«Το πνεύμα ευπλοεί όταν ναυαγεί.»
~Χρήστος Μαλεβίτσης~
Δεν υπάρχει μεγαλύτερη πλάνη από την ασφάλεια ενός κόσμου που δεν κινδυνεύει.Διότι ο άνθρωπος, όταν πάψει να απειλείται υπαρξιακά, παύει σιγά σιγά και να ζητά και όταν δεν ζητά, δεν προσεγγίζει την αλήθεια,απλώς διαχειρίζεται τον χρόνο του μέχρι να τον χάσει. Η εποχή μας δεν πάσχει τόσο από έλλειψη γνώσεων όσο από απουσία οντολογικής αγωνίας. Έχει πληροφορία, αλλά όχι αποκάλυψη,επικοινωνία αλλά όχι κοινωνία,ευημερία αλλά όχι νόημα.
Ζούμε μέσα στην απέραντη ευδία ενός πολιτισμού που φοβάται το ναυάγιο περισσότερο από το ψεύδος. Και όμως, ουδέποτε ο άνθρωπος αληθεύει μέσα στην αυτάρκεια. Αληθεύει όταν συντρίβεται η αυταπάτη της αυτάρκειάς του. Όταν καταρρέει το οικοδόμημα του αυτάρεσκου εαυτού. Όταν η ψυχή φτάσει στο έσχατο σημείο όπου ούτε η λογική, ούτε η δύναμη, ούτε οι ιδεολογίες, ούτε οι κοινωνικές μάσκες επαρκούν για να τη σώσουν.
Ποτέ άλλοτε ο άνθρωπος δεν μιλούσε τόσο πολύ για τον εαυτό του και ποτέ άλλοτε δεν είχε τόσο απομακρυνθεί από το Είναι του.Η αλήθεια δεν κατοικεί στον θόρυβο όπως έχουμε συνηθίσει αλλά αποκαλύπτεται όταν ραγίσει η επιφάνεια του κόσμου.Γι’ αυτό και οι μεγάλες στιγμές της ιστορίας των ψυχών υπήρξαν πάντοτε στιγμές κινδύνου, ερήμου, απώλειας κα νύχτας. Εκεί γεννήθηκαν οι προφήτες, οι άγιοι, οι ποιητές, οι αληθινοί φιλόσοφοι. Όχι μέσα στην ευκολία, αλλά μέσα στην έσχατη δοκιμασία. Διότι μόνον όποιος πληγώθηκε από την ανεπάρκεια του κόσμου μπορεί να αναζητήσει αυθεντικά το Άκτιστο.
Ζούμε αναμφίβολα σε μια εποχή που λατρεύει τους θριαμβευτές και κρύβει επιμελώς τα ναυάγια της. Ό,τι ραγίζει θεωρείται αποτυχία,ό,τι λυγίζει χαρακτηρίζεται αδυναμία ό,τι πονά απομονώνεται πίσω από λέξεις ψυχρές, κοινωνικές ταμπέλες και γρήγορες διαγνώσεις. Ο σύγχρονος άνθρωπος έμαθε να θαυμάζει εκείνον που επιπλέει, ακόμη κι αν μέσα του έχει ήδη βουλιάξει.Καπώς έτσι, όταν συναντούμε έναν άνθρωπο συντετριμμένο, έναν άνθρωπο που η ζωή τον γονάτισε, έναν άνθρωπο που έχασε τα στηρίγματά του, τον κοιτάζουμε με λύπηση σχεδόν με συγκατάβαση και ψευδεπίγραφη ενσυναίσθηση.
Λέμε: «Τι κρίμα».
