Σαν Σήμερα 1491, ο Ναός στο Πεντάσχοινο καταστρέφεται ολοσχερώς λόγω σεισμού.

Ο θαυμαστός βίος του Οσίου Αθανασίου του Πεντασχοινίτου

Την Κυριακή, 24 Απριλίου του 1491 μεγάλος σεισμός που πλήττει την Κύπρο, προκαλεί ζημιές και μεταξύ άλλων καταστρέφει ολοσχερώς το ναό στο Πεντάσχοινο, όπου βρίσκεται το λείψανο του αγίου Αθανασίου Πεντασχοινίτη.
Τοπικός άγιος στην επαρχία Λάρνακας. Καταγόταν από το χωριό Πεντάσχοινο που, κατά τον Ν. Γ. Κυριαζή, εξαφανίστηκε κατά τον 18ο αιώνα. Το πλούσιο αυτό χωριό βρισκόταν κοντά στο σημερινό χωριό Αλαμινός στην επαρχία Λάρνακας, 6 χμ. νότια του χωριού Άγιος Θεόδωρος.

Σήμερα σώζονται λίγα μόνο ερείπια του χωριού, καθώς και εκκλησία αφιερωμένη στον άγιο Αθανάσιο τον Πεντασχοινίτη. Στο δάπεδο της εκκλησίας αυτής υπάρχουν δυο τρύπες που, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, οδηγούν υπόγεια μέχρι την παραλία ή, κατ' άλλους, συνεχίζονται υποθαλάσσια μέχρι τις απέναντι της Κύπρου ακτές, όμως το φως χάνεται κι ήταν αδύνατο μέχρι πρόσφατα να προχωρήσει κανένας σ' αυτές περισσότερο. Σώζεται επίσης ενεπίγραφη επιτύμβια πλάκα με ελληνικούς χαρακτήρες.

Πρόσφατες ανασκαφές του Τμήματος Αρχαιοτήτων έφεραν στο φως τα ερείπια του ναού και κατέστη δυνατή η αναστήλωση του ιστορικού ναού. Οι εργασίες αναστήλωσης ξεκίνησαν στις 15 Ιανουαρίου 2022.

Ιστορικό πλαίσιο
Κατά τον Λεόντιο Μαχαιρά, ο οποίος κι αναφέρει τον άγιο Αθανάσιο, το λείψανο του «βρύει ιάματα» (Χρονικόν), εκδ. «Φιλόκυπρος», Λευκωσία, 1983, παρ. 36). Όταν ο Μαχαιράς έγραφε το έργο του, γύρω στα 1458, το λείψανο του αγίου πρέπει να σωζόταν ακόμη στον ναό του στο Πεντάσχοινο. Ο παλαιός εκείνος ναός, που θα πρέπει να ήταν λαμπρός, κατεστράφη εντελώς από σεισμό την Κυριακή, 24 Απριλίου του 1491.

Ο σεισμός, που αναφέρεται κι από τον Γερμανό περιηγητή Αλέξανδρο, δούκα της Βαυαρίας, κατέστρεψε κι άλλους φημισμένους ναούς ή προκάλεσε σ' αυτούς ζημιές. Τέτοιοι ναοί που υπέστησαν ζημιές ήταν της Αγίας Σοφίας στη Λευκωσία, της μονής του Μεγάλου Σταυρού, του Σταυροβουνιού και της Καθολικής στη Λεμεσό της οποίας κατέρρευσε ο τρούλλος. Τις ζημιές και καταστροφές σημειώνει ο ιερέας χρονικογράφος Αθανάσιος Φάρης από την Κοφίνου (Cod. Paris. Graec. 624, f2r).

Ο άγιος Αθανάσιος ο Πεντασχοινίτης εικονίζεται στις τοιχογραφίες αρκετών ναών της Κύπρου ως διάκονος. Η ευρεία εικονογράφησή του μαρτυρεί ότι ήταν δημοφιλής στο νησί. Η αρχαιότερη και ωραιότερη παράσταση διασώζεται στο Ιερό Βήμα του Καθολικού της Μονής της Παναγίας της Αμασγού και χρονολογείται στις αρχές του 12ου αιώνα. Εξαιρετική τοιχογραφία, που χρονολογείται στο τέλος του 12ου αιώνα, εντοπίστηκε στο Καθολικό της Μονής του Χριστού Αντιφωνητή στην Καλογραία, που βρίσκεται στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου. Στον 13ο αιώνα χρονολογείται μία άλλη εικονογράφηση του αγίου στην εκκλησία της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, στο χωριό Σωτήρα της Επαρχίας Αμμοχώστου.

Η τιμή προς τον άγιο φαίνεται ότι ήταν πολύ μεγάλη την περίοδο της Φραγκοκρατίας (1192-1489) και της Βενετοκρατίας (1489-1571), αφού η εικονογράφηση της μορφής του είναι σχεδόν απαραίτητη στο Ιερό Βήμα των ναών που κτίζονται και εικονογραφούνται στις περιόδους αυτές.

Αρχαιολογικές ανασκαφές
Οι ανασκαφές που διεξήγαγε το Τμήμα Αρχαιοτήτων το 2004 και 2005, έφεραν στο φως τα ερείπια του αρχικού τρίκλιτου ναού και εντόπισαν τις διαφορετικές του φάσεις και κατέδειξαν ότι το μνημείο πιθανόν να ήταν σε χρήση μέχρι τις αρχές του 17ου αιώνα.

Άγιος Ηρακλείδιος

  Πόσων χρόνων ήταν τότε ο αγιογράφος ο Λουκάς ο Κύπριος μήτε που γνωρίζουμε, ούτε και γιατί επέλεγε αντί για χρυσό φόντο στις εικόνες του να ρίχνει το χαρακτηριστικό μπλετί ελληνικότατο χρώμα, εκείνο που ξέρω είναι πόση χαρά ένοιωσα που δίχως να γνωρίζω πως κι άλλος αγιογράφος επέλεγε να κάνει όπως και στο σπήλαιο της Γεννήσεως μέσα χρώμα βαθύ σκούρο ως αναφορά στο σκοτάδι που ζούσαμε πριν από του Κυρίου μας τη Γέννηση κι ύστερα το έξω του σπηλαίου όλο στο χρυσό φως λουσμένο!

 Έτσι κι ο Λουκάς ο αγιογράφος, σκοτεινό χρώμα στο φόντο, το χρυσό είναι μπρος και πέφτει σε εμάς τους προσκυνητές επάνω μας από το χρυσό φωτοστέφανό του!

Γιορτάζει σήμερα ο Άγιος Ηρακλείδιος κι άμα θέλετε να πάρετε την ευλογία του, πηγαίνετε έως την Ιερά Μονή του στο χωριό Πολιτικό κι αναζητήστε την εικόνα του στο τρουλλωτό μαυσωλείο του Μοναστηριού, έργο του 15ου αιώνα με εγχαρακτη τη χρονολογία ΑΦΠΗ 1588 και την υπογραφή «Χιρ ΛΚ», «χείρ Λουκᾶ.»

Αφήνει κάθε αγιογράφος με τα έργα του το δικό του ψυχοσυναισθηματικό χρωστήρα, τη δική του άποψη, τη δική του ψηφίδα στο ψηφιδωτό της ελληνορθόδοξης πορείας μας!

πηγή

Μνήμη του Αγίου Σωζομένου του Θαυματουργού

  Ένας κώδικας από την Αγία Τριάδα Ριζοκαρπάσου αναφέρει πως ο Άγιος Σωζόμενος καταγόταν από την Καρπασία της Κύπρου, ενώ από την ακολουθία του, καθώς και από άλλες πηγές, μαθαίνουμε πως έζησε πριν από τη φράγκικη κατοχή της Κύπρου (περί το 1100 ). Από τους γονείς του που ήσαν άνθρωποι θεοσεβείς οδηγήθηκε από μικρός στη μελέτη και τη γνώση του λόγου του Θεού και με τον καιρό απέκτησε μια σπάνια για την εποχή του μόρφωση και γνώση.

  Όταν ενηλικιώθηκε πήρε την απόφαση να φύγει κι από το σπίτι του και να τραβήξει στην ερημιά. Εκεί ελεύθερος από κάθε γήινη φροντίδα ένα μόνο θα σκεφτόταν και για ένα μόνο θα φρόντιζε: Πως να αρέσει στον Θεό. Έτσι, αφού περιπλανήθηκε αρκετά έφτασε σε μια σπηλιά που βρισκόταν στην πρόσοψη ενός κρημνού, που ήταν βραχώδης κι υψηλός. Εκεί σταμάτησε. Μπήκε μέσα, έκαμε τον σταυρό του και με φωνή που έτρεμε από συγκίνηση και φόβο άρχισε να σιγοψάλλει: «Ἡ καρδία μου πρὸς Σέ, Λόγε, ὑψωθήτω, καὶ οὐδὲν θέλξει μέ, τῶν τοῦ κόσμου τερπνῶν, πρὸς χαμαιζηλίαν». (Τρίτο αντίφωνο του Δ' ήχου). Δηλαδή, σε Σένα Χριστέ μου, σε Σένα, Λόγε, του Θεού, ας υψωθεί η καρδιά μου. Και τότε τίποτα, Κύριε, από όλα εκείνα τα μάταια και φθαρτά του κόσμου τούτου δεν θα μπορεί να την τραβήξει μακριά σου, ούτε και να την αποσπάσει από τη θεωρία σου.

