Αδιαφορούμε, αμελούμε, βαριούμαστε όταν πρόκειται για τα πνευματικά. (Κυριακή ΙΔ΄ Ματθαίου)

  Η παραβολή των βασιλικών γάμων λίγες φορές διαβάζεται στην Εκκλησία. Ανήκει στις τελευταίες Κυριακές του Ματθαίου και για να προλάβει να διαβαστεί προ της εορτής του Υψώσεως του Σταυρού (14 Σεπ.), πρέπει να έχουμε το Πάσχα αρκετά νωρίς. Είναι παραπλήσια της παραβολής του μεγάλου δείπνου που διαβάζεται πάντα προ της εορτής των Χριστουγέννων. Ένας βασιλιάς (ο Θεός) με την ευκαιρία των γάμων του υιού του κάνει μεγάλο τραπέζι και καλεί πλήθος ανθρώπων, αλλά οι καλεσμένοι δεν προσέρχονται (Κυριακή ΙΔ΄ Ματθαίου). 

 Οι λόγοι; Πολλοί. Κάποιοι δεν ήθελαν καθόλου να πάνε. Δεν είχαν από όρεξη τον βασιλιά. Κάποιοι όχι μόνο δεν πήγαν, αλλά και ενοχλήθηκαν κιόλας. Έπιασαν τους δούλους που μετέφεραν τα προσκλητήρια του γάμου, τους έβρισαν και τους σκότωσαν. Μα η πράξη τους είχε τις ανάλογες συνέπειες. Ο βασιλιάς οργίστηκε. Έστειλε τα στρατεύματά του και τους εξολόθρευσε. Και την πόλη τους την έκαψε.

… τί είναι αυτό που ξαφνικά αδειάζει την ψυχή;

Γιατί υπάρχουν στιγμές όπου ο άνθρωπος δεν έχει καμία δύναμη να προσευχηθεί, καμία διάθεση να εργασθεί πνευματικά, καμία εσωτερική κίνηση προς τον Θεό;
Πώς γίνεται ο νους, που πριν από λίγο στεκόταν σε εγρήγορση, να βυθίζεται ξαφνικά σε μια βαριά νάρκη;
Και γιατί, ενώ όλα γύρω παραμένουν τα ίδια, η καρδιά αισθάνεται ότι ο κόσμος έχει χάσει το νόημά του;
Τα ερωτήματα αυτά δεν είναι ψυχολογικά. Είναι βαθιά θεολογικά.

Οι πατέρες της ερήμου τα γνώριζαν πολύ πριν τα ονομάσουν οι μεταγενέστεροι. Και ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, στον δέκατο τρίτο λόγο του έργου του, δίνει σε αυτή την παράξενη κατάσταση ένα όνομα που οι παλαιοί μοναχοί γνώριζαν καλά: ακηδία.
Η λέξη φαίνεται απλή, αλλά περιγράφει μια από τις πιο βαριές πνευματικές εμπειρίες.Ο άγιος την ονομάζει παράλυση της ψυχής και έκλυση του νου.
Δεν πρόκειται απλώς για τεμπελιά ή για ψυχική κόπωση. Είναι μια κατάσταση όπου ο άνθρωπος χάνει τη γεύση των πνευματικών πραγμάτων. Η προσευχή γίνεται βάρος, η ψαλμωδία φαίνεται μακρά και ανυπόφορη, οι μοναχικές υποσχέσεις μοιάζουν παράλογες.
Και τότε η ψυχή αρχίζει να μακαρίζει τον κόσμο.
Εκείνοι που ζουν έξω από την ασκητική ζωή φαίνονται ξαφνικά ευτυχισμένοι. Ο κόσμος μοιάζει εύκολος, ενώ η πνευματική πορεία παρουσιάζεται σαν άσκοπη αυστηρότητα.
Η ακηδία, λέει ο άγιος, φτάνει στο σημείο να κατηγορεί ακόμη και τον Θεό ότι δεν είναι ευσπλαχνικός.
Βλέπεις λοιπόν πόσο βαθιά είναι αυτή η ασθένεια.
Δεν αγγίζει μόνο την πράξη αλλά την ίδια την αντίληψη του Θεού.

Οκνηρία στα πνευματικά έργα.Άγ.Δημήτριος του Ροστώφ.

Φύλαξε την ψυχή σου από τη φοβερή παραλυσία, που οι Πατέρες ονομάζουν ακηδία, την οκνηρία δηλαδή στα πνευματικά έργα. Να θυμάσαι πάντοτε τα λόγια του αποστόλου που μας συμβουλεύει να είμαστε «τη σπουδή μη οκνηροί, τω πνεύματι ζέοντες, τω Κυρίω δουλεύοντες» (Ρωμ. 12. 11). Μην είσαι ράθυμος και χλιαρός, για να μην ακούσεις κάποτε τα λόγια: «Ούτως ότι χλιαρός ει, και ούτε ζεστός ούτε ψυχρός, μέλλω σε εμέσαι εκ του στόματός μου» (Αποκ. 3. 16). Αγωνίζου, αγρύπνα, νήφε, μη χάνεις μάταια τον χρόνο της ζωής σου, τον χρόνο που σου δόθηκε για την καλλιέργεια της ψυχής και την απόκτηση των αιωνίων αγαθών. Φρόντιζε να μην πέρασει ούτε μια μέρα σου αργή από πνευματικά έργα. Ο χρόνος που περνά δεν γυρίζει πίσω.

Η ζωή μας είναι σαν ένας πόλεμος, σαν μια αγορά, σαν ένα σχολείο, σαν ένα μακρύ θαλασσινό ταξίδι. Στις μάχες δεν συγχωρείται ανάπαυση, στο εμπόριο δεν χωρεί αδράνεια, στο σχολείο δεν επιτρέπεται αμέλεια, στο θαλασσινό ταξίδι δεν έχει θέση η αμεριμνία. Γι’ αυτό μην τεμπελιάζεις, μην αμελείς στα έργα του Θεού, αλλά ασκήσου και κοπίαζε, ιδού για σένα το πεδίο της μάχης, ιδού η αγορά, ιδού το σχολείο. Το τάλαντο που κατέχεις μην το κρύψεις, αλλά πολλαπλασίασε το, για να μην ακούσεις κάποτε: «Πονηρέ δούλε και οκνηρέ! ήδεις ότι θερίζω όπου ουκ έσπειρα και συνάγω όθεν ου διασκόρπισα! έδει ουν σε βαλείν το αργύριόν μου τοις τραπεζίταις, και ελθών εγώ εκομισάμην αν το εμόν συν τόκω» (Ματθ. 25. 26-27). Τι θ’ απαντήσεις τότε, τη φοβερή μέρα της Κρίσεως, που όχι μόνο δεν πολλαπλασίασες το τάλαντό σου, αλλά ούτε τον τόκο του δεν διαθέτεις;

Η πνευματική επαγρύπνηση και ο αγώνας σου κατά του δαιμονικού κακού θα διαρκέσει μέχρι το τέλος της ζωής σου: «Γίνου πιστός άχρι θανάτου, και δώσω σοι τον στέφανον της ζωής» (Αποκ. 2. 10). Κι αυτό, γιατί ο σατανάς συνεχώς επαγρυπνεί και ποτέ δεν ησυχάζει, αλλά σαν άγριο λιοντάρι περιφέρεται παντού ζητώντας να καταπιεί όποιον του έχει ξεφύγει. Αλλοίμονο σ’ εκείνον που θα τον βρει κοιμισμένο!

Ἡ ραθυμία, ἡ ἄλλη ὄψη τῆς βίας

Κορναράκης 'Ιωάννης (Ὅμότιμος Καθηγητής Ποιμαντικῆς Ψυχολογίας καὶ Ἐξομολογητικῆς Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν)

 Ἡ δαιμονικὴ βία, στὴ λανθάνουσα λειτουργία της μέσα στὸν ἀνθρώπινο ψυχισμό, δείχνει ἕνα ἄλλο πρόσωπο, πολὺ διαφορετικὸ ἀπὸ ἐκεῖνο, ποὺ ἡ πρώτη ἐντύπωση μᾶς δίνει νὰ ἀντιληφθοῦμε, ὅταν ἡ βία αὐτὴ εἶναι ἔκδηλη καὶ ἐμφανὴς καὶ ἄμεσα καταστροφική.
 Ἡ λανθάνουσα βία, δηλ. ὁ ἀφανὴς καὶ ἀνύποπτος καὶ ἀθόρυβος τρόπος λειτουργίας τῆς βίας, στὰ πρῶτα της βήματα, μέσα στὸν παραδείσιο χῶρο, σφραγίζει πολὺ βαθειὰ καὶ σχεδὸν ἀνεξίτηλα(;) τὸ ἀνθρώπινο πρόσωπο μὲ τὸν πιὸ ἀπατηλὸ χαρακτήρα της· τὴ ραθυμία!