Μα ίσως εκείνη ακριβώς τη στιγμή να στεκόμαστε μπροστά σε κάτι ιερό και να μην το καταλαβαίνουμε.Υπάρχουν άνθρωποι που έγιναν ναυάγια όχι επειδή ήταν μικροί, αλλά επειδή συγκρούστηκαν με την αλήθεια χωρίς να προδώσουν ολοκληρωτικά την ψυχή τους. Υπάρχουν πρόσωπα που τσακίστηκαν επειδή αγάπησαν βαθιά, πίστεψαν υπερβολικά, αρρώστησαν πόνεσαν αληθινά, σήκωσαν φορτία που άλλοι δεν τόλμησαν ούτε να αγγίξουν. Και μέσα στα σπασμένα ξύλα της υπάρξεώς τους κρύβεται πολλές φορές περισσότερη σοφία απ’ όση σε ολόκληρες κοινωνίες "επιτυχημένων" ανθρώπων.Αλλά εμείς φοβόμαστε τα ναυάγια.
Ίσως και γιατί μας καθρεφτίζουν.
Πιθανότατα γιατί εκείνος που έπεσε και είδε τον βυθό γνωρίζει κάτι που οι επιφανειακά «επιτυχημένοι» αγνοούν ότι τίποτε εξωτερικό δεν μπορεί τελικά να κρατήσει όρθια την ύπαρξη. Ούτε το χρήμα. Ούτε η δύναμη. Ούτε η φήμη. Ούτε η κοινωνική αποδοχή. Όλα αυτά μοιάζουν ισχυρά μέχρι να έρθει η νύχτα όπου ο άνθρωπος μένει μόνος με τον εαυτό του.
Και τότε αρχίζουν τα μεγάλα ερωτήματα.
Ποιος είμαι όταν χαθούν οι ρόλοι μου;
Τι αξίζει όταν πεθάνει η εικόνα μου;
Πού στηρίζομαι όταν καταρρεύσουν όλα όσα θεωρούσα δεδομένα;
Εκεί γεννιέται είτε η παράνοια είτε η αποκάλυψη.
Γι’ αυτό οι μεγάλοι πνευματικοί άνθρωποι δεν περιφρονούσαν το τραύμα. Το θεωρούσαν πύλη. Οι άγιοι, οι μύστες, οι ποιητές, οι αληθινοί φιλόσοφοι γνώριζαν ότι ο άνθρωπος μεταμορφώνεται όχι όταν κυριαρχεί, αλλά όταν συντρίβεται χωρίς να χάσει ολοκληρωτικά την ελπίδα του.
Το τραγικότερο δε της εποχής μας είναι ότι προσπαθεί απεγνωσμένα να αναισθητοποιήσει κάθε πόνο αντί να τον μεταμορφώσει σε γνώση. Γι’ αυτό και έχουμε τόση πληροφόρηση αλλά τόσο λίγο φως. Τόση πρόοδο αλλά τόσο λίγη σοφία. Τόσες φωνές αλλά τόσο λίγη αλήθεια.
Μα ο άνθρωπος δεν σώζεται με αποφυγή του ναυαγίου.Σώζεται όταν μέσα στο ναυάγιο ανακαλύπτει ότι υπάρχει ακόμη νόημα.Εαν σκεφτούμε λίγο βαθύτερα θα δούμε ότι εκεί κρύβεται το μεγαλύτερο μυστήριο της υπάρξεως, ότι ο Θεός δεν έρχεται σχεδόν ποτέ ως θρίαμβος αλλά ως συντριβή που αρνείται να γίνει απελπισία(η λεγόμενη και περιζήτητη χαρμολύπη που λένε οι Μεγάλοι Πατέρες).
Ως δάκρυ που δεν έχασε την πίστη του.
Ως άνθρωπος ραγισμένος που συνεχίζει να αγαπά.
Ως ναυάγιο που ακόμη εκπέμπει φως μέσα από τα ερείπιά του.Γι’ αυτό πρόσεχε πώς κοιτάζεις τους ανθρώπους που βούλιαξαν.
Μην τους λυπάσαι βιαστικά.
Μην τους θεωρείς χαμένους.
Μπορεί εκείνοι να είδαν κάτι που εσύ ακόμη φοβάσαι να αντικρίσεις.
Μπορεί να πέρασαν μέσα από τη φωτιά που εσύ αποφεύγεις μια ζωή.
Ποιος ξέρει τελικά, ίσως να μην είναι αυτοί οι χαμένοι του κόσμου αλλά οι μόνοι που άρχισαν να σώζονται αληθινά.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου