Πολλοί γνωρίζουν τα πάντα για τον κόσμο και ελάχιστα για την ψυχή τους.

[.....] Η βαθύτερη τραγωδία της σύγχρονης εποχής δεν είναι η έλλειψη πληροφοριών αλλά η έλλειψη αυτού του βιώματος. Πολλοί γνωρίζουν τα πάντα για τον κόσμο και ελάχιστα για την ψυχή τους. Έχουν μάθει να μετρούν, να υπολογίζουν, να κατακτούν, αλλά δυσκολεύονται να σταθούν μόνοι μέσα στη σιωπή. Και όμως, η σιωπή δεν είναι απουσία. Είναι ο χώρος όπου ακούγονται οι πιο ουσιαστικές φωνές.

Στις πιο αληθινές στιγμές της ζωής μας νιώθουμε ότι κάποιος μας γνωρίζει καλύτερα από όσο γνωρίζουμε εμείς τον εαυτό μας. Ότι υπάρχει ένα βλέμμα που αγκαλιάζει τις αντιφάσεις μας χωρίς να τις απορρίπτει. Που γνωρίζει τις αποτυχίες μας χωρίς να μας ταπεινώνει. Που βλέπει τις πληγές μας χωρίς να αποστρέφεται το πρόσωπό του.
Η θεολογική εμπειρία ονομάζει αυτή τη μυστική πραγματικότητα Θεό.
Όχι ως μια αφηρημένη ιδέα ή ως μια θεωρία για την προέλευση του κόσμου, αλλά ως εκείνη την αγάπη που προηγείται κάθε ανθρώπινης κίνησης. Ως την αόρατη πηγή από την οποία αναβλύζει η δυνατότητα να υπάρχουμε, να αγαπάμε και να ελπίζουμε.

Ο άνθρωπος τότε παύει να βλέπει τον εαυτό του ως απομονωμένη μονάδα και αρχίζει να τον αντιλαμβάνεται ως σχέση. Δεν είναι ένα κλειστό σύστημα συνείδησης, αλλά μια ύπαρξη ανοιχτή προς το άπειρο. Ο εαυτός δεν είναι φυλακή. Είναι παράθυρο.

Και όσο περισσότερο αγαπά κανείς, τόσο περισσότερο γίνεται ο εαυτός του.
Αυτό ίσως εξηγεί γιατί οι πιο φωτισμένοι άνθρωποι της ιστορίας δεν μιλούσαν διαρκώς για τον εαυτό τους. Δεν αναζητούσαν την αυτοπραγμάτωση ως αυτολατρεία. Είχαν στραμμένο το βλέμμα τους προς κάτι μεγαλύτερο. Όπως το λουλούδι δεν ανθίζει κοιτάζοντας τον εαυτό του αλλά στρεφόμενο προς τον ήλιο, έτσι και ο άνθρωπος βρίσκει την αλήθεια του όταν υπερβαίνει τη στενή αυτάρκεια και ανοίγεται στην κοινωνία της αγάπης.

«Το πνεύμα ευπλοεί όταν ναυαγεί.»

«Το πνεύμα ευπλοεί όταν ναυαγεί.»

~Χρήστος Μαλεβίτσης~

 Τιμής ένεκεν στον αείμνηστο Χρήστο Μαλεβίτση,έναν από τους τελευταίους μεγάλους οντολογικούς στοχαστές του ελληνικού πνεύματος, που τόλμησε να υπερασπιστεί την ιερότητα της υπάρξεως μέσα σε μια εποχή εκπτώσεως, θορύβου και πνευματικής λήθης

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη πλάνη από την ασφάλεια ενός κόσμου που δεν κινδυνεύει.Διότι ο άνθρωπος, όταν πάψει να απειλείται υπαρξιακά, παύει σιγά σιγά και να ζητά και όταν δεν ζητά, δεν προσεγγίζει την αλήθεια,απλώς διαχειρίζεται τον χρόνο του μέχρι να τον χάσει. Η εποχή μας δεν πάσχει τόσο από έλλειψη γνώσεων όσο από απουσία οντολογικής αγωνίας. Έχει πληροφορία, αλλά όχι αποκάλυψη,επικοινωνία αλλά όχι κοινωνία,ευημερία αλλά όχι νόημα.
Ζούμε μέσα στην απέραντη ευδία ενός πολιτισμού που φοβάται το ναυάγιο περισσότερο από το ψεύδος. Και όμως, ουδέποτε ο άνθρωπος αληθεύει μέσα στην αυτάρκεια. Αληθεύει όταν συντρίβεται η αυταπάτη της αυτάρκειάς του. Όταν καταρρέει το οικοδόμημα του αυτάρεσκου εαυτού. Όταν η ψυχή φτάσει στο έσχατο σημείο όπου ούτε η λογική, ούτε η δύναμη, ούτε οι ιδεολογίες, ούτε οι κοινωνικές μάσκες επαρκούν για να τη σώσουν.

Ποτέ άλλοτε ο άνθρωπος δεν μιλούσε τόσο πολύ για τον εαυτό του και ποτέ άλλοτε δεν είχε τόσο απομακρυνθεί από το Είναι του.Η αλήθεια δεν κατοικεί στον θόρυβο όπως έχουμε συνηθίσει αλλά αποκαλύπτεται όταν ραγίσει η επιφάνεια του κόσμου.

O άνθρωπος δεν θεραπεύεται όταν απλώς περιγράφει το τραύμα του αλλά όταν το εναποθέσει στους πόδας Του Θεού που έγινε άνθρωπος!

  Υπάρχουν στην ανθρώπινη ψυχή περιοχές που δεν θέλουμε ν' αγγίζει κανείς. Που παραμένουν ερμητικά κλειστές ακόμη και για μας τους ίδιους. Είναι οι μνήμες που δεν τολμάμε ν' ανασύρουμε, οι ενοχές που δεν εξομολογούνται παρά μόνον όταν η εσωτερική πίεση φθάσει σε οριακό σημείο, οι ρωγμές της συνειδήσεως που καλύπτονται μ' ένα πέπλο σιωπής, οι τραυματικές αποτυπώσεις του βίου, οι λανθασμένες εκλογές, οι νοθείες της επιθυμίας, οι ήττες που δεν επιθυμούμε να καταγράφονται. 

 Εκεί, στο βαθύτερο στρώμα της αυτοσυνειδησίας, ο άνθρωπος δεν φοβάται τόσο την κρίση των άλλων όσο τη στιγμή κατά την οποία θα υποχρεωθεί να δει τον ίδιο του τον εαυτό χωρίς τα συνήθη προστατευτικά περιβλήματα.

Το δοξαστικό των ιδιόμελων αποστίχων του Όρθρου της Μεγάλης Τετάρτης, που ψάλλεται το εσπέρας της Μεγάλης Τρίτης κατά την Ακολουθία του Νυμφίου, το λεγόμενο «τροπάριο της Κασσιανής» κάνει αυτό ακριβώς το πράγμα: Εισέρχεται σ' αυτή την «απαγορευμένη» περιοχή. Δεν αγγίζει την επιφάνεια του θρησκευτικού μας συναισθήματος, ούτε αρκείται σε μια ηθική περιγραφή της πτώσεώς μας. Κατέρχεται στο υπέδαφος της αλήθειας μας κι εκεί ανιχνεύει το δράμα της μετανοίας ως γεγονός υπαρξιακό, θεολογικό και εκκλησιολογικό.
Αυτό βέβαια, δεν το κάνει μόνον το συγκεκριμένο τροπάριο, το σύνολο της υμνογραφίας της Εκκλησίας λειτουργεί ακριβώς έτσι. Δεν περιγράφει απλώς ένα γεγονός του παρελθόντος, μεταπλάθει το γεγονός σε παρόν, παρόν λειτουργικό, σε εμπειρία κοινή, σε κοινή δήλωση του σώματος της Εκκλησίας. Τα πρόσωπα τα οποία μας προβάλλονται μέσα απ' την υμνολογία και τα αναγνώσματα και δεν ήταν λίγα όλη αυτή την ευλογημένη περίοδο του Τριώδιου, παύουν να είναι απομακρυσμένα πρόσωπα της Αγίας Γραφής και γίνονται μέσα στη λατρεία, μέσα στην ακολουθία, ένας ανθρωπολογικός καθρέφτης.