 Στὴν κοινὴ λογικὴ ἡ ραθυμία, ἡ νωχέλεια, ἡ ἀβελτηρία καὶ γενικὰ ἡ παραλυτικὴ ἀδράνεια τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου, φαίνεται σὰν μία συμπεριφορὰ ἢ ἐνέργεια ἐντελῶς ἀντίθετη μὲ τὴν ἔννοια τῆς δυναμικῆς ἢ ἔντονα ἐπιθετικῆς συμπεριφορᾶς τῆς βίας. Βία καὶ ραθυμία φαίνονται σὰν δύο ἀντίθετες καὶ ἐντελῶς διάφορες, μεταξύ τους, συμπεριφορὲς καὶ λειτουργίες τοῦ ἀνθρώπινου ψυχισμοῦ.
Κι ὅμως! Ἡ ραθυμία καὶ μάλιστα στὴν ὑπαρξιακή της ποιότητα καὶ ἐκδοχή, εἶναι τὸ ἄλλο, ἀπατηλό, πρόσωπο τῆς δαιμονικῆς βίας. Κι αὐτὸ εἶναι αὐτονόητο. Ἐὰν εἶναι στὴ φύση καὶ στὸν λειτουργικὸ-δυναμικὸ χαρακτήρα τῆς βίας νά… βιάζει, δηλαδὴ νὰ καθηλώνει σὲ δουλεία καὶ αἰχμαλωσία, σὲ ἀλύτρωτη ὑποταγὴ καὶ σὲ ἀθεράπευτη παγίωση, τὸν ἀνθρώπινο ψυχισμό, τὸ ἀποτέλεσμα αὐτοῦ τοῦ εἴδους βιασμοῦ τοῦ ψυχισμοῦ αὐτοῦ, εἶναι ἀκριβῶς ἡ κατάσταση τῆς ὑπαρξιακῆς ἀδράνειας καὶ νωθρότητας, δηλ. τῆς ραθυμίας.

Περνώντας ἑπομένως ὁ ἀδαμικὸς ἄνθρωπος, στὸν ἀμετάκλητα δουλωτικό, γι’ αὐτόν, χῶρο τῆς ἐξουσίας τῆς βίας, περιεβλήθη τὰ σιδηρά της δεσμά, ἀφοῦ ἡ βία καθήλωσε τὸν ἀνθρώπινο ψυχισμὸ στὴ δουλεία μιᾶς ἀθεράπευτης πλέον ὑπαρξιακῆς ραθυμίας καὶ μιᾶς βαθειᾶς ψυχοδυναμικῆς ἀδρανείας, ὥστε νὰ φαίνεται πλέον ἀδύνατη ἡ ἐπιστροφή του ἀπὸ τή… βία.

Ποιμαντική θεραπευτική τῆς ἀκηδίας

 Ἕνα «ὡραῖο μέρος» γιὰ νὰ ἐπισκεφθεῖτε- πλήξη, ἀπογοήτευση, τρέλα.Ποιμαντικὴ θεραπευτικὴ τῆς ἀκηδίας

Πρωτοπρεσβυτέρου Χριστοφόρου Χρόνη

Ἐφημερίου Ἱ. Ν. Ἁγίου Χριστοφόρου Ἀγρινίου (Δρ. Θεολογίας-Μ.Α Φιλοσοφίας)

Ζοῦμε μὲ τὴν ψευδαίσθηση ὅτι ἱκανοποιῶντας ὅλες τὶς ἐπιθυμίες καὶ τὶς ἀνάγκες μας, θὰ εἴμαστε ἀπόλυτα εὐτυχισμένοι καὶ πλήρεις, σωματικά, ψυχικὰ καὶ πνευματικά. Ὅταν ἀποκτοῦμε κάτι νέο ἢ ἱκανοποιοῦμε μία ἐπιθυμία μας, ἀρχικὰ νιώθουμε χαρὰ καὶ ἱκανοποίηση, ἀλλὰ μὲ τὸν χρόνο ἐξοικειωνόμαστε μὲ τὴν ἀπόκτηση αὐτὴ καὶ ἡ ἱκανοποίηση σταδιακὰ μειώνεται ἕως ὅτου ἐκμηδενίζεται. Αὐτὴ ἡ διαδικασία ὀνομάζεται «ἡδονικὴ προσαρμογή».[1] Ὅσο περισσότερα ἀγαθὰ ἀποκτοῦμε, ὅσες περισσότερες ἐπιθυμίες ἐκπληρώνουμε, τόσο λιγότερο εἴμαστε εὐτυχισμένοι.

Αὐτὴ ἡ ψευδαίσθηση χρησιμοποιήθηκε σὲ ἕνα ἐπεισόδιο τῆς ἀμερικανικῆς σειρᾶς τοῦ 1960 «Ἡ ζώνη τοῦ λυκόφωτος» (The Twilight Zone), μὲ τίτλο «Ἕνα ὡραῖο μέρος γιὰ νὰ ἐπισκεφθεῖτε» (A nice place to visit). 

Τὸ ἐπεισόδιο ἀφηγεῖται τὴν ἱστορία ἑνὸς ἐγκληματία ὁ ὁποῖος πυροβολήθηκε ἀπὸ τὴν ἀστυνομία καθὼς προσπαθοῦσε νὰ ληστέψει ἕνα κατάστημα. Πρὸς μεγάλη του ἔκπληξη διαπιστώνει ὅτι στὴν μετὰ θάνατον ζωή του, στὴν πραγματικότητα γιὰ μιὰ αἰωνιότητα, μπορεῖ νὰ περνάει γιὰ πάντα τὸν χρόνο του στὸ ἀγαπημένο του μέρος, τὸ ὁποῖο εἶναι ἕνα καζίνο. Σὲ ἀντίθεση μὲ τὰ συνηθισμένα καζίνο, ὅπου εἶναι δύσκολο νὰ κερδίσει κανείς, διαπιστώνει ὅτι σὲ αὐτὸ τὸ καζίνο βγαίνει πάντα κερδισμένος.

Ἐπιπλέον, βρίσκεται περιτριγυρισμένος ἀπὸ ὄμορφες γυναῖκες, καὶ σὲ ἀντίθεση μὲ τὶς προηγούμενες ἐμπειρίες του αὐτὲς οἱ ἄκρως ἑλκυστικὲς γυναῖκες δὲν λένε ποτὲ «ὄχι». Γρήγορα καταλήγει στὸ συμπέρασμα ὅτι, μὲ κάποιον τρόπο, θὰ πρέπει νὰ βρίσκεται στὸν παράδεισο παρὰ τὰ ἀδικήματα ποὺ ἔχει διαπράξει ἐπὶ μιὰ ὁλόκληρη ζωή. Στὸ τέλος ὅμως, οἱ ἐγγυημένες ἐπιτυχίες του καὶ στοὺς δύο τομεῖς τὸν ὁδηγοῦν στὴν πλήξη, κατόπιν στὴν ἀπογοήτευση, καὶ τελικὰ στὰ πρόθυρα τῆς τρέλας.
Ἐκλιπαρεῖ λοιπόν, τὸν διευθυντή του καζίνο νὰ τὸν ἀφήνει κάποιες φορὲς νὰ χάνει, μόνο καὶ μόνο γιὰ νὰ μπορεῖ νὰ αἰσθανθεῖ ὅτι ἔχει κάτι γιὰ νὰ ἀσχολεῖται. Ἂν ἤξερε ὅτι ὁ παράδεισος θὰ ἦταν τόσο πληκτικός, δὲν θὰ ἤθελε ποτὲ νὰ πάει ἐκεῖ. Θὰ προτιμοῦσε τὸ «ἄλλο μέρος». Ὁ διευθυντής του καζίνο ξεσπάει σὲ γέλια, καὶ τὸν ρωτάει: «Καὶ τί σὲ κάνει νὰ νομίζεις ὅτι βρίσκεσαι στὸν παράδεισο; Ἐδῶ εἶναι τὸ ἄλλο μέρος».[2]

Εἶναι πολὺ ἀνησυχητικὸ νὰ ἀναλογιστεῖ κανεὶς πόσο πολὺ ἡ δική μας ἐποχὴ μοιάζει μὲ τὴν κόλαση ποὺ περιγράφεται στὸ ἐν λόγῳ ἐπεισόδιο τῆς «Ζώνης τοῦ λυκόφωτος». Οἱ ἄνθρωποι τῆς ἐποχῆς μας ἔχουν πραγματοποιήσει, τρόπον τινά, τὴν ἀπόλυτη φαντασίωση τῶν προηγούμενων γενεῶν ὡς πρὸς τὸ ὅτι κατακλύζονται μὲ ἀναρίθμητες ὑλικὲς ἀνέσεις καὶ μεταποιημένα προϊόντα ποὺ ἀκόμα καὶ οἱ αὐτοκράτορες τῆς ἀρχαίας καὶ τῆς μεσαιωνικῆς ἐποχῆς δὲν θὰ μποροῦσαν νὰ φανταστοῦν κατὰ κάποιον τρόπο, ὅμως, τὸ νὰ «ζεῖς τὸ ὄνειρο» ἔχει μετατραπεῖ σὲ ἐφιάλτη, καθὼς ἔχουμε βρεθεῖ παγιδευμένοι στὴν τροχιὰ ποὺ ὁδηγεῖ στὴν ἀπελπισία καὶ τελικὰ στὴν τρέλα. [3]

Ἡ ἑστίαση στὴν ἀπόκτηση ὑλικῶν ἀγαθῶν σπάνια ἱκανοποιεῖ τὶς βαθύτερες συναισθηματικὲς καὶ πνευματικές μας ἀνάγκες. Ὁ καταναλωτισμὸς δημιουργεῖ τὴν ψευδαίσθηση ὅτι τὰ περισσότερα ἀγαθὰ θὰ μᾶς κάνουν πιὸ εὐτυχισμένους, ἀλλὰ αὐτὸ συνήθως δὲν ἰσχύει. Συχνὰ συγκρίνουμε τὸν ἑαυτό μας μὲ τοὺς ἄλλους, εἰδικὰ μὲ ἐκείνους ποὺ φαίνεται νὰ ἔχουν περισσότερα. Αὐτὴ ἡ σύγκριση δημιουργεῖ αἴσθημα ἀνεπάρκειας, ἀκόμη κι ἂν ἔχουμε ἀρκετὰ ἀγαθὰ γιὰ νὰ ζήσουμε ἄνετα.
Οἱ σύγχρονες κοινωνίες καὶ ἡ διαφήμιση καλλιεργοῦν τὴν πεποίθηση ὅτι ἡ εὐτυχία ἔρχεται μέσῳ τῆς κατανάλωσης. Αὐτό μας κάνει νὰ ἐπιδιώκουμε διαρκῶς περισσότερα, χωρὶς νὰ σταματᾶμε νὰ ἐκτιμοῦμε ὅσα ἤδη ἔχουμε.

