Νικολάι Γκόγκολ-ΤΟ ΠΑΛΤΟ

Από όσα βιβλία αγάπησα πολύ,Νικολάι Γκόγκολ-ΤΟ ΠΑΛΤΟ

Μάρω Βαμβουνάκη

Αυτό το δωδεκάμηνο διάβασα το Παλτό του Νικολάι Γκόγκολ τρεις φορές. Μου έκανε κι εμένα εντύπωση αυτή η εμμονή μου. Λες και όλο έχανα κάτι σ' αυτό το μικρό βιβλίο. Σαν πάντα να μου διέφευγε το κύριο ενώ με έτρωγε η επιθυμία να το κατακτήσω.

Θα τολμήσω να κάνω μια σύγκριση: Στον Ντοστογιέφσκι αισθάνεσαι ότι ο μέγας συγγραφέας γυρεύει γνώση και αλήθεια μέσω της πνευματικότητας, όμως στον Γκόγκολ αισθάνεσαι ότι γυρεύει γνώση και αλήθεια μέσω της ευφυίας. Μιας ευφυίας του μοναδικά βαθιάς και ευρύτατης που σε μαγνητίζει και σε ζαλίζει ιδίως άμα μελετάς τις "Νεκρές Ψυχές" του.

Το Παλτό είναι μυθιστόρημα σύντομο, πράγμα που σε κάνει να ελπίζεις ότι θα το κερδίσεις.
Δεν είναι όμως έτσι! Αφού το τελειώσεις, διαπιστώνεις ότι δεν το τέλειωσες, θες να το ξανακοιτάξεις σα να μην το χωράς. Ο ιδιαιτερότατος αυτός συγγραφέας γνωρίζει να ελίσσεται και σε παιχνίδια με τον εαυτό του. Πότε λυπάται και συμπονά τον μίζερο φτωχό ήρωά του, τον Ακάκι Ακάκεβιτς, πότε διασκεδάζει μαζί του. Το κοινωνικό πλαίσιο, υποκριτικό, συνθλιπτικό για τους αδύναμους ευαίσθητους, και ταυτόχρονα πρόσφορο αντικείμενο λεπτής ειρωνίας. Η υπόγεια ειρωνία του Νικολάι Γκόγκολ είναι το δόλωμα. Σου αφηγείται τραγωδίες με ειρωνία, αδικίες με ειρωνία, θανάτους με κοροϊδία υπόκωφη. Σου διαφεύγει πότε πότε η πρόθεσή του. Θαυμάζεις κάτι στη γραφή του που μισοκαταλαβαίνεις, σε γοητεύει με μια κάποια ιστορική ασάφεια στα συμβάντα.