Το πλεονέκτημα της απόγνωσης(Κυριακή Ζ΄ Λουκά).

Βαίνων ο Χριστός μετά πλήθους πολλού προς το σπίτι του αρχισυναγώγου Ιαείρου, για να θεραπεύσει την ετοιμοθάνατη κόρη του, συναντά καθ’ οδόν την αιμορροούσα γυναίκα, που υποκινούμενη από την έσχατη ελπίδα της, τον πλησιάζει κρυφά και αγγίζει την άκρη του ιματίου του, υποκλέπτοντας έτσι την πολυπόθητη ίαση (Κυριακή Ζ΄ Λουκά).

 Η αιμορροούσα ήταν ένας άνθρωπος απελπισμένος. Είχε εξαντλήσει,για να βρει την υγεία της,όλη της την περιουσία και όλα τα ανθρώπινα μέσα,που όχι μόνο δεν την ωφέλησαν καθόλου, αλλά και επιδείνωσαν κατάπολύ την κατάστασή της. Δεν ήξερε πια τί άλλο να πράξει. Είχε φτάσει σε έσχατη απόγνωση. Και τότε άκουσε «περί του Ιησού». Ο Χριστός έγινε η τελευταία της ελπίδα. Με αυτό το φρόνημα τον πλησίασε.

Η στάση της κρύβει κάτι συγκλονιστικό. «Ένα σκάνδαλο εκπλήξεως».Διακηρύττει ότι «η αλήθεια είναι να φτάσεις στην απόγνωση και να μην έχεις καμμιά ελπίδα, παρά μόνο στον Χριστό».Η αιμορροούσα σώθηκε, όταν «της έμεινε μόνο μία ελπίδα, να πάει και να ακουμπήσει το κράσπεδο του Χριστού»(π. ΒασίλειοςΓοντικάκης).

Η πικρή αλήθεια είναι, ότι αν ο άνθρωπος ελπίζει στον εαυτό του, στις δικές του δυνάμεις, όσο σκληρά και αν παλέψει, δεν θα νικήσει τις παγίδες και τους πειρασμούς του πονηρού. Πρέπει να διώξει από μέσα του κάθε έπαρση. Να αναγνωρίσει την έσχατη αδυναμία του, να απελπισθεί από τον εαυτό του, να τον ρίψει ενώπιον του Θεού, να ακουμπήσει στα πόδια του, να ταπεινωθεί. Από Εκείνον και μόνο να περιμένει τη σωτηρία, όπως μας δείχνει εύστοχα ο άγιος Σιλουανός.

Άγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος-Ο υμνογράφος τον αποκαλεί''σπόγγο (σφουγγάρι) που αφαιρεί από τις ψυχές την υγρασία της απόγνωσης''

"Τῆς μετανοίας τὸν κήρυκα, τὸν σπόγγον τὸν πάγχρυσον, τὸν ὑγρότητα δεινῆς, ἀπογνώσεως αἴροντα, καὶ δροσίζοντα, ἐκτακείσας καρδίας ἁμαρτίαις, Ἰωάννην ἐπαξίως, τὸν Χρυσολόγον τιμήσωμεν".
   Σε ένα από τα τροπάρια του Εσπερινού της γιορτής του (13 Νοεμβρίου) ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος αποκαλείται από τον υμνογράφο σπόγγος (σφουγγάρι) που αφαιρεί από τις ψυχές την υγρασία της απόγνωσης και δροσίζει τις καρδιές που έχουν στεγνώσει λόγω της υπαρξιακής αποτυχίας που λέγεται και αμαρτία.
 Η ψυχαναλυτική πνευματική διόραση του υμνογράφου ως ευαίσθητου δέκτη της συλλογικής εκκλησιαστικής εμπειρίας μάς δίδει εδώ ένα έξοχο δείγμα συμβολικής εικονολογικής εκφραστικής που ο καθένας μπορεί να επιβεβαιώσει βιωματικά:
Η απόγνωση,ύπουλα και αόρατα σαν την αναφή(ανεπίδεκτη αφής) υγρασία,αποσαθρώνει το "σκελετό" της ψυχής διαλύοντας τη θέλησή της να ζει,να πιστεύει, να αγωνίζεται,να αγαπά και να μετανοεί,δηλαδή να αλλάζει τρόπο του νοείν.
Την υγρασία αυτή,είναι ο λόγος του κηρύγματος του Χρυσοστόμου(γι'αυτόν ειδικά χρησιμοπείται η παρομοίωση αυτή) που, σαν σφουγγάρι,αφαιρεί,μεταδίδοντας τη βεβαιότητα ότι όσο χαμηλά και να έχεις πέσει μπορείς να σηκωθείς γιατί Κάποιος σε νοιάζεται και σε αγαπά προσωπικά.

