*Ὅλην συλλεξάμενοι, ποιμαντικὴν ἐπιστήμην, καὶ θυμὸν κινήσαντες, νῦν τὸν δικαιότατον ἐνδικώτατα, τοὺς βαρεῖς ἤλασαν, καὶ λυμώδεις λύκους, τῇ σφενδόνῃ τῇ τοῦ Πνεύματος, ἐκσφενδονήσαντες, τοῦ τῆς Ἐκκλησίας πληρώματος, πεσόντας ὡς πρὸς θάνατον, καὶ ὡς ἀνιάτως νοσήσαντας, οἱ θεῖοι Ποιμένες, ὡς δοῦλοι γνησιώτατοι Χριστοῦ, καὶ τοῦ ἐνθέου κηρύγματος, μύσται Ἱερώτατοι. (Ἦχος πλ. β’ Ὅλην ἀποθέμενοι , Αἴνοι τῆς ἐορτῆς τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Α´ Οικουμενικῆς Συνόδου).
π. Αλύπιος Βόρονοφ,
ό Μέγας Προεστώς τής Μονής τών Σπηλαίων στό Πσκωφ
Από το βιβλίο του π. Τύχωνα Σεβκούνωφ, Σχεδόν Άγιοι. Πνευματικές αφηγήσεις από τη Ρωσία του χθες και του σήμερα. Ἐκδόσεις Ἐν πλῷ
1)Στα τέλη της δεκαετίας του ’60 όλοι οι κάτοικοι της Σοβιετικής Ένωσης ήταν υποχρεωμένοι να συμμετέχουν στις εκλογές. Την κάλπη για την ψηφοφορία την έφερναν στην τράπεζα του μοναστηριού, όπου μετά το μεσημεριανό γεύμα η αδελφότητα, υπό την εποπτεία του προεστώτα, απέδιδε με απροθυμία και δυσαρέσκεια τα του Καίσαρος τω Καίσαρι.
Όμως κάποτε ο γενικός γραμματέας της περιφερειακής επιτροπής του ΚΚΣΕ το πήρε χαμπάρι: για κάποιους εκεί αγράμματους μοναχούς είχε καθιερωθεί το παράλογο προνόμιο να ψηφίζουν για τον αδιάσπαστο συνασπισμό κομμουνιστών και ανεξάρτητων, στο δικό τους απαρχαιωμένο αιωνόβιο μοναστήρι, και όχι στο εκλογικό τμήμα. Ο γενικός γραμματέας αγανάκτησε με την κατάσταση και μάλωσε αυστηρά τους υφισταμένους του για την ανοχή αυτού του παρασιτικού στοιχείου. Χωρίς καθυστέρηση εξέδωσε διαταγή: Από τις προκείμενες εκλογές για το Ανώτατο Σοβιέτ της ΕΣΣΔ και εφεξής (και ες αεί), οι μοναχοί θα προσέρχονται να ψηφίσουν, όπως όλοι οι κάτοικοι της Ένωσης, στα εκλογικά τμήματα του τόπου κατοικίας τους!
Πράγματι την ημέρα των εκλογών (ήταν Κυριακή), μετά την εορταστική λειτουργία στο μοναστήρι, βγήκε από τις πύλες της μονής επίσημη λιτανεία.
Οι μοναχοί μπήκαν στη σειρά ανά δύο, σε μεγάλη γραμμή, και παρέλασαν ψάλλοντας εν χορώ, διασχίζοντας την πόλη ως το εκλογικό τμήμα. Πάνω από τα κεφάλια τους ανέμιζαν βαριά λάβαρα, ενώ, κατά τη συνήθεια, κρατούσαν μπροστά τους σταυρούς και παλαιές εικόνες. Δεν ήταν όμως μόνο αυτό. Ως είθισται πριν από κάθε σημαντικό έργο, οι καλόγεροι άρχισαν να τελούν μέσα στο εκλογικό τμήμα δεήσεις. Οι υπάλληλοι, τρομαγμένοι μέχρι θανάτου, προσπάθησαν να αντιδράσουν, αλλά ο ηγούμενος τους επιτίμησε αυστηρά ότι εμποδίζουν τάχα τους πολίτες να εκτελέσουν το συνταγματικό τους καθήκον, όπως συνηθίζεται στους μοναχούς. Αφού ψήφισε η αδελφότητα, με την ίδια λιτανεία επέστρεψε στην αγία μονή.
Περιττό να ειπωθεί ότι στις επόμενες εκλογές η κάλπη περίμενε από νωρίς το πρωί τους μοναχούς στην τράπεζα της μονής…
***
2)Ένα χειμωνιάτικο απόγευμα στό γραφείο του π. Αλυπίου μπήκαν μερικοί άνδρες μέ πολιτικά ρούχα καί επέδωσαν ένα διάταγμα: το μοναστήρι των Σπηλαίων του Πσκωφ παύει να λειτουργεί και ορίστηκε ο ίδιος ο προεστώς να ανακοινώσει στους μοναχούς τη διάλυση της μονής. Ο π. Αλύπιος αφού διάβασε τα έγγραφα, τα πέταξε χωρίς να διστάσει στο τζάκι, μπροστά στα μάτια των έκπληκτων αξιωματούχων. Κατόπιν, διευκρίνησε ήρεμα: «Καλύτερα νά μαρτυρήσω καί νά πεθάνω, παρά νά κλείσω τήν μονή».