Όταν δεν ενεργεί η Χάρη του Θεού μέσα στον άνθρωπο...

  Όταν δεν ενεργεί η Χάρη του Θεού μέσα στον άνθρωπο, ο άνθρωπος παρουσιάζει μια ραθυμία στα πνευματικά και δεν έχει διάθεση, ούτε το σταυρό του να κάνει. Τίποτα από τα πνευματικά δεν τον παρηγορούν και δεν τον ευχαριστούν.
Τότε ο άνθρωπος παρηγοριέται με τον ύπνο, το φαγητό, τις σαρκικές απολαύσεις το χρήμα και τη δόξα.

 Τα συναισθήματα της κατάθλιψης, της μελαγχολίας, του άγχους, της μοναξιάς, της δαιμονικής λύπης και τα συναφή είναι αποτελέσματα της απουσίας της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος, εξαιτίας των ανεξομολόγητων αμαρτημάτων που υπάρχουν στον άνθρωπο. Είναι συμπτώματα και αποτελέσματα των παθών, των λογισμών και των αμαρτημάτων.

 Και το φάρμακο για να απαλλαγεί κάποιος από τα συμπτώματα αυτά, είναι πανεύκολο: είναι η μετάνοια, είναι η εξομολόγηση είναι τα δάκρυα, η μυστηριακή ζωή και η νηστεία δηλ. η πνευματική ζωή.

Γέροντας Εφραίμ της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα

Το φάρμακο κατά της βαρεμάρας, κατά της ακηδίας, είναι ο έρωτας

«Μητέρες της ακηδίας είναι άλλοτε η ψυχική αναισθησία, άλλοτε η λησμοσύνη του ουρανού και μερικές φορές η κόπωση. Αντίπαλοί της είναι η προσευχή και το εργόχειρο» (Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος).

 Στην πνευματική ζωή υπάρχει μία κατάσταση που ονομάζεται ακηδία. Σημαίνει την πλήξη, την βαρεμάρα, την επιθυμία να μην κάνουμε τίποτα. Αυτός που βρίσκεται στην ακηδία δεν θέλει να προσευχηθεί, δεν θέλει να κάνει εργόχειρο, δεν έχει ενθουσιασμό αλλά βρίσκει νόημα μόνο στην κάλυψη των υλικών αναγκών του. Αυτή η κατάσταση βιώνεται και στην καθημερινή μας ζωή.

 Συχνά οι άνθρωποι, μεγάλοι και μικροί, αναφωνούμε: «βαριέμαι, πλήττω». Την φοβόμαστε την πλήξη, διότι την θεωρούμε χωρίς νόημα και μαζί της φοβόμαστε τι θα κάνουμε τον χρόνο της πλήξης. Άλλοτε επιλέγουμε να κοιμόμαστε, να τεμπελιάζουμε. Ο πολιτισμός μας μάς έχει προσφέρει την αφθονία της εικόνας, του Διαδικτύου, της τηλεόρασης, του υπολογιστή, για να μη νιώθουμε ούτε μόνοι ούτε βαριεστημένοι, για να περνά η ώρα μας, για να ξεκουραζόμαστε από τους ρυθμούς της ζωής. Άλλοτε μας σπρώχνει στην ξένη ηδονή. Η ρουτίνα φέρνει πλήξη κι έτσι ένα ζευγάρι, που μπορεί να είναι και καλά, παρασύρεται σε πρόσκαιρες σχέσεις και επαφές. Τα παιδιά δεν διαλέγουν μία δημιουργική απασχόληση, αλλά σπάνε την βαρεμάρα τους κάνοντας σκέιμπορντ στις πλατείες και στα παγκάκια ή παίζοντας με τις ώρες ηλεκτρονικά παιχνίδια. Και όταν έρχεται η ώρα του εκκλησιασμού, μικροί και μεγάλοι πάνε όσο πιο αργά γίνεται, γιατί βαριούνται, δικαιολογώντας τον εαυτό τους ότι δεν καταλαβαίνουν τα τεκταινόμενα ή επειδή όλα στην Εκκλησία μοιάζουν επαναλαμβανόμενα, χωρίς περιπέτεια, βαρετά.

«Ενύσταξεν η ψυχή μου από ακηδίας», λέει ο ψαλμωδός. Και ζητά από τον Θεό να μας δώσει στήριγμα, βεβαιότητα της αγάπης Του στους λόγους Του, που σήμερα βαριόμαστε να διαβάσουμε, να ακούσουμε, να ψάλλουμε, που προϋποθέτουν έρωτα. Διότι το φάρμακο κατά της βαρεμάρας, κατά της ακηδίας, είναι ο έρωτας. Κι όχι μόνο στην πνευματική ζωή. Σε όλα. Ο ερωτευμένος γίνεται δημιουργικός. Γίνεται δοτικός. Από το μαγείρεμα του φαγητού και το πλύσιμο των πιάτων και τις υπόλοιπες δουλειές του σπιτιού, την νοικοκυροσύνη δηλαδή, μέχρι την λεπτομέρεια του φέρεσθαι και φαίνεσθαι, ο ερωτευμένος δεν προλαβαίνει να βαρεθεί. Και στην εργασία το ίδιο γίνεται. Αυτός που αγαπά ό,τι κάνει, δίνει τον εαυτό του. Μπορεί κάποτε να ξεπεράσει και το μέτρο, αλλά πότε ο έρωτας έχει μέτρο; Αν όμως όλα γίνονται για τα χρήματα, για την εξασφάλιση, για την ηδονή του πρόσκαιρου, τότε η πλήξη είναι εύκολη.

 Φοβόμαστε σήμερα να αντικρύσουμε την ακηδία μας κατάματα. Δεν θέλουμε τα παιδιά μας να πλήττουν, γιατί θα πρέπει να ασχοληθούμε μ’ αυτά. Παλαιότερα η γειτονιά κάλυπτε την πλήξη. Η εκκλησία το ίδιο. Το σχολείο. Όταν δεν είχαμε δουλειά, μαζευόμασταν παρέα και λέγαμε τα δικά μας ή παίζαμε. Σήμερα όλα έχουν πορευθεί προς την ατομικότητα, στηρίζονται στην αποστασίωση, ανεξάρτητα της πανδημίας. Κι αυτή η δίψα για ιδέες, για πρόσωπα, για αλήθεια καλύπτεται στην προχειρότητα του «γκουγκλαρίσματος». Στο ταξίδι στο YouTube και στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, στα like, στις καρδούλες, στα σχόλια για να μη νιώθουμε μόνοι. Κι ο έρωτας κρύβεται πίσω από την σάρκα. Σε λίγο καιρό θα παραγγέλνεται εικονικά.
Προσευχή και εργόχειρο μας χρειάζεται. Να λαμβάνουμε από τον Θεό και να δίνουμε στον άλλο, για να ξυπνήσει η καρδιά!

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Δημοσιεύθηκε στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» 

στο φύλλο της Τετάρτης 20 Ιανουαρίου 2021

πηγή

Η ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΡΑΣΤΩΝΗΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΥΡΙΝΗΣ-Αποστολικό ανάγνωσμα (Ρωμ.ιγ΄ 11-ιδ΄4)

Έξοδος από την ραστώνη

Του Αρχ. Ειρηναίου Μπουσδέκη

  Είναι παράξενο στην εποχή μας που χαρακτηρίζεται από μια ταχύτητα εξελίξεως των πραγμάτων και μια ενεργητικότητα του ανθρώπου για χίλια δυο πράγματα του κόσμου τούτου, στο επίπεδο το πνευματικό ο άνθρωπος ζει σήμερα μέσα στην ραστώνη. Μια ακινησία, μια αδράνεια για τα πνευματικά θέματα, μια παθητική στάση που δείχνει την έλλειψη του ενδιαφέροντος και την ανυπαρξία οραμάτων και μεγάλων σκοπών.

