«Σήμερον χαράς ευαγγέλια, παρθενική πανήγυρις, τα κάτω τοις άνω συνάπτεται..».
Στην παραπάνω πρόταση, ο υμνογράφος, δεν θέλει απλώς να πει κάτι συμβολικό αλλά ότι πραγματικά αλλάζει όλη η Δημιουργία! Δηλαδή, η διάσπαση που μπήκε στον κόσμο με την πτώση, η απομάκρυνση του ανθρώπου από Τον Θεό κι από τον ίδιο του τον εαυτό, θεραπεύεται μέσα σ' ένα γεγονός που δεν γίνεται με το ζόρι αλλά με την ελευθερία ενός προσώπου. Η Παρθένος δεν είναι απλώς ένα μέσο, γίνεται ο τόπος όπου ο άνθρωπος προσφέρεται ολόκληρος χωρίς φόβο και γι' αυτό μπορεί να δεχθεί την ενέργεια Του Θεού. Κι απ' αυτή την προσφορά, αρχίζει ν' αλλάζει ο άνθρωπος, αρχίζει να ξαναγίνεται καινούριος ο Αδάμ και να φεύγει η λύπη της Εύας. Δεν σβήνεται το παρελθόν, αλλάζει και παίρνει άλλο νόημα.
Και πως συνεχίζει ο ύμνος;
«Η σκηνή της καθ’ ημάς ουσίας… ναός Θεού κεχρημάτικεν», μια φράση που είναι ίσως το πιο βαθύ σημείο του ύμνου, γιατί δεν μιλά για ένα θαύμα που συντελείται εξωτερικά αλλά για μια αλλαγή μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο. Η ανθρώπινη φύση, αυτό που είμαστε όλοι μας, το «φυράμα», το παίρνει ο Χριστός και το ενώνει με τον εαυτό Του χωρίς να τα μπερδέψει και χωρίς να τα χωρίσει. Δηλαδή, ο Θεός, δεν ακουμπά απλώς τον άνθρωπο, γίνεται άνθρωπος, χωρίς να πάψει να είναι Θεός. Και μέσα απ' αυτή την ένωση, η φύση μας δεν μένει κλεισμένη στον εαυτό της αλλά γίνεται χώρος σχέσης. Δεν μιλάμε απλώς ότι γίναμε λίγο καλύτεροι. Μας δόθηκε η δυνατότητα να ενωθούμε με Τον Θεό! Κληθήκαμε να ζήσουμε όχι απλώς καλύτερα, κληθήκαμε να ζήσουμε αληθινά!
Και αφού έχει πει όλ’ αυτά ο υμνωδός, αναφωνεί: «Ω Μυστήριον», φανερώνοντας μ' αυτό το επιφώνημα ότι έχει φτάσει στο σημείο εκείνο όπου ο άνθρωπος δεν μπορεί πια να χωρέσει στο μυαλό του αυτό που κάνει ο Θεός. Στέκεται με δέος και καταλαβαίνει ότι αυτό που γίνεται δεν χωράει σε λόγια και σκέψεις, όσο σωστά, όσο βαθιά θεολογικά κι αν είναι.
Πώς να εξηγηθεί ότι ο Θεός γίνεται άνθρωπος;
Πώς να μπει αυτό σε μέτρα ανθρώπινα; Ο τρόπος δε που γίνεται η σύλληψη δεν περιγράφεται, γιατί δεν μοιάζει με τίποτα απ' όσα ξέρουμε. Εκείνο που ξέρουμε είναι πως ο Πατήρ ευδοκεί την προαιώνια βουλή, το Άγιο Πνεύμα ενεργεί την άχραντο σύλληψη, ο Υιός και Λόγος Του Θεού προσλαμβάνει την ανθρωπινη φύση και ο Αρχάγγελος διακονεί το μυστήριο. Κι όλα αυτά γίνονται με τρόπο που σέβεται απόλυτα την ελευθερία του ανθρώπου! Και μέσα σ' όλα τα παραπάνω, η συγκατάθεση της Παρθένου, δεν είναι μια λεπτομέρεια της ιστορίας, είναι το σημείο όπου η ανθρώπινη ελευθερία δεν στέκεται απέναντι στο θέλημα Του Θεού αλλ' ανοίγεται σ' Αυτόν και δέχεται την ενέργειά Του.
Κι εκεί, μέσα σ' αυτό το «συνάλλαγμα», φαίνεται τι είναι η σωτηρία: Ό Θεός δίνει τον εαυτό Του και παίρνει τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος δίνει τη φύση του και παίρνει ζωή. Αυτό δεν είναι ιδέα, ούτε θεωρία. Γίνεται πραγματικά μέσα στην ιστορία, μέσα σ' ένα σώμα, σε μια στιγμή που γίνεται αιώνια. Και η Εκκλησία δεν το θυμάται απλώς. Το ζει! Γι' αυτό και μας καλεί να ψάλλουμε «συνωδά τω Γαβριήλ». Δηλαδή, να σταθούμε κι εμείς μπροστά σ' αυτό το μυστήριο, με ευθύνη και με τη δική μας απάντηση.