7 Αυγούστου,μνήμη του Αγίου Μίκαλλου

Στις 7 Αυγούστου εκάστου έτουςη Αγία μας Εκκλησία τιμά την μνήμη του Αγίου Μίκαλλου

Ο Άγιος Μίκαλλος είναι ένας από τους τριακόσιους αγίους που ήρθαν στην Κύπρο περί τα μέσα του 12ου αιώνα μετά τη Β' Σταυροφορία (1147-1149 ).
Για την παιδική ηλικία, τους γονείς και την ιδιαίτερη πατρίδα του αγίου δεν έχουμε δυστυχώς καμιά πληροφορία. Εκείνο που συμπεραίνουμε γι' αυτόν είναι, πως ο άγιος, όταν ήταν νέος, αναγκάστηκε για μια καλύτερη ζωή να ξενιτευτεί. Πήγε στη Γερμανία κι εργαζόταν ως εργάτης με άλλους Έλληνες. Εκεί ευρισκόμενος άκουσε κάποια μέρα ένα συγκλονιστικό κήρυγμα για την απελευθέρωση των Αγίων Τόπων από τους Μωαμεθανούς. Σε λίγο χρονικό διάστημα αρκετοί άνθρωποι μαζεύτηκαν και δημιούργησαν μια μεγάλη στρατιά που ένα πρωί ξεκίνησε να κάμει έργο τον πόθο, που φλόγιζε τα στήθια των ανθρώπων αυτών. Η στρατιά αυτή, η γνωστή σαν Β’ σταυροφορία διαλύθηκε εκεί στη σημερινή Γιουγκοσλαβία. Ανάμεσα στα διάφορα σώματα στρατού ήταν και τριακόσιοι Έλληνες με αρχηγό κάποιο Αυξέντη, τον γνωστό άγιο Αυξέντιο. Όταν η στρατιά διαλύθηκε, οι Έλληνες μαζεύτηκαν και μετά από μία ενθουσιώδη ομιλία του Αρχηγού αποφάσισαν να τραβήξουν προς τα μέρη του Ιορδάνη και να ζήσουν εκεί μια ασκητική ζωή, μια ζωή πλήρους αφιέρωσης στον Θεό.

Η πρόταση έγινε δεκτή με ενθουσιασμό. Μετά από μια προσευχή που έγινε από μέρους όλων, οι άνθρωποι μας ξεκίνησαν. Πρώτα πήγαν και προσκύνησαν όλοι μαζί στα Ιεροσόλυμα. Ύστερα προχώρησαν προς τα έρημα του Ιορδάνη με σκοπό να αφιερωθούν στον Θεό και να ζήσουν εκεί τη ζωή που αποφάσισαν, τη μοναχική κι ασκητική ζωή. Η νηστεία, η προσευχή, η αγρυπνία, η μελέτη της Αγίας Γραφής, αλλά κι η έμπρακτη αγάπη προς όλους εκείνους που είχαν την ανάγκη τους, να η καθημερινή τους φροντίδα. Το περιβάλλον δυστυχώς και ευτυχώς του Ιορδάνη δεν τους βοηθούσε καθόλου στη ζωή που διάλεξαν να ζήσουν. Οι εχθροί της πίστεως του Χριστού που με φθονερό μάτι παρακολουθούσαν τη ζωή και την πρόοδο των ασκητών στα μέρη εκείνα, άρχισαν να τους παρενοχλούν. Κι αυτοί για να γλιτώσουν μαζεύτηκαν μια μέρα στην παραλία με τον σκοπό να φύγουν από τον τόπο εκείνο. 

Βίος τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Τριφυλλίου, Ἐπισκόπου Λήδρων (Λευκωσίας) τῆς Κύπρου

Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ

Ἅγιος Τριφύλλιος Ἐπίσκοπος Λήδρων. Βημόθυρα 16ου αἰῶνα, Ἱερὰ Μητρόπολις Μόρφου

Ὁ ἐν ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν Τριφύλλιος, τὸ μυρίπνοο ἄνθος τοῦ Παραδείσου, ὁ πολιοῦχος τῆς Λευκωσίας καὶ τὸ καύχημα τῆς Νήσου τῶν Ἁγίων Κύπρου, σύμφωνα μὲ ἀρχαία παράδοση1, καταγόταν ἀπὸ τὴ μεγαλόπολη Ρώμη, ὅπου γεννήθηκε κατὰ τὶς ἀρχές τοῦ 4ου μ.Χ. αἰώνα.

Οἱ γονεῖς τοῦ ἁγίου ἦταν ἀπὸ τοὺς πλουσιώτερους καὶ ἐπιφανέστερους ἄρχοντες τῆς Ρώμης, ἀλλὰ πιὸ πολὺ τοὺς κοσμοῦσε ἡ εὐσέβεια καὶ ἡ πίστη στὸν Χριστό. Γιὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς ὁ πατέρας τοῦ ἁγίου συγκαταλέχθηκε στοὺς δώδεκα μεγιστάνες, τοὺς ὁποίους ὁ Μέγας Κωνσταντίνος κάλεσε ἀπὸ τὴ Ρώμη στὴ Νέα Ρώμη, τὴν Κωνσταντινούπολη, τὴν ὁποία, ὅταν ἵδρυσε, θέλησε νὰ τιμήσει, ὄχι μόνο μὲ λαμπρὰ οἰκοδομήματα, ἀλλὰ καὶ μὲ ἐπιφανεῖς ἀνθρώπους, ὥστε νὰ μὴ ὑστερεῖ καθόλου ἀπὸ τὴν παλαιὰ Ρώμη.

Στὴν Κωνσταντινούπολη, λοιπόν, ἀνατράφηκε ὁ μικρὸς Τριφύλλιος «ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου», καὶ σπούδασε τὰ πρῶτα ἐγκύκλια μαθήματα. Ἐκεῖ ἀρδεύθηκε προπαντὸς ἀπὸ τὴ μελέτη τῶν θείων Γραφῶν, σὰν δένδρο πολύφυλλο «παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ὑδάτων», ἀποφέροντας πλούσιο πνευματικὸ καρπό. Ὅταν δὲ ὁ Κύριος μετὰ ἀπὸ λίγα χρόνια κάλεσε κοντά Του τὸν ἐνάρετο πατέρα του, ὁ Τριφύλλιος ἀποφασίζει μὲ τὴν ἁγία μητέρα του Δομνίκη νὰ ταξιδέψουν στὰ Ἱεροσόλυμα, γιὰ νὰ προσκυνήσουν τοὺς Ἁγίους Τόπους, τοὺς ὁποίους ὁ Δεσπότης Χριστὸς καθαγίασε μὲ τὴν παναγία ἐπὶ γῆς ζωή Του. Μετὰ τὸ προσκύνημα, ὁ ἅγιος μεταβαίνει μὲ τὴ μητέρα του στὴ Βηρυτό, ὅπου καὶ παραμένει γιὰ ἀρκετὸ διάστημα, σπουδάζοντας τὴ νομικὴ ἐπιστήμη 2.

Τότε στὴν Κύπρο ἄκμαζε ὁ ἅγιος Σπυρίδων, ὁ περιλάλητος ἐπίσκοπος Τριμιθοῦντος, ἡ φήμη τῆς ἁγιότητας καὶ τῶν θαυμάτων τοῦ ὁποίου εἶχε ἁπλωθεῖ σ᾿ ὅλο τὸν χριστιανικὸ κόσμο. Καὶ ὁ Τριφύλλιος μὲ τὴ μητέρα του, θελγόμενοι ἀπὸ τὴν ἀρετὴ τοῦ σκεύους τούτου τῆς ἐκλογῆς, ἔρχονται στὴν Κύπρο, γιὰ νὰ θαλφθοῦν ἀπὸ τὴ χάρη τοῦ μεγάλου θαυματουργοῦ. Ἀφίνοντας λοιπὸν τὴ σπουδὴ τῶν ἐγκοσμίων μαθημάτων, ὁ Τριφύλλιος γίνεται φοιτητὴς τοῦ ταπεινοῦ καὶ θαυμαστοῦ Σπυρίδωνος, καὶ μαθητεύει σ᾿ αὐτὸν στὰ μαθήματα τῆς Εὐαγγελικῆς τελειότητας. Μὲ τὶς εὐχές, τὸ παράδειγμα καὶ τὴν καθοδήγηση τοῦ ἁγίου Σπυρίδωνος, ὁ Τριφύλλιος φθάνει «εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ» καὶ γίνεται καὶ ὁ ἴδιος δοχεῖο τῶν χαρισμάτων τοῦ ἁγίου Πνεύματος.

