ΑΓΙΟΙ 40 ΜΑΡΤΥΡΕΣ-Τοιχογραφίες τέλους 13ου αιώνα

 Οι Άγιοι Γοργόνιος, Ουαλεντίνος, Αλέξανδρος, Αθανάσιος, Κανδίδος και Γάηος, έξι από τους τιμώμενους σήμερα Αγίους Τεσσαράκοντα Μάρτυρες της Σεβάστειας,

Τοιχογραφίες τέλους 13ου αιώνα στον Ιερό Ναό της Παναγίας Αχειροποίητου Θεσσαλονίκης.

Στέφανος Πασβάντης

Μία από τις αρχαιότερες διασωθείσες τοιχογραφίες των Αγίων 40 Μαρτύρων

 Μία από τις αρχαιότερες διασωθείσες τοιχογραφίες των Αγίων 40 Μαρτύρων(8ος αιώνας)στην εκκλησία της Santa Maria Antiqua στην Ρώμη

Aν κάποιος περνούσε απ' την πόλη της Σεβάστειας, μια νύχτα πριν από 1600 χρόνια...

Aν κάποιος περνούσε απ' την πόλη της Σεβάστειας, μια νύχτα πριν από 1600 χρόνια, θ' αντίκριζε ένα σοκαριστικό θέαμα:
Σαράντα Ρωμαίους στρατιώτες, όλοι τους μέλη της λεγόμενης «Λεγεώνας του Κεραυνού», να στέκονται γυμνοί στα παγωμένα νερά μιας λίμνης, όλη τη νύχτα, με σκοπό να παγώσουν σιγά-σιγά μέχρι θανάτου.
Οι εν λόγω στρατιώτες, φυλάσσονταν από άλλους Ρωμαίους στρατιώτες οι οποίοι είχαν παραταχθεί στις όχθες της λίμνης και οι οποίοι φρόντιζαν ώστε οι καταδικασμένοι να παραμένουν στα παγωμένα νερά, ενώ διατηρούσαν κι ένα ζεστό λουτρό, έτοιμο να δεχτεί όποιον απ' αυτούς αποφάσιζε ότι ήθελε να αφήσει τα νερά του θανάτου, να ζεσταθεί και να επιβιώσει.
Το μόνο που είχαν να κάνουν οι σαράντα πρώτοι στρατιώτες, ήταν ν' αρνηθούν Τον Χριστό και ν' απαρνηθούν τη χριστιανική τους πίστη.
Όμως και οι σαράντα αγαπούσαν τόσο πολύ Τον Χριστό και τόσο πολύ πίστευαν σ' Εκείνον, που προτίμησαν να πεθάνουν μ' αυτόν τον οδυνηρό τρόπο.
Ένας απ' αυτούς, ωστόσο, έχασε το θάρρος του την τελευταία στιγμή. Απαρνήθηκε Τον Χριστό και άφησε τους συντρόφους του για τη ζεστασιά του λουτρού που περίμενε.
Παράλληλα, ένας απ' τους φρουρούς, συγκλονισμένος απ' τη σταθερότητα εκείνων που παρέμειναν στη λίμνη, ομολόγησε ότι ήταν Χριστιανός, πέταξε τα ρούχα του και ενώθηκε μαζί τους στα παγωμένα νερά, αντικαθιστώντας εκείνον που βγήκε απ' αυτά, έτσι ώστε ο αριθμός των σαράντα μαρτύρων να παραμείνει ακέραιος.
Το ξημέρωμα, βρήκε τους περισσότερους άνδρες νεκρούς, θερισμένους απ' το κρύο. Εκείνοι που εξακολουθούσαν να δείχνουν σημάδια ζωής σκοτώθηκαν, κάηκαν και οι στάχτες τους σκορπίστηκαν στο ποτάμι.
Απ' το μαρτύριο αυτών των σπουδαίων ανδρών, ιερά λείψανα των οποίων έχουμε τη μεγάλη ευλογία να θησαυρίζουμε στον Ιερό Ναό Αγίας Μαρίνης Νέας Φιλαδελφείας, όπου και τους τιμούμε ιδιαιτέρως κάθε χρόνο στις 9 Μαρτίου, ημέρα της μνήμης τους, προκύπτει ένα ερώτημα:
Tι ήταν αυτό που τους ενίσχυε όσο παρέμεναν στα παγωμένα νερά του θανάτου και καθώς η ζωή αποστραγγιζόταν αργά και βασανιστικά απ' τα σώματά τους;

Ο τεσσαρακοστός...!

Ο τεσσαρακοστός...σ'αυτήν την ιστορία φέρει υπογραμμισμένο δίδαγμα ο, εις διπλούν, τεσσαρακοστός...
Ο πρώτος τεσσαρακοστός, ανήκει κι αυτός στο επίλεκτο τάγμα τού στρατού τού Λικινίου, που μαζί με τους υπολοίπους τριάκονταεννέα μιά κρύα νύκτα τούς πετάνε στα παγωμένα νερά τής λίμνης τής Σεβαστείας, επειδή ως αρνητές τού ψεύδους αρνούνται να θυσιάσουν στους εκπεσόντες αγγέλους, που κρυμμένοι μέσα στα αγάλματα των "θεών", τούς παριστάνουν.
(Παλιός νταλκάς τού εκπεσόντος, να μπει ανάμεσα στον αληθινό Θεό κ το πλάσμα του, παριστάνοντας αυτός τον θεό καί δήθεν κοσμοκράτορα.)
Ο τεσσαρακοστός λοιπόν δειλιάζει.
Δεν τον κρίνουμε, μόνος του κρίθηκε. Βγαίνει. Επιλέγει τον πραγματικά δύσκολο,
τον βασανιστικό τής συνειδήσεως δρόμο.
(Οι τριάκονταεννέα βασανιζόμενοι, έχουν επιλέξει τον στην πραγματικότητα ελαφρύ.)
Την θέση του παίρνει, ως τεσσαρακοστός, ένας βασανιστής.
Βλέποντας την θαυμαστή υπέρβαση που πραγματοποιούν οι τριάκονταεννέα, η συνείδηση του διευρύνεται, το πνεύμα του,-αλλά από καλό!- ψηλώνει,
παραλογίζεται, αλλά μόνον τέτοιου είδους παράλογοι, εισέρχονται στον Οίκο τού Οίνου,και την Αιώνια Βασιλεία,οι άλλοι ακολουθούν την "λογική" καί τα πρωτόκολλα τής τυραννίας.
(Να θυμηθούμε εδώ τον λεβέντη τον Θουκυδίδη, που στο Δ' βιβλίο του (Δ'10) γράφει : Η στοιχειώδης λογική, απαιτεί "απερισκεψία" ευέλπιδος) ( ! )
Το όνομα τού ριψάσπιδος τεσσαρακοστού,δεν το σώζει η ιστορία.
Τον βλέπουμε στην εικόνα να σπεύδει να κρύψει το πρόσωπο του στο σκότος, ζωντανός νεκρός σε ασφαλή τάφο,την ίδια στιγμή που γιά τους τεσσαράκοντα κατεβαίνουν από τον Ουρανό στεφάνια αιωνιότητας, ομορφιάς και δόξας,
ενώ ο πρώην βασανιστής απεκδύεται την πορφύρα, για να ενδυθεί την όντως πορφύρα.
Το όνομα του, Αγλάϊος.
.........
... καί ξαφνικά καταφθάνουν στρατειές αγαπολόγων,

ΑΓΙΟΙ ΣΑΡΑΝΤΑ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΟΙ ΕΝ ΣΕΒΑΣΤΕΙΑ(14ος αιώνας)

ΑΓΙΟΙ ΣΑΡΑΝΤΑ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΟΙ ΕΝ ΣΕΒΑΣΤΕΙΑ ,περίπου 1300.

Dumbarton Oaks Collection, Washington - USA.

Ἐν ᾠδαῖς ᾀσμάτων εὐφημήσωμεν πιστοί, τούς ἀθλοφόρους τεσσαράκοντα Μάρτυρας

  Ἐν ᾠδαῖς ᾀσμάτων εὐφημήσωμεν πιστοί, τοὺς ἀθλοφόρους τεσσαράκοντα Μάρτυρας, καὶ πρὸς αὐτοὺς μελῳδικῶς ἐκβοήσωμεν λέγοντες· 

  Χαίρετε ἀθλοφόροι τοῦ Χριστοῦ, Ἡσύχιε, Μελίτων, Ἡράκλειε, Σμάραγδε καὶ Δόμνε, Εὐνοϊκὲ Οὐάλη καὶ Βιβιανέ, Κλαύδιε καὶ Πρίσκε, 

Χαίρετε Θεόδουλε Εὐτύχιε καὶ Ἰωάννη, Ξανθία Ἡλιανὲ Σισίνιε, Κυρίων Ἀγγία, Ἀέτιε καὶ Φλάβιε, Χαίρετε Ἀκάκιε, Ἐκδίκιε, Λυσίμαχε, Ἀλέξανδρε, Ἠλία καὶ Κάνδιδε, Θεόφιλε Δομετιανέ καὶ Θεῖε Γάϊε Γοργόνιε, 

Χαίρετε Εὐτυχές καὶ Ἀθανάσιε, Κύριλλε καὶ Σαρκεδών, Νικόλαε καὶ Οὐαλέριε, Φιλοκτῆμον, Σεβηριανέ, Χουδίων καὶ Ἀγλάϊε. 

Ὡς ἔχοντες παρρησίαν πρὸς Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν, Μάρτυρες παναοίδιμοι, αὐτὸν ἐκτενῶς πρεσβεύσατε, τοῦ σωθῆναι τοὺς ἐν πίστει ἐκτελοῦντας, τὴν πανσέβαστον μνήμην ὑμῶν.

Τις μεγαλύτερες ανατροπές τις κάνει ο Θεός! Στην περίπτωση των Αγίων Τεσσαράκοντα μαρτύρων αυτό βλέπουμε!

Οι Άγιοι 40 Μάρτυρες σε εξαιρετικής τέχνης ελεφαντοστέινο ανάγλυφο πλακίδιο του 10ου αιώνα.

Museum für Byzantinische Kunst Βερολίνο.

Σήμερα γιορτάζει η Εκκλησία μας την μνήμη των Αγίων Τεσσαράκοντα μαρτύρων! Σαράντα άνθρωποι που οδηγήθηκαν σε φρικτό μαρτύριο για την πίστη τους στον Χριστό! Τι σκέφτηκαν οι διώκτες τους για να τους κάνουν να αρνηθούν το Χριστό;Να τους ρίξουν μέσα στα παγωμένα νερά της λίμνης Σεβάστειας της Μικράς Ασίας, με θερμοκρασία αρκετά χαμηλή υπό του μηδενός ώστε να λιποψυχήσουν και να απαρνηθούν την πίστη τους σε Εκείνον.

Τους οδήγησαν λοιπόν στην παγωμένη λίμνη και με την σειρά τους έριχναν μέσα σε αυτήν. Κάποιοι δεν άντεξαν και μετά απο κάποιες ωρες τα μελανιασμένα απο το κρύο σώματα τους επέπλεαν νεκρά. Ο τελευταίος από τους τεσσαράκοντα στρατιώτες, ενώ είχε μπει στην οδό του μαρτυρίου, βλέποντας τον οδυνηρό θάνατο να συναντά τους συστρατιώτες του, λιποψύχησε! Έκανε ενα βήμα πίσω και μπροστά σε όλους αρνήθηκε το Χριστό....

Δίπλα του, βρίσκεται ενας άλλος στρατιώτης ειδωλολάτρης, ο Αγλάιος, ο οποίος καμιά σχέση δεν είχε με τον Χριστό και τους τριάντα εννέα που ξεπερνώντας τα ανθρώπινα θέλησαν να πεθάνουν για Αυτόν! Όμως έβλεπε και κάτι περισσότερο απο τους άλλους. Έβλεπε τα νεκρά σώματα των μαρτύρων που επέπλεαν στην λίμνη της Σεβάστειας να έχουν χρυσά φωτεινά στεφάνια επάνω στα κεφάλια τους...

Ιερά Μονή Αγίων Σαράντα Μαρτύρων στις "Θέρμες του Χάροντα" στην Καλαβρία

Ιερά Μονή Αγίων Σαράντα Μαρτύρων στις "Θέρμες του Χάροντα" στην Καλαβρία.Ιδρύθηκε μεταξύ 9ου και 10ου αιώνα.

πηγή

Σαράντα εκείνοι, σαράντα οι ημέρες της νηστείας(Από την Υμνογραφία της εορτής των Αγίων Σαράντα)

    «Οι άγιοι αυτοί που προέρχονταν από διάφορες πατρίδες, ήταν στρατιώτες στο ίδιο τάγμα. Συνελήφθησαν για την πίστη τους στον Χριστό και οδηγήθηκαν σε εξέταση, κι επειδή δεν πείσθηκαν να θυσιάσουν στα είδωλα, κτυπήθηκαν καταρχάς με πέτρες στα πρόσωπα και στο στόμα. Οι βολές όμως των πετρών αντί να πλήττουν αυτούς, αντιστρέφονταν και έπλητταν μάλλον αυτούς που τις έριχναν.     Έπειτα, σε καιρό χειμώνα, καταδικάστηκαν να διανυκτερεύσουν στο μέσο της λίμνης που βρισκόταν μπροστά από την πόλη. Εκεί δείλιασε ο ένας από αυτούς, ο οποίος έτρεξε στο κοντινό λουτρό κι ευθύς με την επαφή της θερμότητας διαλύθηκε. Ο δήμιος τότε που τους παρατηρούσε και τους φύλασσε, έβαλε αμέσως τον εαυτό του στη θέση αυτού που έφυγε, καθώς είδε μέσα στη νύκτα φως γύρω από τους μάρτυρες και στεφάνια να κατεβαίνουν πάνω στον καθένα τους.

