και η Εκκλησία γεννά τον Χριστό στις καρδιές των ανθρώπων.
Όχι μόνο λοιπόν στις Θεομητορικές εορτές, αλλά σε όλες τις εορτές και πάντα, η Παναγία έχει την πρώτη θέση. Τι συγκεκριμένα προβάλλει όμως η σημερινή εορτή, ώστε να διαφοροποιείται αυτή από τις άλλες της Παναγίας;
  1. Καταρχάς, θα πρέπει να εξηγήσουμε κάτι που φαίνεται ως αντίφαση και που έχει τονιστεί βεβαίως πολλές φορές: η χριστιανική ορθόδοξη πίστη δεν προβάλλει τα γενέθλια ενός ανθρώπου ως ημέρα εορτής, αλλά την ημέρα που εορτάζει ο άγιός του. 

 Πώς λοιπόν εδώ έχουμε εορτή Γενεθλίων, όπως το ίδιο συμβαίνει και με τον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο; Η εξήγηση δεν είναι δύσκολη. Τα γενέθλια ενός ανθρώπου, η ημέρα του ερχομού του στον κόσμο λειτουργεί στο επίπεδο μίας οριζόντιας πορείας απλώς του ανθρώπου, η οποία στην πραγματικότητα τροφοδοτεί τον θάνατο. Ο άνθρωπος έρχεται στον κόσμο μέσα σε πλαίσια φθοράς και γνωρίζει ότι το τέλος του είναι ο θάνατος. Τι να γιορτάσει λοιπόν; 

 Η ημέρα όμως που εορτάζει ο άγιος ενός ανθρώπου, αυτός του οποίου φέρει το όνομα, ή έστω η ημέρα της βαπτίσεώς του, ως ημέρα εντάξεώς του στο ζωντανό σώμα του Χριστού, την Εκκλησία, ως μέλος αυτού, αυτό συνιστά την ανάμνηση της χάρης εκ Θεού που δέχτηκε, συνεπώς την απαρχή της σωτηρίας του. Αν κάτι εορτάζεται στην Εκκλησία είναι γιατί έχει πάντοτε σωτηριολογικό χαρακτήρα. Από την άποψη αυτή, είναι ηλίου φαεινότερο γιατί η Εκκλησία μας εορτάζει τα Γενέθλια της Παναγίας ή του αγίου Ιωάννου του Προδρόμου: τότε έρχονται στον κόσμο εκείνοι που κατεξοχήν συνεργούν στον ερχομό του Χριστού και συνεπώς στη σωτηρία του κόσμου. «Η Γέννησίς σου, Θεοτόκε, χαράν εμήνυσε πάση τη οικουμένη. Εκ σου γαρ ανέτειλεν ο ήλιος της δικαιοσύνης, Χριστός ο Θεός ημών».

2. Κι ακριβώς το γεγονός αυτό, δηλαδή η σύνδεση της Γεννήσεως της Παναγίας