...Τότε το επιπλέον αυτό φαγητό, το «δανείζουμε» στον διάβολο...

 

«Λένε οι Πατέρες της Εκκλησίας, ότι εάν υπερβούμε το μέτρο της ποσότητας στην διατροφή μας και παραφάμε, τότε το επιπλέον αυτό φαγητό, το «δανείζουμε» στον διάβολο, διότι είναι του φτωχού και του πεινασμένου που πεθαίνει της πείνας. Χάνουμε έτσι την παρρησία μας απέναντι στον Θεό…»

π.Έφραίμ-Σκήτη Αγίου Ανδρέου

Το φαγητό έχει τρεις όρους: εγκράτεια, αυτάρκεια και κόρο

Άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης

«Υιέ ανθρώπου, θα φας το ψωμί σου με το ζύγι και θα πιεις το νερό με μέτρο»(Ιεζ. 4, 16).

 Το φαγητό έχει τρεις όρους: εγκράτεια, αυτάρκεια και κόρο. 

Εγκράτεια είναι να πεινάς μετά το φαγητό.

 Αυτάρκεια είναι μήτε να πεινάς μήτε να νιώθεις βάρος.

 Κόρος δε, να νιώθεις λίγο βάρος μετά το φαγητό. 

Να χορτάσεις τώρα, και να συνεχίσεις να τρως, αυτό είναι η θύρα της γαστριμαργίας, από την οποία μπαίνει η πορνεία. Εσύ, έχοντας καλά αυτά υπόψη σου, διάλεξε το κατά τη δύναμή σου καλύτερο, χωρίς να ξεπερνάς τους όρους. Γιατί μόνον οι τέλειοι μπορούν κατά τον Απόστολο και να πεινούν και να χορταίνουν και να είναι σε όλα δυνατοί (Φιλιπ. 4, 12).

πηγή

Ακόμα και αυτά τα ζώα μας διδάσκουν την εγκράτεια

 Κάποτε, κάποια πνευματικά τέκνα ενός γέροντα κάλεσαν τον γέροντα στο σπίτι τους. Ο γέροντας δέχτηκε και μια μέρα πήρε το γαϊδουράκι του (Μάρκο τον φώναζε) και κατέβηκε από το μοναστήρι για το σπίτι των παιδιών. Εκεί τον περίμεναν με χαρά τα πνευματικά του τέκνα.
Το τι ετοιμασίες και το τι φαγητά τού ετοίμασαν, δεν περιγράφεται!
Ο γέροντας όμως ήταν εγκρατής και δεν έτρωγε πολύ. Ωστόσο, ο οικοδεσπότης τον προέτρεπε να φάει, λέγοντάς του:
- Κάνε αγάπη, γέροντα! Κάνε υπακοή και φάε και από αυτό... φάε και από εκείνο...
Το αποτέλεσμα ήταν να φάει ο γέροντας πολύ, για τα δικά του δεδομένα.
Όταν τελείωσαν το γεύμα, ο γέροντας τούς ευχαρίστησε και πήρε τον δρόμο της επιστροφής για το μοναστήρι. Στον δρόμο σταματήσανε σε έναν ποταμό, για να πιει νερό ο Μάρκος. Όταν το ζώο ήπιε, όσο ήθελε, ο γέροντας, λέει στον γάιδαρό του:
- Μάρκο, πιες λίγο νεράκι! Μάρκο, κάνε υπακοή, δείξε αγάπη και πιες ακόμα λίγο νεράκι!
Τίποτα. Ο Μάρκος, αμετακίνητος! Βλέποντας ο γέροντας ότι ο γάιδαρος δεν πίνει άλλο νερό, του λέει:
- Αχ, Μάρκο, εσύ έπρεπε να πας στο γεύμα και όχι εγώ!
Καταλάβατε; Ακόμα και αυτά τα ζώα μας διδάσκουν την εγκράτεια.

Δημήτριος Παναγόπουλος ,Ιεροκήρυκας 

πηγή

Αν οι Γεργεσηνοί ανασταίνονταν σήμερα από τους τάφους τους κι άρχιζαν να μετρούν πόσοι άνθρωποι έχουν την ίδια νοοτροπία μαζί τους, στην Ευρώπη θά ‘φθαναν σ’ ένα τεράστιο αριθμό.

Κυριακή Εʼ Ματθαίου: Η θεραπεία του δαιμονισμένου

Αγ. Νικόλαος Βελιμίροβιτς)

(Ομιλίες Δ’. Εκδ. Πέτρου Μπότση) 