    Όταν ξημέρωσε, επειδή οι άγιοι δεν είχαν ξεψυχήσει και ανέπνεαν ακόμη, τους έσπασαν τα σκέλη και έτσι πήραν το στεφάνι του μαρτυρίου.

 Αποδείχθηκε όμως ότι ο θάνατος ήταν αποδεκτός και ευχάριστος από αυτούς και με το εξής: ο τύραννος άφησε ζωντανό κάποιον από τους μάρτυρες που ακόμη λόγω της ηλικίας του και της σωματικής του δύναμης ανέπνεε, γιατί νόμισε ότι ίσως αυτός αλλάξει γνώμη. Η μητέρα του όμως παρέμενε κοντά στους μάρτυρες, βλέποντας το παιδί της. Διότι ήταν ο νεώτερος από όλους στην ηλικία και φοβόταν μήπως η νεότητά του αυτή και η αγάπη του για τη ζωή τού φέρει δειλία και βρεθεί ανάξιος της τάξης και της τιμής των συστρατιωτών του. Στεκόταν λοιπόν βλέποντάς τον επίμονα και με το σχήμα της και με το βλέμμα της, όπως φαινόταν, προσπαθώντας να του εμβάλει θάρρος, και με απλωμένα διαρκώς τα χέρια της σ’ αυτόν έλεγε: 

   Γλυκύτατό μου τέκνο, τέκνο ήδη του ουράνιου Πατέρα, κάνε υπομονή λίγο ακόμη, για να γίνεις τέλειος. Μη φοβηθείς τα βάσανα. Γιατί, να, παρευρίσκεται βοηθός σου ο Χριστός ο Θεός. Λοιπόν, τίποτε άσχημο και καμιά ταλαιπωρία δεν πρόκειται να συναντήσεις. Όλα εκείνα έφυγαν, όλα αυτά τα νίκησες με τη γενναιότητά σου. Από δω και πέρα έρχεται η χαρά, η ηδονή, η άνεση, η ευφροσύνη, που θα τα έχεις συμβασιλεύοντας με τον Χριστό και γινόμενος πρεσβευτής προς Αυτόν και για εμένα που σε γέννησα.

   Οι άγιοι λοιπόν με συντριμμένα τα σκέλη παρέδωσαν τις ψυχές τους στον Θεό. Οι δε στρατιώτες αφού έφεραν άμαξες και έβαλαν σ’ αυτές τα ιερά σώματα, τις οδήγησαν κοντά στο χείλος του γειτονικού ποταμού. 

  Τον νέο όμως εκείνον, που το όνομά του ήταν Μελίτων, παρατηρώντας ότι είναι ακόμη ζωντανός, τον άφησαν για να ζήσει. Βλέποντάς τον η μητέρα του να έχει μείνει μόνος αυτός, θεωρώντας ότι τούτο είναι μάλλον θάνατος γι’ αυτήν και το παιδί της, άφησε κατά μέρος τη γυναικεία αδυναμία, ξέχασε τα σπλάγχνα αγάπης της μάνας, πήρε στους ώμους της τον γιο της κι ακολούθησε με μεγαλοψυχία τα αμάξια, πιστεύοντας ότι τότε θα ζήσει, όταν τον δει νεκρό μάλλον και να έχει φύγει από τη ζωή. Επειδή λοιπόν την ώρα που τον μετέφερε έτσι, άφησε το πνεύμα του, τότε η μάνα άφησε τις φροντίδες της, σκίρτησε πάρα πολύ από χαρά για το τέλος του γιου της, και πήγε το νεκρό σώμα του φίλτατου παιδιού της μέχρι τον τόπο που ήταν τα σώματα των αγίων. Τον έβαλε πάνω σ’ αυτά και τον συναρίθμησε μαζί με τους άλλους, ώστε ούτε και το σώμα να μείνει μακριά από τα σώματά τους, του γιου της που έσπευδε και η ψυχή του να συναριθμηθεί με τις ψυχές εκείνων. Αφού άναψαν δε μεγάλη φωτιά οι υπηρέτες του διαβόλου, κατακαίνε τα σώματα των αγίων.

 Κι έπειτα, κινούμενοι από φθόνο προς τα λείψανα των χριστιανών, τα ρίχνουν στο ποτάμι. Αλλά εκεί, με θεϊκή οπωσδήποτε οικονομία, συγκρατήθηκαν από κάποιο βράχο όλα μαζί. Κάποια χέρια χριστιανών τότε τα σήκωσαν και μας δώρισαν πλούτο παντοτινό. Τελείται δε η σύναξή τους στο αγιότατο Μαρτυρείο τους, που βρίσκεται πλησίον του Χαλκού Τετραπύλου».

   Σπάνια να βρεθεί χριστιανός, ο οποίος να μη γνωρίζει τη φράση «δριμύς ο χειμών, αλλά γλυκύς ο παράδεισος», έστω κι αν αγνοεί ότι σχετίζεται με τους αγίους σαράντα μάρτυρες. 

 Πράγματι, η συγκεκριμένη γνωστή φράση αποτελεί σφραγίδα, θα λέγαμε, του μαρτυρίου των αγίων αυτών, δεδομένου ότι οι ίδιοι, λέγοντάς την, λειτουργούσουν ως αλείπτες του εαυτού τους, δηλαδή ως προπονητές, ως καθοδηγητές αυτών των ίδιων, που παρότρυναν και ενίσχυαν ο ένας τον άλλον, για να μείνουν σταθεροί στο μαρτύριο που περνούσαν. Κι είναι αυτό που έλεγαν ό,τι πιο επίκαιρο και καίριο μπορούσαν να σκεφτούν, δεδομένου ότι έδιναν ώθηση στον εαυτό τους να αντέξουν τη δεινότητά τους με μετάθεση του λογισμού τους στο πέρα από αυτό, στο ανώτερο και καλύτερο, στον ίδιο τον Παράδεισο.

   Αυτό σημαίνει ότι οι άγιοι λειτουργούσαν ως αληθινοί και γνήσιοι θεραπευτές του εαυτού τους, αγωνιζόμενοι να κρατούν τους λογισμούς εκείνους που κινούνταν στη χαρισματική διάσταση της αποκάλυψης του Χριστού.