πηγή

Τους νέους ο διάβολος τους πειράζει με ακάθαρτες σκέψεις και τους γεροντότερους με λογισμούς μνησικακίας και παλαιότερες αμαρτίες.

Στάρετς Βαρσανούφιος της Όπτινα

 Να φανερώνεις όλους τους λογισμούς σου, ιδιαίτερα εκείνους που χρονίζουν και δεν σε αφήνουν ήσυχο. Όπως σε όλες τις επιστήμες προχωρούμε σιγά σιγά, κάτω από την καθοδήγηση ανθρώπου με πείρα, έτσι και εδώ. 

Για την πνευματική σου ζωή να ρωτάς μόνο έναν άνθρωπο, όχι πολλούς, για να μη σου συμβεί κανένα πνευματικό κάταγμα.

 Και όταν ακόμη νομίζεις ότι δεν έχεις τίποτα να εξομολογηθείς, εσύ όμως να έρχεσαι, για να παίρνεις δύναμη… 

Με τη συμβουλή (του πνευματικού) οι παγίδες του διαβόλου διαλύονται. 

Να φωνάζεις τον Ιησού. Το όνομά Του θα διώξει (τους λογισμούς). Τους νέους ο διάβολος τους πειράζει με ακάθαρτες σκέψεις και τους γεροντότερους με λογισμούς μνησικακίας και παλαιότερες αμαρτίες. Να αντιστεκόμαστε με την προσευχή. Πρέπει να μιμούμεθα τον Δαβίδ που, όταν πήγε να μονομαχήσει με τον Γολιάθ, φυσικά δεν πήγε με αδειανά χέρια. Ποιος όμως ήταν ο οπλισμός του; Ένα κοτρώνι. Μια πέτρα. «Η δε πέτρα ην ο Χριστός» (Α΄ Κορ. 10,4)….
«Αυτός δε διελθών δια μέσου αυτών επορεύετο» (Λουκ. 4,30) 

Οι Εβραίοι, εξαγριωμένοι με τον Χριστό, τον οδήγησαν σε ένα ύψωμα. Η λέξη ‘εξαγρίωση’ δηλώνει τους εμπαθείς λογισμούς, οι οποίοι σαν άλλοι Εβραίοι προσπαθούν να μας σύρουν στην άβυσσο. Μα ο πνευματικά υγιής νους (οφθαλμός της ψυχής) τούς προσπερνάει, χωρίς να υποστεί ζημία. Και προχωρώντας έτσι, φτάνει στην άνω Ιερουσαλήμ… (Με την εξομολόγηση, την ταπείνωση και την προσευχή απομακρύνεται και η απόγνωση). Η απόγνωση και η μελαγχολία, σαν άλλη πανούκλα (γιατί πρόκειται για αρρώστια της ψυχής) ορμάει σε πολλούς. Η ζωή τότε γίνεται ανυπόφορη. Σε πιάνει μια αδιαφορία και αδράνεια για όλα. Να μην θέλεις να κάνεις απολύτως τίποτα… Λύπη δυστυχώς, αφόρητη λύπη…. Το δαιμόνιο της ακηδίας επιτίθεται με την μελαγχολία και την απελπισία…. Σήμερα, επειδή δεν έχουμε να παρουσιάσουμε ασκητικά αγωνίσματα σωζόμαστε μόνο με την υπομονή, την ανεξικακία και την εξομολόγηση…

Δεν υπάρχει για τον άνθρωπο, μεγαλύτερο λάθος, από το να μη προσδοκά «Ανάσταση νεκρών και ζωήν του μέλλοντος αιώνος»

«Άμα πεθάνει κανείς… άμα κλείσει, τα μάτια του… πάει… όλα τελείωσαν. Ποιος γύρισε από τον άλλο κόσμο να μας πει, αν είναι τίποτε;… Δε βαριέσαι… Εδώ είναι ο παράδεισος και η κόλαση. 