Τι διαφορετικό έχει όμως αυτό το τροπάριο; Αρχικά, μέσα σε λίγους στίχους, συμπλέκει βιβλικές αναφορές, ανθρωπολογικές διαστάσεις και σωτηριολογικά νοήματα με τρόπο αξιοθαύμαστο. Η γυναίκα προσφέρει μύρο «προ του ενταφιασμού». Το γεγονός αυτό μας προβάλλει ήδη προοπτική πάθους και ταφής Του Κυρίου. Η επίκληση «ο νεφέλαις διεξάγων της θαλάσσης το ύδωρ» εντάσσει τη δέηση της αμαρτωλής γυναικός μέσα στη θεολογία της Δημιουργίας, όπου ο Χριστός προσλαμβάνεται όχι απλώς ως ιστορικό πρόσωπο αλλά ως Κύριος της κτίσεως. Η αναφορά στην Εύα, που άκουσε τον κρότο στον Παράδεισο και εκρύβη, συνδέει την ατομική μετάνοια της γυναίκας με το προπατορικό δράμα και με την παγκόσμια ιστορία της πτώσεως του ανθρωπίνου γένους.

Ο άνθρωπος δεν θεραπεύεται με περισσότερη εξωτερική δραστηριότητα αλλά με μια βαθύτερη επιστροφή στο κέντρο της ύπαρξής του.

 Η εποχή μας μοιάζει να κατοικεί μέσα σε μια παράδοξη αφθονία. Γνωρίζουμε περισσότερα από ποτέ, αγγίζουμε με τα εργαλεία της σκέψης και της τεχνολογίας τα πιο μακρινά όρια του κόσμου, ερμηνεύουμε τα μυστήρια της ύλης, χαρτογραφούμε το σύμπαν και τις λειτουργίες του σώματος. Και όμως, ακριβώς μέσα σε αυτή την υπερβολή της γνώσης, ο άνθρωπος βιώνει μια βαθιά απώλεια: χάνει την πρόσβαση στο εσωτερικό του κέντρο. Όσο αυξάνεται η πληροφορία, τόσο μειώνεται η εσωτερική βεβαιότητα του νοήματος· όσο διευρύνεται η κυριαρχία πάνω στον κόσμο, τόσο συρρικνώνεται η δυνατότητα κατοίκησης του εαυτού.

Το πρόβλημα δεν είναι απλώς ηθικό ούτε απλώς πολιτισμικό. Είναι ανθρωπολογικό. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος κατανοεί την ίδια του την ύπαρξη. Αν ο άνθρωπος θεωρηθεί απλώς ένα σύνολο λειτουργιών, μια συνείδηση που παράγει σκέψεις, ή ένα σώμα που ρυθμίζει ανάγκες, τότε η ζωή του οργανώνεται γύρω από τη διαχείριση αυτών των στοιχείων. Η γνώση γίνεται πληροφορία, η επιθυμία γίνεται κατανάλωση, το σώμα γίνεται αντικείμενο διαχείρισης και η ελευθερία μετατρέπεται σε απεριόριστη δυνατότητα επιλογών. Ωστόσο αυτή η πολλαπλότητα επιλογών δεν οδηγεί αναγκαστικά σε πληρότητα. Συχνά γεννά κόπωση, διάσπαση, μια αδιόρατη αίσθηση ότι κάτι ουσιώδες διαφεύγει.

Οι οιωνοί βοούν για το ότι το βασίλειο της ‘'μούρης’' ενδέχεται να είναι στο παρά πέντε της ολοσχερούς κατάρρευσής του...

 Το να φιμώνεις τον εαυτό σου έτσι ώστε να μην εκφράζει τις ανάγκες του εν ονόματι του να μην φανεί ‘ζήτουλας’ είναι ό,τι χειρότερο μπορεί να πράξει κανείς στην ψυχή και ζωή του. Είναι ό,τι πιο απορρυθμιστικό της λειτουργίας του νου του, ό,τι πιο οδηγητικό στην αποβλάκωση και αφροσύνη. Ένας τέτοιος άνθρωπος καθιστά τον εαυτό του τρομερά εύθραυστο και ευάλωτο στο να πέσει σε παγίδες και συμφορές, νομίζοντας ότι τον ενισχύει και τον κάνει άτρωτο.

 Ο άνθρωπος είναι ον φύσει ευρισκόμενο σε αδυναμία και ανάγκη. Και το να αρνείται να το παραδεχτεί αποτελεί εξέγερση εναντίον της τάξης του Θεού. Αποτελεί διολίσθηση στο να παριστάνει κάτι που δεν είναι, συνιστά καταβαράθρωση στην ύβρη του να παριστάνει τον Θεό.

 Ο εντροχιασμένος στον δρόμο του Θεού άνθρωπος ζει σε συνθήκη πλήρους ομολογίας της ευθραυστότητάς του, των αδυναμιών και φόβων του. Ποτέ δε παριστάνει τον ισχυρό και αγέρωχο. Ποτέ δεν παριστάνει κάτι. Πορεύεται γυμνός από τους όποιους θεατρινισμούς, έχοντας παραθέσει τον εαυτό του στην προστασία του Θεού.

 Πρόκειται για ένα παράδοξο: Μόνο ένας τέτοιος άνθρωπος, ένας άνθρωπος που ζει αδιάλειπτα εμφορούμενος από την συνείδηση της ευθραυστότητάς του είναι που είναι πραγματικά ισχυρός και ανθεκτικός. Είναι το ότι αναλαμβάνει την ζωή του ο Θεός που τον καθιστά πανίσχυρο. Ενώ φαίνεται να είναι ο πλέον ανίσχυρος τελικά αποδεικνύεται να είναι ο πλέον ισχυρός.

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΑΝΟΜΙΑΣ(Παραβολή άφρονος πλουσίου)

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία
τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου,
ἀπό τήν ἱστοσελίδα floga.gr, ἐπάνω στό χωρίο τοῦ κατά Λουκᾶν Εὐαγγελίου, κεφάλαιο 12ο, στίχοι 16 ἕως 21, στά πλαίσια τῆς ἑρμηνείας πού ἔγινε στό κήρυγμα τῆς Κυριακῆς 20-11-2005.

 Ὁ Χριστός μέ τήν παραβολή αὐτή, τήν τόσο λιτή καί καταπληκτικά διεισδυτική προσεγγίζει, κατά τά μέτρα τῆς δικῆς μας διανοητικῆς δυνατότητας νά καταλάβουμε, ὅσο μπορεῖ νά γίνει, τό μυστήριο τῆς ἀνομίας, πού κρύβεται μές τή καρδιά ἑνός ἀνθρώπου, ὁποιουδήποτε ἀνθρώπου, πού διαστρέφει τόν κόσμο, μέσα ἀπό τή δική του διαστροφική παρουσία πάνω στόν κόσμο καί αὐτό τό μυστήριο προσεγγίζεται σέ δύο ἐπίπεδα.

 Τό πρῶτο ἐπίπεδο θά εἶναι μιά ἀναίρεση τῶν βασικῶν προτάσεων πού κάνει ὁ Χριστός, ὅταν εἶπε ὅτι ἡ δική μας ζωή εἶναι νά στρεφόμαστε, νά ἀγαπήσουμε τόν Θεό καί τούς ἀνθρώπους. Ἐδῶ στό κείμενο αὐτό ὑπάρχει μιά πλήρης ἀναίρεση. Δέν ὑπάρχει οὔτε στροφή στόν Θεό, οὔτε στροφή πρός τόν ἄνθρωπο, τουναντίον ὑπάρχει στροφή στόν ἴδιο τόν ἑαυτό. 

Βλέπετε, ἀρχίζει στό πρῶτο ἐπίπεδο, αὐτό τό ἁπλό, ὡς ἀναίρεση ἄλλης διδασκαλίας τοῦ Χριστοῦ μας, νά προσεγγίζεται τό ἐπίπεδο τοῦ μυστηρίου τῆς ἀνομίας: μή στροφή στόν Θεό, μή στροφή στόν ἄλλο ἄνθρωπο καί ναί, στροφή στόν ἑαυτό μας. Καί γιά νά γίνει τό κείμενο πιό βατό καί πιό κατανοητό, ὁ Χριστός προσδιορίζει καί τίς αἰτίες καί ταυτόχρονα τά ἀποτελέσματα αὐτῆς τῆς πορείας μας πρός τό μυστήριο τῆς ἀνομίας. Καί τά βήματα εἶναι πραγματικά ἁδρά, λιτά καί οὐσιαστικά, γιά νά ἀντιμετωπίσουμε αὐτό τό θέμα πού ζεῖ μέσα μας καί φωλιάζει: τό μυστήριο τῆς ἀνομίας.