Η ελευθερία, δεν είναι μόνον οι συνθήκες γύρω μας, είναι και η απόφαση του ανθρώπου να μην δεχτεί τη δουλεία και τη φθορά ως το τέλος της ζωής του. Όταν ο άνθρωπος εμπιστεύεται Τον Θεό και στέκεται με ευθύνη απέναντι στην αλήθεια, γεννιέται μια δύναμη που γράφει ιστορία. Η παλιγγενεσία του Γένους μας, δεν ήταν μόνον ένας αγώνας, ήταν μια στάση ζωής που είχε ρίζα της τη σχέση των προγόνων μας με Τον Θεό. «Για Του Χριστού την Πίστη την Αγία και της Πατρίδος την Ελευθερία», κινήθηκαν οι άνθρωποι εκείνοι, όχι μόνο με θάρρος αλλά με τη βεβαιότητα ότι η ζωή τους ανήκει ολοκληρωτικά στον Θεό και δεν είναι αυτάρκης. Κι έτσι, την ελευθερία δεν την είδαν σαν κάτι ξεκομμένο από Εκείνον, την είδαν ως καρπό αυτής της σχέσης τους μαζί Του και ως άρνηση να ζήσουν με υποδουλωμένη ψυχή.
Το ερώτημα που προκύπτει για εμάς σήμερα, είναι: Αυτό το «σήμερον» του εν λόγω δοξαστικού αλλά και του απολυτικίου της εορτής, ως τι τίθεται; Ώς ευσεβής επιθυμία ή ως υπαρξιακό αίτημα που διαπερνά ολόκληρη την ανθρώπινη συνθήκη; Ζούμε μέσα σε μια πραγματικότητα όπου η ζωή μας οργανώνεται γύρω από την αυτονομία, την αυτάρκεια και την ανάγκη να ορίσουμε μόνοι μας τα όρια και το νόημα της υπάρξεώς μας. Κι όμως, αυτή η επιμονή να γυρίζουμε συνέχεια στον εαυτό μας, φέρνει μια κόπωση, μια εσωτερική διάσπαση, μια μοναξιά που δεν φεύγει με περισσότερες επιλογές αλλά μόνο αν αλλάξει ο τρόπος που ζούμε. Το «γένοιτό μοι» της Παναγίας μας, μας δείχνει έναν άλλο δρόμο ζωής, όπου η ελευθερία δεν είναι απλώς να διαλέγω αλλά να σχετίζομαι, ν' ανοίγομαι, να εμπιστεύομαι Τον Θεό και τους γύρω μου.
Ξέρετε, μια κοινωνία που στηρίζεται στο «ο καθένας για τον εαυτό του», δεν μπορεί να γίνει πραγματική κοινωνία. Μένει ένα σύνολο ανθρώπων χωρίς ενότητα. Όταν όμως ο άνθρωπος πάψει να βάζει τον εαυτό του στο κέντρο και ανοίγεται προς Τον Θεό, τότε μπορεί να χωρέσει και τον άλλον μέσα του. Έτσι, αυτό που λέει η Εκκλησία για την ενανθρώπηση, γίνεται και τρόπος ζωής μεταξύ μας. Δηλαδή, το να ενωθούμε με Τον Θεό, σημαίνει ταυτόχρονα να μάθουμε να ζούμε ο ένας με τον άλλον.
Αυτό λοιπόν το «σήμερον», δεν θέλει απλώς να το θυμηθούμε αλλά να το ζήσουμε μέσα στην καθημερινότητά μας. Στον τρόπο που φερόμαστε στον άλλον, στον τρόπο που χρησιμοποιούμε την εξουσία, στην ευθύνη που έχουμε, στην παρουσία μας μέσα στον κόσμο. Εκεί, μέσα στα μικρά πράγματα της ζωής, φαίνεται αν θα μείνουμε κλειστοί ή αν θ' αφήσουμε τη χάρη Του Θεού να μπει μέσα μας. Και τότε θ' αρχίσει σιγά σιγά μια αλλαγή που δεν φαίνεται αμέσως αλλά αλλάζει σχέσεις, θεραπεύει πληγές και ξαναφτιάχνει καλύτερη την κοινωνία.
Εύχομαι η χαρά της μεγάλης αυριανής εορτής, να πάψει να είναι ένα απλό συναίσθημα και να γίνει τρόπος ζωής! Για όλους μας! Η ελευθερία, να πάψει να είναι μόνο διεκδίκηση και να φανεί ως δώρο που ζούμε μέσα στη σχέση με Τον Θεό και με τον άνθρωπο. Σ' αυτή την προοπτική, το «σήμερον» των ύμνων της αυριανής εορτής, δεν θα μένει μόνο μέσα στην Εκκλησία αλλά θα μπαίνει στη ζωή μας, καλώντας μας να υπάρξουμε αλλιώς, να σχετιστούμε αλλιώς, να ζήσουμε αληθινά!
Χρόνια πολλά και ουσιωδώς ελεύθερα!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου