Το Θείον Έλεος και το λαδάκι της ελιάς

Ἕνας σύγχρονος ἅγιος ἀπό τό Πεταλίδι Μεσσηνίας, ὁ Ὅσιος Βησσαρίωνας ὁ Ἀγαθωνίτης, πού διακόνησε στόν νομό Φθιώτιδας γιά 36 χρόνια σέ περίοδο κατοχῆς, πείνας καί δυσκολιῶν, μᾶς διδάσκει μέ τήν συγκλονιστική του θυσία γιά τόν συνάνθρωπο.

Τόν βλέπουμε κάποτε νά ἐπισκέπτεται ἕνα σπίτι. Κρατάει μία εἰκόνα τῆς Παναγίας στό ἕνα χέρι καί ἕνα ἄδειο δοχεῖο στό ἄλλο χέρι.
“Λίγο λαδάκι παρακαλῶ!”. 

Ἡ νοικοκυρά τοῦ σπιτιοῦ δυσανασχετεῖ:
“Τί θέλει αὐτός ὁ διακονιάρης τώρα. Τί ζητᾶ; Εἶναι καί ἡλικιωμένος!”, “Θά τόν στέλνουν ἀπό κανένα μοναστήρι νά ζητιανέψει… Καλά δέν ντρέπεται ὁ Ἡγούμενος νά στέλνει ἕναν γέροντα νά ζητιανεύει;”.
Οἱ ἀρνητικές σκέψεις κατάκρισης κατέκλυζαν τόν νοῦ τῆς νοικοκυρᾶς, ὅταν ὁ ὅσιος τῆς ἀπηύθυνε παρακλητικά πάλι τόν λόγο.
“Παιδί μου, ρίξε δύο σταγόνες λάδι σέ παρακαλῶ, γιά νά εὐλογηθεῖ τό σπίτι σου…” .
Ἡ νοικοκυρά πῆγε, ἔφερε τό δικό της δοχεῖο καί ἔριξε λίγο λαδάκι μέσα στό δοχεῖο τοῦ γέροντα. Ὁ γέροντας ἔφυγε εὐχαριστημένος καί συνέχισε νά χτυπᾶ κι ἄλλες πόρτες ζητιανεύοντας λίγο λαδάκι.

Τό βράδυ ὁ γέροντας πῆγε καί ἐπισκέφθηκε ἕναν φτωχό πολύτεκνο πατέρα. Ἔμεινε τήν νύχτα καί τό πρωί χαιρέτησε καί ἄνοιξε τήν πόρτα γιά νά φύγει.
“Γέροντα ξεχάσατε τό δοχεῖο σας μέ τό λάδι!φώναξε ὁ πατέρας!”
“Αὐτό εἶναι γιά σένα. Σοῦ τό στέλνει ὁ Χριστός! εἶπε μέ ἀγάπη ὁ γέροντας καί ἔφυγε…”

Τό λαδάκι τῆς ἐλιᾶς, τοῦ κατεξοχήν καρποῦ τῆς Ἑλλάδας, ἔχει φέτος λιγοστέψει. Λαδάκι εὐλογημένο πού ἀπό τήν ἀρχαιότητα ἀκόμη θεωρήθηκε ὡς θεϊκή εὐλογία στήν Πατρίδα μας.
Ἔλαιον! Προϊόν σημαντικό. Προϊόν ἀπαραίτητο. Τό ἴδιο ἰσχύει ὅμως καί γιά τό Ἔλεος.

Τό Ἔλεος τοῦ Θεοῦ.
Εἶναι ἐνδιαφέρον τό πόσο πολύ μοιάζουν οἱ ἰδιότητες τοῦ λαδιοῦ μέ τίς “ἰδιότητες” τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ.
Τό λάδι εἶναι θεραπευτικό-ἐπουλωτικό, μαλακτικό ἐπάνω σέ πληγές, σέ ξηροδερμίες, σέ τραχύτητες. Ἔτσι καί τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ μᾶς ἐπουλώνει πληγές τῆς ψυχῆς.
Μᾶς δίνει τήν συγχώρηση. Μᾶς μαλακώνει τίς καρδιές, μᾶς γλυκαίνει τίς τραχύτητες τοῦ χαρακτήρα μας.

Η θεία δικαιοσύνη είναι παράλογη για την ανθρώπινη λογική, γιατί δεν βασίζεται σε ανταπόδοση αλλά σε συγκατάβαση.