  Ο σημερινός άνθρωπος έχει υποκύψει σε ένα όραμα ζωής που χαρακτηρίζεται ἀπό τή ζωή της ευκολίας και της άνεσης, ἀπό την απόλαυση της ύλης και της σάρκας. Ένα ευδαιμονισμό από πλευράς υλικής αλλά συγχρόνως μια νωθρότητα και χαύνωση από πλευράς πνευματικής.
 Η ενεργητικότητα και η ζωτικότητά του εξαντλούνται στο επίπεδο το υλικό και σαρκικό. Στο επίπεδο όμως το πνευματικό βιώνει ένα βαθύ παθολογικό ύπνο. Το πρόβλημα αυτό της μη ενεργοποιήσεως του πνευματικού μέρους του διφυούς ανθρώπου αποτελεί μια παθολογία της εποχής μας.
Προ πάντων ο χριστιανός αν έχει απολέσει αυτή την δραστηριοποίηση περί τα πνευματικά, αλίμονο έχει εκκοσμικευθεί, έχει χάσει το μήνυμά του προς τον κόσμο που κείται εν τω πονηρώ.
Στην παθολογία της ραστώνης της εποχής μας ο απόστολος Παύλος έχει ένα λόγο δυναμικό που απευθύνει πρωτίστως σε εμάς τους χριστιανούς.
«ώρα ημάς ήδη εξ ύπνου εγερθήναι»

ΑΦΗΝΟΥΜΕ «ΤΗΝ ΑΓΑΠΗΝ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗΝ»

  Μας ενθουσιάζει πολλές φορές, αδελφοί μου, ο ζήλος νεοφώτιστων αδελφών μας. Μας συγκινεί η ζωηρότητα και η ενεργητικότητα με την οποία προσπαθούν να ζήσουν όλο και πιο πολλές πνευματικές εμπειρίες. Όλος ο κόσμος τους είναι προσανατολισμένος στο όραμα της κοινωνίας με τον Κύριο, όλη η μέριμνα και η ασχολία τους γιά τήν πνευματική τους ολοκλήρωση. Για την επίτευξη αυτού του στόχου μάλιστα μπαίνουν σε πολλούς κόπους και θυσίες προσωπικές.

Τι είναι αυτό όμως που κάνει αυτό το ζήλο να υποχωρεί λίγο-λίγο και να εξανεμίζεται; Τι είναι αυτό που διώχνει τον ενθουσιασμό και την πνευματική αυτή ζωτικότητα; Τι είναι αυτό που κάνει το μεγάλο σκοπό της ζωής να ξεθωριάζει και τον χριστιανό να χάνει το ενδιαφέρον του για τα μείζονα θέματα της πνευματικής υπόστασής του;
 Δείτε τι λέει ο προφητικός λόγος του Ιωάννη στην Αποκάλυψη προς τον άγγελο της Εκκλησίας της Εφέσου: «έχω τι κατά σου ότι την αγάπην την πρώτην αφήκας». Είμαι δυσαρεστημένος εναντίον σου διότι άφησες να ψυχρανθεί η αγάπη που είχες στα πρώτα σου χρόνια. Πόσο δυσάρεστη εμπειρία για τον χριστιανό είναι να έχει εγκαταλείψει, να έχει αφήσει αυτή την πρώτη αγάπη προς τον Χριστό με το πέρασμα του χρόνου! Χάνει την φρεσκάδα του, την ζωτικότητά του, την ενεργητικότητά του, για την εκπλήρωση των μεγάλων πνευματικών οραμάτων του. Έχει μια δυσκινησία, πολλές φορές ακινησία προς τα πνευματικά. Μοιάζει να έχει εισέλθει σε ένα λήθαργο πνευματικό και να μην αντιλαμβάνεται

Το αντίδοτο του ψυχικου πόνου

  Ενώ η εποχή μας χαρακτηρίζεται από την υπεραφθονία και την υπερκατανάλωση -η οικονομική κρίση έβαλε λίγο φρένο-, την υψηλή τεχνολογία, την πρόοδο της επιστήμης, τις πολλές ανέσεις και υλικές απολαύσεις, παρατηρείται σοβαρή έξαρση ψυχολογικών προβλημάτων, βλέπει κανείς γκρίζα πρόσωπα, νευρικά, ταραγμένα, φοβισμένα, αγχωμένα, θλιμμένα και στεναχωρημένα.
Ακόμη και οι νέοι ταλαιπωρούνται από έντονα προβλήματα, εσωτερικές συγκρούσεις, ψυχικά άφωτα αδιέξοδα και αβάσταχτα κενά.

 Νέες ωραίες, νέοι μορφωμένοι και πλούσιοι αγέλαστοι, κατηφείς και απαισιόδοξοι. Μια εποχή κατακτήσεων, αποκαλύψεων, κερδών και επιτυχιών, που όμως οι άνθρωποί της αισθάνονται στερημένοι, δίχως ψυχική υγεία, γαλήνη και χαρά. Συχνά τα πρότυπα των νέων μας είναι μελαγχολικοί τύποι της σκληρής μουσικής, της ξέφρενης και ταραγμένης. Μερικές φορές μάλιστα νομίζεις ότι τους αρέσει να καλλιεργούν τη θλίψη και την απαισιοδοξία. Αντί η μουσική να ευφραίνει και να ανασταίνει την ψυχή, την καθηλώνει στον πικρό πεσιμισμό. Είναι της μόδας τα μελαγχολικά πρόσωπα.

Η προκλητική ένδυση των νέων, η ολονύκτια πρόχειρη διασκέδαση, ο παρασυρμός στη φοβερή μάστιγα των ναρκωτικών, η μεγάλη κατανάλωση αλκοολούχων ποτών, η πολύωρη νοσηρή εξάρτηση στο διαδίκτυο και άλλα πολλά παρόμοια οξύνουν το πρόβλημα και καθόλου δεν το θεραπεύουν. Σαν να θέλουν σώνει και καλά μερικοί να καταστρέψουν την υγεία τους, να συντομεύσουν τη ζωή τους, να μη τους ενδιαφέρει διόλου το μέλλον. Οι στατιστικές είναι λίαν

Όταν σου μπαίνει η σκέψη των παθών, θυμίσου ότι έχεις και αρετές

Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης

 Εντάξει,... έχεις πάθη, έχεις όμως και αρετές. Έχεις απιστία, έχεις και πίστη. 

Έχεις ανηθικότητα, έχεις και ηθικά στοιχεία. Γιατί αυτά δεν τα λαμβάνεις υπόψιν σου;

 Ένα μόνο να προσέχεις, να μην είσαι τεμπέλης, να μη φοβάσαι να αναλαμβάνεις τις ευθύνες σου. Μη κάθεσαι και λες, έχω αυτό το πάθος, έχω εκείνο, χριστιανός είμαι εγώ; τίποτε δεν κάνω στην ζωή μου. Έτσι οδηγείσαι στην ακηδία, σπάνε τα νεύρα σου, και δεν μπορείς να κάνεις τίποτε. Σύντομα εγκαταλείπεις τον αγώνα σου και τότε είσαι ένας προδότης.
Γι' αυτό, όταν σου μπαίνει η σκέψη των παθών, θυμίσου ότι έχεις και αρετές. Ο μεγαλύτερος εγκληματίας, εάν εξετάσει την ζωή του, θα βρεί ότι ο Θεός του έχει δώσει πολλά καλά. Δεν μας πνίγουν λοιπόν μόνο τα πάθη μας, οι αμαρτίες μας, η απιστία μας, η υπερηφάνειά μας, ο σατανάς, αλλά μας πνίγει, μας σκοτώνει και η προδοσία της βουλήσεώς μας, το σταμάτημα που κάνουμε.

Λόγοι περί ακηδίας και ραθυμίας

Ένας αδελφός ρώτησε τον αββά Ποιμένα για την ακηδία, και ο γέροντας του αποκρίθηκε:
-Κάθε φορά που ο άνθρωπος αρχίζει κάτι καλό, τον πολεμάει η ακηδία. Δεν υπάρχει, πραγματικά, χειρότερο πάθος απ’ αυτήν. Αν όμως τη συνειδητοποιήσει ο άνθρωπος και ενεργοποιήσει μέσα του την υπομονή και τη φιλοπονία, τότε βρίσκει ανάπαυση.

Ο Αγ. Νικόδημος ο Αγιορείτης αναφέρει ότι ο πειρασμός έρχεται από οκτώ σημεία εναντίον μας. Από επάνω και από κάτω, από δεξιά και αριστερά, από εμπρός και πίσω και από μέσα και έξω.

Ο γέροντας Κλεόπας Ήλιε συσχετίζει την ακηδία και ραθυμία με τον ‘‘από κάτω πειρασμό’’ και εξηγεί:
«Από κάτω έρχεται ο πειρασμός και μας πειράζει με την ακηδία και οκνηρία για την επιτέλεση των έργων της αρετής και των εντολών του Θεού. Ένα παράδειγμα:
Όταν κάποιος είναι δυνατός και υγιής στο σώμα και εκ προθέσεως αποφεύγει τις δουλειές ή τα διακονήματα της Μονής, τα οποία είναι ανάλογα των δυνάμεών του.
Ή ένας λαϊκός, ο οποίος δεν θέλει να κοπιάσει για τα έργα των αρετών, την νηστεία, την αγρυπνία, την υπηρεσία και βοήθεια του πλησίον, την προσευχή κ.λ.π.
Με την αδιαφορία ή οκνηρία αυτή στερεί από την ψυχή τον μισθό των πνευματικών έργων, επειδή δεν κοπιάζει στην εφαρμογή των θείων εντολών. Καθένας από εμάς λοιπόν, έχει καθήκον να ανεβαίνει τις πνευματικές βαθμίδες των αρετών, γνωρίζοντας ότι η μέση και διακριτική οδός είναι η βασιλική, διότι τα άκρα είναι του διαβόλου.»[1]

Η μακαρία Συγκλητική έλεγε:
 «Υπάρχει όμως και η λύπη που υποβάλλει ο εχθρός, κι αυτή είναι εντελώς παράλογη. Από μερικούς ονομάζεται και ακηδία. Τη λύπη αυτή πρέπει να την αποδιώχνουμε με την προσευχή κυρίως και την ψαλμωδία, κάνοντας τη σκέψη ότι στην παρούσα ζωή κανένας δεν είναι χωρίς λύπες.»

