Μη φύγεις μετά το ¨ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ¨

Αρκετοί άνθρωποι έχουμε ένα κακό ελάττωμα. Επιδιώκουμε να αρπάξουμε το καλό, χωρίς να ανταποδώσουμε αγάπη. Στην προκειμένη περίπτωση, θέλουμε την ευλογία της Εκκλησίας, χωρίς την πραγματική ένωση με τον Χριστό.

Όλη η πνευματική προετοιμασία της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής καθώς και οι Ιερές Ακολουθίες της, γίνονται γι’ αυτήν την ιερή στιγμή, τη Θεία Λειτουργία της Αναστάσεως.
Ο Θεός ενσαρκώθηκε και έγινε όμοιος με το δημιούργημά του. Δε θέλησε να κάθεται σε θρόνο ως εξουσιαστής αλλά ήρθε για να δώσει το παράδειγμα της ταπεινώσεως και για να γνωρίσουμε ότι ο Θεός ¨ΑΓΑΠΗ ΕΣΤΙ¨.

  Ο Χριστός μας λέει: «γνωρίζετε λεπτομερώς όλα όσα υπέμεινα για σας, άνθρωποί μου. Όντας Θεός, πήρα σάρκα για σας και γεννήθηκα όντας αόρατος, εμφανίστηκα για σας στη γη και περπάτησα· για σας πείνασα, καταδιώχθηκα, λιθοβολήθηκα· όντας αναμάρτητος, για σας καταδικάστηκα· χωρίς να έχω κανένα κρίμα και αιτία, για σας υπέμεινα να με ραπίσουν και να με φτύσουν δίχως πάθη και αμαρτίες, σταυρώθηκα για σας· όντας αθάνατος, θανατώθηκα για σας, και μάλιστα με θάνατο που είχαν οι χειρότεροι εγκληματίες· για σας μου άνοιξαν με λόγχη την πλευρά, και με πότισαν ξίδι επάνω στο σταυρό, ανακατωμένο με χολή· και πάσχοντας και υποφέροντας όλα τούτα καρφωμένος επάνω στο σταυρό, δεν οργίστηκα· κι όταν με κοροΐδευαν, δεν τους καταράστηκα, εγώ ο Κύριος και Δεσπότης, που είμαι πάνω και πέρα απ’ όλα τα εγκλήματα. Όλα τούτα τα υπέμεινα για σας, για να σας κάνω αγίους, άξιους για τον ουρανό· σας χάρισα τη Βασιλεία των Ουρανών σας έκανα δώρο τον αμάραντο αιώνιο παράδεισο· όλους σας ονόμασα αδέλφια μου· σας πρόσφερα στον Πατέρα· σας έστειλα το Άγιο Πνεύμα. Κι εσείς, άνθρωποί μου, τί υπομείνατε για μένα;» (Οσίου Εφραίμ του Σύρου)

 Εμείς αδελφοί μου, ούτε λίγη ώρα μετά το ¨Χριστός Ανέστη¨ δε μπορούμε να υπομείνουμε για Εκείνον που κατήργησε το θάνατο και μας χάρισε την αιώνια ζωή. Προτιμούμε τη μαγειρίτσα και την καλή παρέα. Ξεχνάμε όμως, ότι όλα Εκείνος τα δίνει και όλα Εκείνος τα παίρνει…

π. Γεώργιος Χριστοδούλου

πηγή

Aπό το πρωί είναι το Σάββατο μεγάλο !

 Νώντα Σκοπετέα

 Πότε ήταν που άνοιξαν οι πύλες της μετανοίας ; Πότε που το Τριώδιο στο ψαλτήρι , ξεκίνησε να μετρά τις κατάγιομες από λυτρωτική αυτοκατάκριση μα και γαληνιώσα ελπίδα σελίδες του και έγιναν τούτες δρόμοι ευθείς και σωτήριες τρίβοι ; Τις ακολουθήσαμε στην πορεία αυτή την ωραία , την κατανυκτική , την χαρμολυπημένη με τις τόσες σπουδαίες στάσεις …

Αυτές τις μέρες και τις Κυριακές με τους αθάνατους ήρωες ,της πίστης μας τους πρωταγωνιστές και σταθερούς μποστάρηδες σε τούτο τα ανεπανάληπτο ταξίδεμα! Όπου κι αν έχεις πάει σε όσους προορισμούς φημισμένους,σπάνιους , που λίγοι μόνο,οι κοσμογυρισμένοι ,τα κατάφεραν να τους επισκεφθούν ,αν δεν έχεις κάνει τούτο το ταξίδι στα μέρη τα Ουράνια του Τριωδίου , δεν έχεις πάει πουθενά !

Έχει προορισμό τελικό αυτό το ταξίδι,ένα μνημείο κενό,έναν θάνατο νικημένο , έναν Σωτήρα Αναστημένο ! 

 Οι σελίδες του Τριωδίου καταλήγουν στον θρίαμβο της Ζωής,στην συντριβή του διαβόλου! Ούτε μια λέξη μέσα τους  που να μην έχει μια συνταρακτική σπουδαιότητα ! Όμως εμείς πολλές φορές, τι κρίμα, την αγνοούμε ! Εμείς δεν είμαστε εξάλλου που έχουμε τολμήσει να ξεστομίσουμε σαν σοφός κατά τα άλλα λαός εκείνο το : το πολύ κύριε Ελέησον δεν το θέλει κι ο Θεός ; Τι χρειαζόταν τώρα αυτή η αναφορά σε μια αστοχία, σε ένα λαϊκό ολίσθημα; Όλην την Σαρακοστή την νήστεψες όπως ορίζουν οι κανόνες της μάνας Εκκλησίας , δεν έλειψες ποτέ απ τις υπέροχες ακολουθίες ,τις Κυριακάδες με τα επί Σοι χαίρει ,τα εφύμνια της Κυράς στις ανοιξιάτικες πάντα Παρασκευές της , στα προηγιασμένα ονείρατα τα γονυπετή του Παραδείσου και του Άρτου της αιωνιζούσης Ζωής , στο ξεκίνημα της Μεγάλης Εβδομάδας από του Λαζάρου την Έγερση ακόμα και τα πειστήρια της κοινής Αναστάσεως ,ως το μυρωμένο βράδυ του Επιταφίου του Χριστού …