Λόγια γνωστά. Χιλιοειπωμένα. «Τροπάριο»! Τα λένε συνεχώς πολλοί. Με… πολλή σοβαρότητα. Με την πεποίθηση ότι είναι μία σοφή διαπίστωση· με τετραγωνική λογική! Αλλά δεν είναι. Είναι φτηνές ανοησίες· αφέλειες· απερισκεψίες· επιπόλαια λόγια. Θέλετε να το διαπιστώσετε; Ρωτήστε τους! Όχι πολλά πράγματα. Μόνο τούτο:

– Πώς το καταλάβατε; Πώς φθάσατε σ’ αυτή τη διαπίστωση; Τί έρευνα κάνατε;
Δεν έχουν τί να απαντήσουν. Όμως έρχονται τα γεγονότα, που φανερώνουν, πόσο εκτός πραγματικότητας είναι κάτι τέτοιες «διαπιστώσεις»! Και δείχνουν ότι αυτοί που τα λένε δεν έχουν επαφή με την πραγματικότητα· ζουν στον κόσμο τους! Γεγονότα είναι οι συνεχείς και αδιάκοπες εμφανίσεις και παρεμβάσεις των αγίων στην ζωή μας. Και όλη η παρουσία των αγίων στη ζωή μας, μας λέει, όχι απλά «κάτι», αλλά «κάτι» για την μετά θάνατο ζωή.

 Το θαυμαστό είναι ότι για εκείνη την πραγματικότητα μας αποκαλύπτουν αισθητά την αλήθεια όχι μόνο άγιοι, αλλά και αμαρτωλοί. 

Στο βιβλίο «Στάρετς Βαρσανούφιος» τ. Α΄, ο όσιος αυτός Ρώσσος αναφέρει, ότι μια χήρα του διηγήθηκε τα εξής: 

 «Μερικά χρόνια πριν, όταν έχασα τον άνδρα μου, ήμουν φοβερά λυπημένη. Η ζωή είχε χάσει για μένα κάθε ενδιαφέρον· και η σκέψη για αυτοκτονία ερχόταν στο νου μου όλο και πιο συχνά. Ποτέ δεν θα ξεχάσω την παραμονή του Πάσχα εκείνης της τραγικής για μένα χρονιάς. Με την φροντίδα της μητέρας όλα ήταν έτοιμα για τον μεγάλο εορτασμό· και το σπίτι μας είχε πάρει την πανηγυρική του

Το λάθος που κάνουν πολλοί νομίζοντας ὡς ἀρετή την μικροψυχία

Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης - Ἀόρατος Πόλεμος

  Σχετικὰ μὲ αὐτό, βρίσκονται σὲ πλάνη πολλοί, ὅσοι νομίζουν γιὰ ἀρετὴ τὴν ὀλιγοψυχία καὶ τὴν ὑπερβολικὴ λύπη ποὺ τοὺς συνοδεύει ὕστερα ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, μὴ γνωρίζοντας ὅτι αὐτὴ προέρχεται ἀπὸ κρυφὴ ὑπερηφάνεια καὶ πρόληψι, ποὺ ἔχουν κάνει θεμέλια πάνω στὴν ἐλπίδα καὶ στὸ θάρρος ποὺ ἔχουν στὸ ἑαυτό τους καὶ στὶς δυνάμεις τους. 

  Γιατὶ αὐτοί, ὑπολογίζοντας τὸν ἑαυτό τους ὅτι εἶναι κάτι, κατὰ κάποιον τρόπο, ξεθάρρεψαν πολύ, καὶ βλέποντας μὲ τὴν δοκιμὴ τῆς πτώσεως, ὅτι δὲν ἔχουν καμμία δύναμι, ταράζονται καὶ ἀποροῦν, σὰν γιὰ κανένα πρᾶγμα καινούργιο καὶ ὀλιγοψυχοῦν βλέποντας πεσμένο στὴ γῆ ἐκεῖνο στὸ ὁποῖο βασίσθηκαν (δηλαδὴ τὸν ἑαυτόν τους), πάνω στὸν ὁποῖο εἶχαν ἀποθέσει τὸ θάρρος καὶ τὴν ἐλπίδα τους....