Ο Ιερομόναχος Βενέδικτος ο Αγιορείτης αναφέρει σχετικά ότι:
 «Ο μικρόψυχος και δειλός άνθρωπος πάσχει από δύο πάθη, την φιλοσωματία και την ολιγοψυχία. Ή φιλοσωματία είναι σημείο της απιστίας, και η ολιγοπιστία μητέρα της κολάσεως που γεννά την ακηδία.»

Κάποτε ρώτησε κάποιος τον Άγιο Παΐσιο:
- «Γέροντα, βλέπω ότι, ενώ πρώτα αγαπουσα τα πνευματικά, τώρα δεν μπορώ να κάνω τίποτε.
- Γιατί δεν μπορείς να κάνης τίποτε; Δεν έχεις δυνάμεις; Εγώ βλέπω ότι έχεις. Δεν θυμάσαι παλιά, όταν χτιζόταν το μοναστήρι και δούλευες όλη μέρα στο γιαπί, πόσα πνευματικά έκανες;

Λόγοι περί ακηδίας και λύπης

Από το βίο της αγίας Συγκλητικής
Η ΜΑΚΑΡΙΑ Συγκλητική είπε στις αδελφές, πού είχαν συγκεντρωθεί κοντά της:
Υπάρχει λύπη ωφέλιμη και λύπη βλαπτική. και ωφέλιμη είναι ή λύπη, όταν ο άνθρωπος θρηνεί για τις αμαρτίες του, όταν θλίβεται για την (πνευματική) άγνοια του πλησίον, όταν ανησυχεί μήπως ξεφύγει από το σκοπό του και όταν έχει αγωνία να κατακτήσει την τέλεια αρετή. Υπάρχει όμως και ή λύπη πού υποβάλλει ο εχθρός, κι αυτή είναι εντελώς παράλογη. Από μερικούς ονομάζεται και ακηδία. Τη λύπη αυτή πρέπει να την αποδιώχνουμε με την προσευχή κυρίως και την -ψαλμωδία, κάνοντας τη σκέψη, ότι στην παρούσα ζωή κανένας ασύνετος δεν είναι χωρίς (τέτοιες) λύπες.

Του άββά Ησαΐα
Αν αγωνίζεσαι εναντίον κάποιου πάθους, μη λιποψυχήσεις. Ρίξε τον εαυτό σου μπροστά στο Θεό, λέγοντας Του: "Κύριε, δεν έχω τη δύναμη να νικήσω αυτό το πάθος, βοήθησε με τον ταλαίπωρο" Έτσι πες μ' όλη σου την καρδιά, και θα νιώσεις ανάπαυση.

Του αββά Μάρκου
Αν στεναχωρηθείς με διάφορους τρόπους από την κακία και πέσεις σε ακηδία, συλλογίσου το θάνατό σου και τις φοβερές τιμωρίες. Καλύτερα να προσκολλάσαι ατό Θεό με προσευχή και ελπίδα (Ψαλμ. 72:28), παρά να έχεις εξωτερικές ενθυμήσεις, κι αν ακόμα είναι ωφέλιμες.

Του αββά Κασσιανού
  Το φοβερό πνεύμα της λύπης, Όταν κυριεύσει την ψυχή του ανθρώπου και τη σκοτίσει ολοκληρωτικά, την εμποδίζει από κάθε αγαθή εργασία και τη γεμίζει με κάθε κακία. Γιατί δεν της επιτρέπει να προσεύχεται με προθυμία, δεν την αφήνει να εγκαρτερεί στην ωφέλεια των ιερών αναγνωσμάτων, κάνει τον άνθρωπο οργίλο και επιθετικό προς τούς αδελφούς, γεννάει το μίσος και εναντίον ακόμα του μοναχικού σχήματος. και γενικά ή λύπη, αφού δημιουργήσει σύγχυση σ' όλες τις σωτήριες σκέψεις της ψυχής και παραλύσει τη δραστηριότητα και την καρτερία της, τη φέρνει σε σημείο να είναι σαν ανόητη και μανιακή, δένοντάς την με το λογισμό της απελπισίας.

  Όπως ο σκόρος τρώει το ρούχο και το σκουλήκι το ξύλο, έτσι και ή λύπη

H πιο ωραία μουσική στον κόσμο

Ιερομ. Χρυσόστομος Κουτλουμουσιανός

Κάποτε, ενώ ξεκουράζονταν στη διάρκεια ενός κυνηγιού, η οικογένεια των Φιάννα-Φίν ξεκίνησε μια κουβέντα για το ποια είναι η πιο ωραία μουσική στον κόσμο.
«Πες μας εσύ», είπε ο Φιόν απευθυνόμενος στον Όισιν. 

«Ο κούκος που φωνάζει στο πιο ψηλό δέντρο», απάντησε ο εύθυμος υιός. 

«Καλός ήχος», είπε ο Φιόν. 

«Κι εσύ, Όσκαρ, ποια νομίζεις ότι είναι η πιο ωραία μουσική;» «Η καλύτερη από τις μουσικές είναι ο ήχος που κάνει το ακόντιο πάνω στην ασπίδα», απάντησε ο ρωμαλέος νέος.

 «Καλός ήχος», παρατήρησε ο Φιόν. 

Και τα υπόλοιπα παλληκάρια είπαν ο καθένας τί τον ευχαριστούσε: ο ήχος του ελαφιού που σχίζει το νερό, οι φωνές ενός μελωδικού κοπαδιού από μακριά, το τραγούδι του κορυδαλλού, το γέλιο ενός εύθυμου κοριτσιού, ο ψίθυρος ενός συγκινημένου. 

«Καλοί ήχοι όλοι αυτοί», είπε ο Φιόν. 

«Πες μας, αρχηγέ,» του είπε κάποιος, «εσύ τί σκέφτεσαι;» 

Και είπε ο Φιόν: «Η μουσική της κάθε στιγμής, αυτή είναι η ωραιότερη μουσική του κόσμου.» (Από την αρχαία Ιρλανδική Μυθολογία)
Η μουσική που κάθε στιγμή της ζωής φέρει μέσα της, με τα πεπραγμένα, τους λόγους και τις σιωπές της, τις αγωνίες, τις χαρές, τις λύπες: αρμονία, μελωδία, ρυθμός, αντίστιξη, μέτρο, άπειρο. Ποιος μπορεί να δει και να ακούσει μέσα στα ορατά τα αόρατα;

Μερικοί λένε: Δεν ζείτε μονότονα; Μα τίποτε δεν είναι ίδιο. Όπως η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται, έτσι καμιά μέρα, καμιά στιγμή, καμιά εμπειρία δεν είναι ίδια με αυτήν που προηγήθηκε. Κάθε στιγμή φέρει τη δική της ευλογία, το δικό της νόημα και μήνυμα, μια λέξη από τον Λόγο, μια σιωπή από τον Νου.

Γι αυτό και ο αββάς της ερήμου λέει: Μη χάνεις τη στιγμή, θα την αναζητήσεις και δεν θα την ξαναβρείς.

Από την αποκάρωση στην αποκαραδοκία

Ηλιάδης Σάββας 

Δάσκαλος Κιλκίς, 12-5-2016

Λέξεις άγνωστες στους πολλούς, σημαδεύουν όμως και ορίζουν τις δυο στάσεις ζωής του ανθρώπου στο θέμα της σωτηρίας: αυτήν της γενικής απραξίας, που οδηγεί στο βέβαιο πνευματικό θάνατο και αυτήν την ενεργή και αγωνιώδη, που τρέφει την ελπίδα της σωτηρίας.

 Η λέξη αποκάρωσις (και αποκάρωμα) δεν υπάρχει στην Αγία Γραφή. Σύμφωνα όμως με τα αντίστοιχα λήμματα των έγκυρων λεξικών παράγεται από το ρήμα αποκαρώ (-όω), αποκαρώνω, που σημαίνει κάμνω κάποιον να περιπέσει σε λήθαργο, σε νάρκη. (Λεξικά Δημητράκου και Μπαμπινιώτη). Άρααποκάρωσις σημαίνει την κατάσταση του ληθάργου, της νάρκης, της πλήρους αδράνειας και απραξίας. (Μπαμπινιώτης)

Η λέξη αποκαραδοκία προέρχεται από το ρήμα αποκαραδοκέω (-ώ), που σημαίνει περιμένω μετά πόθου, παραμονεύω, καιροφυλακτώ, περιμένω την κατάλληλη ευκαιρία. Άρα  αποκαραδοκία σημαίνει την ένθερμη προσδοκία. (Λεξικό LIDDELL-SKOTT και Δημητράκου)
 Επαναλαμβάνεται δυο φορές στην Καινή Διαθήκη στις επιστολές του αποστόλου Παύλου:

1. «ἡ γὰρ ἀποκαραδοκία τῆς κτίσεως τὴν ἀποκάλυψιν τῶν υἱῶν τοῦ Θεοῦ ἀπεκδέχεται» (Ρωμ. 8,19)

 2. «κατὰ τὴν ἀποκαραδοκίαν καὶ ἐλπίδα μου ὅτι ἐν οὐδενὶ αἰσχυνθήσομαι, ἀλλ' ἐν πάσῃ παρρησίᾳ, ὡς πάντοτε, καὶ νῦν μεγαλυνθήσεται Χριστὸς ἐν τῷ σώματί μου εἴτε διὰ ζωῆς εἴτε διὰ θανάτου». (Φιλ. 1,20)

ΑΚΗΔΙΑ

Ένας Αθωνίτης, που είχε το διορατικό χάρισμα, έβλεπε όλα τα στίφη των δαιμόνων, από τα οποία το ένα ήταν σιχαμερότερο από το άλλο. Ανάμεσα όμως σ΄ όλα, ένα φαινόταν τόσο σιχαμερό, που αηδίαζε κανείς και να το βλέπει ! Ο Ασκητής το κοίταζε και αναρωτιόταν από που να προέρχονταν αυτή η φοβερή ασχήμια του.