  Σε έναν κόσμο όπου η ηθική κατακερματίζεται και η πνευματική σύγχυση πνίγει την ψυχή του ανθρώπου, το μήνυμα της μετανοίας αναδύεται ως φάρος ελπίδας· όχι ως απλή ψυχολογική ανακούφιση, αλλά ως υπαρξιακή αναγέννηση μέσα από την άβυσσο της αμαρτίας. 

Η σωτηρία, κατά την χριστιανική αλήθεια, δεν είναι καρπός ηθικής τελειότητας, αλλά δώρο της θείας αγάπης προς τον άνθρωπο που συντρίβεται, ταπεινώνεται και επιστρέφει.

«Δεν ήρθα να καλέσω δικαίους αλλά αμαρτωλούς εις μετάνοιαν» (Λουκ. 5:32), διακηρύσσει ο Ιησούς· κι αυτή η δήλωση μετατοπίζει τον άξονα της θείας δικαιοσύνης από την τιμωρία στην ελευθερία.

 Ο ληστής επί του σταυρού, η πόρνη με τα μύρα, ο άσωτος υιός, όλοι τους δεν είναι μόνο φιγούρες του Ευαγγελίου· είναι οι φορείς μιας θεανθρώπινης αποκάλυψης: πως η αγάπη του Θεού δεν γνωρίζει σύνορα.

 Εκείνοι που η κοινωνία χαρακτηρίζει "τελευταίους" βρίσκουν πρώτοι θέση στην αγκαλιά του Χριστού. Όχι διότι εξιδανικεύεται η αμαρτία, αλλά διότι εξυψώνεται η μετάνοια ως πράξη ελευθερίας και επιστροφής στο φώς.

Η μετάνοια δεν είναι ηθική υποχώρηση· είναι η ανατροπή του εγωισμού, η επανάσταση του ταπεινού ανθρώπου που αναγνωρίζει το σκοτάδι του και αναζητά τον Ήλιο της Δικαιοσύνης.

Η αμαρτία, όσο φρικτή κι αν είναι, δεν έχει την έσχατη λέξη. Την τελευταία λέξη την έχει η καρδιά που σπαράζει και επιστρέφει. Ο αμετανόητος αμαρτωλός, όσο «σωστός» κι αν φαίνεται εξωτερικά, είναι νεκρός εσωτερικά. Αντιθέτως, ο μετανοημένος εγκληματίας είναι ζωντανός, γιατί έζησε την κάθαρση της Χάριτος. Η κόλαση δεν είναι η ποινή για την αμαρτία· είναι η εθελούσια αποκοπή από την αγάπη του Θεού. Και αυτή η αποκοπή γεννιέται όχι από τις πράξεις μας, αλλά από την άρνηση μας να δεχτούμε την αγάπη Του.

Κυριακή Β'Λουκά-ΧΡΗΣΤΟΙ ΚΑΙ ΑΧΡΗΣΤΟΙ

Πρότυπο τοῦ ἀνθρώπου, αἰώνιο καὶ ἀμετάβλητο, ἀποτελεῖ ὁ Θεός. Ὅταν ὁ Χριστὸς μᾶς παρακινεῖ σὲ κάτι, τὸ κάνει γιὰ νὰ μᾶς φέρει πιὸ κοντὰ στὸ «καθ’ ὁμοίωσιν». Κυρίως καὶ κατὰ ἐξαίρετο τρόπο ὁ Θεὸς προβάλλεται ὡς ἡ τέλεια εἰκόνα τῆς ἀγάπης, πρὸς τὴν ὁποία καλεῖται νὰ συμμορφώσει ἑαυτὸν καὶ ὁ ἄνθρωπος. 

«Ἔσεσθε υἱοὶ τοῦ Ὑψίστου, (δι)ὅτι αὐτὸς χρηστός ἐστιν ἐπὶ τοὺς ἀχαρίστους καὶ πονηρούς» (Κυριακὴ Β΄ Λουκᾶ).