... Γιατί ο Κύριος επέτρεψε στα πονηρά πνεύματα να μπουν στους χοίρους;Θα μπορούσε να τα είχε στείλει στα δέντρα ή στις πέτρες. Γιατί ειδικά στους χοίρους; Όχι βέβαια για να κάνει το θέλημά τους, επειδή εκείνοι του το ζήτησαν, αλλά για να διδάξει τους ανθρώπους. Όπου υπάρχουν χοίροι, υπάρχει και ακαθαρσία. Και τα πονηρά πνεύματα αγαπούν τα ακάθαρτα μέρη. Όπου δεν υπάρχει ακαθαρσία, τη φτιάχνουν μόνοι τους βιαίως. Όταν βρίσκουν λίγη ακαθαρσία, προσθέτουν σύντομα κι άλλη και την κάνουν περισσότερη. Όταν μπαίνουν μέσα ακόμα και στον πιο καθαρό άνθρωπο, μαζεύουν γρήγορα μέσα του ακαθαρσία χοίρων. Με το τρέξιμο των χοίρων και το πέσιμό τους στη θάλασσα, ο Κύριος ήθελε να μας διδάξει πόσο αδύναμη είναι η αντίσταση της λαιμαργίας και της πολυφαγίας στις διαβολικές δυνάμεις και να μας θυμίσει την αρετή της νηστείας.

  Τί σχέση έχουν η λαιμαργία κι η πολυφαγία με τους χοίρους; Προσέξτε πόσο γρήγορα τους κατέλαβαν οι δαιμονικές δυνάμεις και τους οδήγησαν στην κατα­στροφή! Το ίδιο γίνεται με τους λαίμαργους και τους αχόρταγους ανθρώπους, που νομίζουν πως θα γίνουν δυνατοί με την πολυφαγία. Με τον τρόπο αυτόν όμως δε γίνονται δυνατότεροι, αλλά μάλλον ασθενέστεροι, τόσο σωματικά όσο και πνευματικά. (Ο Μέγας Βασί­λειος λέει στο λόγο του Ι’ περί νηστείας τ’ ακόλουθα: «Γνωρίζω πως οι γιατροί δε συνιστούν στους αρρώστους ποικιλία φαγητών, αλλ’ αποχή και νηστεία. Μη νομίσεις πως ο καπετάνιος κάποιου πλοίου θα σώσει ευκολότερα το πλοίο του αν το υπερφορτώσει κι όχι αν το φορτώσει με μέτρο»). Οι λαίμαργοι άνθρωποι έχουν αδύναμο χαρακτήρα. Δειλιάζουν τόσο μπροστά στους ανθρώπους, όσο (και πολύ περισσότερο) μπροστά στους δαίμονες. Δεν υπάρχει τίποτα ευκολότερο στους δαίμονες από το να τους πνίξουν στη θάλασσα του πνευματικού θανάτου.
  Εδώ βλέπουμε μια ακόμα πιο καθαρή διδασκαλία. Βλέπουμε πόσο φοβερή είναι η δύναμη του διαβόλου αν δεν την ελέγχει ο Θεός. Οι δαίμονες που κατοικούσαν σε δύο μόνο ανθρώπους, έπνιξαν σε λίγα λεπτά περίπου δύο χιλιάδες γουρούνια. Ο Θεός όμως τους κρατούσε εκεί ωσότου έρθει ο Χριστός για να δείξει τη δύναμη και την εξουσία που είχε πάνω τους. Μετά τους επέτρεψε να πάνε στους χοίρους, για να δείξει τη δύναμη των δαιμόνων. Αν το επέτρεπε ο Θεός, οι δαίμονες θα έκαναν μέσα σε λίγα λεπτά σ’ όλους τους ανθρώπους, αυτό που έκαναν στους χοίρους. Ο Θεός όμως αγαπά το ανθρώπινο γένος. Η απεριόριστη αγάπη Του μας συντηρεί στη ζωή και μας προστατεύει από τους πιο σκληρούς κι αδυσώπητους εχθρούς μας.

  Θα ρωτήσουν μερικοί: Δε λυπήθηκε ο Θεός πρώτα με το χαμό τόσων πολλών χοίρων και δεύτερο με τη ζημιά των χωρικών; Μόνο ο πονηρός οδηγεί τους ανθρώπους σε τέτοιες σκέψεις, για να δείξει πως ο ίδιος είναι πιο εύσπλαχνος από το Χριστό. Τί άλλο είναι οι χοίροι, παρά άνθος του αγρού; Όταν ο Θεός δε λυπάται τα λευκά κρίνα του αγρού, που είναι στολι­σμένα καλύτερα από το βασιλιά Σολομώντα και αύριο ρίχνονται στη φωτιά, γιατί να λυπηθεί τα γουρούνια; Είναι δυσκολότερο στο Θεό να φτιάξει χοίρους από το να φτιάξει τα

Ὁ Άγιος Πορφύριος συνέδεε το θέμα τῶν πνευματικῶν ἀγώνων με τη γαστριμαργία και τη λαιμαργία.