-Τό πρῶτο ἐπίπεδο εἶναι ἕνα ἐξωτερικό ἐπίπεδο, λέει: «Ἀνθρώπου τινός πλουσίου εὐφόρησεν ἡ χώρα», ἦταν ἡ χώρα του σέ εὐφορία. Ἐφόσον ἡ χώρα εἶναι σέ εὐφορία καί τά πράγματα τά ἐξωτερικά εἶναι καλά, αὐτό εἶναι μιά πρόταση καί μιά πρόκληση ἀπό τόν Θεό, θεραπευτική, γιά νά στραφοῦμε σ᾽ Αὐτόν δοξολογικά. Ὁτιδήποτε ὄμορφο γίνεται, ὁποιοδήποτε καλό γίνεται, δέν εἶναι ἁπλῶς γιά νά τό γευθοῦμε μέ ἕναν τρόπο μονότονο καί κλειστό στόν ἑαυτό μας, εἶναι μιά πρόταση δοξολογίας στόν Θεό. Τό ξέρετε ὅλοι αὐτό. Ἐμεῖς βέβαια στήν ὀρθόδοξη παράδοση μαθαίνουμε νά δοξολογοῦμε τόν Θεό ἀκόμη κι ὅταν τά πράγματα δέν πηγαίνουν καλά. Ἀλλά ἐδῶ τά πράγματα εἶναι πιό εὔκολα, ἐδῶ τά πράγματα πηγαίνουν καλά: εὐφόρησεν ἡ χώρα. Εἶναι μιά πρόκληση κι ἐδῶ δέν στρέφεται στόν Θεό, εἶναι ἡ πρώτη πρόσβαση τοῦ μυστηρίου τῆς ἀνομίας, ἡ μή δοξολογική κι εὐχαριστιακή στάση στόν Θεό, τήν ὥρα πού ὅλα πηγαίνουν παρά πολύ καλά.

-Ἡ δεύτερη πρόταση, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖ καί δίνει βάθος σέ αὐτό τόν προσδιορισμό τοῦ μυστηρίου τῆς ἀνομίας, εἶναι τό «διελογίζετο ἐν ἑαυτῷ».

Έχουμε απέραντη ικανότητα να λέμε ψέματα στον εαυτό μας...

Έχουμε απέραντη ικανότητα να λέμε ψέματα στον εαυτό μας. Αν δεν μας αρέσει μία οδυνηρή αλήθεια, αναπτύσσουμε τρόπους να μην τη γνωρίζουμε. 

Χρησιμοποιούμε τουλάχιστον τρεις τεχνικές για να καταπνίξουμε όσα γνωρίζουμε.
1η τεχνική: Κατηγορώντας τους άλλους.
2η τεχνική: Εστίαση μόνο στην καλοσύνη μας.
3η τεχνική: Ελαχιστοποίηση της αμαρτίας μας.

Πρόκειται για τεράστια αυταπάτη. Όλοι γνωρίζουμε στην καρδιά μας ότι είμαστε αμαρτωλοί. Δεν θέλουμε να το δούμε. Αλλά αν δεν καταλαβαίνουμε τη χάρη του Θεού, τι έκανε ο Θεός για εμάς, δεν θα μπορέσουμε ποτέ να ξεφύγουμε από την αυταπάτη. Οφείλουμε να το καταλάβουμε αυτό, διαφορετικά δεν θα σταματήσουμε ποτέ να προσπαθούμε να εξαπατούμε τον εαυτό μας. Ο Ιησούς ήταν μεγάλος και έγινε μικρός, ώστε εμείς που είμαστε μικροί να γίνουμε μεγάλοι.

π. Χριστόφορος Χρόνης

Σε μια κοινωνία που δεν αφήνει χώρο στη σιγή, μαθαίνουμε πως η απουσία προσοχής ισοδυναμεί με αφανισμό.

Ίσως δεν υπάρχει μεγαλύτερη ψευδαίσθηση από εκείνη της πεποίθησης ότι αυτό που κάνουμε, αυτό που πρεσβεύουμε, αυτό που θεωρούμε ότι είμαστε, είναι σημαντικό. Τόσο σημαντικό ώστε όλοι θα πρέπει να μας ακούν, να συμμερίζονται το όραμά μας, να ανταποκρίνονται στις ιδέες μας. Τις υπέροχες εκείνες ιδέες, τις καθοριστικές, όπως νομίζουμε, για την επιβίωση του πολύτιμου μικρού μας κόσμου, εκείνου του εαυτού.

Εποχή επιρροής του μικρού εαυτού. Επάγγελμα: influencer, life couch, spiritual advisor και όλα τα συναφή... που συνοδεύουν συχνά άτομα που αντλούν αξία από τη δυνατότητα να γίνονται απλώς αντικείμενο παρατήρησης, προσοχής ή θαυμασμού.
Όλοι όντως αξίζει να μιλούν;

Αυτή η βία να πείσουμε ότι αυτό που είμαστε αξίζει δεν συνόδεψε ποτέ πραγματικά στην ιστορία αυτούς που όντως τη σημάδεψαν αλλάζοντάς την. Κι αυτό θα έπρεπε να είναι το πρώτο καμπανάκι προσοχής.

Όλοι, αργά ή γρήγορα, καλούμαστε κάποτε σε μια πιο ανοιχτή σκέψη που να περιλαμβάνει τον κόσμο όλο. Δεν είναι εύκολο να ανταποκριθεί κανείς σ’ αυτό το κάλεσμα. Κι αν είσαι δεκαπέντε ή είκοσι ετών, δεν χάθηκε ο κόσμος. Μα αν στις επόμενες δεκαετίες εξακολουθείς να μην ακούς, τότε η ψευδαίσθηση δεν είναι πια αθώα. Μετατρέπεται σε αγωνιώδη περιδίνηση, που σε καταπίνει και σε εξαφανίζει σαν μαύρη τρύπα. Στην προσπάθεια να μη χάσεις εκείνο που νομίζεις πως είσαι, αυτό που νομίζεις ότι προσφέρεις στον κόσμο με την παρουσία σου αφαιρείς από τον εαυτό σου τη δυνατότητα να σε γνωρίσεις.

Ἐμεῖς νομίζουμε ὅτι κυνηγοῦμε τόν διάβολο καί αὐτός μπορεῖ νά εἶναι μέσα στήν ψυχή μας

  Ἀπό τήν πρώτη στιγμή τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας, καθώς ὁ Κύριος ἄφησε νά ἐννοηθεῖ ὅτι ὅπου νά ᾿ναι θά ξανάρθει νά κρίνει ζῶντας καί νεκρούς, οἱ πρῶτοι χριστιανοί ζοῦσαν μέ τίς λεγόμενες ἐνθουσιαστικές τάσεις. «Ὁ Κύριος ἐγγύς», «ἰδού ἔρχομαι ταχύ». Καί, φαίνεται, ὄχι μόνο στούς πρώτους χριστιανικούς χρόνους, στίς πρῶτες δεκαετίες ζοῦσαν οἱ χριστιανοί μέ αὐτή τήν προσδοκία, ὅτι ὅπου νά ᾿ναι θά ἔρθει ὁ Κύριος καί ὅτι ὅπου νά ᾿ναι θά τελειώσει ὁ κόσμος. Καί ἑπομένως, ὅσα κι ἄν περνοῦμε ἐδῶ σ᾿ αὐτόν τόν κόσμο, νά κάνουμε ὑπομονή, διότι ὅπου νά ᾿ναι θά τελειώσουν· θά ξανάρθει ὁ Κύριος καί θά τιμωρήσει ὅλους αὐτούς οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐναντίον του καί ἐναντίον τῶν δικῶν του ἀνθρώπων, καί θά ἀποκαταστήσει πλήρως στή βασιλεία τοῦ Θεοῦ ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πιστεύουν σ᾿ αὐτόν.

   Κανονικά δηλαδή, ὁ κάθε χριστιανός, ὅσο καιρό κι ἄν ζήσει σ᾿ αὐτόν τόν κόσμο, πρέπει νά ζεῖ μέ αὐτή τήν προσμονή. Ὅποιος δέν εἶναι δεμένος μέ τήν αἰωνιότητα, μέ τήν αἰώνια ζωή, μέ τήν οὐράνια βασιλεία, μέ τό μέρος στό ὁποῖο τελικά θά βρεθοῦμε, ὅποιος δέν ἔχει τέτοια ἐπικοινωνία, τέτοια κοινωνία, τέτοιο ἄνοιγμα μέ τόν οὐρανό, καί ἁπλῶς πασχίζει ἐδῶ σ᾿ αὐτόν τόν κόσμο νά ζήσει ὡς χριστιανός, δέν θά μπορέσει νά ζήσει ποτέ ὡς ἀληθινός χριστιανός. Ὅλοι ὅσοι εἶναι κολλημένοι στή γῆ, ὅσο καλοί ἄνθρωποι κι ἄν εἶναι, ὅσο κι ἄν πιστεύουν, ὅσο κι ἄν κάνουν ἀγώνα, πνίγονται, φυτοζωοῦν· ἔχει μιά νοθεία ἡ πνευματικότητά τους καί φθίνει· δέν μπορεῖ νά ζήσει αὐτή ἡ πνευματική ζωή.