 Και ξημέρωσε το ευλογημένο Σάββατο , η ημέρα η εβδόμη! Κουρασμένο το σαρκίο από την αλάδιαγη νηστεία ,από τις σωρευμένες ορθοστασίες…Μένουν λίγες σελίδες ακόμα !Μην τις προσπερνάμε αδελφέ μου , τούτες τις σελίδες που επιγράφονται: 

Μεγάλο Σάββατο πρωί ! Μην βιαζόμαστε να φτάσει το νύχτωμά του ! Μην κάνουμε συγκατάβαση σε εκείνη την φωνή που έρχεται από τα δεξιά και μας ψιθυρίζει :

Ο Ρωμαίος Εκατόνταρχος που τρύπησε με τη λόγχη τα πλευρά του Χριστού

Στα ιερά μας Ευαγγέλια ο Ρωμαίος στρατιώτης που λόγχευσε την ακήρατη πλευρά του Εσταυρωμένου μας Ιησού είχε το αξίωμα του Κεντυρίωνα – Εκατοντάρχου.
Το όνομά του Λογγίνος αναφέρεται στο απόκρυφο Ευαγγέλιο του Νικοδήμου
και πιθανώς να προέρχεται από την ελληνική λέξη «λόγχη». Ο Άγιος αυτός του Γολγοθά, ιουδαϊκής καταγωγής, γεννήθηκε στην αγιοτόκο Καππαδοκία 

και υπηρετούσε στο ρωμαϊκό στρατό υπό τις διαταγές του Ποντίου Πιλάτου.
Ήταν επικεφαλής της ομάδος που επιτηρούσε τα άχραντα Πάθη του Κυρίου μας,
τους εμπτυσμούς, τους κολαφισμούς, το ακάνθινο στεφάνι και τη φρικτή σταύρωσή Του.

Όταν βρέθηκε στο φρικτό Γολγοθά ο Άγιος Λογγίνος και παρακολούθησε το θέατρο του παραλόγου που ήταν στημένο από τους φωνάζοντες
«το αίμα αυτού εφ’ ημάς και επί τα τέκνα ημών» (Ματθ. κζ 25)
δεν θα μπορούσε να φαντασθεί, ότι θα γινόταν ο πρώτος ομολογητής της Θεότητος του Ιησού και της Αναστάσεώς Του μέχρι και μαρτυρικού τέλους.
Όταν οι Άγιοι Απόστολοι και οι άλλοι μαθητές του Κυρίου απομακρύνθηκαν από το Γολγοθά  ο Λογγίνος τους αναπλήρωσε,
αφού είχε σαγηνευθεί από το πρόσωπο του Ιησού και η ψυχή του είχε συγκινηθεί από την άδικη καταδίκη Του σε σταυρικό θάνατο.
Κάτι μέσα του του έλεγε, ότι ο καταδικασμένος σαν κακούργος Εκείνος δεν ήταν τυχαίο πρόσωπο, δεν ήταν κοινός άνθρωπος.
Αυτό επιβεβαίωσαν και τα γεγονότα που ακολούθησαν και τον συντάραξαν επιφέροντάς του την «καλήν αλλοίωσιν».

Την έκτη ώρα της Μεγάλης εκείνης Παρασκευής είδε ο Λογγίνος να απλώνεται πυκνό σκοτάδι σε όλη τη γη που διήρκεσε τρεις ώρες. (Ματθ. κζ 45, Μαρκ. ε 33 και Λουκ. κγ 44).
Την ενάτη ώρα είδε τον Χριστό μας να παραδίδει το πνεύμα Του χωρίς να περιέλθει σε κωματώδη κατάσταση, ενώ βρισκόταν ήδη έξη ώρες στο Σταυρό,
γεγονός άγνωστο στην ιστορία των σταυρικών εκτελέσεων. Πριν να παραδώσει το πνεύμα του με δυνατή φωνή τον άκουσε να κραυγάζει: 

«Ηλί, ηλί, λιμά σαβαχθανί» δηλαδή «Θεέ μου, Θεέ μου, ίνα τι με εγκατέλιπες» (Ματθ. κζ 46, Μαρκ. ιε 34).
Και ευθύς είδε τη γη να σείεται, τα βουνά και τις πέτρες να σχίζονται,
τα μνημεία να ανοίγουν και πολλούς πεθαμένους να ανασταίνονται και να εμφανίζονται στους δρόμους.
Ο συνετός Λογγίνος τότε καταλήφθηκε από φόβο, αφού όλα αυτά τα παράδοξα θαύματα για πρώτη φορά συνέβαιναν στην ιστορία της ανθρωπότητος.

Όταν ζητήθηκε από το Λογγίνο να εξετάσει αν ο Χριστός ήταν πράγματι νεκρός,
αυτός τρύπησε με τη λόγχη την πλευρά του και απ’ αυτήν έτρεξε αίμα και νερό.
Οι σταγόνες έσταξαν στο πρόσωπο του Εκατόνταρχου και θεράπευσαν ένα χρόνιο πρόβλημα οράσεως που τον ταλαιπωρούσε.
Τότε, σύμφωνα με τους Ευαγγελιστές, αναφώνησε: «Αληθώς Θεού Υιός ην Ούτος» (Ματθ. κζ 54).