Ὁ Άγιος Πορφύριος συνέδεε τὸ θέμα τῶν πνευματικῶν ἀγώνων μὲ τὴ γαστριμαργία καὶ τὴ λαιμαργία.
Ἔλεγε δὲ πώς, ἂν ὁ ἄνθρωπος καταφέρει νὰ τρώει μὲ πρόγραμμα καὶ μὲ λογική, τότε ὁ Θεὸς ἀναλαμβάνει νὰ τοῦ συμπληρώσει ὅλες τὶς ἄλλες ἀτέλειες. Ἐξαιτίας τῆς λαιμαργίας τοῦ ἀνθρώπου, ἔλεγε, ὁ διάβολος τοῦ πῆρε τὴν ἐξουσία καὶ τὸν ἔβγαλε ἀπὸ τὸν παράδεισο. Κι ὁ Θεὸς καλεῖ τὸν ἄνθρωπο νὰ κάνει ἀγώνα, γιὰ νὰ πάρει πίσω αὐτὴ τὴ χαμένη ἐξουσία.
Ὁ ἄνθρωπος ἦταν ὁ ἄρχοντας τοῦ κόσμου τούτου καί, μετὰ τὴν πτώση τοῦ ἀνθρώπου, ἄρχοντας τοῦ κόσμου τούτου ἔγινε ὁ διάβολος. «Κάνε του, λοιπόν, ἄνθρωπε, πόλεμο νὰ πάρεις πίσω τὴν ἐξουσία, πού σοῦ πῆρε», μᾶς ἔλεγε.
Τὸν ρώτησα τότε:
— Τόσο σπουδαῖος, λοιπόν, εἶναι ὁ ἀγώνας κατὰ τῆς λαιμαργίας;
Καὶ μοῦ ἀπάντησε ὡς ἑξῆς:
— Εἶναι τόσο σημαντικὸς ὁ ἀγώνας αὐτὸς γιὰ τὴν πνευματικὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας συνήθιζαν, τὴν ὥρα ποὺ ἔφτιαχναν τὸ φαγητό τους, νὰ ρίχνουν μέσα κι ἕνα ποτήρι πικράδι, ὥστε νὰ μὴ νιώθουν τὴν παραμικρὴ ἡδονὴ τὴν ὥρα ποὺ ἔτρωγαν.
— Καὶ τί βγαίνει μ’ αὐτό, Γέροντα;
— Τί βγαίνει; Ἄκουσε νὰ σοῦ ἐξηγήσω. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος κάνει τέτοιο ἀγώνα, δὲν προλαμβάνει νὰ σηκώσει τὰ χέρια του στὴν προσευχὴ κι ἀμέσως κατεβαίνει ἡ χάρις καὶ κάθεται ἐπάνω του.

Κλείτου Ιωαννίδη-Γεροντικὸ τοῦ 20οῦ αἰῶνα

"Το εμπόδιο του ανθρώπινου εγωκεντρισμού"

π. Φιλόθεος Φάρος

 Η αγάπη προϋποθέτει άρνηση του εγώ. Η δυνατότητα του ανθρώπου να αγαπήσει το συνάνθρωπό του εξαρτάται από την ικανότητά του να καταστείλει τα πάθη του. Για να μπορέσει να πει ο άνθρωπος ναι στις ανάγκες του άλλου θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να λέει όχι στις δικές του επιθυμίες.
Ο άνθρωπος που ασχολείται αποκλειστικά με τον εαυτό του και με την ικανοποίηση των δικών του επιθυμιών στερείται της δυνατότητας να αισθανθεί αγάπη για το συνάνθρωπό του και σαν αποτέλεσμα στερείται της δυνατότητας να ενωθεί με το Θεό· έτσι χάνει τον παράδεισο της τρυφής.
Γι' αυτό, αμέσως μετά την προβολή της αγάπης ως απαραίτητης προϋποθέσεως για τη συνάντηση του ανθρώπου με τον αναστημένο Χριστό "ανάμνησιν ποιούμεθα της από του παραδείσου της τρυφής εξορίας του πρωτοπλάστου Αδάμ".

 Με την ανάμνηση αυτή οι άγιοι Πατέρες θέλησαν να δείξουν πόσο καταστρεπτική είναι η υποδούλωση του ανθρώπου στις αυτοκαταστρεπτικές του επιθυμίες και πόσο σωστική είναι η ανάπτυξη της δυνατότητας του να αντιστέκεται σ' αυτές. Οι άγιοι Πατέρες τονίζουν το κακό που έπαθε ο Αδάμ για να μη μπορεί να αναβάλει για λίγο την ικανοποίηση μιας επιθυμίας και πόσο διέφθειρε έτσι την ανθρώπινη φύση μας και υπογραμμίζουν ότι η αντίσταση στην αμαρτωλή τάση για άμεση ικανοποίση όλων μας των επιθυμιών είναι μια βασική εντολή του Θεού.
Ο Αδάμ παρήκουσε το Θεό γιατί μόνο στις επιθυμίες του και τον εγωκεντρισμό του υπάκουε και έτσι αποκόπηκε από το Θεό, γιατί μόνο δια της αγάπης μπορεί ο άνθρωπος να ενωθεί με το συνάνθρωπο και το Θεό ενώ ο εγωκεντρισμός τον αποκόπτει τον από τον ένα και από τον άλλο.