   Ἀποφεύγει κανείς τήν ἀλήθεια, ἀποφεύγει τήν πραγματικότητα, ἀποφεύγει ἐκεῖνο τό ὁποῖο ἀκριβῶς φανερώνει ὁ Θεός, ἀποκαλύπτει ὁ Θεός, δίνει ὁ Θεός, ἐκεῖνο τό ὁποῖο σέ κάνει ἄνθρωπο τοῦ Θεοῦ. Καί ἤ χαλαρώνει κανείς καί δέν δίνει καμιά σημασία, ἤ δείχνει ὅτι ξυπνάει, ὅτι ἔχει μιά φροντίδα, μιά ἀνησυχία κτλ., ἀλλά ὄχι γιά νά κάνει ἐκεῖνο τό ὁποῖο πρέπει νά κάνει, τό σωστό δηλαδή: νά μετανοήσει, νά ταπεινωθεῖ, νά ἐμπιστευθεῖ στόν Κύριο, νά τά ἀφήσει ὅλα στόν Κύριο, ὅταν τά ἐπιτρέψει ὁ Κύριος, ὅταν τά δώσει ὁ Κύριος, ὅταν θά ἔρθει ἡ ὥρα τους. Τίποτε. Ἀρχίζει καί ψάχνει πότε θά γίνει, πῶς θά γίνει, τί νά κάνω νά μή μοῦ συμβεῖ αὐτό, νά μή μοῦ συμβεῖ ἐκεῖνο· πού ἔχουν ἐντελῶς μή χριστιανικό χαρακτήρα αὐτά.

 Μή σᾶς φαίνεται παράδοξο.Ὅλη αὐτή ἡ ἀνησυχία πού κάνει τούς ἀνθρώπους νά προβαίνουν σέ ἐνέργειες καί ἐκδηλώσεις πού δέν στέκονται, δέν θά ὑπῆρχε, ἐάν οἱ ἄνθρωποι, οἱ χριστιανοί, εἶχαν μέσα τους τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ.

Τό γνήσιο, τό ἀληθινό, τό ὄντως χριστιανικό, τήν ὄντως πραγματικότητα, τήν ὄντως πνευματική ζωή πού δίνει ὁ Χριστός, δέν τήν ἀντέχουν οἱ ἄνθρωποι.

Για να μπορέσω να δω τις αμαρτίες μου, να αποκτήσω μίαν αυτογνωσία, πρέπει να έχω έναν καθρέπτη. Ο Λόγος τού Θεού είναι καθρέπτης.

π.Αθανάσιος Μυτιληναίος

Είναι η μελέτη τού Νόμου τού Θεού. Εδώ πια έχουμε μία δυναμική περίπτωση. Δεν είναι το να πεις “θα διαβάσω”. Αλλ’ αυτό που διαβάζεις, τον Νόμο Τού Θεού, δεν κάνεις τίποτ’ άλλο, παρά καθρεπτίζεσαι. Αναπτύσσεται η αυτογνωσία.

Υπάρχουν άνθρωποι, που έρχονται -αγαπητοί μου, είναι φοβερό! Εύχομαι να μην είναι κανείς από σας- έρχονται και σου λένε “δεν έχω κάνει καμία αμαρτία!!” . Ξέρετε πόσοι είναι αυτοί οι άνθρωποι; Έρχονται για πρώτη φορά, δεν έχει, βεβαίως, ωριμάσει μέσα τους η μετάνοια! Ήρθαν, διότι, ας πούμε, αν είναι άντρας, τον παρακάλεσε η σύζυγός του :
“-Σε παρακαλώ, κάνε μου τη χάρη, εγώ εξομολογούμαι και κοινωνώ χρόνια, να κοινωνήσεις κι εσύ, κάνε μου τη χάρη, θα μου δώσεις το μεγαλύτερο δώρο φέτος τα Χριστούγεννα, έλα, πάμε να εξομολογηθούμε!” 

“-Άντε, πάμε”, λέει εκείνος, για να μην της χαλάσει το χατίρι, και πηγαίνει να εξομολογηθεί. Μπαίνει μέσα στο εξομολογητήριο, κάθεται.

 “Τι να σας πω”, λέει, “δεν έχω τίποτα! Kαλός άνθρωπος είμαι…”

 Αρχίζει να λέει λίγο την ιστορία του: “-εεε, έκανα οικογένεια, έχω τόσα παιδιά, έχω το επάγγελμά μου, είμαι ευχαριστημένος, δεν έχω τίποτα να σας πω. Αυτά.” . 

“-Μα, αυτά που είπατε είν’ η ιστορία σας, δεν είναι εξομολόγηση! Δεν είναι οι αμαρτίες σας.” . “

-Μα δεν έχω τίποτα.”

ΟΙ ΚΑΘΑΡΕΣ ΑΥΛΕΣ...

Αγίου Παϊσίου Αγιορείτου 

Οι κοσμικοί άνθρωποι κοιτάζουν η αυλή τους να είναι καθαρή. Το σπίτι μέσα, δεν τους ενδιαφέρει αν έχει σκουπίδια. Σκουπίζουν την αυλή και πετούν τα σκουπίδια μέσα στο σπίτι ! Σου λέει : '' Οι άλλοι την αυλή βλέπουν, δεν βλέπουν μέσα στο σπίτι''.
Μέσα μου δηλαδή ας έχω σκουπίδια, όχι όμως έξω ! Τους ενδιαφέρει να τους καμαρώνουν οι άλλοι.
Αντίθετα, οι πνευματικοί άνθρωποι, κοιτάζουν το σπίτι μέσα να είναι καθαρό.Δεν τους ενδιαφέρει τι θα πει ο κόσμος, γιατί ο Χριστός κατοικεί στο σπίτι, στην καρδιά, δεν κατοικεί στην αυλή...

(Φωτογραφία Ιερά Μητρόπολη Καλύμνου)

πηγή

Ἡ αὐτοεκτίμηση πού βλάπτει τήν ψυχή...

 Ἅγιος Θεοφάνης ὁ Ἔγκλειστος

Προσέχετε τὸν ἑαυτό σας. Ἡ πρόοδος στὴν πνευματικὴ ζωὴ διακρίνεται μὲ τὴν ὁλοένα καὶ περισσότερη συναίσθησι τῆς μηδαμινότητός μας. Ἐνῶ ὅσο αὐξάνει ἡ ἐκτίμησις τοῦ ἑαυτοῦ μας σὲ κάτι, τόσο βαδίζουμε στὴν καταστροφή. Ὁ ἐχθρὸς θὰ τὸ ἐκμεταλλευθῆ αὐτό. Θὰ πλησιάση καὶ θὰ ἐπιχειρήση νὰ πετάξη κανένα πετραδάκι στὸν δρόμο μας γιὰ νὰ σκοντάψουμε. Μία ψυχὴ ποὺ δίνει στὸν ἑαυτὸ της ἀξία, μοιάζει μὲ τὸν κόρακα τοῦ Αἰσώπου ποὺ ἀκούγοντας τὶς κολακεῖες τῆς ἀλεποῦς γιὰ τὴν «ὡραία» του φωνή, ἄνοιξε τὸ στόμα καὶ τοῦ ἔπεσε τὸ τυρί…

 Πόσο χρήσιμο θὰ ʼταν νὰ βρισκόταν κάποιος νὰ σᾶς κατηγορῆ. Νὰ χαίρεσθε, ἂν ποτὲ συμβῆ αὐτό. Εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνο νὰ σᾶς ἐπαινοῦν ὅλοι καὶ κανεὶς νὰ μὴν σᾶς λέει τὴν ἀλήθεια. Εἶναι νομίζετε δύσκολο νὰ πλανηθῆ ἢ νὰ σκοντάψη κανείς; Ἀπέχετε πολὺ ἀπὸ τὸ νὰ θεωρῆτε τὸν ἑαυτὸ σας ἅγιο καὶ ἄξιο νὰ συμβουλεύη τοὺς ἄλλους;.

Στὸ Κίεβο ἀσκήτευε κάποτε κάποιος μὲ πολλὴ νηστεία καὶ μόνωση. Τὸν πολέμησε ὅμως ὁ ἐγωισμὸς καὶ ἄλλα πάθη. Πῆγε λοὶπὸν καὶ ἐξωμολογήθηκε τοὺς λογισμούς του στὸν μακαριστὸ Στάρετς Παρθένιο. Ἐκεῖνος τοῦ ἔδωσε χρήματα καὶ τὸν ἔστειλε στὴν ἀγορὰ λέγοντας: «Ἀγόρασε κρέας καὶ φάγε το μπροστὰ στοὺς ἄλλους». 

Ὁ ἀσκητὴς ἀκολούθησε τὴν συμβουλὴ τοῦ Στάρετς καὶ ὅλοι οἱ πειρασμοὶ του... φύγανε. 