...κι εγώ ήθελα πάντοτε όπως Αυτή έτσι να κλαίω.''(Γεροντικό)

Διηγήθηκε ο αββάς Ιωάννης το εξής:
''Κάποτε καθόμουν μαζί με τον αββά Ποιμένα και είδα να πέφτει σε έκσταση. Κι επειδή του είχα πολύ θάρρος, του έβαλα αμέσως μετάνοια παρακαλώντας τον να μου πει που ήταν και που βρέθηκε. 

Κι εκείνος αναγκάστηκε και μου είπε:
''Ο λογισμός μου κι ο νους μου ήταν εκεί στον Σταυρό του Σωτήρος Χριστού, όπου έστεκε εκεί δίπλα η Παναγία η Κυρία Θεοτόκος Μαρία κι έκλαιγε κι εγώ ήθελα πάντοτε όπως Αυτή έτσι να κλαίω.''

Γεροντικό

πηγή

Μην προσκυνήσεις βιαστικά τον Εσταυρωμένο και μετά φύγεις. Στάσου για λίγο

 Σήμερα πάνε στο ναό και άνοιξε τα αυτιά σου και άκου τι πέρασε ο Κύριος από εμάς για εμάς. Πάνε και στάσου σε μια γωνιά και άνοιξε την καρδιά σου στον Κύριο και ζήτα έλεος. Πάνε και προσκύνα την Άκρα Ταπείνωσή Του, την Αγάπη Του.
 Σήμερα πάνε στο ναό και μην φύγεις βιαστικά. Μην προσκυνήσεις βιαστικά τον Εσταυρωμένο και μετά φύγεις. Στάσου για λίγο. Στάσου. Κάνε μια στάση από την καθημερινότητα. Άφησε για λίγο όλα αυτά που σε απασχολούν και ατένισε το μεγαλείο του Σωτήρα σου.

 Παρατήρησε ότι ακόμα και ο θάνατός Του ήταν μια ανοιχτή αγκαλιά προς όλους. Στάσου και αναλογίσου την ζωή σου. Στάσου, έστω για λίγο μαζί Του στον Σταυρό. Δες που έφτασε από αγάπη προς εσένα, δες τι έπαθε από εσένα για σένα.
 Σήμερα κρέμεται πάνω στο ξύλο η Ζωή και μας δείχνει το τρόπο ζωής που καλούμαστε να ζήσουμε.
 Σήμερα λοιπόν, πάνε στο ναό και στάσου με φόβο, στάσου με καμάρι, στάσου με μετάνοια. Κάνε στασίδι σου για λίγο το βλέμμα του Κυρίου. Αυτό το βλέμμα το πράο και ειρηνικό που μοίρασε χαμόγελα, τώρα είναι γεμάτο πληγές, πτυσίματα και ένα μεγάλο παράπονο. Το παράπονο του Αναμάρτητου που προδόθηκε από τα παιδιά Του. Κι όμως δεν μένει στο παράπονο, δεν μένει στην δικαιοσύνη, δεν αναζητά αποκατάσταση. Ο Χριστός τα ξεπερνά όλα. Το μέτρο ζωής Του δεν είναι το δίκαιο και σωστό, δεν είναι το ηθικό και νομοκανονικό. Το μέτρο ζωής Του είναι η αγάπη.

Γι'αυτό σου λέγω αδελφέ μου, αδελφή μου, μείνει στο ναό και άκου σήμερα όλα αυτά τα φοβερά που θα διαδραματιστούν. Όχι για να συγκινηθείς μόνο, αλλά κυρίως για να σκεφτείς την ζωή σου, για να εμβαθύνεις στην αγάπη Του, για να συνειδητοποιήσεις το μέγεθος της ταπείνωσής Του, για να κλάψεις όχι για τον Κύριο αλλά για σένα και για μένα που πολλές φορές μένουμε σε φιλιά προδοσίας.

Σήμερα, την ώρα που θα υψώνεται ο Κύριος πάνω στο σταυρό που Του προσφέραμε, γονάτισε μέσα στην καρδιά σου και ζήτα το έλεός Του, ζήτα την φώτισή Του. Μην Τον λυπάσαι, μην Τον κλαις. Κλάψε για σένα όχι γι'Αυτόν. Κλάψε για μένα όχι γι'Αυτόν. Κλάψε γιατί Τον σταυρώσαμε. Κλάψε όμως και απο χαρά γιατί ο Κύριος μας συγχωρεί και σε λίγο θα μας προσφέρει αιώνια ζωή με την ανάστασή Του.

π.Paulos Papadopoulos

Όλοι είχαν δίκαιο..!

 Και ο Ιούδας ήταν βέβαιος ότι είχε δίκαιο όταν παρέδιδε το δάσκαλο. Τον είχε απογοητεύσει ο ακατανόητος δάσκαλος. 

Και οι Φαρισαίοι ήθελαν να σώσουν τον λαό απο ένα τόσο θελκτικό πλάνο. Άνθρωπος που έλεγε πως ήταν Θεός. 

Και ο λαός δίκαιο είχε αφού ακολουθούσε τις σοφές συμβουλές των δασκάλων του.
Και ο Πιλάτος δίκαιο είχε αφού έπρεπε να κρατά σε ησυχία τον κόσμο. Αυτό του είχε αναθέσει η Ρώμη. 

Όλοι είχαν το δίκαιο τους. Και όλοι με το δίκαιο τους σταύρωσαν Τον Αθώο.
Κάπως έτσι και εμείς σταυρώνουμε αναπολόγητα τους άλλους.
Γιατί κι εμείς έχουμε δίκαιο. 

