Γι' αυτήν την καρδιά, είναι που η Ορθόδοξη Παράδοση έχει να μας πει πολλά. Γιατί στην Εκκλησία, όταν λέμε «καρδιά», δεν εννοούμε απλώς το όργανο που χτυπά. Μιλάμε για το κέντρο της ύπαρξης, για τον μυστικό τόπο όπου φυλάμε τους θησαυρούς μας, για τον χώρο όπου μπορούμε να συναντήσουμε Τον Θεό. Κι αυτό δεν είναι ιδέα, θεωρία. Είναι εμπειρία που διαπερνά την Αγία Γραφή, τους Πατέρες, τη Θεία Λειτουργία, τη ζωή της Εκκλησίας και φτάνει μέχρι σήμερα, στις δικές μας πληγές και αγωνίες.
Όσον αφορά τη Γραφή, εκεί τη συναντάμε αρκετές φορές. Χαρακτηριστικά, στο πρώτο βιβλίο των «Βασιλειών», βλέπουμε Τον Θεό να λέει στον Σαμουήλ πως δεν κρίνει τον άνθρωπο με τα ανθρώπινα κριτήρια αλλά βλέπει την καρδιά του.
Στις «Παροιμίες», βλέπουμε τον Σολομώντα ν' απευθύνεται στον μαθητή του και να του λέει να προσέχει με κάθε φροντίδα την καρδιά του γιατί από εκεί ξεπηδά η ζωή και ο Ψαλμωδός προσεύχεται ο Θεός να κτίσει καθαρή καρδιά μέσα του.
Στην Καινή Διαθήκη τώρα, ο ίδιος ο Χριστός μας επισημαίνει πώς εκεί που είναι ο θησαυρός μας εκεί θα είναι και η καρδιά μας και υπόσχεται πώς όσοι είναι καθαροί στην καρδιά θα δουν Τον Θεό.
Δεν θα μπορούσαν λοιπόν να μη μας αφήσουν σχετικές βαθιές μαρτυρίες και οι Πατέρες της Εκκλησίας.
Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος ονομάζει την καρδιά «ρίζα» των αισθήσεων. Λέει πως εκεί φυτρώνουν όλα και τα πάθη και οι αρετές. Ο ίδιος περιγράφει την καρδιά που γνώρισε Τον Θεό σαν μια φλόγα που καίει από συμπόνια για όλη την κτίση, ανθρώπους και ζώα, φίλους και εχθρούς.
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς μιλά για την ανάγκη να ενωθεί ο νους με την καρδιά. Όταν ο νους «κατεβαίνει» στην καρδιά, η προσευχή γίνεται αληθινή και ο άνθρωπος γεμίζει φως.
Ο Άγιος Μάξιμος βλέπει την πτώση ως διάσπαση του ανθρώπου: Νους, καρδιά και θέληση σκορπίζουν, άλλα σκεφτόμαστε, άλλα ποθούμε, άλλα κάνουμε. Η θεραπεία κατ' εκείνον είναι η συνάθροιση όλων αυτών στην καρδιά και η ενιαία στροφή τους προς Τον Θεό. Αυτό το έργο το κάνει η αγάπη, που «συνάγει και ενώνει» τα διεσπαρμένα. Έτσι, στην καρδιά ξαναβρίσκουμε την εσωτερική ενότητα και προσφερόμαστε στον Θεό ως ένα πρόσωπο, ακέραιο.