 Ο Ιησούς Χριστός με την τεσσαρακονθήμερη νηστεία Του, δηλαδή την άρνηση

Ο αγώνας κατά της λαιμαργίας;

Ὁ Άγιος Πορφύριος συνέδεε τὸ θέμα τῶν πνευματικῶν ἀγώνων μὲ τὴ γαστριμαργία καὶ τὴ λαιμαργία.

Ἔλεγε δὲ πώς, ἂν ὁ ἄνθρωπος καταφέρει νὰ τρώει μὲ πρόγραμμα καὶ μὲ λογική, τότε ὁ Θεὸς ἀναλαμβάνει νὰ τοῦ συμπληρώσει ὅλες τὶς ἄλλες ἀτέλειες. Ἐξαιτίας τῆς λαιμαργίας τοῦ ἀνθρώπου, ἔλεγε, ὁ διάβολος τοῦ πῆρε τὴν ἐξουσία καὶ τὸν ἔβγαλε ἀπὸ τὸν παράδεισο. Κι ὁ Θεὸς καλεῖ τὸν ἄνθρωπο νὰ κάνει ἀγώνα, γιὰ νὰ πάρει πίσω αὐτὴ τὴ χαμένη ἐξουσία. Ὁ ἄνθρωπος ἦταν ὁ ἄρχοντας τοῦ κόσμου τούτου καί, μετὰ τὴν πτώση τοῦ ἀνθρώπου, ἄρχοντας τοῦ κόσμου τούτου ἔγινε ὁ διάβολος. 

«Κάνε του, λοιπόν, ἄνθρωπε, πόλεμο νὰ πάρεις πίσω τὴν ἐξουσία, πού σοῦ πῆρε», μᾶς ἔλεγε.
Τὸν ρώτησα τότε:
— Τόσο σπουδαῖος, λοιπόν, εἶναι ὁ ἀγώνας κατὰ τῆς λαιμαργίας;
Καὶ μοῦ ἀπάντησε ὡς ἑξῆς:
— Εἶναι τόσο σημαντικὸς ὁ ἀγώνας αὐτὸς γιὰ τὴν πνευματικὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας συνήθιζαν, τὴν ὥρα ποὺ ἔφτιαχναν τὸ φαγητό τους, νὰ ρίχνουν μέσα κι ἕνα ποτήρι πικράδι, ὥστε νὰ μὴ νιώθουν τὴν παραμικρὴ ἡδονὴ τὴν ὥρα ποὺ ἔτρωγαν.
— Καὶ τί βγαίνει μ’ αὐτό, Γέροντα;
— Τί βγαίνει; Ἄκουσε νὰ σοῦ ἐξηγήσω. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος κάνει τέτοιο ἀγώνα, δὲν προλαμβάνει νὰ σηκώσει τὰ χέρια του στὴν προσευχὴ κι ἀμέσως κατεβαίνει ἡ χάρις καὶ κάθεται ἐπάνω του.

Ἡ ὑπερβολή στή νηστεία καί ἡ λαιμαργία ἔχουν τό ἴδιο ἀποτέλεσμα.

"Ας αγωνιστούμε λοιπόν με όλη τη δύναμη να αποκτήσουμε, με τη βοήθεια της αρετής της ταπείνωσης, την αρετή της διάκρισης, το οποίο θα μας προφυλάσσει από τις ακρότητες.Όλοι έχουμε ακούσει το ρητό που λέει: "Μεταξύ των δύο άκρων υπάρχει η μέση οδός". Η υπερβολή στη νηστεία και η λαιμαργία έχουν το ίδιο αποτέλεσμα.
Οι συνεχείς αγρυπνίες δεν είναι λιγότερο καταστροφικές από τη νωθρότητα και τον άμετρο ύπνο. Οι υπερβολικές στερήσεις σίγουρα, εξασθενούν τον άνθρωπο και τον οδηγούν στην κατάσταση εκείνη , όπου λιμνάζουν η αμέλεια και η αθυμία.
Έχω δει πάρα πολλές φορές μοναχούς, οι οποίοι δεν υποχώρησαν στο πάθος της γαστριμαργίας, να καταβάλλονται από την υπερβολική νηστεία. Το πάθος της λαιμαργίας που είχαν νικήσει, πήρε την εκδίκησή του από την εξασθένιση του οργανισμού τους. Άλλοι έπεσαν, γιατί επιδόθηκαν σε άμετρες αγρυπνίες και παρατεταμένα ξενύχτια και έφθασαν στο σημείο να μην μπορούν στο τέλος να κλείσουν μάτι.
Ας κρατήσουμε λοιπόν το μέτρο, με την καθοδήγηση της διάκρισης και σύμφωνα με το λόγο του Αποστόλου: " Με τα όπλα της σωτηρίας τα επιθετικά και τα αμυντικά" (Β' Κορ. 6,7). 
Ας ψάξουμε να βρούμε τη μέση οδό και να μην ξεστρατίσουμε ποτέ απ' αυτή. Να μην εγκρατευόμαστε περισσότερο από εκείνο που μας παρέδωσαν οι Πατέρες, για να μην πέσουμε, από τη μια άκρη στην άλλη. Δηλαδή, από την ολέθρια χαλαρότητα στην κακή επιθυμία, στη λαιμαργία και στην ακράτεια"

Αββά Κασσιανού, Β΄Συνομιλία με τον αββά Μωϋσή, εκδ. "Ετοιμασία"

hristospanagia3

Ο αγώνας κατά της λαιμαργίας(Αγίου Πορφυρίου)

Άγιος Πορφύριος

 Ὁ Γέρων Πορφύριος συνέδεε τὸ θέμα τῶν πνευματικῶν ἀγώνων μὲ τὴ γαστριμαργία καὶ τὴ λαιμαργία. 
Ἔλεγε δὲ πώς, ἂν ὁ ἄνθρωπος καταφέρει νὰ τρώει μὲ πρόγραμμα καὶ μὲ λογική, τότε ὁ Θεὸς ἀναλαμβάνει νὰ τοῦ συμπληρώσει ὅλες τὶς ἄλλες ἀτέλειες.
 Ἐξαιτίας τῆς λαιμαργίας τοῦ ἀνθρώπου, ἔλεγε, ὁ διάβολος τοῦ πῆρε τὴν ἐξουσία καὶ τὸν ἔβγαλε ἀπὸ τὸν παράδεισο. Κι ὁ Θεὸς καλεῖ τὸν ἄνθρωπο νὰ κάνει ἀγώνα, γιὰ νὰ πάρει πίσω αὐτὴ τὴ χαμένη ἐξουσία. Ὁ ἄνθρωπος ἦταν ὁ ἄρχοντας τοῦ κόσμου τούτου καί, μετὰ τὴν πτώση τοῦ ἀνθρώπου, ἄρχοντας τοῦ κόσμου τούτου ἔγινε ὁ διάβολος. «Κάνε του, λοιπόν, ἄνθρωπε, πόλεμο νὰ πάρεις πίσω τὴν ἐξουσία, πού σοῦ πῆρε», μᾶς ἔλεγε. 
Τὸν ρώτησα τότε: 
— Τόσο σπουδαῖος, λοιπόν, εἶναι ὁ ἀγώνας κατὰ τῆς λαιμαργίας; 
Καὶ μοῦ ἀπάντησε ὡς ἑξῆς:
 — Εἶναι τόσο σημαντικὸς ὁ ἀγώνας αὐτὸς γιὰ τὴν πνευματικὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας συνήθιζαν, τὴν ὥρα ποὺ ἔφτιαχναν τὸ φαγητό τους, νὰ ρίχνουν μέσα κι ἕνα ποτήρι πικράδι, ὥστε νὰ μὴ νιώθουν τὴν παραμικρὴ ἡδονὴ τὴν ὥρα ποὺ ἔτρωγαν.
 — Καὶ τί βγαίνει μ’ αὐτό, Γέροντα; 
— Τί βγαίνει; Ἄκουσε νὰ σοῦ ἐξηγήσω. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος κάνει τέτοιο ἀγώνα, δὲν προλαμβάνει νὰ σηκώσει τὰ χέρια του στὴν προσευχὴ κι ἀμέσως κατεβαίνει ἡ χάρις καὶ κάθεται ἐπάνω του.

Γεροντικὸ τοῦ 20οῦ αἰῶνος

 πηγή

Η λαιμαργία μας και οι πικρίδες της νηστείας

 Μη πλανάσαι! Ούτε από την δουλεία του Φαραώ πρόκειται να ελευθερωθής ούτε το άνω Πάσχα θα αντικρύσης, εάν δεν γευθής παντοτεινά πικρίδες και άζυμα. Πικρίδες είναι η βία και κακοπάθεια της νηστείας, και άζυμα το χωρίς φυσίωσι φρόνημα. 

Κλίμαξ,Λόγος περί γαστριμαργίας

          Από τον επίλογο του βιβλίου για την νηστειοθεραπεία του γιατρού Ι.Παπαγιαννόπουλου.