- Γιατί μας κοιτάζεις τόσο παράξενα Καλόγερε ; ρώτησε με σατανική ειρωνεία ένας δαίμονας. Όλοι αυτοί που βλέπεις είναι εκείνοι που πειράζουν τους καλογήρους με κάθε τρόπο προσπαθούν να τους εμποδίσουν στην σωτηρία τους, προξενώντας ακηδία με την σκέψη των συγγενών και της πατρίδας και βάζοντας λογισμούς να αφήσουν το Όρος και να γυρίσουν στον κόσμο. 
Αυτούς που φεύγουν απ΄ εκεί και πετάν τα ράσα, σ΄ εμένα πέφτει να τους κουβαλώ στους ώμους ως το καράβι, και αυτοί είναι που μου έφαγαν έτσι τον λαιμό και την πλάτη. Κι αφού τους κουβαλήσω στο καράβι,ταξιδεύω κι εγώ μαζί τους στον κόσμο!
Ο Γέροντας σταυροκοπήθηκε και όλα χάθηκαν".

Από το βιβλίο μοναχού Παισίου Αγιορείτου ''Ο Γέρων Χατζη-Γεώργης ο Αθωνίτης,1809-1886''

πηγή

Η φιληδονία-Ανάλυση και θεραπεία κατά τους Αγ.Πατέρες

π.Ιεροθέου Μητροπολίτου Ναυπάκτου

 Εάν παρατηρήσουμε προσεκτικά τους σημερινούς ανθρώπους και γενικά την κοινωνία, θα δούμε αμέσως ότι κυριαρχείται από το πάθος τής φιληδονίας. Η εποχή μας είναι κατ' εξοχήν φιλήδονος. Και ο άνθρωπος ρέπει διαρκώς προς αυτό το φοβερό πάθος που καταστρέφει όλη τη ζωή και τού στερεί την δυνατότητα να έχει κοινωνία με τον Θεό. Πραγματικά, το πάθος τής φιληδονίας είναι εκείνο που λυμαίνεται το έργο τής σωτηρίας. Μία ψυχή φιλήδονος είναι εντελώς ακατάλληλη να γίνη δοχείο τού Παναγίου Πνεύματος και να αισθανθή μέσα της την παρουσία τού Χριστού.

Το θέμα είναι σπουδαιότατο και στα επόμενα θα αναλύσουμε αυτό το πάθος. Θα δούμε τις εκδηλώσεις του, θα εξετάσουμε τα αίτια από τα οποία προέρχεται και θα επιδιώξουμε να περιγράψουμε τον τρόπο τής απαλλαγής μας και τής ελευθερώσεώς μας από αυτό.

Κατ' αρχάς πρέπει να λεχθή ότι η φιληδονία είναι από τα κεντρικά αίτια πάσης ανωμαλίας στον πνευματικό και σωματικό οργανισμό. Από αυτήν προέρχονται όλες οι κακίες και εφορμούν στην ψυχή και στο σώμα όλα τα πάθη. ο όσιος Θεόδωρος, επίσκοπος Εδέσσης, διδάσκει ότι τρία είναι τα γενικά πάθη δια τών οποίων γεννώνται όλα τα άλλα.

 Τα τρία αυτά πάθη είναι η φιληδονία, η φιλαργυρία και η φιλοδοξία. Από αυτά γεννώνται άλλα πνεύματα πονηρίας και στην συνέχεια “εξ εκείνων πολύς γεννάται εσμός παθών και είδη ποικιλοτρόπου κακίας”. Και επειδή η αγάπη προς το χρήμα και την δόξα κρύβει πολλή ηδονή για το χρήμα και την δόξα, γι' αυτό μπορούμε να πούμε ότι η φιληδονία είναι εκείνη που γεννά όλα τα άλλα πάθη. Αυτή είναι η αιτία τής διαστροφής τών δυνάμεων τής ψυχής.
Το ίδιο υπογραμμίζει και ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός. “Ρίζα τούτων πάντων τών παθών, και ως αν είποι τις πρωταίτιαι φιληδονία, φιλοδοξία και φιλαργυρία, αφ' ων αποκτάται παν κακόν”. Έτσι, όποιος θέλει να ελευθερωθή από τα πάθη, στην πραγματικότητα όποιος θέλει να μεταμορφώση τα πάθη, αυτός πρέπει να αγωνισθή πρωτίστως εναντίον τού πάθους τής φιληδονίας, που είναι το κεντρικότερο από όλα τα άλλα. Η ηδονή είναι η κινητήρια δύναμη που κατευθύνει την ψυχή. Ανάλογα με την ποιότητα τής ηδονής πορεύεται και η ψυχή ή παρά φύσιν ή υπέρ φύσιν. Αν ακόμη σκεφθούμε ότι η ηδονή είναι εκείνη που αιχμαλωτίζει τον νου τότε μπορούμε να καταλάβουμε την μεγάλη σημασία που διαδραματίζει στην σωτηρία μας.

Ονόματα και προσδιορισμοί

Μελετώντας τα ασκητικά συγγράμματα τών αγίων Πατέρων, μπορούμε να συναντήσουμε διάφορα ονόματα, που χαρακτηρίζουν το πάθος αυτό, όπως ηδονή, φιληδονία, ηδυπάθεια, ηδύτης. Και ηδονή σημαίνει την ευχαρίστηση, την απόλαυση που αισθάνεται ο άνθρωπος από την βίωση ενός πράγματος, μιας ιδέας κλπ. Η φιληδονία είναι η αγάπη την οποία αισθανόμαστε γι' αυτήν την πράξη και κατ' επέκταση για το αντικείμενο ή την ιδέα που προκαλούν αυτήν την ευχαρίστηση. Το ίδιο μπορούμε να πούμε και για την ηδυπάθεια. Η ηδυπάθεια είναι η απόλαυση και η τρυφή κυρίως τής ψυχής. 

Το κομποσχοίνι μοιάζει με ιμάντα,ο οποίος κινεί τη μηχανή της ψυχής.

 

Δι’ ευχών των αγίων Πατέρων ημών…, η φωνή του Αφυπνιστή, αντήχησε μέσα στην παγωμένη νύχτα του χειμώνα και ταυτόχρονα ένας ρυθμικός χτύπος ακούστηκε στην πόρτα του κελλιού. Ο μοναχός ξύπνησε. Κοίταξε γύρω του. Σκοτάδι απλώθηκε σ’ όλο το κελλί του. Η αμέλεια ρίχνει τα πρώτα βέλη της, για να λαβώσει τον αγωνιστή.

- «Είναι νωρίς ακόμη», του ψιθυρίζει. «Κοιμήσου λίγο να ξεκουραστείς και αργότερα με όρεξη… θα κάνεις τα πνευματικά σου».

Ο μοναχός όμως δε φαίνεται να συμφώνησε με το λογισμό.
- «Αμήν», απαντά αμέσως. Η πρώτη νίκη της νύχτας! Και ταυτόχρονα χαρά μεγάλη στον ουρανό. Οι άγγελοι χειροκρότησαν τον αγωνιστή. Αλλά ο δαίμονας της αμέλειας δεν αποθαρρύνεται.
- «Είναι νύχτα και έχει υγρασία. Πώς θα προσευχηθείς;»
Και είναι αλήθεια πως στον Άθω αυτή την εποχή έχει υγρασία. Το «δι’ ευχών» ακούγεται και πάλι έξω από την πόρτα.
- «Αμήν! Αμήν!», ξαναφώναξε ο Αδελφός. Δεν υπέκυψε στη φωνή του Πονηρού, που προσπαθούσε να τον δελεάσει με την πρόσκαιρη απόλαυση του ύπνου.

Η ανία είναι στέρηση της χάρης του Αγίου Πνεύματος

Του Μόσχου Εμμανουήλ Λαγκουβάρδου

Λένε ότι ο Νέρων έκαψε τη Ρώμη από την ανία του. Άλλοι στην εποχή μας γίνονται αρχηγοί κρατών, κάνουν πολέμους, άλλοι γίνονται υπουργοί, αν και ξέρουν ότι υπάρχουν άλλοι πιο ικανοί από αυτούς για να μη νιώθουν ανία. Άλλοι πέφτουν με τα μούτρα στις διασκεδάσεις, στις παρέες, στα ταξίδια,στην τηλοψία και σε ο,τιδήποτε τους δίνει την ψευδαίσθηση ότι δεν πάσχουν από ανία.

Ο Πάμπλο Νερούδα περιγράφει με ένα στίχο του αυτή τη σπουδή των ανθρώπων να ξεφύγουν τανιαην ανία: "Κανείς δεν είδε αυτό το ηλιοβασίλεμα με σταυρωμένα χέρια." Ο Γάλλος φιλόσοφος Βλάσιος Πασκάλ λέει, πως όλη η τραγωδία της ανθρωπότητας οφείλεται στην ανία. Κανένας δεν μπορεί να καθήσει στο δωμάτιο λίγα λεπτά της ώρας χωρίς να κάνει τίποτα.

