ΚΑΙ ΔΕΝ ΝΤΡΕΠΟΜΑΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΦΟΒΑΜΑΙ

Είπε ο αββάς Σισώης: «Αιδώς και αφοβία πολλές φορές φέρνουν την αμαρτία» (από το «Γεροντικό»)

Η εποχή μας δεν θα ήταν δύσκολο να χαρακτηριστεί ως η εποχή της απώλειας της ντροπής. Οι άνθρωποι ούτε ντρέπονται ούτε φοβούνται. Το βλέπουμε αυτό ιδιαιτέρως στα σχολεία και στις συναναστροφές των παιδιών. Μεγαλώνουμε μία γενιά στην οποία η «αιδώς» των αρχαίων Ελλήνων έχει πάψει να θεωρείται προτέρημα. Όχι μόνο δεν ντρέπονται τα παιδιά, αλλά καυχώνται όταν κάνουν πράξη το θέλημά τους. Περνούνε για έξυπνα. Θεωρούν τα συνομήλικά τους που κρατάνε ένα σεβασμό ξεπερασμένα. Και έχουν την απαίτηση όλοι να δικαιολογούν την αρνητική τους στάση, την αφιλοτιμία, διότι «παιδιά είναι».

  Τα παραδείγματα από τους μεγάλους πολλά. Τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης κατακλύσθηκαν πρόσφατα από εικόνες ντροπής σε μία σειρά αγώνων μπάσκετ, αλλά και από μία απόπειρα από όλες τις πλευρές να δικαιολογηθούν τα αδικαιολόγητα. Το χειρότερο είναι ότι οι υπεύθυνοι για τους κανόνες διεξαγωγής των αγώνων μέτρησαν τις αποφάσεις τους με βάση το κόστος που θα υφίσταντο οι ίδιοι από τις εμπλεκόμενες πλευρές, χωρίς επίγνωση της παιδαγωγίας που ένα άθλημα εκ των πραγμάτων φέρει, της προτυποποίησης που γεννά.

 Το ίδιο και οι ακόλουθοι. Ενώ όποιος έχει μάτια και βλέπει, αντιλαμβάνεται τουλάχιστον τι είναι λάθος, ούτε σ’ αυτό δεν ήταν εύκολο να συμφωνήσουμε. Γιατί λοιπόν να μας κάνει εντύπωση, ότι έρχεται μία γενιά στην οποία η ντροπή και ο αυτοσεβασμός είναι ξεχασμένες αρχές;

Δώστε μου πολιτισμό, που να αὐξάνει την ἐντροπή κάποιου ἀνθρώπου...

 

  Δώστε μου πολιτισμό, ποὺ νὰ αὐξάνει τὴν ἐντροπὴ κάποιου ἀνθρώπου καὶ ἐγὼ θὰ ψηφίσω ὑπὲρ αὐτοῦ. Προτιμῶ τὴν ντροπαλὴ ἐρημιὰ ἀπὸ τὸν πολιτισμό, ὁ ὁποῖος καταστρέφει τὴν ἐντροπὴ στὸν ἄνθρωπο. 

Ὅταν κάποιος μιλᾶ γιὰ τὸν «ψευδῆ πολιτισμό», στὴν πραγματικότητα τὰ μόνα πράγματα ποὺ μπορεῖ νὰ σκέπτεται εἶναι δύο: ἢ τὴν ὑποκριτικὴ ἐντροπὴ ἢ τὴν ἀδιάντροπη αὐθάδεια. 