Αὐτὸ ὅμως δὲν γίνεται καὶ στὸν ταπεινό, ὁ ὁποῖος μόνο στὸ Θεὸ ἔχει τὴν ἐλπίδα καὶ τὸ θάρρος του, χωρὶς νὰ ἔχῃ καμία ἐλπίδα στὸν ἑαυτό του. Γι᾿ αὐτό, ὅταν πέσῃ σὲ κάθε εἴδους σφάλμα, ἂν καὶ αἰσθάνεται πόνο καὶ λύπη, μὲ ὅλο τοῦτο δὲν ταράσσεται, οὔτε ἀπορεῖ. Γιατὶ ξέρει ὅτι αὐτὸ τοῦ συνέβη ἀπὸ τὴν ἀθλιότητα καὶ τὴν ἀδυναμία τοῦ ἑαυτοῦ του, ἡ ὁποία γνωρίζεται πολὺ καλὰ μὲ τὸ φῶς τῆς ἀλήθειας.

πηγή/αντιγραφή

“Ἐαν ανομίας παρατηρήσης, Κύριε, Κύριε τίς υποστήσεται;”

 “Αν Κύριε, εξετάσης τις ανομίες μας, ποιός θα μπορέση να σταθή μπροστά σου;”. Για να μη λέγη λοιπόν κάποιος ότι, επειδή είμαι αμαρτωλός και γεμάτος από αμέτρητα κακά, δεν μπορώ να προσέλθω και να προσευχηθώ και να παρακαλώ τον Θεό, αφαιρώντας την δικαιολογία αυτή λέγει∙ “Αν εξετάσης τις ανομίες μας Κύριε, Κύριε, ποιος θα μπορέση να σταθή μπροστά σου;”. Το “ποιός” , εδώ σημαίνει κανένας. Διότι δεν είναι δυνατό, δεν μπορεί κανένας ποτέ να επιτύχη την ευσπλαχνία του Θεού, αν εξετασθούν με λεπτομέρεια οι ευθύνες των πράξεών του.

 Και αυτά τα λέγω όχι για να οδηγήσω τις ψυχές σας σε αδιαφορία, αλλά για να παρηγορήσω εκείνους που πέφτουν σε απόγνωση. Διότι ποιος θα μπορέση να καυχηθή ότι έχει αγνή καρδιά; ή ποιος θα έχη το θάρρος να πη ότι είναι καθαρός από αμαρτίες; Και γιατί αναφέρω τους άλλους; Διότι και αν ακόμη παρουσιάσω στη μέση τον Παύλο και θελήσω να κάνω ακριβή εξέταση των πράξεών του, δεν θα μπορέση να σταθεί απέναντί Του.

 Πράγματι, τί θα μπορούσε να πη; Μελέτησε προφήτες με πολύ ζήλο∙ υπήρξε ζηλωτής των πατρώων παραδόσεων, είδε να γίνωνται θαύματα, και όμως εξακολουθούσε να καταδιώκη την Εκκλησία∙ και δεν μεταστράφηκε παρά μόνον όταν είδε εκείνο το παράξενο όραμα και άκουσε εκείνη τη φρικτή φωνή∙ πριν από αυτό όμως όλα τα ανακάτωνε και τα συνέχεε. Αλλ’ όμως παραβλέποντας ο Θεός όλα εκείνα, και τον προσκάλεσε και τον έκανε άξιο μεγάλης χάριτος.
 Τί συνέβη πάλι με τον κορυφαίο εκείνον, τον Πέτρο; Δεν τον έλεγξε , όταν μετά από αμέτρητα σημεία και θαύματα και τόσο μεγάλη παραίνεσι και συμβουλή, έπεσε στο φοβερό εκείνο παράπτωμα; Αλλ’ όμως και εκείνο το παρέβλεψε και τον κατέστησε πρώτο ανάμεσα στους αποστόλους.