Παρεπιπτόντως, η διαταγή πού ρίχτηκε στό τζάκι ήταν απόφαση της κυβέρνησης της ΕΣΣΔ καί έφερε τήν υπογραφή τού Νικήτα Χρουστσόφ.
Αυτή την ιστορία την εξιστόρησε αυτόπτης μάρτυρας του περιστατικού, ο αφοσιωμένος μαθητής του Μεγάλου Προεστώτα, αρχιμανδρίτης Ναθαναήλ.
Παρόλο τόν πραγματισμό καί τόν έντονο ρεαλισμό τού π. Αλυπίου, παρά τό δυνατό πρακτικό του μυαλό, τό σπινθηροβόλο, οξύτατο συχνά πνεύμα του και τη θαυμάσια ετοιμολογία του, πολλοί σύγχρονοί του, μεταξύ αυτών και μοναχοί ακραίας ασκητικότητας, τον τιμούσαν ως άγιο.
Ό αρχιμανδρίτης Σεραφείμ, που είχε στο μοναστήρι αναντίρρητο κύρος, ήδη μετά τον θάνατο του π. Αλυπίου, πραγματικά απορούσε με τους μοναχούς που ονειρεύονταν μακρινά προσκυνήματα σε τόπους άσκησης μεγάλων αγίων : «Γιατί να πάτε μακριά;», τους έλεγε με απορία. «Πηγαίνετε στα σπήλαια , εκεί είναι τα άγια λείψανα του π. Αλυπίου».
Ό Κύριος δέν αγαπά τούς δειλούς. Αυτόν τόν πνευματικό νόμο μού τόν φανέρωσε κάποτε ό π. Ραφαήλ. Και σε εκείνον τον είχε αποκαλύψει ό π. Αλύπιος, ό οποίος είχε διηγηθεί κάποια φορά σε ένα από τα κηρύγματά του το εξής:
«Κάποιοι, στόν πόλεμο, θυμάμαι, αντί νά πολεμούν τόν εχθρό φορτώνονταν σακίδια μέ παξιμάδια γιά νά σώσουν τή ζωή τους χωρίς νά πολεμήσουν. Σάς διαβεβαιώ ώς αυτόπτης μάρτυρας: οί άνθρωποι αυτοί χάνονταν μαζί μέ τά παξιμάδια τους, δε ζούσαν πολλές μέρες. Ενώ, εκείνοι πού έβγαζαν τά αμπέχωνά τους καί ξεχύνονταν στή μάχη μέ τόν εχθρό, παρέμεναν ζωντανοί».
Όταν ήρθαν κάποτε να κάνουν κατάσχεση των κλειδιών, των μοναστικών σπηλαίων, ο π. Αλύπιος διέταξε τον διακονητή γιά το κελί του:
«Πατέρ Κορνήλιε, φέρε δώ ένα τσεκούρι, θα πάρουμε κεφάλια σήμερα! »
Οί δημόσιοι υπάλληλοι τό ΄βαλαν στα πόδια! Σου λέει: ποιός ξέρει τί έχουν στο μυαλό τους τούτοι οι φανατικοί σκοταδιστές…
Ο ίδιος ο προεστώς ήξερε ότι δεν έδινε τέτοιες εντολές στον αέρα. Τήν επόμενη φορά που ήλθαν να απαιτήσουν το κλείσιμο της μονής, ο π. Αλύπιος ξεκαθάρισε χωρίς περιστροφές: «Η μισή αδελφότητα εδώ είναι βετεράνοι. Είμαστε οπλισμένοι. Θά πολεμήσουμε μέχρι τέλους. Ρίξτε μιά ματιά στο μοναστήρι – δείτε τήν τοποθεσία και το χώρο. Τανκς δέν θά προελάσουν. Μόνο από αέρος θα μπορέσετε νά μάς χτυπήσετε, με αεροπλάνα. Αλλά με το πρώτο και μόνο αεροπλάνο που θα εμφανιστεί πάνω από τη μονή, το γεγονός θα διαδοθεί σε μερικά λεπτά σε όλο τον κόσμο μέ τήν ”Φωνή της Αμερικής”. Σκεφτείτε το και μόνοι σας! »
Δεν μπορώ να ξέρω τι οπλοστάσιο διέθετε η μονή. Πιθανόν όλο αυτό να ήταν ένα στρατιωτικό τέχνασμα του Μεγάλου Προεστώτος, ένα ακόμη τρομακτικό του αστείο. Αλλά, όπως λένε, σε κάθε αστείο υπάρχει και ένα μερίδιο από αλήθεια. Χωρίς αμφιβολία εκείνα τα χρόνια, η αδελφότητα της μονής παρουσίαζε ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό – περισσότεροι από τους μισούς μοναχούς ήταν αξιωματικοί και βετεράνοι του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου και κάποιοι μάλιστα και παρασημοφορεμένοι. Άλλοι, όχι λίγοι κι αυτοί, είχαν περάσει από τα σταλινικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Κι άλλοι πάλι είχαν περάσει και από τα δύο.
«Νικά αυτός πού περνά στήν επίθεση», έλεγε ό π. Αλύπιος, και ο ίδιος ακολουθούσε πιστά αυτή τη στρατηγική….
.jpg)