Μήπως όμως δεν έχουμε; Μήπως σταυρώνουμε και δικάζουμε με δικές μας μικρόψυχες οπτικές; Με τυφλά μάτια απο τις "τσίμπλα " των παθών μας; Υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο τι λέτε; Τουλάχιστον ας μη βιαζόμαστε να σταυρώσουμε τον άλλο εντός και εκτός μας. Και μάλιστα αναπολόγητο. Ας δίνουμε ευκαιρίες στην αγάπη. Θα υποφέρουμε λιγότερο.
Και θα αποφύγουμε το κρίμα της καταδίκης ίσως ενός αθώου.

facebook

Ήμουν χθες κάτω από το Σταυρό σου.

 Ήμουν χθες κάτω από το Σταυρό σου. Από περιέργεια, όπως και πολλοί άλλοι. Τον τελευταίο καιρό ακουγόταν πολύ το όνομά σου. Σε πλατείες, στους δρόμους, σε σπίτια, στη συναγωγή. Με θαυμασμό, με απορία, με μίσος και με αγάπη. Δεν ξέρω γιατί ήρθα. Ίσως για να δω εάν είναι αλήθεια ότι μπορείς να πεθάνεις με τόσα που έχω ακούσει. Ίσως για να δω την απομυθοποίησή σου προκειμένου να ξαναβάλω τη ζωή μου στην καθημερινή της σειρά, που τόσο ανακατεύτηκε από όσα έμαθα για σένα τις τελευταίες ημέρες.

  Δεν ξέρω εάν πέτυχα το σκοπό μου. Μάλλον όχι, εάν κρίνω από το γεγονός ότι κάθομαι και γράφω σε έναν νεκρό. Μια φορά σε είδα από κοντά. Τότε που κυνηγούσαν την πόρνη για να τη λιθοβολήσουν. Και έφτασαν μέχρι την πλατεία. Εκεί πίσω από το δέντρο έχω το μαγαζί μου. Άκουσα θόρυβο και βγήκα κι εγώ έξω. Τι το ήθελες εκείνο το «ο αναμάρτητος υμών πρώτος βαλέτω λίθον»; Όλοι αυτοί που κρατούσαν τις πέτρες ήταν θρησκευόμενοι και καλοί άνθρωποι, που απλώς τηρούσαν το νόμο. Χτύπησε πολύ άσχημα η κουβέντα σου.

  Αλλά και εκείνο το χθεσινό; «Σήμερον μετ’ εμού έση εν τω Παραδείσω». Ακόμη και σε μένα ανέβηκε το αίμα στο κεφάλι. Περιττό να σου πω πώς αντέδρασαν η γυναίκα που έχασε τα λεφτά της και ο μεσήλικας που έχασε τον αδερφό του από τη «δράση» του κακούργου. Ήταν κι αυτοί κάτω από το σταυρό του κακούργου, ζητώντας δικαίωση και ικανοποίηση. Πολύ κόντρα πήγαινες στη δικαιοσύνη των ανθρώπων και στην κοινή λογική. Για αυτό το έφαγες το κεφάλι σου.
Έμεινα μέχρι που σε κατέβασαν από το Σταυρό. Δεν έφυγα όπως οι περισσότεροι, φοβισμένοι από το σεισμό και το αφύσικο σκοτείνιασμα.

  Τη στιγμή ακριβώς που σε κατέβαζαν, διέκρινα ένα μεγαλείο. Και στο άψυχο

«Ηλί Ηλί λαμά σαβαχθανί»:Η κραυγή του Χριστού προς τον Θεό Πατέρα είναι η δική μας κραυγή

π.Στεφάνου Αναγνωστόπουλου

Μπορούμε όμως ως προοίμιο των φρικτών παθών του Κυρίου, να ασχοληθούμε με την παράξενη αυτή κραυγή του Κυρίου. Άλλωστε πολλές φορές, και από πολλούς χριστιανούς, εκφράστηκε αυτή η απορία, και για τρίτη νομίζω φορά θα ασχοληθούμε με αυτήν.

Σε ποιόν απευθύνεται ο Χριστός; Αφού ο ίδιος είναι και τέλειος Θεός.. Ο Θεός των Θεών; Όχι ασφαλώς! Αλλά ο Υιός και Λόγος του Θεού, ως τέλειος άνθρωπος, ως άνθρωπος, στον Θεό Πατέρα. Γιατί;
 Σ’ αυτή την πονεμένη κραυγή του Χριστού πάνω στο Σταυρό, αδελφοί μου, έγιναν πολλές θεολογικές συζητήσεις, και μερικές τράβηξαν τα άκρα και έπεσαν και σε αίρεση. Να κάνουμε μια μικρή εισαγωγή.

 Ο Χριστός πάνω στο Σταυρό ήταν μόνος. Μόνος στην προσευχή της αγωνίας στον κήπο της Γεθσημανή, και παρόλον που ήθελε ως άνθρωπος την ανθρώπινη παρηγοριά και συμπαράσταση, γιατί η ψυχή του εγένετο περίλυπη έως θανάτου, λέγοντας στους μαθητάς «περίλυπος εστίν η ψυχή μου έως θανάτου», μείνατε ώδε και γρηγορείτε μετ’ εμού. Δυστυχώς όμως εκείνοι δεν άντεξαν, και έπεσαν σε βαθύ ύπνο.
 Και όταν Τον συνέλαβαν πάλι έμεινε μόνος. Φαίνεται να Τον ακολουθεί ο Ιωάννης, όχι όμως ως μαθητής αλλά ως γνώριμος του Αρχιερέως. Ακολουθεί και ο Πέτρος αλλά από μακρόθεν. Και πάλι με την μεσολάβηση του Ιωάννου μπήκε στην αυλή του Αρχιερέως, όπου όμως μπροστά σε μια παιδίσκη, άρχισε να αναθεματίζει και να καταριέται τον εαυτόν του, ότι ουκ οίδα τον άνθρωπον. Μόνος λοιπόν ο Κύριος. Και μόνος μπροστά στους Αρχιερείς. Μόνος μπροστά στον Πιλάτο. Μόνος στους εμπαιγμούς, στα ραπίσματα, στο φραγγέλιο, στις κοροϊδίες, και στο ακάνθινο στεφάνι. Μόνος στο δρόμο προς τον Γολγοθά, - εκτός από τον Κυρηναίο, τον οποίον όμως ηγγάρευσαν οι στρατιώτες, τον ανάγκασαν δηλαδή παρά την θέλησή του να σηκώσει τον Σταυρό ενός καταδίκου. Μόνος και στην Σταύρωσή Του. Και απόλυτα μόνος θα πιεί μέχρι το τέλος, το πικρότατον ποτήριον των φρικτών Του παθών. Εγκαταλελειμμένος απ’ όλους. Γι’ αυτό και κραυγάζει ως άνθρωπος, Θεέ μου, Θεέ μου, ίνα τι με εγκατέλειπες;