Νὰ πῶς οἱ Πατέρες πολεμοῦσαν τὴν ὑπερηφάνεια. Σὺχνὰ νὰ ἐλέγχετε καὶ σεῖς τὸν ἑαυτὸ σας στὸ σημεῖο αὐτό. Γιατί δὲν εἶναι μικρὴ συμφορά… Λένε ὅτι ἡ ὑπερηφάνεια εἶναι κλέφτης ποὺ βρίσκεται μέσα στὸ σπίτι. Ἔρχεται συχνὰ σὲ συνεννόηση μὲ τοὺς ἐξωτερικοὺς κλέφτες, τοὺς ἀνοίγει πόρτες καὶ παράθυρα, κι ἐκεῖνοι μπαίνουν καὶ ἁρπάζουν κάθε θησαυρό.

Αγ.Ιγνατίου Μπριντσιανίνωφ: Διδαχή την ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΤΥΦΛΟΥ για την έπαρση και την ταπεινοφροσύνη

 «Eις κρίμα εγώ εις τον κόσμον τούτον ήλθον, ίνα οι μη βλέποντες βλέπωσι και οι βλέποντες τυφλοί γένωνται» 

(Ιω. 9:39)

 Αγαπητοί αδελφοί! Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, μετά τη θεραπεία του εκ γενετής τυ­φλού, για την οποία ακούσαμε σήμερα στο ιερό Ευαγγέλιο, είπε: «Ήρθα για να φέρω σε κρίση τον κόσμο, έτσι ώστε αυτοί που δεν βλέπουν να βρουν το φως τους, κι εκείνοι που βλέπουν ν’ αποδειχθούν τυφλοί» (Ιω. 9:39). Τέτοια λόγια δεν μπορούσαν ν’ αφήσουν αδιάφορους τους υπερήφανους «σοφούς» και «δικαίους» του κόσμου τούτου, όπως ήταν οι Φαρι­σαίοι.
 
 Εξαιτίας της φιλαυτίας τους και της μεγάλης ιδέ­ας που είχαν για τον εαυτό τους, αισθάνθηκαν θιγμένοι από την παρατήρηση του Κυρίου. Αντέδρασαν, λοιπόν, με μιαν ερώτηση, που εκφράζει την αγανάκτηση και την έπαρσή τους, αλλά συνάμα και τη χλευαστική τους διά­θεση και τον φθόνο τους και την περιφρόνησή τους προς τον Χριστό: «Μήπως είμαστε κι εμείς τυφλοί;» (Ιω. 9:40).

Στην απάντηση του Κυρίου καθρεφτίζεται η ψυχική κα­τάσταση των Φαρισαίων, η οποία προκάλεσε την ερώτησή τους: «Αν ήσασταν τυφλοί, δεν θα ήσασταν ένοχοι· τώρα, όμως, λέτε με βεβαιότητα ότι βλέπετε· η ενοχή σας, λοιπόν, παραμένει» (Ιω. 9:41). Πόσο φοβερή ασθένεια της ψυχής είναι η έπαρση! Στα ανθρώπινα έργα, στερεί από τον υπερόπτη τη βοή­θεια και τη συμβουλή του πλησίον.

 Και στο έργο του Θεού, στο έργο της σωτηρίας, στέρησε από τους αλαζόνες Φαρισαίους της εποχής του Κυρίου και στερεί από τους Φαρισαίους κάθε εποχής τον πιο πολύτιμο θησαυ­ρό, τη θεία δωρεά που έφερε από τον ουρανό ο Υιός του Θεού· τους στέρησε και τους στερεί τη θεία αποκάλυψη και τη μακάρια κοινωνία με τον Θεό, κοινωνία που προ­ϋποθέτει την αποδοχή αυτής της αποκαλύψεως.

 Οι Φαρισαίοι θεωρούσαν ότι ανήκαν στους ανθρώπους «που βλέπουν», ότι δηλαδή είχαν φτάσει στην αλη­θινή και τέλεια θεογνωσία, δεν χρειάζονταν περαιτέρω πρόοδο και, επομένως, δεν είχαν ανάγκη από καμιά σπουδή ή διδαχή. Γι’ αυτό απέρριπταν τη διδασκαλία για τον Θεό, που τους την παρέδιδε άμεσα ο Ίδιος.

Η αρετή της ταπεινώσεως εναντιώνεται στο πάθος της υπερηφάνειας, το οποίο εκδηλώνεται με ξεχωριστό τρό­πο στο πνεύμα του κάθε ανθρώπου. Όπως η υπερηφάνεια είναι κατεξοχήν ασθένεια του πνεύματος, έτσι και η ταπείνωση είναι κατεξοχήν κατάσταση ευρωστίας του πνεύματος, μια αγαθή και μακάρια κατάσταση.

Στην Αγία Γραφή και στα έργα των Αγίων Πατέρων ονομάζεται συ­χνά και ταπεινοφροσύνη. Τι είναι η ταπεινοφροσύνη; Είναι η ορθή αντίληψη του ανθρώπου για την ανθρώπινη φύση και, επομένως, η ορθή αντίληψη του ανθρώπου για τον εαυτό του.
Το άμεσο αποτέλεσμα της ταπεινώσεως ή ταπεινο­φροσύνης ως ορθής αντιλήψεως για την ανθρώπινη φύ­ση και για τον ίδιο μας τον εαυτό είναι η ειρήνευση της καρδιάς. Ο ταπεινός άνθρωπος είναι ειρηνικός και απέναντι στους συνανθρώπους του και απέναντι στον εαυτό του και απέναντι στις κάθε λογής περιστάσεις και απέναντι στον Θεό, είναι ειρηνικός και με τη γη και με τον ουρανό.
 Η ταπείνωση έχει πάρει το όνομά της από την ειρήνη που γεννά στην καρδιά μας. Την κατάσταση της ηρεμίας, της χαράς και της μακαριότητας, που προκαλείται μέσα μας από την αρετή, την ονομάζουμε τα­πείνωση. Όταν θέλουμε μαζί με την κατάσταση να δεί­ξουμε και την πηγή της, τότε κάνουμε λόγο για ταπεινοφροσύνη.

 Μη σκεφθείτε, αγαπητοί αδελφοί, ότι ο ορισμός που δώσαμε στην ταπεινοφροσύνη, περιγράφοντάς την ως την ορθή αντίληψη του ανθρώπου για την ανθρώπινη φύση, γενικά, και για τον εαυτό του, ειδικά, είναι αυθαί­ρετος. Ο ίδιος ο Κύριος την όρισε έτσι, λέγοντας: «Θα γνωρίσετε την αλήθεια, και η αλήθεια θα σας ελευθερώσει» (Ιω. 8:32).
Τι είναι αυτή η ελευθερία, η πνευματική ελευ­θερία, που παρέχεται από την αλήθεια, αν όχι η ευλο­γημένη ειρήνη της καρδιάς, αν όχι η αγία ταπείνωση, αν όχι η ευαγγελική ταπεινοφροσύνη; Η θεία αλήθεια είναι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός (Βλ. Ιω. 14:6). Εκείνος διακήρυξε: «Μάθετε από μένα», από τη θεία Αλήθεια, «ότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά, και θα βρείτε ανάπαυ­ση στις ψυχές σας» (Ματθ. 11:29).

Η ταπεινοφροσύνη είναι τρόπος σκέψεως του ανθρώπου εμπνευσμένος από τη θεία Αλή­θεια “Το στόμα του ταπεινόφρονα λέει την αλήθεια”, σημειώνει ο όσιος Μάρκος ο Ασκητής, (Περί νόμου πνευματικού Κεφάλαιο Σ’, θ’). Η έπαρση είναι θλιβερή και ολέθρια αυταπάτη, είναι θανάσιμη πλάνη, με την οποία η τυφλωμένη ανθρώπινη φύση ξεγελά τον εαυτό της και ξεγελιέται από τους δαίμονες.

 Λανθασμένες είναι οι κρίσεις και οι εκτιμήσεις του υπερόπτη. Τον εαυτό του τον θεωρεί αυθύπαρκτο ον, όχι πλάσμα του Θεού. Την επίγεια ζωή την αισθάνεται ατέλειωτη. Τον θάνατο δεν τον συλλογίζεται. Στην αιωνιότητα δεν πιστεύει. Η θεία πρόνοια γι’ αυτόν είναι ανύπαρκτη. Ως κυβερνήτη του κόσμου αναγνωρίζει την ανθρώπινη λογική.
Όλες οι σκέψεις του σέρνονται στη γη. Τη ζωή του την έχει προσφέρει θυσία στον κόσμο τούτο, στον οποίο επιθυμεί να εγκαθιδρύσει τη διαρκή απόλαυση μέσω της αμαρτίας. Αυτή ακριβώς είναι η άλο­γη και μάταιη επιδίωξη των τυφλωμένων Φαρισαίων και Σαδδουκαίων.