 Μὲ τὴν ἐντροπὴ λόγῳ τῆς σωματικῆς ἀτέλειας ὁ ἄνθρωπος ἐνδόμυχα ἀναγνωρίζει, ὅτι αὐτὸ τὸ σῶμα δὲν εἶναι σῶμα, ποὺ νὰ τοῦ ταιριάζει. Μὲ τὴν ἐντροπὴ γενικὰ ὁ ἄνθρωπος ἀναγνωρίζει τὴν πτώση του ἀπὸ τὸ βασιλικὸ σκῆπτρο στὴν ράβδο τοῦ ζητιάνου. Ὅταν ὁ ζητιάνος ντύνεται μὲ κουρελιασμένα ροῦχα, δὲν ἐντρέπεται οὔτε τὸ ροῦχο τοῦ ἐπαίτη οὔτε τὴν ζητιανιά. Ὅμως, ὅταν ὁ γιὸς τοῦ βασιλιᾶ εἶναι ἀναγκασμένος νὰ ντύνεται μὲ τὰ ροῦχα τοῦ ἐπαίτη καὶ νὰ ζητιανεύει, ἐντρέπεται καὶ τὰ δύο. 

Ἡ ἐντροπὴ γεννᾶ ταπεινοφροσύνη καὶ πραότητα καὶ μακροθυμία καὶ φιλανθρωπία. Τὸ νὰ χάσεις τὴν ἐντροπὴ σημαίνει τελικὰ νὰ ἀναγνωρίζεις τὸν ἑαυτό σου ὡς τέλειο. Ὅμως γιὰ τίποτα οἱ μυστικὲς δυνάμεις δὲν ἐκδικοῦνται τόσο φοβερὰ ὅπως γι᾿ αὐτό. Κοίτα, ἡ ἀπώλεια τῆς σωματικῆς ἐντροπῆς ὁδηγεῖ στὴν ἀσωτία μέχρι ἀηδίας, ἐνῶ ἡ ἀπώλεια τῆς πνευματικῆς ἐντροπῆς ὁδηγεῖ στὴν ὑπερηφάνεια μέχρι τρέλλας.

Ἡ ἀσωτία καὶ ἡ ὑπερηφάνεια εἶναι δίδυμα, ἀπὸ τὶς ὁποῖες καμμιὰ φορὰ ἡ πρώτη προηγεῖται ἀπὸ τὴν δεύτερη, καὶ καμμιὰ φορὰ ἡ δεύτερη προηγεῖται ἀπὸ τὴν πρώτη. (Ἁγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, Στοχασμοὶ περὶ καλοῦ καὶ κακοῦ, σελ. 193)

† ὁ Μητροπολίτης Κυπριανὸς

πηγή

Ἕνα κορμί ἔδωσε ὁ Θεός στον ἄνθρωπο, και μ᾿ αὐτό τρώγεται μέρα-νύχτα

 Ἕνα κορμὶ ἔδωσε ὁ Θεὸς στὸν ἄνθρωπο, καὶ μ᾿ αὐτὸ τρώγεται μέρα-νύχτα. Τὸ γυρίζει ἀπὸ δῶ, τὸ γυρίζει ἀπὸ κεῖ, τὸ μισογυμνώνει, τὸ ξεγυμνώνει ὁλότελα, ξανὰ τὸ μισοντύνει, κ᾿ ἔτσι βασανίζεται, δὲν ξέρει τί νὰ τὸ κάνῃ.

 Ἔ, κακορρίζικε ἄνθρωπε, τὸ ξεγύμνωσες, τὸ γύρισες ἀπὸ δῶ κι᾿ ἀπὸ κεῖ. Κ᾿ ἔπειτα, τί ἔκανες τάχα; Τὸ βρώμισες, τὸ μόλεψες, τὸ κουρέλιασες, τὸ ρεζίλεψες, κι᾿ ἀκόμα δὲν ἡσύχασες! Θεάματα, πυροτεχνήματα, ταινίες, σαρκολατρεία, ἐξαχρείωση, ζωὴ δίχως καμμιὰ οὐσία. Δὲν πᾶς ν᾿ ἀπογευτῆς λίγη ἀληθινὴ ζωή. Παρὰ κλείνεσαι μέσα στὰ σκοτεινὰ μπουντρούμια καὶ πασκίζεις νὰ ψευτοζήσῃς μὲ τοὺς ἴσκιους, μὲ τὶς φωτογραφίες!
Τί καταδίκη ἔπαθες! Τί κατάντημα, καὶ δὲν τὸ κατάλαβες!

 «Ἄνθρωπος, ἐν τιμῇ ὢν οὐ συνῆκεν. Κατελογίσθη τοῖς κτήνεσιν τοῖς ἀνοήτοις καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς». 