 Προσέξτε χριστιανοί μου. Ως τέλειος άνθρωπος βγάζει αυτή τη φωνή. Γιατί; Τη φρικτή ώρα της Σταυρώσεώς Του, ο Χριστός είναι φορτωμένος με τις αμαρτίες

Τα Χέρια Αυτά..!

facebook

ΜΕΓ.ΠΕΜΠΤΗ-Τόν άρτον υποδεξώμεθα,συμπαραμένοντες τω Δεσπότη...

π.Γεώργιος Δορμπαράκης

 Τή Μεγάλη Πέμπτη οἱ Πατέρες μας, μᾶς παρέδωσαν νά ἑορτάζουμε τέσσερα πράγματα: τόν ἱερό Νιπτήρα, τόν Μυστικό Δεῖπνο, τήν ὑπερφυᾶ προσευχή καί ἀκόμη τήν προδοσία τοῦ ᾽Ιούδα. ᾽
 Εκεῖνο τό τροπάριο πού συγκεφαλαιώνει καί συνδέει τά περισσότερα ἀπό αὐτά, ἐπισημαίνοντας τίς προεκτάσεις τους καί στή δική μας ζωή, εἶναι κυρίως ὁ οἶκος τοῦ κοντακίου τοῦ ὄρθρου τῆς ἡμέρας: ῾Τῇ μυστικῇ ἐν φόβῳ τραπέζῃ προσεγγίσαντες πάντες, καθαραῖς ταῖς ψυχαῖς, τόν ἄρτον ὑποδεξώμεθα, συμπαραμένοντες τῷ Δεσπότῃ, ἵνα ἴδωμεν τούς πόδας πῶς ἀπονίπτει τῶν Μαθητῶν, καί ἐκμάσσει τῷ λεντίῳ, καί ποιήσωμεν ὥσπερ κατίδωμεν, ἀλλήλοις ὑποταγέντες καί ἀλλήλων τούς πόδας ἐκπλύνοντες. Αὐτός γάρ ὁ Χριστός οὕτως ἐκέλευσε τοῖς αὐτοῦ μαθηταῖς ὡς προέφησεν. ᾽Αλλ᾽ οὐκ ἤκουσεν ᾽Ιούδας ὁ δοῦλος καί δόλιος᾽.
('Αφοῦ πλησιάσαμε ὅλοι μέ φόβο Θεοῦ τή Μυστική Τράπεζα, ἄς ὑποδεχθοῦμε τόν (ἁγιασμένο) ἄρτο μέ καθαρές τίς ψυχές, μένοντας μαζί μέ τόν Δεσπότη, γιά νά δοῦμε πῶς πλένει τά πόδια τῶν Μαθητῶν καί πῶς τά σκουπίζει μέ τό λέντιο. Κι ἄς κάνουμε ὅπως εἴδαμε, δηλαδή νά ὑποτασσόμαστε ὁ ἕνας στόν ἄλλον καί νά πλένουμε τά πόδια ὁ ἕνας τοῦ ἄλλου. Διότι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός αυτήν τήν ἐντολή ἔδωσε, ὅπως τό εἶχε πεῖ, στούς Μαθητές. Δέν ἄκουσε ὅμως ὁ Ἰούδας ὁ δοῦλος καί δόλιος).

1. ῾Τόν ἄρτον ὑποδεξώμεθα᾽: Ὁ ὑμνογράφος, ἐκφράζοντας τήν πίστη τῆς ᾽Εκκλησίας, μᾶς καλεῖ νά προσεγγίσουμε τή μυστική Τράπεζα, προκειμένου νά κοινωνήσουμε τῶν ἀχράντων μυστηρίων. Βρισκόμαστε ἐνώπιον τοῦ κέντρου τῆς ᾽Εκκλησίας μας, τοῦ μυστηρίου τῆς Θ. Εὐχαριστίας, τό ὁποῖο συνέστησε ὁ Κύριος ἀκριβῶς τήν ἡμέρα αὐτή, κατά τό Μυστικό Δεῖπνο.