"Οι εν Λεμεσώ διαλαμψάντες Άγιοι"

Οι εν Λεμεσώ Άγιοι: Ο άγιος Επίσκοπος Αριστοκλειανός, ο άγιος Επίσκοπος Θεόπομπος, ο άγιος Επίσκοπος Ηλιόδωρος, ο άγιος Επίσκοπος Θεοδόσιος, ο άγιος Επίσκοπος Αλέξανδρος και Ευστάθιος, οι Επίσκοποι Κουρίου Φιλάγριος, Φιλωνίδης και Ζήνων, ο άγιος Μνημόνιος, ο άγιος Τύχων, οι άγιοι Επίσκοποι Νεαπόλεως και Θεοδοσιανής άγιοι Λεόντιος, Τυχικός και Ζήνων, ο Πολιούχος άγιος της Λεμεσού, Ιωάννης ο Ελεήμων, ο άγιος Ερμογένης, ο άγιος Ιερομάρτυρας Θεράποντας, οι άγιοι Μάρτυρες Ρηγίνος και Ορέστης, ο άγιος Γεώργιος του Αλαμάνου, ο άγιος Θεοφάνης ο Μυροβλύτης, ο άγιος Ιωάννης ο Ερημίτης, ο άγιος Νεομάρτυρας Ιωνάς.

  Δεύτερη Κυριακή του Οκτωβρίου σήμερα και αφού εορτάσαμε την πρώτη Κυριακή τη Σύναξη πάντων των εν Κύπρω Αγίων που αγίασαν και έζησαν στην νήσο Κύπρο, η Εκκλησία μας η τοπική εορτάζει πάντας τους εν Λεμεσώ Αγίους.

  Όλους αυτούς τους Αγίους που έζησαν και αγίασαν και δόξασαν τον Θεό στη Μητροπολιτική περιφέρεια Λεμεσού, στην πόλη μας και στην επαρχία μας. 

 Όσο και αν μας φαίνεται άγνωστο, εντούτοις όμως έχουμε 26 επωνύμους Αγίους, οι οποίοι έζησαν στην πόλη μας και στην επαρχία μας.

  Αυτοί ήταν Μάρτυρες, Όσιοι, Ιεράρχες και Νεομάρτυρες με προεξάρχοντα τον Άγιο Ιωάννη τον Ελεήμονα ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αμαθούντα, με αρχή τον Άγιο Απόστολο Τυχικό, ο οποίος ήταν ο πρώτος επίσκοπος Νεαπόλεως και με τους Αγίους Επισκόπους Κουρίου και με τους Νεομάρτυρες, τον Ιωνά τον πρωτοψάλτη της Αγίας Νάπας, που μαρτύρησαν το 1821 μαζί με τον Άγιο Ιερομάρτυρα Κυπριανό και μαζί με πολλούς άλλους Μάρτυρες της εποχής εκείνης.

 Έχουμε μία πληθώρα Αγίων και αυτούς τους Αγίους γιορτάζουμε σήμερα, και πολλούς άλλους που είναι για μας άγνωστοι και τους ξέρει μόνο ο Θεός. Όλους

Ὁ ὅσιος Περνιακός.Ένας άγνωστος άγιος της Κύπρου

   Ερείπια προσκυνήματος αγίου, το οποίο βρίσκεται μέσα στη νεκρή ζώνη της κοινότητας Δένεια, στην επαρχία Λευκωσίας. Στους κατοίκους της περιοχής ο Άγιος είναι γνωστός με το όνομα Περνιακός, το οποίο όμως δεν βρίσκεται στο αγιολόγιο της Εκκλησίας.

    Σύμφωνα με τον αρχαιολόγιο Στέλιο Περδίκη, στη Δένεια υπάρχουν πολλοί αρχαίοι ρωμαϊκοί τάφοι. Σε έναν από αυτούς εικάζεται ότι είχε ενταφιαστεί ένας χριστιανός ασκητής. Στο τοπογραφικό σχέδιο που είχαν φτιάξει οι Άγγλοι κατά την αποικιοκρατία έχουν σημειώσει την ύπαρξη πηγής και αγιάσματος σε μικρή απόσταση από τον παλαιοχριστιανικό τάφο (cubiculum) και τα ερείπια ναού (ο αρχαίος τάφος, ο οποίος στο μισό είναι σκαμμένος στον φυσικό βράχο και στο επάνω μέρος σώζεται ημίκτιστο οικοδόμημα). Από κάποια αντικείμενα που εντοπίστηκαν, όπως κεραμίδια με χαραγμένους σταυρούς επάνω, ο τάφος τοποθετείται στον 4ο με 5ο αιώνα μ.Χ..

  Ο λόφος του Αγίου Περνιακού, καθώς και η γύρω περιοχή διασώζουν αρχαιολογικά κατάλοιπα, νεκροταφεία, σπήλαια, πηγές, λαγούμια, μεγάλων και μικρών διαστάσεων υδατοδεξαμενές και κινστέρνα, που μαρτυρούν τη συσσώρευση και συλλογή υδάτων. Υπάρχουν επίσης προϊστορικές αρχαιότητες, που μαρτυρούν τη συνεχή εγκατάσταση από την αρχαιότητα κατά μήκος της εύφορης πεδιάδας του Οβκού ποταμού.

Ονομασίες

   Το όνομα του Αγίου δεν είναι βαπτιστικό, έτσι εικάζεται ότι πίσω από το όνομα αυτό πρέπει να κρύβεται κάποιος άγνωστος όσιος ασκητής, ο οποίος έζησε στον συγκεκριμένο τόπο, όπου φύεται η περνιά (ή περνάρι). Είναι πολύ πιθανόν, όταν λησμονήθηκε το αρχικό όνομα του αγίου μέσα στους αιώνες, να προσδόθηκε στον άγνωστο τούτο θαυματουργό ασκητή το φυτώνυμο Περνιακός. Σύμφωνα με τον ΣτέλιοΠερδίκη, ο χώρος είχε συνδεθεί με θεραπείες δερματικών παθήσεων, κυρίως παιδιών. Η παράδοση λέει ότι έλουζαν τα παιδιά στο νερό της πηγής και ακολούθως τα άλειφαν με σκόνη, την οποία κατασκεύαζαν με φύλλα περνιάς (πουρνάρι).


Εικόνα αγίου Περνιακού

Η σημερινή εικόνα του Αγίου Περνιακού από την εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους της Δένειας είναι έργο λαϊκής τέχνης των αρχών της δεκαετίας του 1980 και αντιγράφει εκείνη που είχε κλαπεί.

  Ο άγιος Περνιακός ο θαυματουργός, όπως επιγράφεται σε σύγχρονη (1982) εικόνα προσκυνηταρίου, αγνοείται από τους συναξαριστές. Εικονίζεται ως μεγαλόσχημος μοναχός, γέρων διχαλογένης. Με το δεξιό χέρι κρατά σταυρό και με το αριστερό ειλητάριο με την επιγραφή «Σύσκηνον / Περνιακέ / κόσμω τ’εν ασκή/

Ο Όσιος Λαμπαδός-ΛΑΜΠΑΔΟΥΧΟΣ ΤΗΣ ΑΝΩ ΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ!

Ὁ Ὅσιος Λαμπαδός (5/7), ἀπό μικρᾶς ἡλικίας ἐτρώθη ἀπό τόν θεῖον ἔρωτα καί ἀφιερώθη ψυχῇ τε καί σώματι στήν ἀσκητική βιωτήν. Ὁ θαυμαστός βίος του, καθώς ἐπίσης καί τό ἐγκώμιό του, διασώζονται σέ χειρόγραφα τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Μεγίστης Λαύρας τού Ἁγίου Ὄρους καί σέ συναξάριον τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τῶν Ἰβήρων.
Όταν ακόμη ευρίσκετο στον κόσμο, τον διέκρινεν η εγκράτεια, η πραότης, η σωφροσύνη και η φιλανθρωπία προς όλους όσους αντιμετώπιζαν προβλήματα.
Η ενάρετος ζωή του τον έκανε να ξεχωρίζη ωσάν φωτεινή λαμπάδα από τους υπολοίπους νέους, καθώς η μακροθυμία και η χαλιναγώγηση της γλώσσης του, μετέφεραν εις το περιβάλλον του την ειρήνη του Θεού.
Ὁ φιλόθεος Λαμπαδός, εγκατέλειψε τα εγκόσμια, εκάρη Μοναχός και μετέβη σε ερημικόν τόπον, όπου εγκαταβίωσε σε σπήλαιον. Εκεί αφιερώθηκε με ένθεο ζήλο στην προσευχή, την αυστηρή νηστεία και την αγρυπνίαν. Ο ισάγγελος βίος του γρήγορα επέφερε πνευματικούς καρπούς και η φήμη του άρχισε να εξαπλώνεται και πέραν της περιοχής εἰς τήν οποίαν ασκήτευε.