 Γι’ αυτό και έλεγε: “Σίμων, Σίμων, ο σατανάς θέλησε να σας κοσκινήση σαν το σιτάρι, εγώ όμως προσευχήθηκα για σένα, ώστε να σε εγκαταλείψη η πίστις σου” ( Λουκ. 22, 31-33 ) . Και μετά από αυτά, αν δεν έλθη να κρίνη τους ανθρώπους με ευσπλαχνία και φιλανθρωπία, αλλά κρίνη με ακρίβεια και λεπτομέρεια, οπωσδήποτε όλους θα μας βρη υπεύθυνους. Γι’ αυτό και ο Παύλος έλεγε: “Δεν αισθάνομαι καμμία ενοχή εναντίον του εαυτού μου, αλλά αυτό δε με κάνει να θεωρώ τον εαυτό μου δικαιωμένο” ( A΄Κορ. 4, 4 )
( Εις τον ΡΚΘ΄ Ψαλμόν, ΕΠΕ 7, 68-76. PG 55, 373-376 )

 «ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

Χρυσοστομικός Άμβων,Ε΄Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ

Τα νεύρα της ψυχής»

Έκδοσις Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου

Νέα Σκήτη Αγ. Όρους/πηγή

Έχει καταστρέψει πολλούς με την απόγνωση(Αγ.Ιωάννου Κρονστάνδης)

 Για τον πειρασμό της απελπισίας στην ηγουμένη Ταϊσία: 

«Ο Θεός επιτρέπει σ’ αυτόν τον πειρασμό να προσβάλλει τις δυνατότερες φύσεις, αυτούς δηλαδή, που είναι πιο πεπειραμένοι στον πνευματικό πόλεμο. Ο εχθρός σου τον παρουσιάζει, επειδή βλέπει ότι οι αγώνες σου φθάνουν σ’ ένα τέλος, ότι ετοιμάζεται για σένα στον ουρανό μια ανταμοιβή και θέλει να σε χτυπήσει και να σε ρίξει κάτω μ’ ένα δυνατό τίναγμα και να σου στερήσει έτσι τον στέφανο.

 Έχει καταστρέψει πολλούς με την απόγνωση. Να είσαι δυνατή και ανδρεία, να πολεμάς τις μηχανορραφίες του εχθρού. Μην παραδίδεσαι. Να σηκώνεις αυτόν τον σταυρό με ταπείνωση και αντοχή. Να θεωρείς ότι αυτός ο πειρασμός σου παρουσιάζεται, για να μεγαλώσει την ταπεινοφροσύνη σου και ο Κύριος θα σε βοηθήσει. Αυτός που έχει θεμελιωμένη την ψυχή του πάνω σε βράχο, δεν θα κλονισθεί από τους ανέμους των πειρασμών του εχθρού, καμιά καταιγίδα δεν είναι αρκετά δυνατή να συγκλονίσει τα θεμέλια. Εκείνος όμως, που το σπίτι της ψυχής του είναι χτισμένο στην άμμο, η ψυχή, που δεν έχει σαν θεμέλιό της την Πέτρα Χριστό, εύκολα καταστρέφεται ακόμη και με μια μικρή μπόρα.

Την πνευματική κλίμακα να την ανεβαίνεις, όχι να την κατεβαίνεις. Να ανυψώνεσαι στο πνεύμα και στον νου. Κλήθηκες, για να οδηγήσεις το μικρό σου ποίμνιο των παρθένων, που τις έχει διαλέξει ο Θεός, για ν’ ακολουθήσουν την μοναχική ζωή. Αυτό το έργο να μην το θεωρείς κατώτερο ή μικρότερο από τις αρετές εκείνες και τα ασκητικά επιτεύγματα, που θα μπορούσες να επιτύχεις με την ησυχία προσπαθώντας να σώσεις μόνο την ψυχή σου.

Τώρα δεν έχεις ειρήνη, επειδή υπηρετείς τον πλησίον σου. Οι αγώνες σου τώρα είναι οι φροντίδες και οι θλίψεις. Είναι φροντίδες και θλίψεις μαρτύρων, γιατί εσύ σταυρώνεσαι για όλους, για χάρη της αγάπης του Θεού και του πλησίον σου. Τι θα μπορούσε να είναι υψηλότερο;»

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΗΣ ΚΡΟΝΣΤΑΝΔΗΣ