  Ο Κύριος δεν αποκάλυψε ότι το μαρτύριο και οι θλίψεις αποτελούν την οδό που εκβάλλει στη βασιλεία του Θεού - «διά πολλών θλίψεων δει υμάς εισελθείν εις την Βασιλείαν του Θεού»[1] - και ότι αυτό που υφίσταται ο πιστός στον κόσμο ως διωγμό συνιστά συμμετοχή στο δικό Του πάθος; 

«Ει εμέ εδίωξαν και υμάς διώξουσιν»[2].

 Το σημειώνει και ο απόστολος:«Πάντες οι θέλοντες ευσεβώς ζην εν Χριστώ Ιησού διωχθήσονται»[3]. 

Έτσι ο προσανατολισμός των αγίων και η στερέωση του λογισμού τους όχι στο φαινόμενο – το μαρτύριο και τα βάσανα – αλλά στο αποτέλεσμα ως βάθος και νόημα του μαρτυρίου – τη βασιλεία του Θεού – ήταν αφενός η επιβεβαίωση της γνησιότητας της πίστης τους: έβλεπαν τα πράγματα εν Χριστώ, αφετέρου και η λύτρωσή τους: ενεργοποιείτο έτσι η χάρη του Κυρίου στην ύπαρξή τους. Κι από την άποψη αυτή δείχνουν σε όλους τους χριστιανούς με ποιο τρόπο μπορούμε να αντιμετωπίσουμε οποιαδήποτε δυσκολία και θλίψη της ζωής, είτε λέγεται οικονομική κρίση είτε «αναποδιά» είτε ανατροπή των «κεκτημένων»: να μη μένουμε δηλαδή στο πρόβλημα, αλλά στη λύση του προβλήματος, την υπέρβασή του. Με τον τρόπο αυτό κινητοποιείται ολόκληρη η ύπαρξή μας, αποκτώντας μία δυναμικότητα που εκβάλλει, με τη χάρη του Θεού, εκεί που λάμπει ο ήλιος της χαράς και της ευφροσύνης.

Η σφραγίδα της Ι.Μ.Ξηροποτάμου και οι Άγιοι 40 Μάρτυρες

Η Ιερά Μονή Ξηροποτάμου του Αγίου όρους τιμάται στη μνήμη των Αγίων Τεσσαράκοντα, αξιοσημείωτο είναι ότι στα σύμβολα και στις σφραγίδες της Ι.Μονής, δεν εικονίζουν τους Αγίους Τεσσαράκοντα ως πρόσωπα αλλά τους παριστάνουν, σε σύνθεση με το νικηφόρο σημείο του Τιμίου Σταυρού, ως τέσσερες δεκάδες, αμαράντινων στεφάνων.

πηγή

Οι Άγιοι Σαράντα Μάρτυρες.Ανάγλυφο από ελεφαντόδοντο,10ος αιώνας

Οι Άγιοι Σαράντα Μάρτυρες της Σεβάστειας. Ανάγλυφο από ελεφαντόδοντο, Κωνσταντινούπολη, 10ος αιώνας . Μουσείο Βυζαντινής Τέχνης, Βερολίνο.

πηγή

" Δριμύς ο Χειμών αλλά γλυκύς ο Παράδεισος.Θα υπομένομε βασάνους μιας νύχτας για να κερδίσουμε την Αιωνιότητα.."

" Δριμύς ο Χειμών αλλά γλυκύς ο Παράδεισος.Θα υπομένομε βασάνους μιας νύχτας για να κερδίσουμε την Αιωνιότητα.."
Αυτά ήταν τα λόγια με τα οποία στήριζε ο ένας τον άλλον, οι Άγιοι Τεσσαράκοντα Μάρτυρες, που ήταν επίλεκτοι στρατιώτες του Ρωμαϊκού Στρατού, από διάφορα μέρη και υπηρετούσαν στη Σεβάστεια της Αγιοτόκου Μικράς Ασίας, στις αρχές του 4ου αιώνα, επί Λικινίου Αυτοκράτορος, ο οποίος εδίωξε τους Χριστιανούς και
ζητούσε, μέσω του Επάρχου εκεί της περιοχής, της Σεβάστειας, του Αγρικόλα, ζητούσε να θυσιάσουν οι πάντες τα είδωλα...

Αυτό ζητούσαν και απ’ αυτούς τους Σαράντα επίλεκτους στρατιώτες.
Εκείνοι όμως του είπαν:
" Είμαστε στρατιώτες του Βασιλέως, ως προς τα στρατιωτικά μας καθήκοντα, είμαστε, όμως ,στρατιώτες του Ουρανίου Βασιλέως, του Χριστού και με την πίστη μας σ’ Εκείνον υπηρετούμε κατά τέτοιον τρόπο την Πατρίδα, που μόνον ωφέλεια προκύπτει στην Πατρίδα από μας, με τον ενάρετο τρόπο, με τον φόβο Θεού που έχομε και υπηρετούμε την Πατρίδα μας.
Λοιπόν, ΣΤΑ ΕΙΔΩΛΑ ΔΕΝ ΘΥΣΙΑΖΟΥΜΕ."

Με κολακείες, με επαίνους προσπαθούσε ο Έπαρχος να τους πείσει.

Οι αγιορείτες μοναχοί,το Νταχάου και το θαύμα των Αγίων Σαράντα!

Ο Γερο–Θεοφύλακτος Νανόπουλος από το Ιβηρίτικο Κελί του Αγίου Νικολάου (το λεγόμενο το «Κελί των Τυπογράφων»), διηγήθηκε κάποτε με δάκρυα τα εξής:

«Κατά τα χρόνια της Γερμανικής κατοχής μάς συνέλαβαν οι Γερμανοί με τον κατά σάρκα αδελφό μου, τον παπα–Παντελεήμονα, και μας πήγαν στο Νταχάου. Μια νύχτα, μας έβγαλαν έξω για να μας εκτελέσουν. Ήταν χειμώνας και μας ξέντυσαν. Περιμέναμε την σειρά μας. Ελπίδα σωτηρίας, δεν είχαμε.
Τότε θυμήθηκα τους Αγίους Τεσσαράκοντα Μάρτυρες και του λέω:

 “Μωρέ, Παντελεήμων! Ποιο είναι το απολυτίκιο των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων; Το ξέρεις;”.
Ο π. Παντελεήμων, άρχισε τότε να ψέλνει:
“Τας αλγηδόνας των αγίων,
ας υπέρ Σου έπαθον,
δυσωπήθητι, Κύριε·
και πάσας ημών τας οδύνας
ίασαι, φιλάνθρωπε, δεόμεθα”.
Αμέσως τότε, μια ζέστη απλώθηκε γύρω από ’μας τους δύο και δεν καταλαβαίναμε το κρύο. Ήταν η παρουσία των Αγίων, που και αυτοί υπέφεραν από το ψύχος.
Η νύχτα πέρασε έτσι και, το πρωί, ενώ περιμέναμε τον θάνατο, ήρθε διαταγή εμάς τους δύο καλογήρους να μη μας εκτελέσουν. Κανείς δεν γλύτωσε από όσους πήγαν εκεί, παρά μόνο εμείς. Γι’ αυτό έγραψαν και τα ονόματά μας σε μια πινακίδα και την τοποθέτησαν εκεί στο Στρατόπεδο εκτελέσεως».

