Τῆς Ἰωάννας Γ. Καραγκιούλογλου
Λονδῖνο. Φθινόπωρο τοῦ 1819.
Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας, σὲ ἔντονη γλῶσσα, ἀπευθύνεται στὶς ἰθύνουσες προσωπικότητες καὶ στὰ ἐπιφανέστερα μέλη τῆς βρεταννικῆς Κυβερνήσεως.
"(..) Ὁ στρατηγὸς Maitland μεταχειρίζεται τοὺς συμπατριῶτες μου ὡς Ἰνδούς. Μὴν ἀμφιβάλλετε καθόλου. Οἱ Ἕλληνες, σὲ μία στιγμὴ πού δὲν θὰ τὸ περιμένετε, θὰ ἀντιδράσουν καὶ θὰ ἀντιμετωπίσετε πολὺ σοβαρὲς δυσχέρειες. Προσέξτε τοὺς καρποὺς τῆς ἀπελπισίας. Τὸ δικὸ σας σύστημα διακυβερνήσεως εἶναι πού θέτει τοὺς Ἕλληνες σὲ δίλημμα. Ἤ νὰ καταστραφοῦν ἢ νὰ πάρουν τὰ ὅπλα. Καὶ μοιραίως, θὰ προστρέξουν στὸ δεύτερο."
Ἔκτοτε κύλησαν δύο αἰῶνες.
Παρά τὶς φιλοφρονήσεις καὶ τὶς τιμὲς μὲ τὶς ὁποῖες ὑποδέχθηκε ἡ ἀγγλικὴ Κυβέρνηση τὸν Κόμη, παρά τὶς διαβεβαιώσεις καὶ τὶς ὑποσχέσεις πού ἔλαβε ὁ τελευταῖος Ἕλλην Κυβερνήτης, ἡ ὀπτικὴ καὶ πολιτικὴ τῶν συμμάχων παραμένει ἀμετάβλητη.
Ἡ βαρβαρότητα τοῦ ἀπαγχονισμοῦ εἶναι οἰκεία στὸ Ἑλληνικὸ Ἔθνος. Μὲ τὸν ἴδιο ἀκριβῶς τρόπο οἱ βάρβαροι ἐκτέλεσαν τὴν Ἑλληνικὴ Πολιτεία τὸ 1831 ἰσοπεδώνοντας τὴν Δημοκρατία καὶ τὸ Ἑλληνικό Ἀξιακὸ Σύστημα.
Τὸ δυτικῆς ἐμπνεύσεως Ἑλλαδικὸ κρατίδιο πού παραλάβαμε δὲν ἀνταποκρίνεται στὴν Ἰδέα. Ἡ Ἐπανάσταση ἔμεινε ἀνολοκλήρωτη.
Μὲ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ '21, μόνον ἕνα μικρό μέρος τοῦ Κράτους, μόλις τὸ 1/14 τῆς συνολικῆς του ἔκτασης, ἀνέκτησε τὴν πολιτικὴ του ἀνεξαρτησία.
Τὸ Κράτος ἀκρωτηριάσθηκε, διαμελίσθηκε, κατέπεσε, ἀνορθώθηκε, καὶ πάλι κατέπεσε. Τὸ Ἔθνος ἔπαψε νὰ ἐκπροσωπεῖται. Οἱ δὲ ἐναλλασσόμενοι διαχειριστὲς τοῦ κράτους ὑπηρετοῦν πιστὰ τὸ δόγμα τῆς μικρῆς Ἑλλάδος. Διὰ τοῦ κράτους, μικραίνουν ὅσο μποροῦν τὰ σύνορα τοῦ Ἔθνους καὶ ὁμιλοῦν γιὰ τὴν Ἑλλάδα σὰν νὰ εἶναι τελειωμένη. Ὁραματίζονται καὶ ἐργάζονται γιὰ μία ἄλλη Ἑλλάδα, ἐργοστάσιο ἐπεξεργασίας πάσης φύσεως ἀποβλήτων.
Ἐν ἔτει 1913, ὁ Ἴων Δραγούμης εἶχε ἀποτυπώσει τὸ Ὅραμα τοῦ Εἰκοσιένα αὐτούσιο στὸ κείμενό του "Τὸ Κράτος".
"(..) Σκοπὸς ἐκείνων ποὺ ἔφτιασαν τὸ νέο κράτος, ἦταν νὰ γίνει ἐργαστήρι πανελληνικὸ, ποὺ νὰ ἐξακολουθήσει τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους ὡς ποὺ τὸ Βυζαντινὸ κράτος νὰ ξεφορτωθεῖ τὸν Τοῦρκο ἀπὸ πάνω του, νὰ ξαναπιάσει ὁ Ρωμιὸς τὴ διοίκηση τοῦ Κράτους ποὺ εἶχε πρωτεύουσα τὴν Πόλη καὶ νὰ ξανακαθήσει Ἕλληνας Βασιλιᾶς στὸν θρόνο τῶν Παλαιολόγων. "
Οἱ σύμμαχοι ὅμως εἶχαν ἄλλα σχέδια.