 Ὁ Χριστὸς μιλάει γιὰ μιὰ ἀγάπη ποὺ δὲν εἶναι ἐπιλεκτική, ὅπως συνήθως συμβαίνει σὲ μᾶς. Ἐμεῖς ἀγαπᾶμε τοὺς φίλους καὶ μισοῦμε τοὺς ἐχθρούς μας. Στὴν καλύτερη περίπτωση, λέμε συνήθως ὅτι δὲν μισοῦμε, ἀλλὰ ἀγνοοῦμε ὅσους δὲν μᾶς ἀρέσουν. Καὶ μάλιστα αὐτὸ τὸ τελευταῖο, ἡ ὑπεροπτική μας ἀδιαφορία γι’ αὐτούς, θεωρεῖται καὶ πνευματικὴ κατάσταση, ἀφοῦ ἔχουμε τὴν «ἀνωτερότητα» νὰ μὴν προβαίνουμε ἀπέναντί τους σὲ ἐχθρικὲς ἐνέργειες, ἀντίστοιχες πρὸς τὶς τυχὸν δικές τους πρὸς ἐμᾶς.

 Τὸ νὰ μὴν ἀνταποδίδουμε ὅμως τὸ κακὸ εἶναι μιὰ λειψή, μιὰ παθητικὴ ἀρετή. Τὸ μισὸ ἀπὸ αὐτὸ ποὺ μᾶς ζητάει ὁ Χριστός. Τὸ ἄλλο μισὸ εἶναι νὰ ἀγαπήσουμε τὸν ἐχθρό μας καὶ μάλιστα νὰ δείξουμε ἔμπρακτα τὴν ἀγάπη μας, νὰ τοῦ κάνουμε καλό. Ἡ ἀγάπη εἶναι μιὰ ἐνεργητικὴ κατάσταση, ἡ οὐσιαστικὴ ὁλοκλήρωση τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ.

Κυριακή προ Υψώσεως-ΤΑ ΔΑΚΡΥΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

  Διακόπτεται μὲ τὴν Κυριακὴ πρὸ τῆς Ὑψώσεως ἡ κανονικὴ ροὴ τῶν Κυριακῶν τοῦ Ματθαίου ποὺ ξεκινούν ἀπὸ τὴν Κυριακὴ τῶν Ἁγίων Πάντων. Τὸ σχετικὸ ἀνάγνωσμα ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Ἰωάννου προανακρούει τὴν ὕψωση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Ἀνθρώπου, δηλαδὴ τὸν σταυρικό του θάνατο, ὅπως εἶχε προαναγγείλει ὁ Μωυσῆς ὑψώνοντας τὸν χάλκινο ὄφι στὴν ἔρημο. Καὶ ὅλο αὐτὸ ἔχει τὴν πηγή του στὴν ἄπειρη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ποὺ δὲν διστάζει νὰ θυσιάσει «τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ’ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον».

 Ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ γιὰ μᾶς ξεπερνάει τὰ ἀνθρώπινα ὅρια. Εἶναι ἀσύλληπτο τὸ μέγεθός της, δὲν μπορεῖ νὰ ὑποταχθεῖ στὴν ἀντιληπτική μας δυνατότητα.
Μόνο δυὸ πράγματα δὲν ἔχουν ποτὲ τὸ τέλος τους:
Τὸ γαλάζιο τοῦ οὐρανοῦ καὶ τοῦ Δημιουργοῦ τὸ ἔλεος,γράφει ἡ ρωσίδα ποιήτρια Ἄννα Ἀχμάτοβα. 

Ἕνας Θεὸς ποὺ ἐπιλέγει νὰ γίνει ἄνθρωπος, ποὺ ὑποφέρει, ποὺ ἀδειάζει τὸν ἑαυτό του ἀπὸ τὸ μεγαλεῖο του γιὰ νὰ γίνει πλήρως προσιτὸς σ’ ἐμᾶς, εἶναι κάτι ποὺ καμμιὰ θρησκεία, καμμιὰ φιλοσοφία δὲν τόλμησε ποτὲ νὰ ἐπινοήσει καὶ νὰ παρουσιάσει.

ΚΥΡΙΑΚΗ Ζ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ-Το έλεος του Θεού

Στον δρόμο του Χριστού βρέθηκαν κάποτε δύο τυφλοί. Όταν αντιλήφθηκαν τον Χριστό, έτρεξαν πίσω του φωνάζοντας δυνατά: «Ελέησον ημάς, Υιέ Δαυΐδ». Ο Χριστός τους ρώτησε αν πιστεύουν πραγματικά ότι έχει τη δύναμη να τους δώσει το φως. Και εκείνοι απάντησαν θετικά, ότι πιστεύουν στη δύναμή του. Τότε ο Χριστός τους θεράπευσε (Κυριακή Ζ΄ Ματθαίου).