Από το βιβλίο «Από την ασκητική και ησυχαστική αγιορείτικη παράδοση»,2ο μέρος,σελ.344

toeilhtarion

Σαράντα οι Μάρτυρες.Σαράντα και πλέον είναι και οι πρεσβείες τους και εμείς τους παρακαλούμε με πίστη

 Σαράντα οι Μάρτυρες.Σαράντα και πλέον είναι και οι πρεσβείες τους και εμείς τους παρακαλούμε με πίστη, με θέρμη, με ταπείνωση, να ικετεύουν τον Κύριο και σ’ αυτή την περίοδο που ζούμε, με τις τόσες δυσκολίες και τις τόσες δοκιμασίες και να μας βοηθούν κι εκείνοι, κατά τη σειρά τους και ως προς το μέρος τους, να μας προσθέτουν πίστη, δύναμη, υπομονή,καρτερία να αντέξει ο καθένας το δικό του το Σταυρό,αλλά και το γενικό Σταυρό που σηκώνουμε όλοι μας.
  Και αν, με τη Χάρη του Θεού, τα καταφέρουμε τότε κι εμείς θα λάβομε ο καθένας μια θέση, εκεί στη Βασιλεία του Θεού, όταν θα ‘ρθει η ώρα για τον καθένα μας και το ευχόμεθα, με τις πρεσβείες της Παναγίας μας, του Αγίου μας Δαυίδ, του Αγίου μας Ιακώβου, τις ευχές του Αγίου γέροντός μας Κυρίλλου, να το πετύχετε
όλοι σας και όλοι μας, Αμήν.
ΓΕΡΩΝ ΓΑΒΡΙΗΛ
ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ Ι.Μ.ΟΣΙΟΥ ΔΑΥΙΔ
(Κήρυγμα κατά τον Εσπερινό της εορτής των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων, την 8/3/2021, στην Ι.Μ.Οσίου Δαυίδ.Το βίντεο με το κήρυγμα θα το βρειτε ΕΔΩ:

https://youtu.be/reEBwpjtZOk

Οι άγιοι 40 Μάρτυρες

Του Σεβασμιώτατου Μητροπολίτου Αντινόης Κ. Παντελεήμονος

Στις 9 Μαρτίου, η Αγία Ορθόδοξος μας Εκκλησία γιορτάζει την μνήμη των αγίων 40 Μαρτύρων, που μαρτύρησαν στη πόλη της Σεβάστειας της Μικράς Ασίας .

Οι άγιοι 40 Μάρτυρες καταγόντουσαν από διάφορες πατρίδες. Όλοι ήσαν στρατιώτες, κάτω από ένα στρατηγό, και έδρασαν στα χρόνια του βασιλιά Λικινίου κατά το έτος 320 . Αυτοί οι στρατιώτες του Χριστού συνελήφθηκαν, επειδή ήσαν Ορθόδοξοι Χριστιανοί και ομολόγησαν δημόσια την πίστη τους προς τον Χριστό. Αφού εξετάσθηκαν στο στρατιωτικό δικαστήριο, τους αλυσόδεσαν με βαριές αλυσίδες και τους φυλάκισαν. Κατόπιν και ενώ οι ειδωλολάτρες έριχναν πέτρες στα πρόσωπα και τα στόματα των μαρτύρων, δεν τους κτυπούσαν παρά μόνον γύριζαν και κτυπούσαν εκείνους που τις έριχναν. Στη συνέχεια, επειδή ο χειμώνας εκείνης της χρονιάς ήταν τρομερός και κρύο και πάγος πολύς έπεσε στη πόλη της Σεβάστειας, οι άγιοι καταδικάσθηκαν να ριχθούν ολόγυμνοι μέσα στη λίμνη της πόλης.

Οι άγιοι οδηγήθηκαν στη λίμνη. Πλησίον της λίμνης υπήρχε ένα λουτρό στο οποίο οι ειδωλολάτρες άναψαν μεγάλη φωτιά, για να δελεάσουν τους μάρτυρας. Όποιος,

Στῶμεν ἀνδρείως ὁμοῦ(Μνήμη Αγ.Τεσσαράκοντα Μαρτύρων)

 ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΗΝΑ

 

«Μή αἰσχυνθείησαν ἐπ’ ἐμέ οἱ ὑπομείνοντές Σε, Κύριε, Κύριε τῶν Δυνάμεων. Μηδέ ἐντραπείησαν ἐπ’ ἐμέ οἱ ζητοῦντές σε, ὁ Θεός τοῦ Ἰσραήλ»

 Μέ θεϊκό ἐνδιαφέρον καί ἄφατη ἀδελφική τρυφερότητα ὁ Ὁμοούσιος κατά τήν ἀνθρωπίνην φύσιν, ἀναμάρτητος Θεάνθρωπος Ἰησοῦς, μᾶς λέει ὁ προφήτης στούς ψαλμούς, ἀπευθύνεται στόν Θεό Πατέρα καί Τόν παρακαλεῖ νά προστατέψει τούς ἀδελφούς Του σέ ὅλους τούς αἰῶνες, ὥστε νά μή σκανδαλισθοῦν βλέποντας καί ἀτενίζοντας τόν Μεσσία ἑκουσίως ὁ Ἴδιος νά ὑποφέρει μαρτυρικόν καί ἀτιμωτικόν θάνατον εἰς τόν Σταυρόν γιά τή σωτηρία τῶν ἀνθρώπων. «Σταύρωσιν ἄτιμον Χριστέ, κατεδέξω ἐν σαρκί, τιμῆσαι βουλόμενος, ἀτιμασθέντα πάθεσιν ἀλόγοις, τόν ἄνθρωπον, καί τό ἀρχαῖον κάλλος ἀπολέσαντα· δόξα τῇ ὑπέρ νοῦν εὐσπλαχνίᾳ σου».μᾶς λέει ὁ ὑμνωδός.