«Ὁ ἄνθρωπος, ἐνῷ πλάστηκε τιμημένος δὲν τὸ κατάλαβε. Λογαριάσθηκε μαζὶ μὲ τὰ ζῷα τὰ ἄλογα, κ᾿ ἔγινε ἕνα μ᾿ αὐτά».

ΦΩΤΗΣ Κόντογλου

Να ντρέπεσαι για όλα μπροστά στον Χριστό και όχι για τον Χριστό μπροστά σε όλους !

Νώντας Σκοπετέας

 Δεν είναι λογοπαίγνιο τούτος ο τίτλος (από ομιλία του Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς),δεν είναι παιχνίδι η σωτηρία της ψυχής μας.
 Στο κέντρο του ένα ρήμα.Το ντρέπομαι.Η ντροπή ,το όνειδος ,η αισχύνη ,η αιδώς,η συστολή ,συνώνυμες λέξεις με διαφορετικές χρήσεις και σημασίες. 
 Άλλοι προσεγγίζουν την ντροπή  μέσα από την επιστήμη της ψυχολογίας. Και προσπαθούν να την  καταπολεμήσουν, τονώνοντας την αυτοπεποίθηση αν την προκαλεί η αίσθηση κατωτερότητας. 
 Μιλάμε τότε για ανθρώπους υπερβολικά  εσωστρεφείς , ανασφαλείς,ενίοτε αγοραφοβικούς,δειλούς κλπ. Ασκήσεις θάρρους προτείνονται από τους συμβουλευτικούς ψυχολόγους  για να καταπολεμηθεί αυτή η κοινωνική φοβία, μα δεν θα επεκταθούμε,γιατί θέλουμε σήμερα  να προσεγγίσουμε διαφορετικά την ντροπή ! 
   Υπάρχει ένα γνωμικό που συμπυκνώνει όλην την Σοφία του Θεού μέσα στην Παλαιά Διαθήκη ( Παροιμ.26,11)  :«Εστίν αισχύνη επάγουσα αμαρτίαν και εστίν αισχύνη δόξα και χάρις». 
 Υπάρχει και ένα Παύλειο ρήμα μέσα στα αμέτρητα Θεοδίδακτα που συνέγραψε ο Μέγας Απόστολος των Εθνών,  που επίσης μιλά σε κάθε Χριστιανό Ορθόδοξο και φωτίζει την Αγία μας πίστη:Ου γαρ επαισχύνομαι το ευαγγέλιον του Χριστού δύναμις γάρ Θεού έστιν εις σωτηρίαν παντί τώ  πιστεύοντι… (Ρωμαίους, Α' 13-17). 
Μα και στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιιο λέγει ο Κύριός μας : «Ος γαρ εάν επαισχυνθή με και τους εμούς λόγους εν τη γενεά ταύτη τη μοιχαλίδι και αμαρτωλώ, και ο Υιός του ανθρώπου επαισχυνθήσεται αυτόν όταν έλθη εν τη δόξη του Πατρός αυτού μετά των αγγέλων των αγίων»( Μαρκ.8,38).
 Υπάρχει λοιπόν  η ευλογημένη,ψυχωφελέστατη ντροπή,μα υπάρχει και η ολέθρια που όλοι μας ανεξαιρέτως συναντάμε ή και βιώνουμε στην καθημερινότητά μας! 
 Με έναν απλό,υπέροχο και Χριστοκεντρικό  τρόπο μιλούσε σχετικά ο ιεροκήρυκας του Παραδείσου,ο μακαριστός Δημήτριος Παναγόπουλος. 
 Κάνεις έλεγε ένα δώρο σε κάποιον.Του το πας στην γιορτή του.Το δέχεται εκείνος με χαρά ,σ'ευχαριστεί και εσύ ξεκινάς να διερευνάς στις εκφράσεις του ,

Χαίρε στολή των γυμνών παρρησίας,Χαίρε στοργή πάντα πόθον νικώσα

 Γυμνός γεννιέται ο άνθρωπος. Χωρίς ψεγάδια, αλλά και χωρίς εμφανή χαρίσματα. Το μόνο που τον συνοδεύει είναι η ύπαρξη. Το πρόσωπό του. Το σώμα και η ψυχή του. Αμέσως μόλις γεννηθεί ενδύεται στολή. Ρούχα, για να προφυλαχθεί από τις εναλλαγές της θερμοκρασίας. Από τον ρύπο της ατμόσφαιρας, αλλά και των ανθρώπων με τους οποίους συναναστρέφεται. Από τα εμπαθή βλέμματα επάνω του. Για να μη φαίνεται η γυμνότητά του, αλλά να δειχθεί ότι θα την διαχειριστεί ο ίδιος, όποτε και όπως θελήσει. Για να μπει στο παιχνίδι του φαίνεσθαι. Για να μην είναι αντικείμενο φιληδονίας, αλλά πρόσωπο, το σώμα του οποίου είναι διαχειρίσιμο αρχικά από όσους τον αγαπούν και στην συνέχεια από τον ίδιο. Και στον έρωτα η γυμνότητα των σωμάτων αναδεικνύει τη παραίτηση από υπεράσπιση του προσώπου, του σώματος και της ψυχής δηλαδή, του ενιαίου ανθρώπου από την εμπάθεια του βλέμματος και της σκέψης του άλλου. Αναδεικνύει την παράδοση όχι μόνο στην ηδονή, αλλά, κυρίως, στην εμπιστοσύνη της αγάπης.

 «Η φύσις κρύπτεσθαι φιλεί», λέει ένας από τους πιο σπουδαίους φιλοσόφους της αρχαίας Ελλάδας, ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος. Η αληθινή μας φύση, όπως και ο κόσμος στον οποίο ζούμε, αγαπά να κρύβεται. Δεν θέλει παρρησία στην δήλωσή της ταυτότητάς της προς τα έξω. Θέλει ένα μικρό ή μεγαλύτερο παιχνίδι, όπως το κρυφτό των παιδιών, για να βρούμε τα μυστικά της. Θέλει την παράδοσή μας στην αγάπη για κάθε τι στον κόσμο, για κάθε γωνιά της, για να μας αποκαλυφθεί. Άλλοτε με θόρυβο, άλλοτε με την σιωπή που ταιριάζει στον μύστη, στον ερωτευμένο, αποκαλύπτει τα κρυμμένα μυστικά της.

 Οι πατέρες της Εκκλησίας έρχονται να μιλήσουν για την «φυσική θεωρία». Ότι μέσα από τα μυστικά της φύσης ο άνθρωπος μπορεί να γνωρίσει την πρόνοια,

Η φυγή του αναίσχυντου αμαρτωλού από την αληθινή μετάνοια(Αγ.Ιωάννου Χρυσοστόμου)

 Πόσο όμορφα  περιγράφει ο Ιερός Χρυσόστομος  την διαδικασία αυτή της φυγής  του αναίσχυντου  αμαρτωλού  από την αληθινή μετάνοια στο πρόσωπο το Κάιν

 "Ο Κάιν σκότωσε τον αδελφό του,τον Άβελ, κατεχόμενος από το πάθος του φθόνου, διότι μετά από τον φθόνο  ακολουθεί ο φόνος· και τον έφερε σ'ένα χωράφι και εκεί τον σκότωσε. 
Και τι λέγει ο Θεός σ'αυτόν ; Που είναι ο Άβελ ο αδελφός σου; Αυτός που τα ξέρει όλα ρωτά σαν να μην γνωρίζει μόνο και μόνο για να τραβήξει τον φονιά σε μετάνοια. Το ότι γνώριζε,το έδειξε με την ερώτηση· που είναι ο Άβελ ο αδελφός σου; 
Αυτός όμως του απάντησε,δεν γνωρίζω,μήπως φύλακας του αδελφού μου είμαι εγώ; Έστω, δεν είσαι φύλακας του,γιατι όμως είσαι και φονιάς του; Δεν τον φύλαγες, γιατί όμως και τον σκότωσες; Όμως έμμεσα τα ομολογείς αυτά; Είσαι και φύλακάς του.