 Ὁ Κύριος στό Δεῖπνο αὐτό τέλεσε γιά πρώτη φορά ἐπί τῆς γῆς τή Θεία Λειτουργία, καλώντας τούς μαθητές Του νά φᾶνε τό ἅγιο σῶμα Του καί νά πιοῦνε τό τίμιο αἷμα Του. Τό ῾λάβετε, φάγετε, τοῦτο γάρ ἐστι τό σῶμά μου᾽ καί τό ῾πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες, τοῦτο γάρ ἐστι τό αἷμά μου᾽ συνιστοῦν τά ἱδρυτικά τοῦ μυστηρίου τῆς Θ. Εὐχαριστίας λόγια, τά ὁποῖα ἔκτοτε ἐπαναλαμβάνονται σέ κάθε ἀντίστοιχη σύναξη πιστῶν, κατά τήν ἐντολή τοῦ Κυρίου ῾τοῦτο ποιεῖτε εἰς τήν ἐμήν ἀνάμνησιν᾽, διαιωνίζοντας ἀκριβῶς ἐν Πνεύματι τόν Μυστικό Δεῖπνο. 
Ἡ Θεία Λειτουργία ἔ τ σ ι κατανοεῖται ἀπό τήν ᾽Εκκλησία μας: ὡς ἡ συνέχεια τοῦ Μ. Δείπνου, γι᾽ αὐτό καί πάντοτε θεωρήθηκε ὡς τό κέντρο, ὅπως εἴπαμε, τῆς ᾽Εκκλησίας, γύρω ἀπό τό ὁποῖο ῾πλέχτηκαν᾽ καί ὅλα τά ὑπόλοιπα μυστήρια αὐτῆς. Κι εἶναι θά λέγαμε λογικό: ὁ Κύριος πού ἐρχόμενος στόν κόσμο μᾶς ἔσωσε, μέ τήν ἔννοια ὅτι μᾶς ἐνσωμάτωσε στόν ἑαυτό Του καί ἔτσι μᾶς συμφιλίωσε μέ τόν Θεό - κάτι πού ἐνεργοποιεῖται γιά τόν πιστό ἀπό τήν ὥρα πού βαπτίζεται καί χρίεται στό ὄνομα τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ - ὁ ῎Ιδιος μᾶς τρέφει μέ τό σῶμα καί τό αἷμα Του, γιά νά διατηρηθεῖ αὐτή ἡ σχέση Του μαζί μας καί νά αὐξηθεῖ ῾μέχρι καταντήσωμεν οἱ πάντες εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ᾽.

  Ταυτοχρόνως στό μυστήριο τῆς Θ. Εὐχαριστίας ὁ Χριστιανός βιώνει αὐτό πού ἡ ᾽Εκκλησία μας κατανοεῖ ὡς Παράδοσή της. Παράδοση δέν εἶναι αὐτό πού ἔχει ἐπικρατήσει ἤ ἐπικρατεῖ ὡς εὐλογημένη ἴσως συνήθεια σέ κάποιους χριστιανικούς χώρους, μᾶλλον δέν εἶναι ἡ σώζουσα Παράδοση τῆς ᾽Εκκλησίας. Παράδοση

Η ομορφιά σου,η απάντησή σου...

Αν κάτι δε σ’ αρέσει,άσε τη στείρα γκρίνια,και βρες τρόπο
κι ομόρφυνέ το.

Κάτι τέτοιο  νιώθω το Χριστό να μου λέει
όλες αυτές τις άγιες Μέρες του Πάθους και της έμπρακτης Αγάπης Του.

π.Ανδρέας Κονάνος

Αυτό που μας καταστρέφει δεν είναι η αμαρτία...αλλά η αμετανοησία... Ομιλία στην πόρνη (Όσιος Εφραίμ ο Σύρος)

Ελάτε, φιλόχριστοι και τέλειοι ακροατές, χαρείτε με την καλή διήγηση εκείνη τη σπουδαία και θαυμαστή γυναίκα, η οποία μας προσκαλεί να δούμε ένα υπέροχο θέαμα. Εγώ ονομάζω θέαμα εκείνο το θέατρο, το οποίο παρουσίασε στους Αγγέλους και στους ανθρώπους. Πώς δηλαδή μπήκε ολοφάνερα, χωρίς καθόλου να την προσκαλέσουν· και πώς επίσης πλησίασε τον Χριστό, που καθόταν έτσι στο τραπέζι, αναγγέλλοντας όλα τα μυστικά της καρδιάς της, αναθέτοντας όλα σ’ αυτόν χωρίς φωνή και λέξη.

… έφθασε στο σπίτι, όπου γευμάτιζε ο Χριστός, και βρίσκει την πόρτα του σπιτιού ανοιχτή, και μπήκε, και αμέσως πλησιάζει από πίσω, και αγγίζει τα άγια πόδια του, και σκύβοντας το κεφάλι μαζί με την καρδιά, με στεναγμούς και με χείμαρρους δακρύων έβρεχε τα πόδια του, καταφιλώντας τα με χαρά, με σφοδρότατο πόθο, και τα σκούπισε με τα μαλλιά της, και τα άλειφε με το μύρο με προθυμία, λέγοντας:

«Μόνο εσύ ο ίδιος ξέρεις το πώς εγώ τόλμησα να το κάνω αυτό. Χωρίς να αγνοώ, Κύριε, τα φαύλα έργα μου, τόλμησα να πλησιάσω εσένα τον άχραντο· θέλοντας όμως να σωθώ, έπεσα και προσκύνησα, όπως οι τελώνες και οι αμαρτωλοί. Δέξου, Χριστέ, τους χείμαρρους των δακρύων μου. Δέξου, Κύριε, τον πόθο της ψυχής μου. Η τόλμη μου ας θεωρηθεί παράκληση, και η θρασύτητά μου προσευχή· το μύρο μου ας συντελέσει στην εξιλέωσή μου, και η συντριβή της καρδιάς μου στο φωτισμό μου.

»Δε σε βλέπω, όπως σε βλέπει ο Φαρισαίος Σίμων, που σε κάλεσε σε γεύμα· αλλά

«…καπηλεύων ο δεινός Ιούδας την φιλόθεον χάριν…»

Η Μεγάλη Τετάρτη είναι αφιερωμένη σε δύο εκ διαμέτρου αντίθετες φυσιογνωμίες, δύο ψυχικές καταστάσεις, δύο πράξεις: 

Μία γυναίκα έρχεται να αλείψει την κεφαλή του Ιησού με πανάκριβα μύρα κι ένας μαθητής, ο Ιούδας, προδίδει τον Διδάσκαλο. 