Στο βιβλίο περιγράψαμε τις τεχνικές των σωστών γευμάτων, των μικρών γευμάτων, της νηστείας και της ξηρασίας.
Όλες αυτές οι τεχνικές είναι μέσα και όχι σκοποί. Είναι μέσα για τη διατήρηση της σωματικής υγείας ή και για την αποκατάστασή της, όταν αυτή έχει τρωθεί. Ταυτόχρονα όμως είναι και μέσα στον αγώνα εναντίον της λαιμαργίας.
Η λαιμαργία έχει δύο σκέλη: ένα σωματικό το οποίο οφείλεται στη τοξίνωση του σώματος και στην κακή κατάσταση της εντερικής χλωρίδας και  ένα πνευματικό το οποίο οφείλεται στην έλξη του νοός και των αισθήσεων προς τις γεύσεις.
Η λαιμαργία, ως έλξη και ως πάθος, είναι ένας εχθρός που επιβουλεύεται την υγεία όχι μόνο του σώματος αλλά και της ψυχής. Ο πόλεμος που διεξάγει εναντίον μας είναι φοβερός! Είναι πόλεμος διαρκής, ύπουλος και επιστημονικός. Είναι μακροπρόθεσμα σχεδιασμένος και γίνεται με ακρίβεια, με λεπτότητα και με μεθοδικότητα. Χαρακτηρίζεται από περιόδους όξυνσης και περιόδους ανακωχής.
Στις περιόδους όξυνσης έχουμε μεγάλη δυσκολία να αντισταθούμε στις ηδονικές και δελεαστικές της προτάσεις. Πρόκειται για κατά μέτωπον επιθέσεις της λαιμαργίας, όπου αυτή προσπαθεί απ΄ ευθείας και με θράσος να μας υποτάξει.
Στις περιόδους ανακωχής αντίθετα, νομίζουμε ότι απαλλαγήκαμε τελείως απ' αυτή και ότι δεν πρόκειται ποτέ πλέον να μας ξαναενοχλήσει. Εδώ έχουμε να κάνουμε με ελιγμό της λαιμαργίας! Προσπαθεί να μας δημιουργήσει μία ψεύτικη σιγουριά, αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση. Αφού μας οδηγήσει στον εφησυχασμό, εν συνεχεία σιγά - σιγά μας διαβρώνει. Χωρίς να το καταλάβουμε, μας ρίχνει τελικά σε τέτοιες παραβάσεις που δεν μπορούμε ούτε καν να φαντασθούμε.
Άλλες φορές, επίσης σκοπίμως, υποχωρεί η λαιμαργία και μας αφήνει ανενόχλητους για μεγάλα διαστήματα.  

 Ο σκοπός της είναι να επιτρέψει να δράσουν άλλα πάθη, χειρότερα απ' αυτήν (όπως η υπερηφάνεια, η κενοδοξία, η φιλαργυρία και κυρίως η λαγνεία) ή να γίνουν παρεκτροπές, ασυγκρίτως χειρότερες από τις παραβάσεις του φαγητού (όπως η ιδεολογική πλάνη). Επειδή ακριβώς μας έχουν φύγει οι λαιμαργικές επιθυμίες, νομίζουμε ότι είμαστε σε σωστό δρόμο και δεν υποψιαζόμαστε ότι έχουμε πέσει σε καταστάσεις πολύ φοβερότερες από τη λαιμαργία.
Πραγματικά, οι πλέον ύποπτες και επίφοβες φάσεις του αγώνα είναι οι φάσεις της ανακωχής. Η δολιότητα των σχεδίων της, αποκαλύπτεται όταν, μετά από πολύ καιρό και σε ανύποπτο χρόνο, επανέρχεται και πάλι η λαιμαργία και μάλιστα δριμύτερη από πριν.
Οι μεθοδείες και οι τακτικές αυτές της λαιμαργίας συνεχίζονται διαρκώς και, στις περισσότερες περιπτώσεις, ισοβίως.

Eνας σοφός του 6ου μ.Χ. αιώνα  έγραφε: "Θα ήταν αξιοθαύμαστο εάν κάποιος ελευθερώθηκε από αυτήν, πριν κατοικήσει τον τάφο". (Θαυμάζω γαρ, ει μη τις τάφον οικήσας, εγένετο ταύτης ελεύθερος).
Και σ' ένα άλλο σημείο: "Πολλές φορές έρχεται η λαιμαργία και κάθεται επάνω στο στομάχι και κάνει ώστε να μη χορταίνει ο άνθρωπος, έστω και αν φάγει ολόκληρη την Αίγυπτο και πιει ολόκληρο τον Νείλο". 
 (Γίνωσκε, ότι περ πολλάκις ο δαίμων τω στομάχω καθέζεται και μη κορένυσθαι τον άνθρωπον  παρασκευάζει, καν πάσαν την Αίγυπτον φάγη και τον Νείλον πίη).
Και τα έγραφε αυτά ένας από τους μεγαλύτερους ασκητές των αιώνων!
Ένας άλλος σοφός του 7ου μ.Χ. αιώνος  γράφει για τις φάσεις ανακωχής :
 "Πριν να μπεις στην πόλη της ταπείνωσης (δηλαδή πριν φύγει η υπερηφάνεια) εάν βρεις ανάπαυση από την ενόχληση των παθών (της λαιμαργίας στην προκειμένη περίπτωση), μη πιστέψεις στον εαυτό σου! Διότι σου έχει στήσει ενέδρα ο εχθρός για να σε εξαπατήσει. Αλλά μετά την πρώτην εκείνην ανάπαυση, περίμενε άλλη μεγαλύτερη ενόχληση και ταραχή. Διότι εάν δεν κατορθωθούν όλες ανεξαιρέτως οι αρετές, οι οποίες στεφανώνονται και ασφαλίζονται από την ταπείνωση, μην περιμένεις να βρεις  ανάπαυση από τους κόπους σου ούτε να έχεις ανακούφιση από τις επιβουλές των εχθρών σου".
 (Προ του εισελθείν εις την πόλιν της ταπεινώσεως, εάν ίδης σαυτόν ότι ανεπαύθης εκ της οχλήσεως των παθών, μη πιστεύσης σεαυτώ. Ενέδραν γαρ τινα ενεδρεύει σοι ο εχθρός. Αλλ' εκδέχου μετά την ανάπαυσιν πολλήν όχλησιν και ταραχήν. Ει μη γαρ διέλθης τα καταλύματα των αρετών, ούκ απαντάς ανάπαυσιν εκ του μόχθου σου, ουδέ εκ των επιβουλών άνεσιν έξεις, έως αν φθάσεις το κατάλυμα της ταπεινώσεως). Η πάλη λοιπόν εναντίον της λαιμαργίας δεν είναι μία αυτόνομη υπόθεση αλλά ένα μέρος του ευρύτερου αγώνα για την υγεία της ψυχής. Ο αγώνας αυτός δεν τελειώνει όταν κερδηθεί μία μάχη εναντίον της λαιμαργίας αλλά όταν έρθει (ως δώρο) η ασύγκριτη και τελειωτική κατάσταση της ταπείνωσης.

