Γεώργιος Κ. Τασούδης (ΙΗ΄ Κοινωνική Επιστολή)
Στους καιρούς των ολοκληρωτικών καθεστώτων, το «δύο και δύο κάνουν τέσσερα» δεν ήταν πάντοτε μια αθώα διαπίστωση. Αν η πραγματικότητα που έβλεπες δεν συμφωνούσε με την πραγματικότητα που σου επέβαλλαν, έπρεπε κάποτε να διαλέξεις. Να κρατήσεις αυτό που έβλεπες ή να το αρνηθείς για να σωθείς. Ο Στάινχαρτ θυμάται ανθρώπους που τιμωρήθηκαν επειδή επέμεναν σε αυτή την απλή αριθμητική. Και θυμάται, επίσης, πως κάθε εξίσωση πρέπει κάποτε να κατεβαίνει από το χαρτί στη ζωή. Δεν αρκεί να γράψεις έναν σωστό τύπο· πρέπει να δεις τι σημαίνει αυτός ο τύπος όταν γίνεται άνθρωπος, αδικία, φυλακή, φόβος, θάνατος.
Από τότε πέρασαν χρόνια. Άλλαξαν τα καθεστώτα, οι λέξεις, τα μέσα, οι τρόποι με τους οποίους πληροφορούμαστε και επικοινωνούμε. Δεν είμαι βέβαιος ότι άλλαξε τόσο πολύ ο πειρασμός. Μόνο που σήμερα μπορεί να μη χρειάζεται κάποιος να μας διατάξει να πούμε ότι δύο και δύο κάνουν πέντε. Μπορεί να αρκεί να μας το επαναλάβουν αρκετές φορές. Να το πουν με βεβαιότητα, να το κάνουν δημοφιλή, να το επαναλάβουν οι δικοί μας άνθρωποι, να μας θυμώσουν με εκείνον που επιμένει στο τέσσερα. Κι ύστερα, κάποια στιγμή, να αρχίσουμε να αμφιβάλλουμε εμείς οι ίδιοι.
Ίσως αυτό να είναι ένα από τα παράξενα της εποχής μας. Δεν δυσκολευόμαστε μόνο να βρούμε την αλήθεια. Δυσκολευόμαστε ακόμη και να συμφωνήσουμε ότι υπάρχει μια πραγματικότητα έξω από εμάς, την οποία δεν μπορούμε να κατασκευάζουμε κάθε πρωί σύμφωνα με τις διαθέσεις μας.


