Αυτές οι δύο πράξεις δεν είναι ασύνδετες μεταξύ τους, γιατί ο ίδιος μαθητής διαμαρτύρεται γι΄ αυτή την ολοφάνερη σπατάλη.

Το γεγονός μας το διηγείται το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (26:6-16). Για το Μύρον της Γυναικός επικαλούμεθα κείμενο που βρίσκεται στο αρχείο μας, του Μακαριστού Μητροπολίτου πρώην Πατρών κυρού Νικοδήμου, ενώ, η περίπτωση του Ιούδα είναι τόσο τρομερή και σκοτεινή που δεν τολμούμε να διεισδύσουμε σ΄ αυτή και να την εξηγήσουμε.

Ας κρατήσουμε όμως μια φράση από την ακολουθία του Νυμφίου της χθεσινής Μ. Τρίτης: «…καπηλεύων ο δεινός Ιούδας την φιλόθεον χάριν…». Είναι δυνατόν να καπηλευτούμε τη χάρη, αφού πρώτα έχουμε γεμίσει από αυτή.
Και πόσοι δεν είναι οι χριστιανοί που στη διάρκεια της ζωής τους έχουν πει στο κυρίαρχο πάθος τους – τη σάρκα, το χρήμα, το εγώ-: «είμαι έτοιμος να πουλήσω τον Ιησού. Πες μου τι θα μου προσφέρεις και εγώ θα σου τον παραδώσω»

πηγή

Πρόσεχε πόσα πράγματα απομάκρυνε μέσα από την ψυχή του Ιούδα η φιλαργυρία

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

  ''Τι θέλετε να μου δώσετε, για να σας παραδώσω αυτόν;». Πω, πω παραφροσύνη! ή καλύτερα, πω, πω φιλαργυρία· διότι όλα εκείνη τα γέννησε· εκείνην επιθύμησε αυτός και πρόδωσε το δάσκαλο. 

Διότι τέτοιο πράγμα είναι η πονηρή εκείνη ρίζα· καθιστά τις ψυχές που συλλαμβάνει μανιακές χειρότερα από το δαίμονα, και τις κάνει για όλα να αδιαφορούν, και για τον εαυτό τους, και για το συνάνθρωπό τους, και για τους νόμους της φύσεως, τις απομακρύνει από τα λογικά τους και τις καθιστά παράφρονες. 

Διότι πρόσεχε πόσα πράγματα απομάκρυνε μέσα από την ψυχή του Ιούδα· τη συναναστροφή, την οικειότητα, τη συμμετοχή στο ίδιο τραπέζι, τα θαύματα, τη διδασκαλία, τις συμβουλές, τις νουθεσίες όλα αυτά τότε η φιλαργυρία έκανε να ξεχασθούν. Γι' αυτό πολύ σωστά ο Παύλος έλεγε, ότι «Ρίζα όλων των κακών είναι η φιλαργυρία...»''

Στον Χριστο ανήκουν οι ψυχές που μετανοούν.

Στον Χριστο ανήκουν οι ψυχές που μετανοούν.
Εκεί.Μαζί με το ληστή,την πόρνη,τον άσωτο,τους κλέφτες και τους απατεώνες.
Τους σκαρτους.Τους τελευταίους.

Άρα και συ ψυχή μου,έχεις μια ελπίδα...Κλάψε,μετάνιωσε.Άφησε τα πάθη
και τις αμαρτίες σου κι απόθεσε τες μπροστά Του.

Και Εκείνος,θα χαϊδέψει την πληγωμένη μου ψυχούλα.Θα την κάνει πάλι ολοκαθαρη.Να πετάει λυτρωμένη από χαρά...Τίποτε δε χάθηκε λοιπόν.
Έχω ακόμα μια ελπίδα!Έχεις κι εσύ ακόμα μια ελπίδα!

ΠΗΓΗ

Το ποίημα της Αγίας Κασσιανής σε απόδοση Κ.Παλαμά

Κύριε, γυναίκα ἁμαρτωλή, πολλά,πολλά, θολά, βαριὰ τὰ κρίματά μου.
Μά, ὦ Κύριε, πῶς ἡ θεότης Σου μιλᾶ μέσ᾿ στὴν καρδιά μου!

Κύριε, προτοῦ Σὲ κρύψ᾿ ἡ ἐντάφια γῆ ἀπὸ τὴ δροσαυγὴ λουλούδια πῆρα
κι ἀπ᾿ τῆς λατρείας τὴν τρίσβαθη πηγὴ Σοῦ φέρνω μύρα.

Οἶστρος μὲ σέρνει ἀκολασίας… Νυχτιά,σκοτάδι ἀφέγγαρο, ἄναστρο μὲ ζώνει,
τὸ σκοτάδι τῆς ἁμαρτίας φωτιὰ μὲ καίει, μὲ λιώνει.

Ἐσὺ ποὺ ἀπὸ τὰ πέλαα τὰ νερὰ τὰ ὑψώνεις νέφη, πάρε τα, Ἔρωτά μου,
κυλᾶνε, εἶναι ποτάμια φλογερὰ τὰ δάκρυά μου.

Γύρε σ᾿ ἐμέ. Ἡ ψυχὴ πῶς πονεῖ!Δέξου με Ἐσὺ ποὺ δέχτηκες καὶ γείραν
ἄφραστα ὡς ἐδῶ κάτου οἱ οὐρανοί.καὶ σάρκα ἐπῆραν.

Στ᾿ ἄχραντά Σου τὰ πόδια, βασιλιᾶ μου Ἐσὺ θὰ πέσω καὶ θὰ στὰ φιλήσω,
καὶ μὲ τῆς κεφαλῆς μου τὰ μαλλιὰ θὰ στὰ σφουγγίσω.