Τον ταπεινόφρονα άνθρωπο, απεναντίας, στον δρό­μο της επίγειας ζωής τον συνοδεύει η μνήμη του θανά­του, διδάσκοντάς τον να ενεργεί σε κάθε περίσταση με το βλέμμα του στραμμένο στην αιωνιότητα και επιδρώντας ευεργετικά σ’ όλα του τα έργα. Ο ταπεινός εργάζεται για την αρετή, όχι για την ικανοποίηση παθών, και γι’ αυτό ό,τι κάνει είναι ωφέλιμο για τους συνανθρώπους του.

Ο ταπεινός βλέπει τον εαυτό του σαν έναν ασήμαντο κόκκο μέσα στο σύμπαν, μέσα στους αιώνες, μέσα στις γενιές και τα γεγονότα που πέρασαν και που έρχονται.

Ο νους και η καρδιά του ταπεινού δέχονται πρόθυμα τη χριστιανική αλήθεια και προοδεύουν σταθε­ρά στις χριστιανικές αρετές. Ο νους και η καρδιά του τα­πεινού βλέπουν και αισθάνονται την πτώση της ανθρωπίνης φύσεως, γι’ αυτό μπορούν ν’ αναγνωρίσουν και να δεχθούν τον Λυτρωτή. Η ταπεινοφροσύνη δεν αναγνωρίζει αξία στην πε­σμένη ανθρώπινη φύση. Βλέπει τον άνθρωπο ως κορυ­φαίο θείο δημιούργημα, αλλά βλέπει και τηναμαρτία που έχει διαποτίσει και δηλητηριάσει όλη την ύπαρξή του.

Η ταπεινοφροσύνη αναγνωρίζει το μεγαλείο του πλάσματος του Θεού, αλλά συγχρόνως διαπιστώνει και την παραμόρφωσή του από την αμαρτία. Γι’ αυτή τη συμ­φορά θλίβεται συνέχεια. Βλέπει τη γη σαν έναν τόπο εξορίας του ανθρώπου και τον βιάζει να επιστρέψει με τη μετάνοια στον ουρανό, που τον έχασε με την έπαρση.

Η έπαρση, απεναντίας, που προκάλεσε την πτώση και την καταστροφή της ανθρωπότητας, δεν βλέπει και δεν αναγνωρίζει πτώση και παραμόρφωση στην ανθρώ­πινη φύση· βλέπει μόνο αξία, ωραιότητα, τελειότητα. Ακόμα και τα νοσήματα της ψυχής, τα πάθη, τα θεωρεί προσόντα. Μια τέτοια θεώρηση της ανθρωπίνης φύσεως κάνει τον Λυτρωτή τελείως περιττό.

Η όραση των υπερηφάνων είναι τυφλότητα, ενώ η τυφλότητα των ταπεινών είναι ικανότητα για θέαση της αλήθειας. Αυτό είναι το νόημα των λόγων του Κυρίου: «Ήρθα για να φέρω σε κρίση τον κόσμο, έτσι ώστε αυτοί που δεν βλέπουν να βρουν το φως τους, κι εκείνοι που βλέπουν ν’ αποδειχθούν τυφλοί». Οι ταπεινοί δέ­χονταν τον Κύριο και φωτίζονταν από το θείο φως Του.

Οι υπερήφανοι, ικανοποιημένοι με τον εαυτό τους, Τον απέρριπταν και βυθίζονταν ακόμα περισσότερο στο σκοτάδι με την άρνηση και τη βλασφημία του Θεού. Λάμπουν ζωηρά μέσα στον καθαρό ουρανό της νύ­χτας τ’ αναρίθμητα αστέρια, παραβγαίνοντας ποιο θα στείλει στη γη περισσότερο φως. Μόλις, όμως, ξεπρο­βάλει ο ήλιος, όλα τ’ αστέρια γίνονται άφαντα σαν ανύπαρκτα, αν και στην πραγματικότητα παραμένουν στις θέσεις τους. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τις ανθρώπινες αρετές:

Όταν συγκρίνονται μεταξύ τους, έχουν κάποιο φως. Εξαφανίζονται, όμως, μπροστά στην απόλυτη αρετή, μπροστά στο φως της Θεότητας. Ο απόστολος, μιλώντας για τις αρετές του δίκαιου Αβραάμ, λέει ότι ο πατριάρχης «μπορούσε να καυχηθεί, όχι όμως απέναντι στον Θεό… Ο Αβραάμ πίστεψε στον Θεό, και γι’ αυτή του την πίστη ο Θεός τον αναγνώρισε δίκαιο» (Ρωμ. 4, 2-3).
 Έτσι έπρεπε να κάνουν οι Φαρισαίοι, που καμάρωναν για την καταγωγή τους από τον Αβραάμ, αλλά είχαν αποξενωθεί πνευματικά απ’ αυτόν. Σε αντίθεση με τον Αβραάμ, θέλησαν να διατηρήσουν τις νομιζόμενες αρετές του «παλαιού ανθρώπου», κι έτσι έγι­ναν ανίκανοι ν’ αποκτήσουν αυτογνωσία και θεογνωσία.

Άκουσαν, λοιπόν, τη φοβερή ετυμηγορία του Κυρίου: «Αν ήσασταν τυφλοί», αν, δηλαδή, αναγνωρίζατε την πνευματική σας τυφλότητα, «δεν θα ήσασταν ένοχοι· τώρα, όμως», όντας τυφλοί, «λέτε με βεβαιότητα ότι βλέ­πετε· η ενοχή σας, λοιπόν, παραμένει»· παραμένει, γιατί την αποδεχθήκατε και τη χαράξατε μέσα σας με την αμφιβολία σας.
 Μαθητής των Φαρισαίων ήταν στα νεανικά του χρό­νια ο άγιος απόστολος Παύλος. Όπως ο ίδιος διηγείται, για να μας διδάξει, ήταν «Εβραίος γέννημα θρέμμα» και «ως προς την ερμηνεία του νόμου Φαρισαίος». «Ήμουν άμεμπτος», λέει, «σε ό,τι αφορά την τήρηση του νόμου.

 Αυτά, όμως, που άλλοτε ήταν για μένα πλεονεκτήματα, τώρα με την πίστη στον Χριστό τα βλέπω σαν μειονε­κτήματα. Πραγματικά, όλα εξακολουθώ να τα θεωρώ μει­ονεκτήματα σε σχέση με το ασύγκριτα ανώτερο αγαθό που κέρδισα, γνωρίζοντας τον Ιησού Χριστό, τον Κύριό μου» (Φιλιπ.3, 5-8). Αγαπητοί αδελφοί! Ας μιμηθούμε τον απόστολο Παύλο και τους άλλους αγίους του Θεού.
 Ας πλησιά­σουμε τον Κύριο, έχοντας απορρίψει τελείως την κατα­στρεπτική έπαρση και έχοντας εγκολπωθεί την ταπείνω­ση. Μέσω της ταπεινώσεως ας προσκολληθούμε στον Πλάστη μας. Με την ταπείνωση ας ελκύσουμε την προ­σοχή και την ευσπλαχνία του Θεού μας, που είπε: «Σε ποιον θα ρίξω το βλέμμα μου, παρά στον ταπεινό, στον ήσυχο, σ’ εκείνον που τρέμει τα λόγια μου;» (Ησ. 66:2).

  Βλέ­ποντας και αναγνωρίζοντας τις αμαρτίες μας, ας συμπεριλάβουμε τον εαυτό μας στους αμαρτωλούς, τους αγαπημένους του Θεού. Απορρίπτοντας την έπαρση, ας δια­χωρίσουμε τον εαυτό μας από τους ψευτοδικαίους, για να μη μας αποστραφεί ο Θεός, που είπε: «Δεν ήρθα να καλέσω σε μετάνοια τους δικαίους, αλλά τους αμαρτω­λούς» (Ματθ. 9:13).

 Με την ταπείνωση η καρδιά μας ας γίνει πνευ­ματικό θυσιαστήριο του Θεού και ο θύτης, ο νους μας, ας προσφέρει σ’ Εκείνον θυσίες πνευματικές, ας προ­σφέρει τη θυσία της κατανύξεως, τη θυσία της μετάνοι­ας, τη θυσία της Εξομολογήσεως, τη θυσία της προ­σευχής, τη θυσία της ευσπλαχνίας, εμπλουτίζοντας κα­θεμιάν απ’ αυτές τις θυσίες με την ταπεινοφροσύνη· για­τί «ο Θεός δεν θα περιφρονήσει μια καρδιά γεμάτη συν­τριβή και ταπείνωση» (Ψαλμ. 50:19). Αμήν.

''Ασκητικές ομιλίες Α''

Αγίου Ιγνατίου Μπριαντσανίνωφ, επισκόπου Καυκάσου και Μαύρης Θάλασσας,

Εκδ. Ιεράς Μονής Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής.

