Του Σεβ. Μητροπολίτου Καστορίας κ. Σεραφείμ
Ερμηνεύοντας ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος την περικοπή της συνομιλίας του Χριστού με τη Σαμαρείτιδα γυναίκα, όπως μας την παρουσιάζει ο Ευαγγελιστής Θεολόγος, στέκεται με ιδιαίτερο θαυμασμό στην στάση αυτής της γυναικός. Γράφει χαρακτηριστικά : «Πόσο ήσυχα δέχεται αυτή η γυναίκα τον έλεγχο, όταν της αποκαλύπτει ότι «πέντε γαρ άνδρας έσχες και νυν ον έχεις ουκ έστι σου ανήρ. Τούτο αληθές είρηκας»1;...
Δεν αντέδρασε. Διατί; Μήπως και τους Ιουδαίους δεν ήλεγξε πολλάς φοράς και μάλιστα αυστηρότερον; Διότι δεν είναι το ίδιο να αποκαλύπτει κανείς τα απόκρυφα της ψυχής και να κάμνη φανερόν κάτι που γίνεται κρυφά. Διότι το πρώτο μεν είναι του Θεού μόνον και κανείς άλλος δεν γνωρίζει παρά μόνο εκείνος που τα έχει στην ψυχήν του. Το δεύτερον όμως είναι γνωστόν εις όλους τους οικείους... Η Σαμαρείτις όμως όχι μόνο δεν τον υβρίζει, αλλά και θαυμάζει και εκπλήσσεται και εκφράζει την γνώμην ότι είναι προφήτης. Και όμως οξύτερον ήλεγξεν αυτήν παρά τους Ιουδαίους»2.
Η περικοπή αυτή έχει να μας παρουσιάσει πάρα πολλά θέματα. Περικλείει πράγματι έναν ωκεανό θεολογίας. Θα μπορούσε να ασχοληθεί κανείς με το πνευματικόν του Θεού το οποίο παραδίδεται σ’ αυτήν την γυναίκα, με το ύδωρ το ζων, που είναι η χάρη του Θεού όπως ερμηνεύουν οι θεοφόροι Πατέρες της Εκκλησίας αλλά και με πολλές άλλες πτυχές. Ο δικός μου όμως ασθενής κάλαμος θα σταθεί μόνο σε ένα σημείο της συνομιλίας του Χριστού με την Σαμαρείτιδα και ιδιαιτέρως στην πνευματική θεραπεία που της προσφέρει ο Χριστός.
Πρώτον. Αυτή η περικοπή φανερώνει το σκοπό για τον οποίο ήρθε ο Χριστός στον κόσμο και που είναι η θεραπεία του ασθενούντος ανθρώπου. «Ου γαρ ήλθον καλέσαι δικαίους, αλλά αμαρτωλούς εις μετάνοιαν»3 είναι η διαβεβαίωσή Του. Γι’ αυτό βλέπουμε τον Κύριο να πλησιάζει «την θηρευομένην υπό του πολεμήτορος εχθρού... και την φλεγομένην εν τοις ατοπήσασι δεινώς»4 γυναίκα, όπως ψάλλει ο ιερός υμνογράφος, και να της ομιλεί με λεπτότητα. Έτσι αγγίζει το τραύμα της ψυχής και φθάνοντας στην ιδιαίτερη πτυχή της ζωής της, τής προσφέρει την πολύτιμη θεραπεία.