Η Σύναξη των Αγίων πέντε Επισκόπων της Κυθρέας

 Ἡ Ἐπισκοπὴ Χύτρων (Κυθρέας) ἱδρύθηκε τὸν 4ο μ.Χ. αἰώνα. Ἡ πόλη εὐημεροῦσε λόγω τῆς μεγάλης πηγῆς νεροῦ, τοῦ Κεφαλόβρυσου, μέρος τοῦ ὁποίου μεταφερόταν, μὲ ὑδραγωγεῖο, στὴ Σαλαμῖνα, πρωτεύουσα τῆς Κύπρου. Οἱ ὑπόλοιπες ποσότητες τοῦ νεροῦ ὕδρευαν καὶ ἄρδευαν τὴν περιοχή, ἀποτελώντας πηγὴ πλούτου. Πρῶτος ἐπίσκοπος Χύτρων ἀναφέρεται ὁ ἅγιος Πάππος. Πολὺ λίγα γνωρίζουμε γιὰ τὴν Ἐπισκοπὴ Χύτρων. Στὴν κωμόπολη τῆς Κυθρέας, διάδοχο οἰκισμὸ τῶν Χύτρων, ἐτιμῶντο ὡς ἅγιοι πέντε ἐπίσκοποι Χύτρων, οἱ Πάππος (24 Ὁκτωβρίου), Ἀθανάσιος (17 Μαΐου), Φωτεινός (2 Αὐγούστου), Σπυρίδων (19 Σεπτεμβρίου) καὶ Δημητριανός (6 Νοεμβρίου). Στὶς 17 Μαΐου ἑορτάζεται ἡ Σύναξις τῶν 5 πιὸ πάνω Ἱεραρχῶν, δηλαδὴ τιμᾶται ἡ μνήμη καὶ τῶν 5 μαζί.

 Γιὰ τὸν πρῶτο ἐπίσκοπο Χύτρων, τὸν ἅγιο Πάππο τὸν ὁμολογητή, δὲν ὑπάρχουν πληροφορίες γιὰ τὸν τόπο καταγωγῆς του. Χειροτονήθηκε ἐπίσκοπος τὸ 309 μ.Χ. Χαρακτηρίζεται ὡς ὁμολογητής, γιατὶ διώκτηκε καὶ βασανίστηκε κατὰ τὴ διάρκεια τῶν διωγμῶν, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐπέζησε. Ἔχαιρε μεγάλου σεβασμοῦ μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐπισκόπων καὶ τοῦ ποιμνίου, λόγω τοῦ βίου καὶ τῆς ἡλικίας του. Γι΄ αὐτὸ τὸ 367 μ.Χ., μετὰ τὴν ἐκδημία τοῦ ἐπισκόπου Σαλαμῖνος (Κωνσταντίας), δηλαδὴ τοῦ ἀρχιεπισκόπου Κύπρου, οἱ ἐπίσκοποι Κύπρου ζητοῦν ἀπὸ τὸν ἅγιο Πάππο, ὄντας ἤδη ἐπίσκοπο γιὰ 58 χρόνια, νὰ εἰσηγηθεῖ τὸ νέο ἀρχιεπίσκοπο. Ὁ ἅγιος Πάππος ἀποσύρεται, προσεύχεται θερμά, καὶ φωνὴ οὐράνια τοῦ ἀποκαλύπτει τί πρέπει νὰ

Ο νέος Ιερομάρτυρας Χαράλαμπος Μιχαηλίδης εκ Λουρουτζίνας Κύπρου (1862 – 24 Σεπτεμβρίου 1924)

 Οι δύσκολες συνθήκες ζωής τών χρόνων της Τουρκοκρατίας συνέτειναν ώστε πολλοί Έλληνες κάτοικοι της Κύπρου να προσχωρήσουν στο Ισλάμ για να μπορέσουν να επιβιώσουν. Σε αρκετές περιπτώσεις η προσχώρηση αυτή ήταν εικονική και οι νεοφώτιστοι μουσουλμάνοι, ενώ δήλωναν δημόσια πίστη στον Μωάμεθ, στα κρυφά παρέμεναν Χριστιανοί.

 

πηγή

  Δυστυχώς, με την πάροδο του χρόνου οι απόγονοι πολλών από τους εξισλαμισθέντες εκτουρκίσθηκαν και χάθηκαν οριστικά για τον Ελληνισμό. Ωστόσο, αρκετοί Λινομβάμβακοι, όπως αποκαλούνταν στην Κύπρο οι Κρυπτοχριστιανοί, παρομοιαζόμενοι με ύφασμα που έχει δύο όψεις, μία από λινάρι και μία από βαμβάκι, εξακολούθησαν να βιώνουν τις τραγικές καταστάσεις που δημιουργούσε η διπλή θρησκευτική ιδιότητά τους, μέχρι τα πρώτα χρόνια της Αγγλοκρατίας, οπότε επετράπη η ελεύθερη άσκηση των θρησκευτικών 

δικαιωμάτων των κατοίκων και αρκετοί φανερώθηκαν ως Χριστιανοί. Αντιμέτωπη με την εξέλιξη αυτή, η τουρκική μειονότητα του νησιού αντέδρασε και επεδίωξε να αφομοιώσει τους Λινοβάμβακους με την ίδρυση σχολείων και την ανέγερση τζαμιών στα κρυπτοχριστιακά χωριά. 

Συνέπεια της δράσης αυτής, ήταν να ασκηθεί κλίμα τρομοκρατίας ανάμεσά τους, με αποτέλεσμα αρκετοί από αυτούς να επιλέξουν να παραμείνουν στην αποκρυφία και κατά την περίοδο των πρώτων χρόνων της Αγγλοκρατίας. Σε αυτό συνέτεινε επίσης ο φόβος που ένιωθαν από επικείμενη τιμωρία τους για εγκατάλειψη του Ισλάμ, σε περίπτωση επανόδου του νησιού στην Οθωμανική αυτοκρατορία.

 Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση του χωριού Λουρουτζίνα, όπου πολλοί κάτοικοι από τους λεγάμενους «Οθωμανούς» εξακολουθούσαν να βαπτίζονται και να συμμετέχουν στα μυστήρια της Ορθόδοξης Εκκλησίας, μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα. Αρκετοί άλλοι, όμως, υιοθέτησαν τον τουρκικό –ισλαμικό τρόπο ζωής και την ιδεολογία του στις αρχές της δεκαετίας του 1880.

 Τότε, ένας δερβίσης μετέβη στο χωριό, όπου κατάφερε να πείσει εβδομήντα περίπου νεαρούς Λινοβάμβακους να περιτμηθούν και να αποτελέσουν τον πρώτο πυρήνα για τον εκτουρκισμό του. Κάτι δηλαδή που δεν είχε γίνει στα δύσκολα χρόνια της Τουρκοκρατίας, πραγματοποιήθηκε σε συνθήκες θρησκευτικής ελευθερίας, στα χρόνια της Αγγλοκρατίας.

 Στο μεταξύ, οι κάτοικοι της Λουρουτζίνας εξακολούθησαν να βιώνουν τη διπλή υπόστασή τους καθόλη αυτήν την περίοδο. Τελικά, στις αρχές της δεκαετίας του 1920 εγκαταστάθηκε στην κοινότητα ο φανατικός νεοφερμένος δάσκαλος Ρατζή εφένδης, ο οποίος προσπάθησε να εκτουρκίσει τους εναπομείναντες Λινοβάμβακους. Ο Ρατζή εφένδης, από τότε που ανέλαβε τη διεύθυνση του τουρκικού σχολείου, το οποίο στο μεταξύ είχε επαναλειτουργήσει ως σχολείο-τζαμί

Άγιος Αρίστων ο θαυματουργός επίσκοπος Αρσινόης (+22 Φεβρουαρίου)

  Αυτή η αλλοίωσις της δεξιάς του Υψίστου" (ψαλμ. οστ', 11). Τούτη η αλλοίωση και μεταβολή που παρατηρήθηκε αυτόν τον καιρό στον λαό μας, υπήρξε έργο εξ ολοκλήρου της αγάπης του Θεού.
  Τα λόγια αυτά του ψαλμωδού που ειπώθηκαν κάποτε για τον εκλεκτό και περιούσιο λαό του Θεού, τον ισραηλιτικό, βρίσκουν πλήρη την εφαρμογή τους και στον λαό μας, τον μαρτυρικό λαό της Κύπρου μας.
 Νησί της Αφροδίτης απεκαλείτο παλαιά το νησί μας. Από τους αφρούς της Παφίας θάλασσας πιστευόταν πώς είχε γεννηθεί κάποιο πρωινό η θεά αυτή, του έρωτα η θεά. Κι η λατρεία της στο νησί μας και οι γιορτές που γινόντουσαν προς τιμή της καθ' όλη την αρχαιότητα, αποτελούσαν ένα εξαιρετικό γεγονός.
Κάποια μάλιστα εποχή του έτους, πλήθη πιστών της θεάς από όλα τα γύρω μέρη ερχόντουσαν εδώ για τη λατρεία της.

 Έτσι η Κύπρος μας ως νησί της θεάς αυτής, είχε καταντήσει τόπος της αμαρτίας και της διαφθοράς.
  Όταν όμως "η χάρις του Θεού η σωτήριος πάσιν ανθρώποις" παρεχώρησε την ευλογία, ένα καράβι από αυτά που ερχόντουσαν στο νησί μας, να φέρει κάποτε μαζί του ως επιβάτες και τους Αποστόλους Βαρνάβα, Παύλο και Μάρκο, τον μετέπειτα και ευαγγελιστή (45 μ.Χ.), η κατάσταση πολύ γρήγορα άλλαξε ριζικά. Το νησί της Αφροδίτης σε μικρό χρονικό διάστημα γίνεται νήσος της Παναγίας, νήσος των Αγίων.
  Ναί! "Νήσος των Αγίων". Ένας μεγάλος αριθμός αγίων προσώπων γεννήθηκαν κι έζησαν, μα και έδρασαν στο νησί μας. Ανάμεσα στα πρόσωπα αυτά ξεχωριστή προβάλλει τούτο τον καιρό - τέλος τέταρτου αιώνα και αρχές πέμπτου - η φυσιογνωμία του αγίου Αρίστωνος ή όπως τον λέγει ο λαός μας του αγίου Αρίστου. 