Τί είναι ανία; Ποια είναι η αιτία που την προκαλεί; Από τον τρόπο που ο κόσμος προσπαθεί να την πολεμήσει φαίνεται ότι ο κόσμος θεωρεί ως αιτία της ανίας την νοητική απραξία και την αισθητική πείνα και προσπαθεί να γεμίσει τη ζωή του με αυτό που θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε "αισθητοφαγία".

Είναι όμως η ανία πείνα για αισθητά πράγματα και νοητική απραξία, λόγω αποστέρησης των αισθητών; Ο άρρωστος που αναγκάζεται να μένει κλεισμένος σε κάποιοι χώρο, ο φυλακισμένος, ο γέρος είναι αναγκασμένοι να ζουν το μαρτύριο της ανίας, της βαρεμάρας, της πλήξης;

Οπωσδήποτε όχι. Δεν προκαλεί την ανία η αισθητική πείνα και η νοητική απραξία από μόνη της. Η ανία δεν είναι αποστέρηση αισθητών πραγμάτων. Δεν αρκεί η αλλαγή παραστάσεων για να μας θεραπεύσει από την ανία. Η ανία είναι στέρηση της χάρης του Αγίου Πνεύματος. Συνδέεται περισσότερο με την αμαρτία, παρά με οτιδήποτε άλλο.

Ανία είναι η στέρηση του Πνεύματος, η ακηδία, όπως λέγεται στη γλώσσα των μοναχών. Ίσως η πιο ενδεδειγμένη θεραπεία είναι η εξομολόγηση. Να μην εμποδίζουμε τη χάρη του Αγίου Πνεύματος να μας επισκεφθεί.

πηγή

 Η ψυχή που είναι ευάλωτη από την ακηδία , είναι φανερό ότι κατέχεται και από την απιστία, γι’ αυτό αναβάλλει από μέρα σε μέρα και δε δέχεται το λόγο του Θεού. Πολλές φορές μάλιστα δίνει φτερά στον εαυτό της με όνειρα, και δεν εννοεί τον πόλεμο που συμβαίνει μέσα της, γιατί την έχει κυριεύσει η οίηση. Η οποία οίηση είναι αναπηρία της ψυχής, που δεν αφήνει καθόλου να δει την αδυναμία της.

Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος (ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΟΜΟΣ Γ΄ σελ.268)

Άγιος Κασσιανός ο Ρωμαίος: περί των οχτώ λογισμών της κακίας

Άγιος Κασσιανός ο Ρωμαίος: Προς τον επίσκοπο Κάστορα, περί των οχτώ λογισμών της κακίας

1. ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΣΠρώτα θα κάνω λόγο για την εγκράτεια στα φαγητά, η οποία είναι αντίθετη της γαστριμαργίας, και για τον τρόπο των νηστειών και την ποσότητα των φαγητών. Και αυτά, όχι από τον εαυτό μου, αλλά καθώς παραλάβαμε από τους αγίους Πατέρες. Εκείνοι λοιπόν, δεν έχουν παραδώσει ένα κανόνα νηστείας, ούτε ένα τρόπο της διατροφής, ούτε το ίδιο μέτρο, γιατί δεν έχουν όλοι την ίδια δύναμη, είτε λόγω ηλικίας, είτε ασθένειας, είτε καλύτερης συνήθειας του σώματος. Έχουν όμως παραδώσει σε όλους ένα σκοπό, να αποφεύγομε την αφθονία και να αποστρεφόμαστε τον χορτασμό της κοιλιάς. Έχουν δει στην πράξη ότι είναι ωφελιμότερο και βοηθά στην καθαρότητα το να τρώει κανείς μία φορά την ημέρα από το να τρώει κάθε τρεις ή τέσσερις ή εφτά ημέρες. Γιατί λένε, εκείνος που επεκτείνεται υπέρμετρα στη νηστεία, υπέρμετρα κατόπιν τρώει. Και από αυτό, άλλοτε εξαιτίας της υπερβολής της αποχής από την τροφή ατονεί το σώμα και γίνεται πιο απρόθυμο για τις πνευματικές εργασίες, και άλλοτε όταν γεμίσει από το βάρος των τροφών προκαλεί αμέλεια και εξασθένηση της ψυχής. Και πάλι οι άγιοι Πατέρες δοκίμασαν και είδαν ότι δεν είναι για όλους κατάλληλη η διατροφή με χόρτα, ούτε με όσπρια, ούτε όλοι μπορούν να τρέφονται μόνο με ξερό ψωμί. Και άλλος, καθώς είπαν, ενώ τρώει δύο λίτρες ψωμί, πεινά ακόμη, ενώ άλλος τρώει μία λίτρα ή εξ ουγγιές και χορταίνει. Σε όλους λοιπόν, όπως είπα, ένα κανόνα εγκράτειας έχουν παραδώσει, το να μην ξεγελιούνται με τον χορτασμό της κοιλίας(1), ούτε να παρασύρονται από την ηδονή του λάρυγγα. Γιατί δεν είναι μόνο η διαφορά της ποιότητας των τροφών, αλλά και η ποσότητα που ανάβει τα πυρωμένα βέλη(2) της πορνείας. Γιατί με οποιαδήποτε τροφή όταν γεμίσει η κοιλιά, γεννά το σπόρο της διαφθοράς. Και πάλι δεν είναι μόνο η κραιπάλη του κρασιού που φέρνει μέθη στη διάνοια, αλλά και η αφθονία του νερού και κάθε τροφής η υπερβολική χρήση, τη ζαλίζει και φέρνει νύστα σ' αυτήν. Αιτία της καταστροφής των Σοδομιτών δεν ήταν η κραιπάλη του κρασιού και των διαφόρων φαγητών, αλλά η αφθονία του άρτου, κατά τον προφήτη(3).

Η ασθένεια του σώματος δεν είναι αντίθετη με την καθαρότητα της καρδιάς, όταν δώσομε στο σώμα εκείνα που απαιτεί η ασθένεια, όχι ό,τι θέλει η ηδονή. Τις τροφές τις χρησιμοποιούμε τόσο ώστε να ζήσομε, όχι για να σκλαβωθούμε στις ορμές της επιθυμίας. Η μετρημένη και μέσα σε λογικά όρια τροφή βοηθά στην υγεία του σώματος, δεν αφαιρεί την αγιότητα. Ακριβής κανόνας εγκράτειας, όπως παρέδωσαν οι Πατέρες, είναι να σταματούμε να τρώμε πριν χορτάσομε. Και ο Απόστολος που είπε: «Μη φροντίζετε για την σάρκα, πως να ικανοποιήσετε τις επιθυμίες της»(4), δεν εμπόδισε την αναγκαία κυβέρνηση της ζωής, αλλά απαγόρευσε την φιλήδονη φροντίδα.

Άλλωστε, για την τέλεια καθαρότητα της ψυχής, δεν αρκεί μόνο η εγκράτεια στα φαγητά, αν δεν συντρέχουν και οι υπόλοιπες αρετές. Λοιπόν, η ταπείνωση με την υπακοή και την καταπόνηση του σώματος, ωφελούν πολύ. Η αποχή από τη φιλαργυρία, όχι μόνον το να μην έχει κανείς χρήματα, αλλά και το να μην τα επιθυμεί, οδηγεί στην καθαρότητα της ψυχής. Η αποχή από την οργή, από την λύπη, από την κενοδοξία, από την υπερηφάνεια, όλα αυτά προξενούν τη γενική καθαρότητα της ψυχής. Τη μερική καθαρότητα της ψυχής, μέσω της σωφροσύνης, ιδιαίτερα κατορθώνουν η νηστεία και η εγκράτεια. Γιατί είναι αδύνατον εκείνος που έχει γεμάτη την κοιλιά του, να κάνει νοερό πόλεμο εναντίον του πνεύματος της πορνείας. Ώστε λοιπόν πρώτος αγώνας μας ας είναι να συγκρατούμε την κοιλιά μας και να υποδουλώνομε το σώμα. Όχι μόνο με νηστεία, αλλά και με αγρυπνία και κόπο και πνευματικά αναγνώσματα και με το να μαζεύομε την καρδιά μας πάνω στο φόβο της κολάσεως και στον πόθο της βασιλείας των Ουρανών.

2. ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΠΟΡΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΑΡΚΙΚΗΣ ΕΠΙΘΥΜΙΑΣ

Δεύτερος αγώνας που έχομε να κάνομε είναι εναντίον του πνεύματος της πορνείας και της σαρκικής επιθυμίας, η οποία επιθυμία αρχίζει από τη μικρή ηλικία να ενοχλεί τον άνθρωπο. Ο αγώνας αυτός είναι μεγάλος και δύσκολος και έχει δύο μέτωπα. Γιατί ενώ τα άλλα ελαττώματα κάνουν τη μάχη μόνο μέσα στη ψυχή, ο σαρκικός πόλεμος είναι διπλός, και στη ψυχή και στο σώμα. Και γι' αυτό πρέπει να αναλάβομε διπλό πόλεμο. Γιατί δεν είναι αρκετή η σωματική νηστεία

Βαριέμαι… μια λέξη τόσο συνήθης και ένα συναίσθημα σχεδόν καθημερινό.

Βαριέμαι…
μια λέξη τόσο συνήθης και ένα συναίσθημα σχεδόν καθημερινό.
Έχουμε καταντήσει να βαριόμαστε τα πάντα.
Είμαστε στο σπίτι; Βαριόμαστε και τρέχουμε έξω.
Είμαστε έξω; βαριόμαστε και γυρνάμε σπίτι
Είμαστε με φίλους ; βαριόμαστε κι αυτούς κι αποζητούμε την μοναξιά
Είμαστε μόνοι; Βαριόμαστε και τότε, και ψάχνουμε για φίλους…
Ξεκινάς να διαβάζεις ένα βιβλίο μα σύντομα το παρατάς, γιατί τόσο γρήγορα το βαρέθηκες κι αυτό… και ούτω κάθε εξής …

Όλο βαριόμαστε και τα αφήνουμε όλα στη μέση…

Την προσευχή, πάντως, δεν την παράτησες ποτέ στη μέση …γιατί απλά… ποτέ δεν την ξεκίνησες… την βαρέθηκες πριν καλά-καλά σκεφτείς πως είναι αναγκαίο να προσεύχεσαι.

Νιώθουμε πλέον, τόση ανία και πλήξη στη ζωή μας, θαρρείς και τα ζήσαμε όλα και έχουμε χάσει πια κάθε ενδιαφέρον για ζωή.
Έχουμε χάσει την σφριγηλότητα της ψυχής μας και έχουμε πέσει στην νωθρότητα και στην απάθεια.

Βρε δε βαριέσαι , λες, και τι έγινε τώρα;

Κι όμως , έγινε! Έγινε και γίνεται καθημερινά .
Έχεις σκεφτεί ποτέ σου πόσο μεγάλη αμαρτία είναι να λες ότι βαριέσαι;

Βαρέθηκα την ζωή μου… λες.
Γι αυτό στην έδωσε ο Κύριος;
Γι αυτό σου την χάρισε;
Για να την βαριέσαι;
Οι νωθροί, οι οκνηροί και οι τεμπέληδες δεν είναι εντάξει απέναντι του Θεού.
Η τεμπελιά είναι πολύ κακό πράγμα. Η νωθρότητα είναι αρρώστια, είναι αμαρτία. Ο Θεός δεν μας θέλει νωθρούς.

Η ζωή κοντά στο Χριστό δεν είναι ποτέ βαρετή, γιατί κοντά Του πάντα βρίσκεις κάτι να κάνεις που έχει πολύ ενδιαφέρον, κάτι να δώσεις που θα σου επιφέρει πολύ χαρά, κάτι να μοιραστείς που θα σε γεμίσει ελπίδα, γιατί απλά σε σκεπάζει η Θεία Χάρις.
Κοντά στο Χριστό, ό,τι καλό κάνεις θα έχεις πάντα ανταπόδοση, είτε το θέλεις , είτε όχι!

Έλεγε κάποτε ο γέροντας Πορφύριος : «Όποιος ενίκησε τη νωθρότητα μπήκε στον πνευματικό κόσμο" με τον Χριστό όμως». Ο ίδιος ο Χριστός μας δε μας λέγει στο Ευαγγέλιο, «γρηγορείτε και προσεύχεστε, ίνα μη εισέλθετε εις πειρασμόν»; (Ματθ. 26,41). Προηγείται η γρηγοράδα του σώματος και μετά της ψυχής. Σώμα νωθρό δεν μπορεί να προσευχηθεί. Το Άγιο Πνεύμα έρχεται στον άνθρωπο όταν τον βρει σε μία σταθερή εγρήγορση.

Ο πατήρ Πορφύριος ήταν αεικίνητος και έτσι μας ήθελε όλους. Κάποτε η αδελφή του τον έχασε στους δρόμους της Αθήνας από το βιαστικό του περπάτημα. Δεν μπορούσε να τον ακολουθήσει. Σε όλα του ήταν γρήγορος και αθόρυβος. Πριν φύγει από τη ζωή έλεγε: «Τους τεμπέληδες ο Θεός δεν τους ελεεί. Ο γρήγορος άνθρωπος είναι όπως το τρεχούμενο νερό, καθαρό και χρήσιμο». Έλεγε ακόμη ότι «με την εργασία θεραπεύεται η ψυχή». Δηλαδή εργασιοθεραπεία, αλλά με τον Χριστό.

Επίσης έλεγε πως, η πολλή προσπάθεια, η κίνηση, ο κόπος, η δράση είναι αρετή. Ο σωματικός κόπος είναι αγώνας, αγώνας πνευματικός. Όσο απερίσκεπτοι είστε, τόσο θα βασανίζεσθε. Αντίθετα, όσο ευλαβείς και προσεκτικοί, τόσο ευτυχείς.

(Αγγελική Κοτζαϊράκη)

πηγή

Γέροντας Παΐσιος - Η ακηδία αχρηστεύει τον άνθρωπο

- Γέροντα, τι διαφορά υπάρχει ανάμεσα στην ακηδία και την αθυμία;
- Ακηδία είναι η πνευματική τεμπελιά, ενώ η ραθυμία αναφέρεται και στην ψυχή και στο σώμα. Καλύτερα όμως να λείψουν και τα δύο. Η ακηδία και η ραθυμία μερικές φορές κολλούν και σε
ψυχές που έχουν πολλές προϋποθέσεις για πνευματική ζωή, που έχουν ευαισθησία, φιλότιμο.

Σε έναν αδιάφορο ο πειρασμός δεν κάνει τόσο κακό. Ένας ευαίσθητος όμως άνθρωπος, αν στενοχωρηθή, νιώθει μετά ακηδία. Πρέπει να βρη τί τον στενοχώρησε και να το αντιμετωπίση

πνευματικά, για να ξαναβρή το κουράγιο και να πάρη μπρος η μηχανή του. Να προσέχη να μην αφήνη αθεράπευτες πληγές, γιατί μετά κάμπτεται από τα τραύματά του. Το ψυχικό τσάκισμα, το

οποίο στην συνέχεια φέρνει και το σωματικό, τον αχρηστεύει. Ο γιατρός δεν βρίσκει τίποτε, γιατί την βλάβη την έχει προκαλέσει ο πειρασμός. Πόσες ψυχές που έχουν φιλότιμο, ευαισθησία, τις

βλέπω αχρηστευμένες!

- Γέροντα, αισθάνομαι εξάντληση και δεν μπορώ να κάνω καθόλου πνευματικά1. Αυτό προέρχεται από κούραση ή μήπως είναι από ραθυμία;

- «Ἀπὸ τῶν πολλῶν μου ἁμαρτιῶν, ἀσθενεῖ τὸ σῶμα, ἀσθενεῖ μου καὶ ἡ ψυχή»2, δεν λέει; Δεν είναι κούραση σωματική˙ ψυχικό τσάκισμα είναι. Αυτό είναι χειρότερο από την σωματική

κούραση. Με το ψυχικό τσάκισμα ξεβιδώνεται κανείς και γίνεται σαν ένα όχημα που όλα τα εξαρτήματά του είναι καλά, αλλά η μηχανή του είναι διαλυμένη.

- Γέροντα, βλέπω ότι, ενώ πρώτα αγαπούσα τα πνευματικά, τώρα δεν μπορώ να κάνω τίποτε.

- Γιατί δεν μπορείς να κάνης τίποτε; Δεν έχεις δυνάμεις; Εγώ βλέπω ότι έχεις. Δεν θυμάσαι παλιά, όταν χτιζόταν το μοναστήρι και δούλευες όλη μέρα στο γιαπί, πόσα πνευματικά έκανες;

- Μήπως, Γέροντα, φταίει που έδωσα όλον τον εαυτό μου στις δουλειές;

- Πιο πολύ φταίει που άφησες τον εαυτό σου χαλαρό. Κοίταξε να τον σκληραγωγήσης˙ να αγαπήσης την άσκηση. Εγώ, που έχω μισό πνεύμονα, ξέρεις πόσες μετάνοιες κάνω; Δεν μπορώ να

σου πω. Μόνο για τα κομποσχοίνια, που κάνω με μικρές μετάνοιες, σου λέω ότι, όταν κουράζεται το ένα χέρι, κάνω τον σταυρό μου με το άλλο. Αυτά σου τα λέω από αγάπη. Άλλοι δεν έχουν τις

προϋποθέσεις που έχεις εσύ, και ξέρεις πώς αγωνίζονται, πώς παλεύουν; Εσύ για λοκατζής κάνεις! Πώς άφησες έτσι τον εαυτό σου; Εγώ θα προσεύχωμαι για σένα, αλλά, για να βοηθηθής, πρέπει κι

εσύ να κάνης μια προσπάθεια. Κατάλαβες; Στα πνευματικά πρέπει να δώσης όλον τον εαυτό σου, και τότε θα αποδώσης και στην διακονία σου.

- Γέροντα, μερικές φορές , όταν είμαι στο κελλί, με πιάνει ακηδία.

- Στο κελλί σου δεν προσεύχεσαι, δεν μελετάς. Όσο μπορείς, να μην αφήνης να περνάη ο χρόνος χωρίς να κάνης τίποτε. Δεν μπορείς να προσευχηθής; Ας μελετήσης κάτι που σε βοηθάει εκείνη την

ώρα. Διαφορετικά ο διάβολος μπορεί να εκμεταλλευθή την άσχημη κατάστασή σου και να σε εξουθενώση.

1. «Πνευματικά» είναι: ευχή με το κομποσχοίνι, μετάνοιες, πνευματική μελέτη κ.λπ. που κάνει ο μοναχός εκτός της διατεταγμένης Ακολουθίας και του μοναχικού κανόνος. Αυτά γίνονται και από

λαϊκούς που αγωνίζονται στον κόσμο.

2. Τρίτον Μεγαλυνάριον της Μικράς και της Μεγάλης Παρακλήσεως εις την Υπεραγίαν Θεοτόκον.

Πηγή: Από το βιβλίο «Περί προσευχής» Λόγοι ζ'

ΠΗΓΗ