 Οἱ Ἅγιοι Τεσσαράκοντα μάρτυρες, πού ἑορτάζουμε σήμερα ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ὄχι μόνον δέν αἰσχύνθησαν καί δέν ἐντράπηκαν τό μαρτύριο τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ, ἀλλά τοὐναντίον ἠγάπησαν ὑπερβαλλόντως τά τίμια καί σεπτά Πάθη τοῦ Χριστοῦ, ἔτσι ὥστε ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι καί ἐν χάριτι Θεοῦ νά ὁμολογήσουν ἐνώπιον βασιλέων καί τυράννων ὅτι τά Πάθη τά Σεπτά εἶναι ἐκεῖνα πού σώζουν τόν Ἀδάμ παγγενῆ καί ἀποκαθιστοῦν, διά τῆς ἀκτίστου Χάριτος τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ καί τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, τήν ἀτιμασθεῖσαν, ἀνθρωπότητος, φύσιν. Εἶναι αὐτό πού καί ὁ Ἀπ. Παῦλος ὑπενθυμίζει στό πνευματικό του τέκνον Τιμόθεον, στή Β´ ἐπιστολή, κεφ.Α´, στίχ.8.: «μὴ οὖν ἐπαισχυνθῇς τὸ μαρτύριον τοῦ Κυρίου ἡμῶν μηδὲ ἐμὲ τὸν δέσμιον αὐτοῦ, ἀλλὰ συγκακοπάθησον τῷ εὐαγγελίῳ κατὰ δύναμιν Θεοῦ».

 Κατενόησαν δηλαδή οἱ Ἅγιοι Τεσσαράκοντα σέ βάθος καί σέ ὕψος, τήν δωρεά τοῦ Θεοῦ πού ἀπορρέει ἀπό τό μυστήριο τοῦ Σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ, σέ τέτοια ἔκταση, ὅπου καμμία ἀνθρωπίνη δόξα, ἀξίωμα ἤ ἡδονή δέν ἠδυνήθη νά τούς ἀποσπάσει ἀπό τήν ἐν Χριστῷ ὁμολογία στή σαρκωμένη καί σταυρωμένη Ἀγάπη τοῦ Θεοῦ Πατρός, δηλαδή τόν Ἰησοῦν. Περιφρόνησαν τῶν ἡδέων τοῦ κόσμου καί τῶν τοῦ βίου τερπνῶν καί προέκριναν οὐδέν τῆς τοῦ Σωτῆρος ἀγάπης. Ἐνισχύοντο

Μια παιδική...αταξία του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης

Τήν... ἀταξία αὐτή τοῦ ἁγ. Γρηγορίου μᾶς τή διηγεῖται ὁ ἴδιος. Καί τή διηγεῖται σέ ὁμιλία του μέ ἀφορμή τή μνήμη τῶν Τεσσαράκοντα Μαρτύρων, ὄχι μόνο ἐπειδή ἡ παιδική του ἀταξία συνδέεται μέ τήν ἐπέτειο αὐτή, ἀλλά καί μέ τόν σκοπό νά τιμήσει τούς Μάρτυρες καί νά οἰκοδομήσει τό πολυάριθμο ἀκροατήριό του.

Ἡ ἀταξία του συνδέεται ἄμεσα μέ τή μητέρα του Ἐμμέλια. Τό μικρό ἱστορικό ἔχει ὡς ἑξῆς: ἡ μητέρα τοῦ Γρηγορίου προερχόταν ἀπό οἰκογένεια πού συνδύαζε τήν εὐσέβεια, τήν κοινωνική προβολή καί τή μεγάλη κτηματική περιουσία, ἕνα μέρος τῆς ὁποίας βρισκόταν στήν Ἀρμενία. Ἡ ζωή της ἦταν ἀφιερωμένη στήν ἐπιτέλεση ἀγαθοεργῶν σκοπῶν, τούς ὁποίους πολλαπλασίασε μετά τόν θάνατο τοῦ συζύγου της.

Ἕνας ἀπό τούς ἀγαθοεργούς σκοπούς της ἦταν καί ἡ φροντίδα της γιά τήν τιμή τῆς μνήμης τῶν Τεσσαράκοντα Μαρτύρων, πού θανατώθηκαν τό 320 στή Σεβάστεια τῆς Ἀρμενίας. Συγκεκριμένα ἡ Ἐμμέλια φρόντισε νά συγκεντρώσει τά ὀστᾶ τῶν μαρτύρων σέ εἰδική θήκη (λάρνακα), νά τήν τοποθετήσει σέ ἕναν ναΐσκο (σηκό), καί νά ἐγκαινιάσει «τήν ἐπί τοῖς λειψάνοις πανήγυριν τήν πρώτην».

 Ὁ χρόνος πού ἔγινε τό πανηγύρι πρέπει, σύμφωνα μέ τά λόγια τοῦ ἁγίου Γρηγορίου, νά τοποθετηθεῖ λίγα ἔτη μετά τό 345, δηλαδή 25-30 περίπου χρόνια μετά τήν ἐκδημία τῶν Τεσσαράκοντα Μαρτύρων. Τό συμπέρασμα αὐτό συνάγεται ἀπό δύο ἐνδεχομένης ἀξίας στοιχεῖα. Τό πρῶτο συνδέεται μέ τό γεγονός ὅτι δέν ἀναφέρεται σύμπραξη τοῦ συζύγου τῆς Ἐμμελίας στό ἱερό αὐτό ἔργο. Θυμίζουμε ὅτι ὁ σύζυγος πρέπει νά πέθανε λίγο μετά τό 345. Τό δεύτερο στοιχεῖο στηρίζεται στήν ὁμολογία τοῦ ἰδίου τοῦ ἁγ. Γρηγορίου ὅτι, τότε πού συνέβη ἡ πρώτη «πανήγυρης», ὅπου καί διέπραξε τή σχετική ἀταξία, ἦταν «ἔτι νέος». Ἐπειδή στόν θάνατο τοῦ πατέρα του ὁ ἅγ. Γρηγόριος ἦταν λίγο μεγαλύτερος ἀπό 10 ἐτῶν, μποροῦμε νά ὑποθέσουμε ὅτι ἡ ἡλικία τοῦ Γρηγορίου στά ἐγκαίνια τῆς τιμῆς τῶν λειψάνων τῶν Τεσσαράκοντα Μαρτύρων θά ἦταν γύρω στά 15 χρόνια.