Εμείς, ως άπειροι στη στρατηγική του πνευματικού αγώνα και αμέτοχοι των υψηλών εμπειριών, περιοριστήκαμε στο βιβλίο αυτό σε απλές τεχνικές γευμάτων, στην επισήμανση των λαιμαργικών παραβάσεων και των συνεπειών τους για τη σωματική υγεία και στις θεραπευτικές εφαρμογές της νηστειοθεραπείας.

Υπάρχουν άλλες μέθοδοι, συμπληρωματικές της νηστείας και ίσως ανώτερες και αποτελεσματικότερες. Αυτές έχουν περιγραφεί από βυζαντινούς και σύγχρονους ασκητές  και είναι χρήσιμες όχι μόνο για το πρόβλημα της λαιμαργίας αλλά και για άλλες αδυναμίες που ενδεχόμενα έχουμε.

Οι ίδιοι βυζαντινοί και σύγχρονοι πατέρες απέδειξαν ότι η μονομερής, υπερβολική και αποκλειστική ενασχόληση με την νηστεία και το φαγητό είναι πλάνη. Έτσι συμβουλεύουν όλους εμάς για την καλλιέργεια όλων μαζί των αρετών. Αυτές σχηματίζουν ένα αδιάσπαστο πλέγμα του οποίου ένας κρίκος είναι η νηστεία.
Ευχόμαστε ο καθένας μας να έχει επιτυχία σε όλες τις αγαθές επιδιώξεις του και διέξοδο στις πνευματικές αναζητήσεις του. Η νηστεία και η τεχνική των σωστών γευμάτων είναι ένα από τα απλά αλλά αρκετά αποτελεσματικά μέσα στην καθημερινή μας προσπάθεια για μία καλύτερη υγεία και μια πνευματικότερη ζωή

πηγή

Ολες σχεδόν οι αρρώστιες έχουν αιτία την πολυφαγία.