 Για τη σεβαστή αυτή μορφή, με οδηγό και βάση τα όσα μας διέσωσε ο άγιος Νεόφυτος ο Έγκλειστος, η μεγάλη αυτή και εξαιρετική επίσης μορφή της Εκκλησίας της νήσου μας, θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μια χλωμή εικόνα του μεγαλείου του. Είπαμε χλωμή εικόνα του αγίου Αρίστωνος, γιατί στο εγκώμιο και τα όσα γράφει γι' αυτόν ο άγιος Νεόφυτος, καθώς και για δύο άλλους ακόμη Επισκόπους μαζί του, ελάχιστα αναφέρονται για τη ζωή του. Ιδού το εγκώμιο:
"Αρκάδιος ο θαυμάσιος, και ο της νίκης επώνυμος, Νίκων ο μέγας, και Αρίστων ο περιβόητος κατά δαιμόνων άριστος αριστεύει η τρίφθογγος λύρα του Πνεύματος, η τρίδομος βάσις της Εκκλησίας, η τρισσέσοπτρος των αγαθών επιφάνεια, η τρίσειρος των δογμάτων πλοκή, η της Τριάδος τριπαράστατος παραστάς, η τρίφθογγος περί της Τριάδος φθογγή, η τρίφωτος της τρισηλίου μονάδος θεραπαινίς, η τρισαυγέστατος δαδουχία των εν σκότει κειμένων, η τρισόλβιος της τρικατοίκου κτίσεως διδαχή, η τρίστυλος της εκκλησίας κρηπίς, η τρισαυγής της αχώριστου Τριάδος πανσεβάσμιος οίκησις". 

  "Περιβόητος κατά δαιμόνων άριστος αριστεύς" λοιπόν ο Αρίστων, ο ξακουστός

Άγιος Θύρσος, Επίσκοπος Καρπασίας(+23 Ιουλίου)

Ο άγιος Θύρσος ή Θέρισσος είναι ένας από τους τρεις Επισκόπους της Καρπασίας. Για τη ζωή του δεν γνωρίζουμε αρκετά πράγματα. Παρόλο που είναι άγνωστος στους Κύπριους χρονογράφους και συναξαριστές, η Παράδοση της Εκκλησίας μάς διασώζει την πληροφορία ότι υπήρξε Επίσκοπος Καρπασίας και ασκήτεψε κοντά στην κωμόπολη Αιγιαλούσα, σε χώρο, όπου σήμερα υπάρχει ναός του 14ου αιώνος, αφιερωμένος στο όνομά του.

Πάντως δεν πρόκειται περί του Μάρτυρος Θύρσου, ο οποίος καταγόταν από τη Βιθυνία, κατοικούσε στην Καισάρεια και μαρτύρησε δια πριονισμού στα χρόνια του αυτοκράτορος Δεκίου.
Στις 23 Ιουλίου, μέρα εορτής του Αγίου, στην κωμόπολη Αιγιαλούσα γίνεται τοπική πανήγυρη, κατά την οποία αρκετοί πιστοί ζητούν με ευλάβεια τη χάρη του.

Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι στο χώρο, υπάρχει αγίασμα προς νήψη, το οποίο θεραπεύει τον ομματόπονο και τα δερματικά νοσήματα.

Βίντεο με τις  δύο εκκλησίες του Αγίου Θέρισσου ή Θύρσου με το σπήλαιο και το θαυματουργό αγίασμα πλησίον στα κατεχόμενα χωριά Γιαλούσα και Αγία Τριάδα Καρπασίας , Αμμόχωστος

 Απολυτίκιο
Τοις πίστει προστρέχουσι, Θύρσε τρισόλβιε, σορώ των λειψάνων σου, και προσκυνούσι πιστώς, του είδους εμφέρειαν, άφεσιν των πταισμάτων, και σωμάτων την ρώσιν, δώρησε ιεράρχα, εκ παντοίων κινδύνων, και παθών αρρώστιας, πάντας εκλύτρωσε.
Έτερον Απολυτίκιο του Αγίου

Καρπασέων το κλέος και Κυπρίων αγλάϊσμα, και θαυματουργός ανεδείχθης, Θύρσε ιεράρχα αοίδιμε, νηστεία, αγρυπνία, προσευχή, ουράνια χαρίσματα λαβών, θεραπεύεις τους νοσούντας, και τάς ψυχάς των πίστει προστρεχόντων σοι. Δόξα τω δεδωκότι σοι ισχύν, δόξα τω σε στεφάνωσαντι, δόξα τω ενεργούντι δια σου πάσιν ιάματα.

πηγή

Άγ. Αναστάσιος Υφάντης, εκ Περιστερωνοπηγής Μεσαωρίας Κύπρου

Η μνήμη του Αγίου Αναστασίου εορτάζεται στις 17 Σεπτεμβρίου.

Ιστορικά στοιχεία για τον Άγιο Αναστάσιο
Ο χρονογράφος του 15ου αιώνα Λεόντιος Μαχαιράς αναφέρει ότι ο Άγιος Αναστάσιος είναι μεταξύ των 300 κληρικών και λαϊκών, οι οποίοι μετά την άλωση της Ιερουσαλήμ από τους Άραβες το 638 μ.Χ, κατέφυγαν στην Κύπρο, για να ξεφύγουν από τη μανία των Σαρακηνών.
(…) Όνταν οι Σαρακηνοί επήραν την γην της επαγγελίας, τότε εβγήκαν οι πτωχοί οι χριστιανοί απού εγλυτώσαν και επήγαν όπου ηύραν καταφύγιν· ήσαν αρχιεπίσκοποι, επίσκοποι ιερείς και λαϊκοί και επή­γαν όπου ’φτάσαν. Και ήρταν και εις την περίφημον Κύπρον μία συ­ντροφία, όπου ήσαν τ’ (=300) ονομάτοι, και γροικώντας, ότι Έλληνες εφεντεύγαν τον τόπον, διά τον φόβον επήγαν εις το έναν μέρος και εις το άλλον, και έσγαψαν την γην και εμπήκαν μέσα, και επροσεύχουνταν τω Θεώ (…)
(…)Ευρίσκεται εις την Περιστερώναν της Μεσαρίας ο άγιος Αναστάσιος ο θαυματουργός, εις την Ορμετίαν ο άγιος Κωνσταντίνος στρατιώτης εις την Σίνταν ο άγιος Θεράπων(…)

Ο Άγιος Αναστάσιος αν και δεν είναι γνωστός στους συναξαρι­στές, από ένα σύντομο συναξάρι που περιλαμβάνεται στην παλαιά α­κολουθία του πληροφορούμαστε ότι ήταν ένας από τους 300 ορθοδόξους της Αλαμανίας (Γερμανίας), οι οποίοι πήραν μέρος σε μια σταυροφορία στα χρόνια του αυτοκράτορα Αλεξίου του Κομνηνού (1081-1118) και του γιου του Ιωάννη (1118-1143). Αργότερα, επειδή οι Λατίνοι της Παλαιστίνης τους κατεδίωξαν, κατέφυγαν στην Κύπρο, όπου έζησαν μοναχικό και ασκητικό βίο.

«Ούτος ο Όσιος Πατήρ ημών Αναστάσιος, ην εν τοις χρόνοις του Βασιλέως των Χριστιανών, Αλεξίου του Κομνηνού, και του υιού αυτού Ιωάννου μετά και των λοιπών τριακοσίων Ορθοδόξων των εξ Αλαμανίας όντων, και εν Κύπρω τότε υποκειμένη τω Ορθοδόξω Βασιλεί, τον μονήρη βίον διανυσάντων. Ότε γαρ ο λεγόμενος Ιερός πόλεμος συνεκροτείτο και γινόμενος δήθεν διά τα Άγια προσκυνήματα, ήλθαν και αυτοί στρατιώται μετά των λοιπών. Ορώντες δε εν τοις πολέμοις και τους Ορθοδόξους κακοποιημένους υπό Λατίνων, αφέντες την επίγειον στρατείαν, εστρατεύθησαν τω επουρανίω Βασιλεί. 

Η Αγία Φωτού στο χωριό Άγιος Ανδρόνικος Καρπασίας(+2 Αυγούστου)

Καρηασέων το κλέος και Κυπρίων αγλάισμα και των ασθενούντων η ρώσις, των πεπηρωμένων ανάβλεψις, των προς σε πιστώς προστρεχόντων εν τω θείω ναώ σου, πανένδοξε, τας ιάσεις παράσχου τοις δούλοις σου πάντοτε, ίνα ευχαρίστως κράζωμεν, Φωτεινή Οσία νύμφη Χριστού καλλιπάρθενε. Δόξα τω σε δοξάσαντι, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω ενεργούντι δια σου πάσιν Ιάματα.
Απολυτίκιο Αγίας Φωτούς της θαυματουργού.