 Οι δυο τυφλοί, αν και τυφλοί, είχαν φως στην ψυχή τους. Και κατάλαβαν ότι είχαν να κάνουν όχι απλώς με κάποιον απόγονο του Δαυΐδ, υπήρχαν πολλοί άλλωστε τέτοιοι, αλλά με τον ένα και κατά μοναδικό τρόπο προφητευμένο και αναμενόμενο απόγονο «εκ σπέρματος Δαυΐδ», που θα ήταν ταυτόχρονα και Υιός του Θεού. Και κατά συνέπεια, ο μοναδικός Σωτήρας του κόσμου. Και κατάλαβαν πολύ σωστά ότι το παν είναι να επιρρίψουν τον εαυτό τους στο έλεος του Χριστού. Γι’ αυτό και δεν προβάλλουν καν το συγκεκριμένο αίτημα για θεραπεία της τύφλωσής τους, αλλά επιζητούν με επιμονή το θείο έλεος. «Ελέησον ημάς».Μέσα στο έλεος του Θεού βρίσκει ο άνθρωπος τα πάντα.

Έτσι λοιπόν η εκζήτηση του ελέους του Θεού έγινε πάγια τακτική στην εκκλησιαστική ζωή. Το «Κύριε, ελέησον» αποτελεί την πιο άμεση, την πιο γρήγορη, την πιο σύντομη προσευχή του Χριστιανού.

Η προσευχή, το κομποσκοίνι, η ελεημοσύνη, νικούν το έλεος του Θεού.

Η προσευχή, το κομποσκοίνι, η ελεημοσύνη, νικούν το έλεος του Θεού. Καμιά αμαρτία δεν είναι μεγαλύτερη από το έλεος του Θεού…

Άγιος Εφραίμ Κατουνακιώτης 

«Τό ἔλεός σου καταδιώξει με πάσας τάς ἡμέρας τῆς ζωῆς μου»

            Αρχιμ. Αθανάσιος Μισσός

                        

  Ὁ ἱερὸς Ψαλμωδὸς στὸν ὑπέροχο εἰ­κοστὸ δεύτερο (κβ΄) Ψαλμὸ παρου­σιάζει τὸν Κύριο ὡς Καλὸ Ποιμένα, ποὺ ποιμαίνει μὲ ἀγάπη καὶ στοργὴ τὰ λογικὰ πρόβατά Του καὶ φροντίζει τίποτε νὰ μὴ μᾶς λείψει: «Κύριος ποιμαίνει με, καὶ οὐδέν με ὑστερήσει» (στίχ. 1).

  Μία ἀπὸ τίς ὡραιότερες ἀπεικονίσεις ποὺ χρησιμοποιεῖ εἶναι αὐτὴ μὲ τὴν ὁποία παρουσιάζει τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ ὡς ἀκούραστο δρομέα ποὺ καταδιώκει τὸν ἄν­θρωπο, γιὰ νὰ τὸν λυτρώσει καὶ νὰ τὸν σώ­­σει: 

«Τὸ ἔλεός σου καταδιώξει με πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς μου» (στίχ. 6).
Τὸ ἔλεός Σου, Κύριε, θὰ μὲ καταδιώκει ὅλες τὶς ἡμέρες τῆς ζωῆς μου, καὶ ἡ Χάρι Σου θὰ ἐπιμένει νὰ βρίσκει διάφορα μέσα, ὥστε καὶ ἂν ἀκόμη ἐγὼ φεύγω ἀπὸ κοντά Σου, νὰ μὲ συλλαμβάνει στὸ δίχτυ τῆς σωτηρίας.

  Πόσο πολὺ μᾶς συγκινεῖ ἡ εὐσπλαχνία τοῦ Θεοῦ! «Ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐλεεῖ» (Ψαλ. ριδ΄ [114] 5). Τὸ ἔλεός Του μᾶς πολιορκεῖ. Σὰν ἄλλος ἀκούραστος δρομέας μᾶς καταδιώκει ὅλες τὶς ἡμέρες τῆς ζωῆς μας μέχρι τὴν τελευταία μας ἀναπνοή.

  Τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ σὲ ἔκταση σκεπάζει ὁλόκληρο τὸ σύμπαν, ἐπεκτείνεται σὲ ὅλη τὴ δημιουργία. Ἀλλὰ καὶ σὲ διάρκεια χρόνου παρέχεται συνεχῶς σὲ ὅλα τὰ δη­μιουργήματα τοῦ Θεοῦ καὶ θὰ παρέχεται ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος.