Μια ποντιακή ευχή, βαριά λέξη:«Θεέ μ’, εδέκες, έφαγάμε, τα άλλα πα να διατάχκεσαι».
Μια φράση που δεν είναι απλό “ευχαριστώ” μετά το φαγητό. Είναι ολόκληρη κοσμοαντίληψη σε μια πρόταση. Ο άνθρωπος αναγνωρίζει το δεδομένο —το ψωμί που έφαγε— και για τα υπόλοιπα δεν ικετεύει ούτε παρακαλεί συναισθηματικά. Τα αναθέτει.Το ρήμα διατάχκεσαι είναι το κλειδί. Στην ποντιακή κρατά τη μεσαιωνική του βαρύτητα: σημαίνει δίνεις διαταγή, εκδίδεις πρόσταγμα, ορίζεις να εκτελεστεί. Δεν είναι «φρόντισε» ούτε «βοήθα». Είναι: δώσε την εντολή να γίνουν και τ’ άλλα.
Στη μεσαιωνική και βυζαντινή γλώσσα το διατάττω / διατάσσομαι / διατάχκουμαι χρησιμοποιείται συχνά με θεϊκό υποκείμενο: «καθώς ο Θεός διέταξεν», «ως διατάχθη άνωθεν», με τη σημασία του αναπόδραστου και εκτελεστού. Αυτή ακριβώς τη λογική διασώζει η ποντιακή ευχή στον προφορικό λόγο.
Έτσι, μια καθημερινή φράση στο τραπέζι γίνεται γλωσσικό απολίθωμα αιώνων: πίστη χωρίς στόμφο, με μια ήσυχη βεβαιότητα. Φάγαμε, για τα άλλα, η εντολή δική Σου.