Στο χωριό Άγιος Ανδρόνικος Γιαλούσας στη χερσόνησο της Καρπασίας (εδώ), βρίσκεται το σπήλαιο στο οποίο ασκήτεψε η Αγία Φωτεινή η Κυπρία που στην Κύπρο είναι γνωστή ως Αγία Φωτού και είναι μια από τις πιο αγαπημένες αγίες της περιοχής. Όταν ανακάλυψαν το σπήλαιο οι κάτοικοι του χωριού ανακήρυξαν την Αγία Φωτού ως πολιούχο του χωριού τους και της έκτισαν ναό επί Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου, κατά τον 18 ο ειώνα.

Κάθε χρόνο τη παραμονή της γιορτής της αγίας που είναι στις 2 Αυγούστου, χιλιάδες πιστοί απ' όλη την Καρπασία αλλά και από άλλα μέρη της Κύπρου κατέκλυζαν τον Άγιο Ανδρόνικο όπου έστηναν καλύβες και άρχιζαν ένα από τα μεγαλύτερα πανηγύρια του νησιού, με χορούς τραγούδια και μπόλικο φαγοπότι. Ο Άγιος Ανδρόνικος μέχρι το 1964 ήταν μικτό χωριό και έτσι συμμετείχαν και οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι στο πανηγύρι οι οποίοι γιόρταζαν μαζί με τους Ελληνοκύπριους.
Παρόλη την αγάπη που τρέφουν οι κάτοικοι της Καρπασίας για την Αγία Φωτού, δεν υπάρχουν πληροφορίες για την ζωή της , την καταγωγή της, και τον χρόνο που έζησε. Τα όσα είναι γνωστά αναφέρονται από την παράδοση και τον χρονογράφο Λεόντιο Μαχαιρά.

Η τοπική παράδοση στη Καρπασία, λέγει ότι η Αγία Φωτού καταγόταν από το Ριζοκάρπασο, από απλοϊκούς γονείς. Από νεανική ηλικία απέρριψε την κοσμική ζωή και τον γάμο και απεσύρθηκε σε ασκητήριο που δημιούργισε, μέσα σε μια σπηλιά. Εκεί έζησε μία άγια ζωή , με προσευχή, νηστεία εγκράτεια, και παρθενία, αφιερωμένη στον Θεό.

Η παράδοση λέγει επίσης 'οτι η Αγία έκανε θαύματα ενώ ακόμη βρισκόταν στην ζωή. Όταν απεβίωσε ετάφη από πιστούς και ευλαβείς Χριστιανούς. Στον Τάφο της ο οποίος ανεκαλύθηκε μετά από θεία αποκάλυψη, έγραφε τα εξής λόγια: Φωτεινή Παρθένος Νύμφη Χριστού.
Η θεία αυτή αποκάλυψη έγινε κατά τον 15 ο αιώνα καθώς μαρτυρεί ο χρονογράφος Λεόντιος Μαχαιράς. Γράφει στο " Χρονικόν " του: " Ακόμη ευρίσκεται εις την Ακροτικήν ( Καρπασίαν ) εις την Κώμην του Αγίου Ανδρονίκου της Κανακαριάς, έχει ολίγον καιρόν και ευρέθη δι αποκαλύψεως Θεού, την λέγουν Αγίαν Φωτεινήν, και ο τάφος της έχει κάτω της γης. Έχει βήμαν και λειτουργούν και έχει νερόν αγίασμαν και έχει πολλύν βάθος νερόν και εις το γύρισμαν του φενκαριού ( στην αλλαγή του φεγγαριού), πήσση απάνω το νερόν, καθώς πήσσει το πάγος εις μίαν τζίππαν και σηκώνουν το ως γοιόν μίαν τάβλαν ως πάγος, και το ν' αργήση λεί ( όταν αρχίσει να λιώνει ) και γίνεται ψιλόν ως σγιόν τον κορνιακτόν ( λεπτόν σαν σκόνη ) και χολλιάζονται τυφλοί και θεραπεύονται ( και αλοίφονται οι τυφλοί και βλέπουν ) ".

Ο ναός και το ασκητήριο (σπηλαιο) της αγίας Φωτεινής στον Άγιο Ανδρόνικο Καρπασίας(εδώ)

Η Αγία Φωτού πιστεύεται ότι θεραπεύει ιδίως τις παθήσεις των ματιών. Ο τάφος της είναι υπόγειος και λαξευτός με 23 σκαλοπάτια και το αγίασμα βρίσκεται στο βάθος της σπηλιάς.
Μετά την προσφυγοποίηση τους, οι κάτοικοι του Αγίου Ανδρονίκου μετέφεραν τα οστά της Αγίας Φωτούς τις ελεύθερες περιοχές και τα τοποθέτησαν στον νεόκτιστο ναό του Αποστόλου Ανδρέα στον Συνοικισμό Κολοσσίου στη Λεμεσό. 
Από το 1974 μέχρι το 2003, ο Ναός της Αγίας Φωτούς που βλέπετε στις φωτογραφίες, εχρησιμοποιείτο από του Τούρκους σαν στάβλος για πρόβατα, αφού συλήθηκε και λεηλατήθηκε πρώτα.

πηγή

Οι Όσιοι Χριστόφορος και Πήγων στο χωριό Κούρδακας της Πάφου

Βόρεια του μέχρι πρόσφατα εγκατελειμμένου πολύ μικρού τουρκοκυπριακού χωριού Κούρδακας της επαρχείας Πάφου, σε απόσταση γύρο στο ενάμισυ χιλιόμετρο από το χωριό Πολέμι, βρίσκονται δύο τοποθεσίες σε κάποιο βαθύ αργάκι (χείμαρος). 

Η μία λέγεται «Άγιος Χριστόφορος» και η άλλη εκεί κοντά λέγεται «Άγιος Επήγων ή Πήγων». Η μία από τις δύο - ίσως του Αγίου Επήγοντος - υπάρχει και αναβλύζει θειούχο ιαματικό νερό. Επίσης και στη τοποθεσία «Άγιος Χριστόφορος» υπάρχει επιφανειακό νερό, που αποδεικνύεται από τα ποιο πάνω ότι απ΄αυτά τα αναβλύζοντα νερά πρέπει να έπιναν και οι ανωτέρω Όσιοι. Πολλοί από τους κατοίκους των γειτονικών χωριών Λετύμπου και Χούλου, γνωρίζουν τις τοποθεσίες αυτές με την ονομασία τα «Αγιάσματα».

Σ΄αυτές τις τοποθεσίες ασκήτεψαν και έζησαν οι Όσιοι με προσευχή και νηστεία, κατανικώντας τα ποικίλα πάθη. Σύμφωνα με τον Κύπριο χρονικογράφο Λεόντιο Μαχαιρά οι δύο αυτοί Άγιοι ήρθαν στη Κύπρο ως πρόσφυγες από τη Παλαιστίνη, μετά από τη κατάκτηση αυτής της χώρας από τους Άραβες. Στο κατάλογό του ο Μαχαιράς για τους Αγίους που ήλθαν στη Κύπρο από τη Παλαιστίνη αναφέρει: «Εις τον Κούρδακαν ο Άγιος Πήγων και ο Άγιος Χριστόφορος». Δεν σώζονται τα ασκητήριά τους, αλλά ούτε και οι εκκλησίες τους, που πρέπει να ήταν δύο, διότι δύο είναι και οι τοποθεσίες με τα ονόματά τους.

Το χωριό Κούρδακας εκατοικείτο από χριστιανούς τον 15ον αιώνα που γράφει τις πληροφορίες για τους Αγίους αυτούς ο Μαχαιράς. Πρίν όμως το 1974, εκατοικείτο από Τουρκοκύπριους οι οποίοι δεν άφησαν ούτε καν τα ερείπια των εκκλησιών των Αγίων αυτών. Για το λόγο ότι το χωριό σταμάτησε να κατοικείται από χριστιανούς και επειδή οι εκκλησίες των Αγίων έχουν κατεδαφιστεί από τους Τούρκους πριν από αιώνες, σήμερα είναι άγνωστο πότε εορτάζονταν οι δύο αυτοί Όσιοι.

ΠΗΓΗ

Ὁμιλία στη μνήμη του ὁσίου και θεοφόρου πατρός ἡμων Κυριακού της Εὐρύχου

Ὁμιλία στη μνήμη τοῦ ὁσίου και θεοφόρου πατρός ἡμῶν Κυριακοῦ τῆς Εὐρύχου (τοῦ ὁποίου ἡ μνήμη τελεῖται στις 24 Μαΐου)

Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ

Λόγῳ τοῦ ὅτι ἡ ἑορτὴ τοῦ ὁσίου Κυριακοῦ τῆς Εὐρύχου συμπίπτει μὲ τὴν ἑορτὴ τῆς Ἀποδόσεως τοῦ Πάσχα ἡ μνήμη του μετατίθεται στὶς 23 Μαΐου.

Ἀναμφίβολα, ἡ φιλόχριστος νῆσος τῆς Κύπρου ἀπόλαυσε πλούσιες τὶς εὐλογίες τῆς δεξιᾶς τοῦ Ὑψίστου κατὰ τὴν ἐποχὴ τῆς Χάριτος. Ἔχοντας δεχθεῖ πρώτη μετὰ τὴ Συροπαλαιστίνη τὸν ἅγιο σπόρο τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος, ἀναβλάστησε ἄφθονους τοὺς πνευματικοὺς καρπούς. Ἐπάνω στὴ μακαρία της γῆ εἶδε νὰ ἀναθάλλουν ἀνὰ τοὺς αἰῶνες πολυάριθμο στίφος ἀμαράντων βλαστῶν τοῦ νοητοῦ Παραδείσου: Ἀπόστολοι, μάρτυρες, ἱεράρχες, ὁμολογητές, ὅσιοι καὶ δίκαιοι.

Καθόλο τὸ εὖρος καὶ μῆκος της ἡ εὐλογημένη μας νῆσος σεμνύνεται γιὰ τὸ πλῆθος τῶν ἁγίων τους λειψάνων καὶ εἰκόνων καὶ τάφων καὶ ἀσκητηρίων καὶ μονῶν καὶ ναῶν τους, τόπων ἁγιασμοῦ, χώρων θεοφανείας, τρόπων παρηγορίας. Γιὰ τοῦτο καὶ δίκαια ἀπέσπασε τὸν ἐπίζηλο τίτλο τῆς ἁγιωνυμίας, ἀποκληθεῖσα «ἁγία νῆσος» καὶ χαρακτηρισθεῖσα ὡς ἡ κατεξοχὴν «νῆσος τῶν ἁγίων».

Ἕνα μεγάλο μέρος τοῦ ἱεροῦ τούτου καταλόγου τῶν ἐν Κύπρῳ ἁγίων, τὸ μεγαλύτερο προφανῶς ἀπὸ τοὺς γνωστοὺς ἁγίους τῆς νήσου μας, ἀποτελοῦν οἱ ὅσιοι καὶ ἀσκητές, ἐπώνυμοι καὶ ἀνώνυμοι. Ἀναφορικῶς τώρα πρὸς τὴ γένεση καὶ ἀκμὴ τῆς μοναχικῆς πολιτείας στὴν Κύπρο, ἤδη ἀπὸ τὸν πρῶτο αἰώνα, κατὰ τὴ μαρτυρία πρωιμοτάτων ἁγιολογικῶν πηγῶν καὶ παραδόσεων, παρατηρεῖται στὴ ζωὴ τῆς πρωτοχριστιανικῆς Ἐκκλησίας τῆς νήσου μία μορφὴ ἀρχεγόνου ἀσκητισμοῦ μέσα σὲ σπήλαια, συνυφασμένου μὲ τὴν ἱεραποστολικὴ δράση ἁγίων ἀποστολικῶν ἀνδρῶν, ὅπως τῶν ἁγίων ἐπισκόπων τῆς Ταμασσοῦ Ἡρακλειδίου, Μνάσωνος καὶ Ρόδωνος καὶ τοῦ πρεσβυτέρου Θεοδώρου. Παράλληλα, σὲ σπήλαιο διαβιοῦν ἀσκητικῶς καὶ οἱ ἀποστολικοὶ ἄνδρες Ἀριστοκλειανὸς (σὲ περιοχὴ μεταξὺ Κουρίου καὶ Ἀμαθούντας) καὶ Τίμων (στὴ Βάσα Κοιλανίου· πρόκειται γιὰ ρωμαϊκὸ ταφικὸ σπήλαιο μὲ ἀρκοσόλια).

Ἔτσι ὁ μοναδικὴ πολιτεία συγγεννᾶται καὶ συναυξάνεται στὴ νῆσο μας μαζὶ μὲ τὴ χριστιανικὴ πίστη. Πάντως, σύμφωνα πρὸς βυζαντινὲς πηγές, ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, ἐκ παραλλήλου πρὸς τὴν λαμπρὴ ἄνθηση τῆς τοπικῆς ἱεραρχίας, τὸ θεοβλαστούργητο δένδρο τοῦ Μοναχισμοῦ ἤδη θάλλει στὴν Κύπρο.

Άγιος Κωνσταντίνος Ορμήδειας Κύπρου († 1 Ιουλίου)

Δρ Χαραλάμπης Μ. Μπούσιας, Μέγας Υμνογράφος της των Αλεξανδρέων Εκκλησίας

Ο Άγιος Μάρτυς Κωνσταντίνος ο Νέος, της Ορμήδειας Η μνήμη του τιμάται την 1η Ιουλίου.

Ένα τροπάριο μαρτυρικό που συχνά ακούμε στην Εκκλησία μας λέει: «Μάρτυρες Χριστού, πάντα τόπον αγιάζετε»! Κάθε τόπος, κάθε σπιθαμή γης της ευλογημένης μας πατρίδος πράγματι έχει ποτισθεί και έχει αγιασθεί με τα αίματα των Μαρτύρων της πίστεώς μας, αυτών που για την αγάπη του Χριστού «έφραξαν στόματα λεόντων, έσβεσαν δύναμιν πυρός, έφυγον στόματα μαχαίρας, ελιθάσθησαν επρίσθησαν επειράσθησαν» (Εβρ. ια 33, 34, 37). Μέσα στο πέρασμα των αιώνων οι Χριστιανοί, άνθρωποι, «ομοιοπαθείς ημίν» (Ιακ. ε 17), άνθρωποι σαν εμάς που φοράμε σάρκα γήϊνη, σάρκα φθοράς, με τη ζέση της ψυχής τους, της δοσμένης ολοκληρωτικά σ’ Εκείνον, που αποτελούσε την ακρότητα, το έσχατο των εφετών της, δέχθηκαν για χάρη Του να υποστούν κάθε είδους μαρτύριο. Όταν η καρδιά του ανθρώπου φλέγεται από έρωτα αψηφά κάθε κίνδυνο προκειμένου να αρέσει η να βρεθεί κοντά στο αγαπημένο του πρόσωπο. Και ο Χριστιανός που φλέγεται από θείο έρωτα αψηφά τους κινδύνους, «εις ουδέν» λογίζεται (Πραξ. ιθ 27) τα βάσανα, τις εξορίες το θάνατο, αρκεί να αρέσει στο Χριστό μας και να αξιωθεί να βρεθεί μια ώρα αρχίτερα κοντά Του, εκεί που δεν υπάρχει «λύπη η στεναγμός, αλλά ζωή ατελεύτητη».

Από θείο έρωτα είχε τρωθεί και ο Άγιος Μάρτυς Κωνσταντίνος ο Νέος, ο Άγιος της Ορμήδειας, ο στρατιώτης της παρατάξεως του Κυρίου, ο οποίος αν και στρατευμένος στο στρατό του γήϊνου βασιλέως μεταστρατεύθηκε στο στρατό του ουράνιου, του Παμβασιλέως Χριστού, για να μεταφερθεί από τη στρατευόμενη στη θριαμβεύουσα Εκκλησία, στην «Εκκλησία των πρωτοτόκων εν ουρανοίς απογεγραμμένων» (Εβρ. ιβ 23), στο ουράνιο πανηγύρι.

Άγ. Αμβρόσιος ο Κύπριος, ο κρυμμένος θησαυρός του αγιολογίου

Ο Όσιος Αμβρόσιος, ο Κύπριος, είναι ένας κρυμμένος θησαυρός στο κυπριακό αγιολόγιο. Ο πανδαμάτορας χρόνος έφερε στη λήθη τη μνήμη του και τα πνευματικά του παλαίσματα.

 Το όνομά του προφέρεται από πολλούς ασυναίσθητα, αφού δύο χωριά της Ορθόδοξης Μεγαλονήσου μας φέρουν το όνομά του.

 Στην πραγματικότητα σήμερα ο Όσιος Αμβρόσιος είναι ένας αφανής, ένας αγνωστος Ασκητής. Δεν γνωρίζουμε τον τόπο της ασκήσεώς του, καθώς και τη χρονολογία που έζησε και ευαρέστησε στο Θεό με τα σύντονα κατορθώματά του. Ασφαλώς νέκρωσε τη σάρκα του με την αδιάκοπη άσκηση και ζώωσε το πνεύμα του. Έδωσε αίμα, για να πάρει πνεύμα.

Δύο τεκμήρια της επί της γης θεάρεστης διαδρομής του και της καθαρότητος του βίου του αποτελούν η ιστόρηση της αγίας μορφής του και η χαριτόβρυτη και μυροβλύζουσα κάρα του.

 Η φωτόμορφη εικόνα του, όπως ιστορείται στις βυζαντινές τοιχογραφίες του πάνσεπτου Ναού του Αγίου Νικολάου της Στέγης, στην Κακοπετριά, πιστοποιεί την ύπαρξη ενός Ασκητού, που εγκατέλειψε κάθε γήινη φροντίδα και πρόσκαιρη απόλαυση, για να τρυγήσει το μέλι και την αμβροσία της άληκτης μακαριότητος· ενός Ασκητού, που αναλώθηκε στην προσευχή, στην κακοπάθεια, στον αγώνα για την εσωτερική τελείωση, για την άνοδο της κλίμακος από το «κατ’ εικόνα» στο «καθ’ ομοίωσιν» (Ιάκ. γ΄ 9) και τη μέθεξή του στη θέωση. 