Καιρός νά δοῦμε τώρα τό σχετικό περιστατικό, σύμφωνα μέ τή μαρτυρία τοῦ ἁγ. Γρηγορίου. Ἀπό τά λεγόμενά του συνάγεται ὅτι ἡ μητέρα του εἶχε τήν εὐθύνη γιά τή διοργάνωση τῆς γιορτῆς. Μέ τήν εὐκαιρία αὐτή συνέστησε στόν νεαρό Γρηγόριο νά ἔρθει μαζί της, γιά νά παρακολουθήσει ὅσα θά διαδραματιστοῦν. Φαίνεται ὅτι ὁ Γρηγόριος στεκόταν κάπως μακρυά ἀπό τέτοιες ἐκδηλώσεις, ἀκόμη κι ἄν ἐπρόκειτο νά μετάσχει ἀνεπίσημα, μαζί μέ τόν κοινό λαό. Ἄπειρος ἀπό τέτοια πράγματα, τοῦ κακοφάνηκε ἡ πρόταση τῆς μητέρας του, πολύ δέ περισσότερο ἐπειδή ἔπρεπε νά γίνουν ὅλα γρήγορα. Γκρίνιαξε μάλιστα στή μητέρα του, πού ὄχι μόνο δέν ἀνέβαλε τό πανηγύρι γι’ ἀργότερα ἀλλά, παρά τίς τόσες φροντίδες γιά τήν ὀργάνωση, τό μετέφερε πιό νωρίς.

Τελικά ὅμως, καί παρά τή γκρίνια του, πῆρε τόν δρόμο γιά τόν τόπο πού θά γινόταν ἡ τελετή. Ὅταν ἔφτασε στόν προορισμό του, εἶχε ἤδη ἀρχίσει ἡ ὁλονυκτία, πού γινόταν στόν κῆπο, δηλαδή ἐκεῖ πού βρίσκονταν τά λείψανα τῶν μαρτύρων. Ὁ νεαρός Γρηγόριος, ἀντί νά παρακολουθήσει τήν ἱερή ἀκολουθία, μπῆκε στό παρακείμενο σπίτι, διάλεξε ἕνα δωμάτιο καί ἔπεσε νά κοιμηθεῖ. Γρήγορα τόν πῆρε ὁ ὕπνος. Τότε εἶδε τό ἑξῆς ὄνειρο: Ἤθελε δῆθεν νά μπεῖ στόν κῆπο, ὅπου τελεῖτο ἡ ὁλονυκτία. Προχώρησε πρός τήν εἴσοδο τοῦ κήπου, ἀλλά ἡ εἴσοδος εἶχε καταλειφθεῖ ἀπό ἕνα πλῆθος στρατιωτῶν. Στήν προσπάθειά του νά περάσει μέσα οἱ στρατιῶτες σηκώθηκαν, πρόβαλαν ἀπειλητικά τά ραβδιά τους καί τοῦ ἐμπόδισαν τήν εἴσοδο. Κινδύνεψε μάλιστα νά χτυπηθεῖ, ἄν δέν μεσολαβοῦσε κάποιος ἀπό τούς στρατιῶτες, πού φαινόταν πιό φιλάνθρωπος.

Τή στιγμή ἐκείνη ξύπνησε. Ξαφνιασμένος ἀπό τό ὄνειρο ἀναλογίστηκε αὐθόρμητα τή συμπεριφορά πού ἔδειξε στή μητέρα του. Ταυτόχρονα πῆρε τό μήνυμα πού τοῦ ἔδωσαν οἱ στρατιῶτες, οἱ ὁποῖοι δέν ἦσαν ἄλλοι παρά οἱ Τεσσαράκοντα Μάρτυρες, καί φοβήθηκε. Τότε ξέσπασε σέ λυγμούς γιά τήν προηγούμενη συμπεριφορά του. Ἀμέσως κατέβηκε κάτω στόν κῆπο καί ἔχυσε πικρά δάκρυα πάνω στή θήκη τῶν λειψάνων, ἐνῶ συγχρόνως παρακαλοῦσε τόν Θεό νά τόν συγχωρήσει καί ζητοῦσε ἀπό τούς ἁγίους στρατιῶτες νά τοῦ δώσουν «ἀμνηστία».
Βουλγαράκης Ἠλίας

ΠΗΓΗ

ΜΕΓΑΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ OMIΛIA ΙΘ´. Εἰς τους Ἁγίους Τεσσαράκοντα Μάρτυρας

Ἡ μνήμη τῶν ὁποίων τιμᾶται στὶς 9 Μαρτίου
Ἀπόδοσις εἰς τὴν νέαν ἑλληνικὴν ὑπὸ Βασιλείου Μουστάκη (†),
ἔκδοσις Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (1980).

Ποῖος κορεσμὸς θὰ ἠμποροῦσε νὰ ὑπάρξῃ ἀπὸ τὴν μνήμην τῶν μαρτύρων, δι᾿ αὐτὸν ὁ ὁποῖος ἀγαπᾷ τοὺς μάρτυρας; Διότι ἡ τιμὴ πρὸς τοὺς ἀνδρείους ἀπὸ μέρους τῶν συνδούλων των, ἀποδεικνύει τὴν εὔνοιαν πρὸς τὸν κοινὸν Κύριον. Εἶναι ἄλλωστε ὁλοφάνερον ὅτι αὐτὸς ὁ ὁποῖος παραδέχεται τοὺς γενναίους ἄνδρας, δὲν θὰ ὑστερήσῃ κατὰ τὴν μίμησιν, ὅταν εὑρεθῇ εἰς παρομοίας περιστάσεις. Νὰ μακαρίσῃς ἀληθινὰ αὐτὸν ποὺ ἐμαρτύρησε, διὰ νὰ γίνῃς μάρτυς κατὰ τὴν διάθεσιν, καὶ θὰ καταλήξῃς νὰ ἀξιωθῆς τοὺς ἰδίους μισθοὺς μὲ ἐκείνους, χωρὶς νὰ διωχθῆς, χωρὶς νὰ καῆς εἰς τὴν φωτιάν, χωρὶς νὰ μαστιγωθῆς. Ἠμεῖς δὲ δὲν πρόκειται νὰ θαυμάσωμεν ἕνα, οὔτε μόνον δύο, οὔτε ὁ ἀριθμὸς τῶν μακαριζομένων φθάνει μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δέκα. Ἀλλὰ σαράντα ἄνδρες, ποὺ ὡσὰν νὰ εἶχαν μίαν ψυχὴν εἰς ξεχωριστὰ σώματα, μὲ μίαν σύμπνοιαν καὶ ὁμόνοιαν τῆς πίστεως, μίαν ἐπέδειξαν καὶ τὴν καρτερίαν εἰς τὰ βάσανα καὶ τὴν ἀντίστασιν, χάριν τῆς ἀληθείας. Ὅλοι ὑπῆρξαν ἕνας καὶ ἕνας· ἴσοι εἰς τὴν διάθεσιν καὶ ἴσοι εἰς τὸν ἀγῶνα. Διὰ τοῦτο καὶ μὲ τὴν ἰδίαν τιμὴν κατηξιώθησαν νὰ λάβουν τὰ στεφάνια τῆς δόξης. Ποιὸς λόγος θὰ ἠμποροῦσε νὰ περιγράψῃ τὴν ἀξίαν των; Δὲν θὰ ἐπαρκοῦσαν οὔτε σαράντα γλῶσσαι νὰ ἐξυμνήσουν τὴν ἀρετὴν τόσων μεγάλων ἀνδρῶν. Καὶ ὅμως, καὶ ἂν ἀκόμη ἦταν ἕνας ὁ τιμώμενος, θὰ ἑξαρκοῦσε νὰ νικήσῃ τὴν δύναμιν τῶν λόγων μου, πολὺ δὲ περισσότερον τώρα ποὺ εἶναι τόσον μεγάλο πλῆθος, στρατιωτικὴ φάλαγγα, παράταξις δυσκολοκαταγώνιστος, ἐξ ἴσου ἀνίκητος εἰς τοὺς πολέμους καὶ ἄφθαστος εἰς τοὺς ἐπαίνους.