Τι είπε λοιπόν ο Θεός προς αυτόν; Φωνή αίματος του αδελφού σου βοά προς Εμένα τον Θεό από την γη. Τον έλεγξε αμέσως και του έδωκε την τιμωρία,όχι τόσο για τον φόνο , όσο για την αναίδεια. 

Δεν μισεί ο Κύριος τόσο τον αμαρτωλό,όσο τον αναίσχυντο. Δεν αποδέχεται πλέον τον Κάιν παρόλο που ήρθε σε μετάνοια, διότι δεν ομολόγησε πρώτος την αμαρτία. 
Τι λέει λοιπόν στον Θεό; Είναι μεγάλη η αμαρτία μου για να συγχωρεθεί, αντί να πει: Πολύ αμάρτησα, δεν είμαι άξιος να ζω·τι είπε λοιπόν ο Θεός σ'αυτόν; Στενάζοντας και τρέμοντας θα πορεύεσαι πάνω στη γη, και έτσι του ανακοίνωσε την τιμωρία του φοβερή και χαλεπή. Δεν σε σκοτώνω και σένα, του λέγει, για να μη πέσει στην λησμοσύνη η αλήθεια, αλλά σε κάνω νόμο μελέτης από όλους, ώστε η συμφορά να γίνει μητέρα φιλοσοφίας. Και περιερχόταν ο Κάιν σαν νόμος έμψυχος, σαν στήλη κινούμενη , σιωπηλή , αλλά αφήνοντας φωνή λαμπρότερη και από σάλπιγγα.

Μη κανείς κάνει τα ίδια λέγει ,διότι θα πάθεις τα ίδια. Πήρε την τιμωρία για την αναισχυντία, και παρόλο που ελέγχθηκε δεν ομολόγησε, γι' αυτό και κατακρίθηκε για την αμαρτία. Εάν ομολογούσε με την καρδιά του, θα εξάλειφε πρώτος την αμαρτία."

 Οι δύο λέξεις "στένων " και "τρέμων" είναι αντίστοιχες των σημερινών όρων κατάθλιψη και φοβία. 

 Στην προσπάθεια του ανθρώπου να ξεφύγει από τις ενοχές και τις τύψεις της αμαρτίας του καταφεύγει στην σκληρότητα αυτή της φυγής από την πραγματικότητα και την υπεύθυνη αποδοχή της, στην φυγή ακόμη κι από το Θεό, που είναι ο θεραπευτής του και που τον αγαπά αγνά. 
 Πανικός γεννιέται μέσα του, όταν του αποκαλύπτουν την αλήθεια ή και όταν πάει να προβεί σε αυτοέλεγχο, και γι'αυτό καταφεύγει στην απόρριψη του ηθικού νόμου και τα βάζει με τον Θεό.Το χειρότερο πράγμα είναι ο έλεγχος του εαυτού του. Έτσι ξεπέφτει και σε μία άλλη άτοπη ενέργεια που λέγεται προβολή ,το να κρίνει δηλαδή και κατακρίνει και διαπομπεύει τον διπλανό του με μοναδική τάση να ξεφεύγει από τα του εαυτού του και να ασχολείται με τα των άλλων.
Τελικά,η κατάκριση είναι μία ύπουλη φυγή από την αληθινή προσωπική μετάνοια. Είναι φόβος θανάτου του εαυτού του. Ο τρόπος αυτός είναι μία επιλογή για μία αρρωστημένη ζωή μέσα στις τύψεις , που δουλεύουν ύπουλα και μυστικά στον χωρο της καρδιάς και σαν τραγική ψυχική αρρώστια και θάνατος έρχονται η κατάθλιψη και οι φοβίες.

 Είναι τραγικό να βλέπει ένας Πνευματικός πως πίσω από κάθε κατάθλιψη βρίσκεται μία έκτρωση  ή μία μοιχεία  ή ένα μίσος και μία εκδικητικότητα ή μία άλλη αμαρτία.
 Στον καιρό που αμαρτάνει ο άνθρωπος ευκόλως τα βάζει με τον Θεό και τον απορρίπτει για να χαίρεται την αμαρτία του αναπόσπαστα και εφησυχασμένα από την συνείδηση,που τον μαστιγώνει ανελέητα.
 Απωθείται στο υποσυνείδητο το σκουπιδαριό του εαυτού του και αυτό δουλείει ως κρυφή αρρώστια και σαν σκουλήκι που διαβρώνει το ξύλο και ξεσπά δημιουργώντας τις αρρώστιες αυτές.
 Και την ώρα της εξομολογήσεως,αν ο Πνευματικός δεν μπορέσει να διεισδύσει στην ψυχή του καταθλιμμένου και να ψάξουν μαζί την ρίζα,τότε ουδεμία θεραπεία μπορεί να επιτευχθεί.
 Κοινή ρίζα είναι ο εγωισμός που σαν σκληρή μαρμάρινη ταφόπλακα πρέπει να την σπάσει και να οδηγήσει στην αληθινή μετάνοια.

Η αμαρτία διαλύει την γαλήνη και την χαρά της καρδιάς. Όλες αυτές οι λεγόμενες ψυχολογικές αρρώστιες προέρχονται κατά κανόνα από την σύγκρουση του ανθρώπου με την ηθική του συνείδηση την οποία απωθεί παίζοντας μαζί της "κρυφτούλι " και σκληρά και νευρωτικά την ξεριζώνει. 

Απόσπασμα απο το βιβλίο

Μετάνοια και ψυχική υγεία κατά τον Ιερό Χρυσόστομο

Αρχιμ. Σεβαστιανός Τοπάλης

πηγή

Κήρυγμα Κυριακή ΙΓ Ματθαίου

πρωτοπρεσβύτερου .Θεμιστοκλή Μουρτζανού

ΕΝΤΡΑΠΗΣΟΝΤΑΙ ΤΟΝ ΥΙΟΝ ΜΟΥ

 Η ντροπή, η αιδώς, το φιλότιμο είναι μία από τις ποθούμενες αρετές για τον άνθρωπο, όπως τουλάχιστον συνειδησιακά αποδέχεται, ίσως χωρίς και να εκτιμά, ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας. Πρόκειται για μία εσωτερική παρόρμηση της ανθρώπινης ψυχής, η οποία μέσα από την ντροπή αισθάνεται την ανάγκη να τηρήσει την ηθική τάξη, διότι δεν θέλει την αποδοκιμασία των άλλων, αισθάνεται την ανάγκη να προσφέρει στον πλησίον, ακόμη κι αν αυτό δεν είναι μέσα στις υποχρεώσεις της, αισθάνεται την ανάγκη να μην προκαλεί στις σχέσεις με τους άλλους, να μην δείχνει σημάδια αυτού που ονομάζουμε ηθικό κακό. Η ντροπή είναι στοιχείο της διαπαιδαγώγησης και της ανατροφής. Είναι το κίνητρο εκείνο το οποίο κάνει όποιον το έχει, να μην χρειάζεται τελικά το φόβητρο του νόμου, αλλά να μπορεί αφ’ εαυτού του να επιλέγει αυτό που δίνει ισορροπία στη ζωή.
 Η ντροπή είναι απαραίτητο στοιχείο και στην πνευματική ζωή του ανθρώπου. Ο άνθρωπος καλείται να ντρέπεται τον Θεό. Αυτό δε σημαίνει να πράττει όπως εκείνος ο πρώτος άνθρωπος, ο Αδάμ, ο οποίος, όταν παρέβη την εντολή του Θεού, όταν έφαγε από τον καρπό του δένδρου της γνώσης του καλού και του πονηρού, συνειδητοποίησε τη γυμνότητά του τόσο έναντι του Θεού όσο και έναντι του συνανθρώπου του και ντράπηκε, φοβήθηκε να εμφανιστεί ενώπιον του Θεού γυμνός διότι το είχε μάθει, το είχε συνειδητοποιήσει και φόρεσε τα φύλλα συκής.