Η πανσεβάσμια εξ άλλου κάρα του, την οποία θησαυρίζει η παλαίφατη, ιστορική, σταυροπηγιακή και βασιλική Μονή του Κύκκου, με την άρρητη ευωδία της και τη θαυματουργική χάρη της πιστοποιεί την «χάριν την δοθείσαν υπό του Θεού» (Ρωμ. ιε΄ 15) στο γνήσιο φίλο του, τον Όσιο Αμβρόσιο· αυτόν που ο φανερωμένος Κύριος, «ο Υιός του Θεού του ζώντος» (Ματθ. ιστ΄ 16), ο αίτιος και χορηγός της πνευματικής ζωής μας, φανέρωσε τον Όσιό του με δόξα, όπως μας λέει και ο Απόστολος Παύλος: «Όταν ο Χριστός φανερωθή, η ζωή ημών, τότε και υμείς συν αυτώ φανερωθήσεσθε εν δόξη» (Κολασ. γ΄ 4).

πηγή

Κύπρος: Στο φως ο τάφος και ερείπια της εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου του Πεντασχοινίτη

Διαβάστε και-Ο θαυμαστός βίος του Οσίου Αθανασίου του Πεντασχοινίτου

Τον υπόγειο τάφο και τα ερείπια της εκκλησίας του Κύπριου Αγίου Αθανασίου του Πεντασχοινίτη έφερε στο φως η ανασκαφή του Τμήματος Αρχαιοτήτων Κύπρου, υπό την διεύθυνση του αρχαιολογικού λειτουργού Α΄, Γιώργου Φιλοθέου, η οποία γίνεται έξι χιλιόμετρα νότια του χωριού Άγιος Θεόδωρος της Επαρχίας Λάρνακας.

Ο Άγιος Αμβρόσιος της Κερύνειας

Ο Άγιος Αμβρόσιος είναι ένα κατεχόμενο χωριό της επαρχίας Κερύνειας και βρίσκεται τριάντα δύο χιλιόμετρα ανατολικά της πόλης της Κερύνειας, δίπλα από την ακτή. Στη βόρεια άκρη του χωριού αρχίζει το δάσος του Αγίου Αμβροσίου, ενώ τέσσερα χιλιόμετρα βορειοανατολικά βρίσκεται ο Λιμιώνας, ένα φυσικό λιμενικό καταφύγιο που την ασφάλεια και τις φυσικές διευκολύνσεις που παρείχε θα ζήλευαν και τα πλέον σύγχρονα τεχνικά λιμάνια. 
Στα προχριστιανικά χρόνια ο χώρος που σήμερα κατέχει το χωριό αποτελούσε τη νεκρόπολη μιας μεγάλης πολιτείας που ονομαζόταν Μακαρία. Η Μακαρία ιδρύθηκε από Έλληνες που έφτασαν από την Αρκαδία κατά τον Τρωικό Πόλεμο. Μαζί με τη Μακαρία υπήρχε επίσης και μια δεύτερη πολιτεία που κτίστηκε από μετανάστες οι οποίοι έφθασαν από τη Θεσσαλία μη έχοντας δικό τους βασιλιά. Η Μακαρία διατηρήθηκε μέχρι το τέλος των βυζαντινών χρόνων, οπότε καταστράφηκε από τις αραβικές επιδρομές. Μετά την καταστροφή της Μακαρίας το 10 αιώνα μ.Χ., στη θέση των παλιών συνοικισμών κτίστηκαν τα χωριά Άγιος Αμβρόσιος, Καλογραία, Χάρτζια, και Μελανήσοικον.
Κύρια ασχολία των κατοίκων ήταν η γεωργοκτηνοτροφία. Καλλιεργούνταν ελιές, χαρουπιές, σιτηρά, και διάφορα φυτά απαραίτητα για την κτηνοτροφία. Ευδοκιμούσαν, επιπλέον, αχλαδιές, ροδακινιές, δαμασκηνιές, συκιές, καρυδιές και ροδιές. Το χωριό φημιζόταν για τα βερίκοκα (χρυσόμηλα) του καθώς ήταν το μοναδικό που μαζικά παρήγε το συγκεκριμένο είδος. Συνολικά στο χωριό υπήρχαν 11.000 βερικοκιές. Οι Αη-Γροσίτες, όπως αποκαλούσαν τους κατοίκους του χωριού, για να τιμήσουν το δέντρο συνέθεταν διάφορα τραγούδια αφιερωμένα στη βερικοκιά. Συγκεκριμένα, το τραγούδι τους συνοδευόταν από χορό καθώς γύρω από μικρά παιδιά, στολισμένα με κλαδιά και καρπούς βερικοκιάς, νεαρές κοπέλες ντυμένες στα μεταξωτά χόρευαν σε ρυθμό καλαματιανού. Μερικοί κάτοικοι ασχολούνταν επίσης με τα ψάρεμα, αφού στην περιοχή υπήρχε πλούσιο ψάρι, ενώ άλλοι καταπιάνονταν με την εκτροφή του μεταξοσκώληκα και τη μεταξουργία.
Πριν τη Τουρκική εισβολή του 1974, ο Άγιος Αμβρόσιος ήταν ένα αμιγές ελληνικό χωριό. Σήμερα οι νόμιμοι κάτοικοί του (όσοι έχουν απομένει ζωντανοί) ζουν στη προσφυγιά και κατοικείται από Τούρκους και Τουρκοκύπριους, ενώ το χωριό έχει μετονομαστεί σε Esentepe.

Το χωριό πήρε το όνομά του από τον Άγιο Αμβρόσιο στην χάρη του οποίου είναι αφιερωμένη και μια από τις μεγαλύτερες εκκλησίες της Κύπρου που κτίστηκε το 1910. Σήμερα η εκκλησία του Αγίου Αμβροσίου έχει μετατραπεί σε τζαμί. Ο Άγιος Αμβρόσιος καταριθμείται μεταξύ των Αγίων της Κύπρου και είχε έλθει από την Παλαιστίνη μαζί με τον Άγιο Επίκτητο και άλλους μοναχούς κυνηγημένοι από τους Σαρακηνούς. Ο Άγιος Επίκτητος (περισσότερα για τον Άγιο Επίκτητο εδώ) ασκήτεψε είκοσι-επτά χιλιόμετρα δυτικά, ενώ ο Άγιος Αμβρόσιος ασκήτεψε σε αυτή την περιοχή. Με την πάροδο του χρόνου όμως, αντί να τιμάται στο χωριό ο Άγιος Αμβρόσιος που ασκήτεψε και αγίασε στην Κύπρο, τιμήθηκε ο πιο ευρέως γνωστός Άγιος Αμβρόσιος, ο επίσκοπος του Μιλάνου. Στη Κύπρο είναι σύνηθες φαινόμενο η αντικατάστασης Κυπρίων Αγίων με άλλους πιο γνωστούς Αγίους που φέρουν το ίδιο όνομα, προφανώς λόγω άγνοιας και σύγχυσης. Όπως και να έχουν τα πράγματα, σήμερα στο χωριό τιμάται (ή μάλλον ετιμάτο μέχρι το 1974) ο Άγιος Αμβρόσιος, επίσκοπος Μιλάνου ο οποίος έζησε τον τέταρτο αιώνα γι αυτό είναι κοινός Άγιος Ανατολής και Δύσης. Όμως ο Άγιος Αμβρόσιος του Μιλάνου δεν έχει καμία άμεση σχέση με την Κύπρο για τούτο και η παράδοση του νησιού δεν τον συνδέει αυτόν με τους διάφορους θρύλους του τόπου, αλλά τον Άγιο Αμβρόσιο της Κύπρου.

Σύμφωνα με μια παράδοση ο Άγιος Αμβρόσιος, αυτός που έζησε και αγίασε στην Κύπρο και όχι στο Μιλάνο, γνώριζε τον Άγιο Δημητριανό (περισσότερα για τον Άγιο Δημητριανό εδώ), ο οποίος έζησε κατά τον 9ον αιώνα. Εκείνη την εποχή ο Άγιος Δημητριανός ήταν επίσκοπος Χύτρων (σημερινής Κυθραίας) και ο Άγιος Αμβρόσιος του έστειλε με αγωγιάτες αναμμένα κάρβουνα μέσα σε κοφίνια, ο Άγιος Δημητριανός, ως αντάλλαγμα, του έστειλε νερό του Κεφαλόβρυσου της Κυθραίας επίσης μέσα σε κοφίνια, γεγονός που προκάλεσε την έκπληξη των χωρικών.
Η μνήμη του Αγίου Αμβροσίου, επισκόπου Μιλάνου, εορτάζεται στις 7 Δεκεμβρίου. Η μνήμη του Αγίου Αμβροσίου της Κύπρου δεν εορτάζεται πλέον.

πηγή