Ἐμπρὸς λοιπὸν τώρα, ἀφοῦ τοὺς φέρομεν ἐνώπιόν μας διὰ τῆς ἐνθυμήσεως, ἂς καταστήσωμεν κοινὴν τὴν ὠφέλειαν εἰς αὐτοὺς ποὺ εἶναι παρόντες, ἀφοῦ δείξωμεν πρῶτα εἰς ὅλους ὡσὰν εἰς ζωγραφιάν, τὰ κατορθώματα τῶν ἀνδρῶν. Ἄλλωστε καὶ τὰ

Τα σαράντα μανιτάρια που φύτρωναν κατὰ την πανήγυρη των Αγίων Τεσσαράκοντα κάτω από την Αγία Τράπεζα δεν ξαναβγήκαν, όταν στην Μ. Ξηροποτάμου δέχθηκαν την ένωση των Εκκλησιών

Ἀπὸ τὸ βιβλίο: «Ἄθως, ὅρος τὸ Ἅγιον»,
τοῦ Μητροπολίτου Κεντρώας Ἀφρικῆς Νικηφόρου

Ὁ Μιχαὴλ Η΄ Παλαιολόγος (1259-1282) ἐλευθέρωσε τὴν Κωνσταντινούπολη ἀπὸ τοὺς σταυροφόρους καὶ κατέλυσε τὴν Λατινοκρατία στὴν Ἀνατολή. Ὁ ἐκδιωχθείς ὅμως λατίνος αὐτοκράτορας ποὺ εἶχε καταφύγει στὴ Δύση προσπάθησε νὰ συνεννοηθεῖ καὶ νὰ πείσει τοὺς ἡγεμόνες τῆς Δύσεως γιὰ νὰ ἀνακαταλάβουν τὴν Κωνσταντινούπολη. Ὁ Μιχαὴλ βλέποντας τὴν κίνηση αὐτὴ καὶ γνωρίζοντας τὰ κατακτητικὰ σχέδια τοῦ βασιλείου τῆς Σικελίας, θεώρησε ὅτι θὰ ἀποσοβοῦσε τὸν κίνδυνο αὐτὸ καὶ θὰ ὠφελοῦνταν στὴν προσπάθειά του γιὰ βελτίωση τῆς βυζαντινῆς κυριαρχίας στὰ Βαλκάνια, μὲ τὴν ἕνωση τῶν Ἐκκλησιῶν. Ἦλθε, λοιπόν, σὲ συνεννόηση καταρχὴν μὲ τὸν Πάπα Οὐρβανὸ (Κλήμεντα Δ΄) καὶ κατόπιν μὲ τὸν Πάπα Γρηγόριο Ι΄.
Συνέταξε ἱστορικοδογματικὸ τόμο τὸ 1273 ἀναφερόμενο στὴν ἕνωση τῶν Ἐκκλησιῶν, τὸν ὁποῖο ἀπέστειλε σὲ ὅλους τούς ἐπισκόπους καθὼς καὶ στοὺς ἁγιορεῖτες. Σ΄ αὐτὸν ἀνέλυε τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλαν τὴν ἕνωση.
Τὸ ἑπόμενο ἔτος 1274 συνῆλθε ἡ σύνοδος στὴν Λυὼν κατὰ τὴν ὁποία ἔγινε ἡ ἕνωση τῶν Ἐκκλησιῶν· ἡ Ἀνατολικὴ Ἐκκλησία εἰσήγαγε τὸ Filioque καὶ παραδέχθηκε τὸ πρωτεῖο καὶ τὴν ἐξουσία τοῦ Πάπα, δηλαδὴ ὑποδουλώθηκε στὸν Πάπα.
Ὁ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ἰωσὴφ στὶς 2 Σεπτεμβρίου 1275 παραιτεῖται ἀπὸ τὸν θρόνο, ἐνῶ ὁ Μιχαὴλ ἀνεβάζει σὲ αὐτὸν τὸν Ἰωάννη Βέκκο, μορφωμένο ἀλλὰ παλίμβουλο...ἄνδρα, πρώην ἄσπονδο ἐχθρό τῆς ἑνώσεως, ἐνῶ τώρα ὑπέρμαχο ὑποστηρικτή της.

Τεσσαρακοντάκις Σαράντα …

Νώντα Σκοπετέα

Γυμνωμένα κορμιά μέσα στην παγωμένη λίμνη του Παραδείσου .
Το ψύχος του χειμώνα τα τυλίγει . Ο Ουρανός με δεσμίδες φωτός τα λούζει . Σαράντα ζευγάρια ποδιών ακουμπούν στον πυθμένα της , πάνω απ την ρωγμή της αβύσσου την αρνησίΧριστη .
Λιώνουν τους φθονερούς σκορπιούς και τα δόλια φίδια , με τις μαγευτικές φωνές των σειρηνών που τους καλούν να βγουν απ την κρυσταλλωμένη Εδέμ ...
Ένας δεν αντέχει και παρασύρεται ο ταλαίπωρος , ο παραπεσών …Τον έπνιξε αμέσως η αισχύνη …Το όνειδος δεν υπομένεται…Τώρα στα αλήθεια γυμνώθηκε και εξεβλήθη απ την τρυφή και την άληκτη χαρά … Αγριεύουν τα παμπόνηρα φωνακλά ερπετά που πριν εκείνος φίμωνε … Κάποιος πρέπει να πάρει τη θέση του . Ο φύλακας βγάζει τη στολή του ! Με προθυμία γυμνώνεται ! Εκών παίρνει τη θέση του δειλού ! Ο Αγλάιος πλέον στο μαρτυρικό πλήρωμα! Ώρες κυλούν σαν το αίμα αργά …