πηγή/αντιγραφή

Η αρετή είναι αυτοαγνοούμενη.

  Τον αληθινό άνθρωπο του Θεού όλοι τον ξέρουν και μοναχά ο ίδιος δεν ξέρει τον εαυτό του. Όποιος τον πλησιάζει, τον γνωρίζει, ο ίδιος όμως δεν έχει επίγνωση των προτερημάτων του. Το ακτινοβόλημα της αρετής και των χαρισμάτων του, που πηγάζουν από την θεοφώτιστη και θεοχαρίτωτη ψυχή του, είναι φανερό σ΄ όλους όσοι τον συναναστρέφονται, είναι όμως άγνωστο και αφανέρωτο στον ίδιο. Οι άλλοι το διακρίνουνε και το τιμούνε και τον δοξάζουνε. Αυτός μονάχα δεν βλέπει τίποτα και νομίζει τον εαυτό του μικρό και ανάξιο και συνηθισμένο΄ «οὕτω καὶ ὑμεῖς, ὅταν ποιήσητε πάντα τὰ διαταχθέντα ὑμῖν, λέγετε ὅτι δοῦλοι ἀχρεῖοί ἐσμεν, ὅτι ὃ ὠφείλομεν ποιῆσαι πεποιήκαμεν» (Λουκ. 17,10).Εσείς δε, όταν τα κατορθώνετε όλα αυτά, να λέτε πως δεν αξίζετε τίποτα.

 Ο Μωυσής, όταν ύστερα από την υπερθαύμαστη θεοψία του κατέβηκε έπειτα από σαράντα μέρες από το όρος, κρατώντας στα χέρια του τις πλάκες της θείας Νομοθεσίας, είχε το πρόσωπό του δοξασμένο και καταφώτιστο από τις μαρμαρυγές μιας υπερφυσικής ακτινοβολίας και λαμπρότητας, σε τρόπο που ο Ααρών, ο αδελφός του και οι πρεσβύτεροι του λαού, δεν μπορούσανε να αντικρύσουνε τις ακτίνες που εφωτοστεφάνωναν την όψη του κι έμεναν εκστατικοί κι εφοβούντανε να τον πλησιάσουν. «Καὶ εἶδεν Ἀαρών καὶ πάντες οἱ πρεσβύτεροι Ἰσραήλ… καὶ πάντες οἱ Ἄρχοντες τῆς Συναγωγῆς… καὶ πάντες οἱ υἱοὶ Ἰσραήλ… καὶ ἥν δεδοξασμένη ἡ ὄψις τοῦ χρώματος τοῦ προσώπου αὐτοῦ καὶ ἐφοβήθησαν ἐγγίσαι αὐτῷ». (Εξοδ. λδ, 23-22).

«Η αρχή της σωτηρίας είναι το να αρχίσουμε να έχει επίγνωση του εαυτού του»

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού αρχιμανδρίτου Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα: «ΠΕΡΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 25-3-1983]

Τώρα την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, αγαπητοί μου, πολύ συχνά ακούεται η μικρά, εκείνη, κατανυκτική προσευχή του αγίου Εφραίμ, η οποία συνοδεύεται και με γονυκλισία: «Κύριε καί Δέσποτα τῆς ζωῆς μου, πνεῦμα ἀργίας, περιεργίας, φιλαρχίας καί ἀργολογίας, μή μοι δῷς. Πνεῦμα δέ σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, ὑπομονῆς καί ἀγάπης, χάρισαί μοι τῷ σῷ δούλῳ. Ναί, Κύριε Βασιλεῦ, δώρησαί μοι τοῦ ὁρᾶν τά ἐμά πταίσματα καί μή κατακρίνειν τόν ἀδελφόν μου».

Ο όσιος πατήρ αισθάνεται ότι όταν αυτές οι πρώτες τέσσερις κακίες, που είναι το πνεύμα της αργίας, της περιεργείας, της φιλαρχίας και της αργολογίας και εν συνεχεία η επίτευξις των άλλων τεσσάρων αρετών, όπως είναι η σωφροσύνη, η ταπεινοφροσύνη, η υπομονή και η αγάπη, τότε θα επιτύχει κανείς ικανοποιητικά πνευματικά επίπεδα. Σαν κλειδί, όμως, αυτών των τεσσάρων αρετών προς επιτυχίαν και των τεσσάρων κακιών προς αποφυγήν των, προς περικοπήν των, θέτει την αυτογνωσία. Γι'αυτό λέγει: «Ναί, Κύριε Βασιλεῦ, δώρησαί μοι τοῦ ὁρᾶν τά ἐμά πταίσματα». «Βοήθησέ με, χάρισέ μου το να μπορώ να ιδώ τα δικά μου τα πταίσματα, και έτσι, με τον τρόπον αυτόν, να αποφύγω και την κατάκριση των άλλων και την δική μου προκοπή».

Η όλη προσευχή, όπως αντιληφθήκατε, αρχίζει με μίαν επίκλησιν προς τον Κύριον της ζωής: «Κύριε καί Δέσποτα τῆς ζωῆς μου». Πραγματικά έχει πάρα πολλή σημασία αυτό, διότι μόνον ο Κύριος της ζωής είναι ο γνώστης της ανθρωπίνης κατασκευής. Κανείς δεν γνωρίζει, ούτε ο ιατρός, ούτε ο φιλόσοφος, ούτε ο κοινωνιολόγος, ούτε εγώ ο ίδιος τον εαυτό μου. Κανείς δεν γνωρίζει τόσο, όσο γνωρίζει ο κατασκευαστής μου. Και ο κατασκευαστής μου είναι ο Κύριος της ζωής μου. Είναι Αυτός ο Οποίος με δημιούργησε. Γι΄αυτό αγαπητοί μου, πολλές φορές, όταν αναρωτιόμαστε τι ωφελεί τον άνθρωπο ή τι είναι ικανό να τον κάνει να αρρωστήσει, βεβαίως δεν θέλω να πω ότι θα απορρίψομε την γνώμη μιας πείρας που έχουν οι άνθρωποι, αλλά εφόσον όμως αυτή η πείρα που έχουν οι άνθρωποι, όπως η ιατρική πείρα, η κοινωνική πείρα κ.ο.κ. εφόσον αυτή η πείρα θα έρχεται, θα απορρέει από αυτό το οποίον λέγει και εντέλλεται ο Θεός δημιουργός μου.

Ένα μικρό παράδειγμα. «Πρέπει ή δεν πρέπει -συνηθισμένο ερώτημα για έναν νέον άνθρωπο, κυρίως για τον έφηβο- να μείνω εν παρθενία στα νεανικά μου χρόνια;». Η απάντησις: Ο κόσμος λέγει «Όχι». Πάρα πολλοί ιατροί, όχι όλοι -δόξα τω Θεώ- λέγουν «Όχι». Πολλοί κοινωνιολόγοι και εκπαιδευτικοί και ψυχολόγοι, όχι όλοι ευτυχώς, λέγουν «Όχι». Τι λέγει ο Χριστός; Ο κατασκευαστής μου; Ο κατασκευαστής μου, ο Οποίος γνωρίζει την μάρκα μου και τη δομή μου και την λειτουργία μου όσο κανένας άλλος, μου λέγει: «Θα μείνεις εν παρθενία μέχρι τον γάμο σου». Ποιον θα ακούσω; Προφανώς τον Κύριο της ζωής μου. Συνεπώς αποτείνομαι προς τον Κύριο της ζωής μου. «Κύριε καί Δέσποτα τῆς ζωῆς μου…». Διότι εσύ μου έδωσες σήμερα την φυσικήν ζωήν, σε Σένα ελπίζω ότι θα μου δώσεις και την πνευματικήν ζωήν, και την αιωνίαν ζωήν. Διότι ποια η αξία το να επιτύχω την φυσικήν ζωήν, την βιολογικήν ζωήν, με τα εντάλματα των ανθρώπων, και χάσω την αιωνίαν ζωήν, που σε Σένα υπάρχει;

Καλό, λοιπόν, θα ήταν να αρχίσομε αυτήν την προσευχήν, από το κλειδί της επιτυχίας της, που είναι η αυτογνωσία. Διότι αν θέλει ο Θεός, στην σειρά των Παρασκευών, της ακολουθίας των Χαιρετισμών προς την Θεοτόκον, θα αναλύσομε αυτήν την προσευχήν. Γι΄αυτό, κάνοντες αρχή από απόψε, ερωτούμε: 

«Από πού θα αρχίσομε;». Προφανώς από το κλειδί της επιτυχίας. Ποιο είναι αυτό; Είναι η αυτογνωσία! «Ναί, Κύριε Βασιλεῦ, δώρησαί μοὶ τοῦ ὁρᾶν τὰ ἐμὰ πταίσματα», «δώρισέ μου το δώρο αυτό, το ανεκτίμητο, να μπορώ να δω τα δικά μου τα πταίσματα». Με άλλα λόγια, «βοήθησέ με να έχω αυτήν την αυτογνωσία». Αλλά αυτή η αυτογνωσία, αγαπητοί μου, πράγματι αποτελεί κλειδί.