Δεν προκαλούν τόση διάβρωση και καθίζηση στις όχθες τα ορμητικά ρεύματα των ποταμών, όσο υποσκάπτουν εύκολα όλα τα στηρίγματα της υγείας η απόλαυση από την πολυφαγία και η σπάταλη ζωή. 
Αν επισκεφθείς γιατρό και θελήσεις να ρωτήσεις, θα μάθεις ότι όλες σχεδόν οι αρρώστιες έχουν αιτία την πολυφαγία. Η απλή δηλαδή και λιτή τροφή είναι μητέρα της υγείας. Γι' αυτό και οι γιατροί την ονόμασαν έτσι· ονόμασαν δηλαδή υγεία τον μη κορεσμό, τη λιτότητα. «Ακορίη γαρ τροφής, υγιείη» (Υγεία είναι η λιτότητα στην τροφή). Και τη λιτότητα στη δίαιτα τη θεώρησαν μητέρα της υγείας.
Εφόσον λοιπόν η λιτότητα είναι μητέρα της υγείας, είναι ολοφάνερο ότι η πολυφαγία είναι μητέρα των νοσημάτων και της καχεξίας και δημιουργεί παθήσεις, που (μερικές φορές ) δεν μπορεί να θεραπεύσει ούτε η ιατρική επιστήμη. Γιατί οι ποδαλγίες και οι πονοκέφαλοι και οι αμβλυωπίες και οι πόνοι των χεριών και οι σπασμοί και η πάρεση και ο ίκτερος και οι επίμονοι και υψηλοί πυρετοί και άλλες από αυτές τις αρρώστιες πολύ περισσότερες (που δεν έχουμε τον καιρό να τις απαριθμήσουμε), δεν έχουν αιτία τη στέρηση και τη φιλοσοφημένη δίαιτα και λιτότητα, αλλά την πολυφαγία και την κατάχρηση. 
Αν τώρα θέλεις να δεις και τα ψυχικά νοσήματα που προέρχονται από την ίδια αιτία, θα δεις ότι η ­ πλεονεξία, η διανοητική καθυστέρηση, η μελαγχολία, η νωθρότητα, η ακολασία και η αμάθεια γενικά εκεί έχουν τη ρίζα τους, στην πολυφαγία ... Να μιλήσω και για τη μεγάλη λύπη και την αηδία πού δοκιμάζουν όσοι επιμένουν στην απόλαυση των φαγητών; ... Αυτό το τραπέζι, και εννοώ το πλούσιο τραπέζι, ποτέ δεν το απολαμβάνουν με ευχαρίστηση. Γιατί η στέρηση, που είναι μητέρα της υγείας, είναι επίσης και πηγή ευχαριστήσεως, ενώ η αφθονία και ο κορεσμός, που είναι πηγή και ρίζα των ασθενειών, είναι επίσης και πηγή και ρίζα της αηδίας. Γιατί, όπου υπάρχει κορεσμός, δεν είναι δυνα­τόν να υπάρχει επιθυμία· και όταν δεν υπάρχει επιθυμία, πώς είναι δυ­νατόν να υπάρξει ποτέ ευχαρίστηση; Γι' αυτό μπορεί να διαπιστώσει κανείς, ότι οι φτωχοί δεν είναι μόνον συνετότεροι και υγιέστεροι από τους πλουσίους, αλλά και χαίρονται περισσότερο την ευφροσύνη. 
Μην παχαίνουμε το σώμα, αλλ' ας ακούσουμε τον Παύλο, που λέει: «Μη φροντίζετε για τη σάρκα, πως να ικανοποιείτε τις παράνομες επιθυμίες». Γιατί, όπως ακριβώς εκείνος που θα πάρει και θα ρίξει τα τρόφιμα στον οχετό, έτσι και εκείνος που τα βάζει στο στομάχι του ή καλύτερα όχι έτσι, αλλά ακόμη χειρότερα. Γιατί στην πρώτη περίπτωση γεμίζει κανείς τον οχετό, χωρίς να προξενεί κακά στον εαυτό του, ενώ στη πολυφαγία προκαλεί άπειρες αρρώστιες. Γιατί, εκείνο που τρέφει το σώμα είναι η ολιγάρκεια, επειδή το λίγο μπορεί να το αφομοιώσει ο οργανισμός. 
Ενώ το επί πλέον, όχι μόνον δεν τρέφει το σώμα, αλλά και το καταστρέφει. Αλλά κανείς δεν τα προσέχει αυτά, γιατί εξαπατάται από την άκαιρη ηδονή και την συνηθισμένη αντίληψη. Θέλεις να τρέφεις το σώμα; Αφαίρεσε το περιττό, δίνε του το απαραίτητο και όσο μπορεί να επεξεργασθεί και να αφομοιώσει. Μην το βαραίνεις, για να μην το καταποντίσεις. Το ολιγαρκές φαγητό είναι και τροφή και ηδονή· γιατί τίποτε δεν φέρνει τόση ευχαρίστηση, όση η τροφή που επεξεργάσθηκε καλά και αφομοιώθηκε. 
Τίποτε άλλο δεν χαρίζει τόση υγεία, τίποτε τόση οξύτητα στις αισθήσεις, τίποτε δεν απομακρύνει τόσο πολύ την αρρώστια. Άρα το λιτό φαγητό είναι και τροφή και ηδονή και υγεία, ενώ η κατάχρηση είναι καταστροφή και αηδία και αρρώστια. Γιατί αυτά που προξενεί η πείνα, αυτά προξενεί και η πολυφαγία, μάλλον δε και χειρότερα. Γιατί η πείνα σε λίγες μέρες άρπαξε τον άνθρωπο από τη ζωή και τον απάλλαξε από τον πόνο, ενώ η πολυφαγία, αφού καταφάγει το σώμα και το σαπίσει, το παραδίδει σε μακροχρόνια αρρώστια και στη συνέχεια σε φοβερότατο θάνατο. 
Εμείς όμως νομίζουμε, ότι η πείνα είναι φοβερό δυστύχημα, ενώ τρέχουμε προς την αφθονία που είναι χειρότερη απ' αυτή. Από πού προέρχεται αυτή η αρρώστια, από πού αυτή η μανία; Δεν λέω να βασανίζουμε τους εαυτούς μας, αλλά να τρεφόμαστε τόσο, όσο θα φέρνει ηδονή, την πραγματική ηδονή, και θα μπορεί να θρέψει το σώμα και να το κάνει πειθαρχικό και αρμονικό προς τις ψυχικές ενέργειες, καλά στερεωμένο και συναρμοσμένο. 
Όταν όμως παραχορτάσει από τροφή, αφού διαλύσει, όπως θα μπορούσε να πει κανείς, τις ίδιες τις οσφύες (τα ισχία) και τούς συνδέσμους που το στηρίζουν, δεν μπορεί πλέον να βαστάξει την αφθονία των τροφών, γιατί η αφθονία αυτή όταν μπει μέσα διαλύει και σκορπίζει το παν. 

(Ι. Χρυσοστόμου, ΕΠΕ 25, 288, 290 και ΕΠΕ 10, 782-784) 

πηγη/αντιγραφή