 Οι αρχαίοι Έλληνες το είχαν κατανοήσει αυτό. Γι΄αυτό και υπήρχε στη μετώπη του μαντείου των Δελφών εκείνο το περίφημο ρητό «γνῶθι σαὐτόν» «γνώριζε τον εαυτό σου». Γιατί πράγματι αποτελεί κόμβον όλων των περιπτώσεων του ανθρώπου και των ενεργειών του. Οι πατέρες έλεγαν τούτο: «Ἀρχὴ σωτηρίας τὸ ἐπιγνῶναι τινὰ ἑαυτόν». «Η αρχή της σωτηρίας είναι σε κάποιον το να αρχίσει να έχει επίγνωση του εαυτού του». Να ξέρει δηλαδή πού ακριβώς βρίσκεται, ποια είναι η όλη του κατάσταση, ποιος είναι αυτός ο ίδιος.

Xωρίς το φως του Θεού βρίσκεσαι στο σκοτάδι...

«Όπως η ηλιακή ακτίνα που εισχωρεί από κάποιο μικρό άνοιγμα στο σπίτι, το φωτίζει τόσο, ώστε να διακρίνεται και η πιο λεπτή σκόνη που αιωρείται στον αέρα, έτσι και ο φόβος του Θεού εισερχόμενος στην καρδιά του ανθρώπου, της φανερώνει όλα τα αμαρτήματά της» (Άγιος Ιωάννης Κλίμακος, λόγ. κστ΄, γ΄, 29).

  Σίγουρα θα έχεις ακούσει ή διαβάσει το συγκεκριμένο παράδειγμα – το λέει ο όσιος, το λένε και άλλοι Πατέρες της Εκκλησίας, το λένε και σύγχρονοι θεολόγοι: το φως του ήλιου, έστω και μιας ακτίνας του, σε κάνει να βλέπεις ακόμη και τη λεπτή σκόνη που αιωρείται στον αέρα. Χωρίς την ηλιακή ακτίνα, χωρίς φως δηλαδή, δεν βλέπεις τίποτε: το σκοτάδι δεν αντανακλά τα αντικείμενα όπως και τη βρομιά του όποιου χώρου.

  Το ίδιο συμβαίνει και στα πνευματικά. Για να μπορείς να δεις την κατάσταση της καρδιάς σου, τη βρομιά και τις αμαρτίες σου, θα πρέπει να φωτιστείς: χρειάζεσαι έστω και μία αχτίδα φωτός. Κι αυτή είναι ο φόβος του Θεού. Που προϋποθέτει ασφαλώς την αληθινή πίστη σ’ Εκείνον, αφού σε κάνει να Τον λαμβάνεις σοβαρά υπόψη σου στη ζωή σου. Χωρίς τον φόβο αυτόν, χωρίς το φως του Θεού δηλαδή, βρίσκεσαι στο σκοτάδι, συνεπώς δεν γνωρίζεις τον εαυτό σου, γι’ αυτό και συχνά διαμορφώνεις εικόνα «μεγαλειότητας» για τον εαυτό σου. Οπότε το ξέρεις πια: αυτογνωσία, συνεπώς και αληθινή ταπείνωση, υπάρχει εκεί που υπάρχει έστω και λίγη… γνώση Θεού. Διαφορετικά, κινείσαι ως τυφλός.

Το μεγαλύτερο σφάλμα, που μπορείς να πράξης, είναι να μη παραδεχθής το σφάλμα σου.

Το μεγαλύτερο σφάλμα, που μπορείς να πράξης, είναι να μη παραδεχθής το σφάλμα σου.
Ο πολιτισμένος άνθρωπος έμαθε να πετά, ξέχασε όμως να περπατά με τον Θεό.
Ο άνθρωπος, που κινεί τον κόσμο, είναι ο άνθρωπος, τον οποίο δεν μπορεί να κινήση ο κόσμος!

Γέροντας Γερμανός Σταυροβουνιώτης

Και αυτό είναι το χαρακτηριστικό ελάττωμα των ανθρώπων του καιρού μας...

 “Ο φοβούμενος να γνωρίσει τον εαυτόν του, αυτός βρίσκεται μακριά από την γνώση· άλλο τίποτε δεν αγαπά παρά να βλέπει μόνο λάθη στους άλλους και να τους κρίνει. Αυτός δεν βλέπει στους άλλους χαρίσματα, αλλά μόνον ελαττώματα, δεν βλέπει στον εαυτό του ελαττώματα, παρά μόνο χαρίσματα. Και αυτό είναι το χαρακτηριστικό ελάττωμα των ανθρώπων του καιρού μας, που δεν αναγνωρίζουμε ο ένας, το χάρισμα του άλλου.”

Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής

Δεν μας πνίγουν λοιπόν μόνο τα πάθη μας αλλά και η προδοσία της βουλήσεώς μας...

"Εντάξει.. έχεις πάθη, έχεις όμως και αρετές.
Έχεις απιστία, έχεις και πίστη.

Έχεις ανηθικότητα, έχεις και ηθικά στοιχεία.
Γιατί αυτά δεν τα λαμβάνεις υπόψιν σου;

Ένα μόνο να προσέχεις, να μην είσαι τεμπέλης, και να μη φοβάσαι να αναλαμβάνεις τις ευθύνες σου. Μη κάθεσαι και λες, έχω αυτό το πάθος, έχω εκείνο, χριστιανός είμαι εγώ; τίποτε δεν κάνω στην ζωή μου..

Έτσι οδηγείσαι στην ακηδία, σπάνε τα νεύρα σου, και δεν μπορείς να κάνεις τίποτε. Σύντομα εγκαταλείπεις τον αγώνα σου και τότε είσαι ένας προδότης!
Γι' αυτό, όταν σου μπαίνει η σκέψη των παθών, θυμήσου ότι έχεις και αρετές.
Ο μεγαλύτερος εγκληματίας, εάν εξετάσει την ζωή του, θα βρεί ότι ο Θεός του έχει δώσει πολλά καλά.

Δεν μας πνίγουν λοιπόν μόνο τα πάθη μας, οι αμαρτίες μας, η απιστία μας, η υπερηφάνειά μας, ο σατανάς, αλλά μας πνίγει, μας σκοτώνει και η προδοσία της βουλήσεώς μας, το σταμάτημα που κάνομε.

Αρχιμανδρίτης Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης

Ο Άγιος Πορφύριος είχε τα μάτια του Χριστού μας γιατί είχε την καρδιά Του(τον τρόπο αγάπης Του)!

Απόψε το βραδάκι, πρώτα ο Θεός, θα αγρυπνήσουμε για τον Άγιο μας Πορφύριο….
Έτσι ως αντίδωρο ευγνωμοσύνης κι αγάπης λίγο κόπο, λίγο από τον ύπνο μας….
Ο Άγιος Πορφύριος είναι ο ‘’βλέπων’’...
Δεν είναι που έβλεπε που υπάρχει νερό κάτω στην γη,τι συνέβαινε στο παρελθόν της ιστορίας,τι είναι γραμμένο στην ‘’αυριανή σελίδα’’ της ζωής μας, τι κουβαλούσαν οι άνθρωποι που τον πλησίαζαν στο νου και την καρδούλα τους….

Είναι που είχε μπρος του τις αμαρτίες του…..Θα μου ποιες αμαρτίες είχε ο άγιος;
Αυτό συνέβαινε σε όλους τους ανθρώπους του Θεού, όσο πιο πολύ πλησίαζαν προς τον Θεό και το Φως Του τόσο έβλεπαν τα σκοτάδια τους μέσα τους, όσο πιο πολύ γευόντουσαν την ευσπλαχνία Του τόσο αισθάνονταν χρεωμένοι της αγάπης Του…
Πολλές φορές σιγοψιθύριζε έναν στίχο από την ακουλουθία της Μεταλείψεως:
''Οἶδα, Σῶτερ, ὅτι ἄλλος,ὡς ἐγώ, οὐκ ἔπταισέ σοι
οὐδὲ ἔπραξε τὰς πράξεις,ἃς ἐγὼ κατειργασάμην.
Ἀλλὰ τοῦτο πάλιν οἶδα,ὡς οὐ μέγεθος πταισμάτων,
οὐχ ἁμαρτημάτων πλῆθος,ὑπερβαίνει τοῦ Θεοῦ μου
τὴν πολλὴν μακροθυμίαν,καὶ φιλανθρωπίαν ἄκραν·....''

Ο Άγιος μας είχε τα μάτια του Χριστού μας και παραμέριζε σαν Εκείνον κάθε