Τ᾿ ἄκουσεν ἡ Εὔα μέσ᾿ στὸ ἀποσπερνὸ τῆς παράδεισος φῶς ν᾿ ἀντιχτυπᾶνε,
κι ἀλαφιασμένη κρύφτηκε… Πονῶ,σῶσε, ἔλεος κάνε.

Ψυχοσῶστ᾿, οἱ ἁμαρτίες μου λαός,Τὰ ἀξεδιάλυτα ποιὸς θὰ ξεδιαλύσῃ;
Ἀμέτρητό Σου τὸ ἔλεος, ὁ Θεός!Ἄβυσσο ἡ κρίση.

Το δοξαστικό των αποστίχων της μεγάλης Τετάρτης,ποίημα Κασσιανής της Κασσίας,μεταγραφή και απόδοση Κ.Παλαμά

facebook

Να θυμόμαστε τα λόγια του Ιώβ σαν αντίδοτο στο περιρρέον δηλητήριο της κατάθλιψης.

 Μια από τις πιο δραματικές και διδακτικές ιστορίες της Παλαιάς Διαθήκης είναι εκείνη του Ιώβ, τμήματα της οποίας διαβάζονται στους εσπερινούς της Μεγάλης Εβδομάδας. 

 Σήμερα, Μεγάλη Τρίτη, ακούμε τις συγκλονιστικές φράσεις με τις οποίες ο Ιώβ δέχεται το άκουσμα των ειδήσεων για την ολοκληρωτική καταστροφή της μεγάλης περιουσίας του και τον θάνατο των δέκα παιδιών του:
«Αὐτὸς γυμνὸς ἐξῆλθον ἐκ κοιλίας μητρός μου, γυμνὸς καὶ ἀπελεύσομαι ἐκεῖ· ὁ Κύριος ἔδωκεν, ὁ Κύριος ἀφείλετο· ὡς τῷ Κυρίῳ ἔδοξεν, οὕτω καὶ ἐγένετο· εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον εἰς τοὺς αἰῶνας».

 Δεν ξέρω αν μπορεί να βρεθεί πιο φιλοσοφημένη απάντηση στην τραγωδία. Και λίγο αργότερα, όταν η γυναίκα του Ιώβ θα τον παρακινεί να πεί έναν λόγο κατά του Θεού κι ας πεθάνει, θα την επιπλήξει αυστηρά, παρά την αρρώστια και τις πληγές του, λέγοντας: «ἵνα τί ὥσπερ μία τῶν ἀφρόνων γυναικῶν ἐλάλησας οὕτως; εἰ τὰ ἀγαθὰ ἐδεξάμεθα ἐκ χειρὸς Κυρίου, τὰ κακὰ οὐχ ὑποίσομεν;» 

Μια και ζούμε σε εποχή που τα διάφορα δεινά (δικά μας και των άλλων, παρελθόντα, παρόντα και προσδοκώμενα, πραγματικά και υποθετικά) αποτελούν διαρκές θέμα συζήτησης σε όλα τα Μέσα, καλό είναι να θυμόμαστε τα λόγια του Ιώβ σαν αντίδοτο στο περιρρέον δηλητήριο της κατάθλιψης.

πηγή

Ο άνθρωπος που δεν είναι πρόθυμος να πάει στον Ουρανό από τον δρόμο του Γολγοθά, δεν μπορεί να πάει από πουθενά!

Ο άνθρωπος που δεν είναι πρόθυμος να πάει στον Ουρανό από τον δρόμο του Γολγοθά, δεν μπορεί να πάει από πουθενά!

Γέροντας Κύριλλος Χιλανδαρινός

πηγή

Καμιά φορά μπερδεύουμε τον συναισθηματισμό με την ευσέβεια

  Καμιά φορά μπερδεύουμε τον συναισθηματισμό με την ευσέβεια. Πάμε εκκλησία, βλέπουμε τσ' Αγίους κι ακούμε τους ύμνους, αισθανόμαστε μια κάποια κατάνυξη, δακρύζουμε και βγαίνουμε απ' το ναό με μιαν αίσθηση αυτοδικαίωσης: "ε, πάω στην εκκλησιά, συγκινούμαι, είμαι ευσεβής" σκεφτόμαστε αρκετές φορές και συνεχίζουμε στην καθημερινότητα να είμαστε όπως πριν, ίσως και χειρότερα, αφού μέσα μας έχουμε δικαιωθεί μηδενίζοντας με τα δάκρυα το κοντέρ των αμαρτιών μας.

 Η γερόντισσα Γαβριηλία λέει ότι ο άνθρωπος είναι σαν το κρεμμύδι. Πρέπει να κλάψει και να τσαλακωθεί πολύ για ν' αγναντέψει την ψυχή του. Άλλο πράγμα το συναίσθημα άλλο πράγμα η συντριβή -χωρίς να σημαίνει ότι το συναίσθημα είναι για τον κάλαθο των αχρήστων. Το συναίσθημα μπορεί να δώσει την καλή αρχή αλλά το συναίσθημα παραμένει συναίσθημα.

Η Εκκλησία έχει δομήσει έτσι τα πράγματα ώστε να βοηθά τσ' ανθρώπους να μη μένουν στο συναίσθημα και να οδεύουν στο βίωμα. Τώρα που είναι Σαρακοστή, για παράδειγμα, το ημερολόγιο λέει να κάνουμε άλαδο. Όταν κάνεις άλαδο όλη την εβδομάδα και πας Παρασκευή στους Χαιρετισμούς, επιστρέφοντας στο σπίτι σου, τρως λαδάκι και ευφραίνεσαι σα να 'ναι κρέας ή ψάρι.

 Η οδηγία αυτή δεν είναι απλώς διατροφική. Είναι βαθιά και ουσιαστική. Όλα τα μέλη της Εκκλησίας, ο καθένας με τα δικά του προβλήματα και τους δικούς του συναισθηματισμούς, αγωνίζονται στον κοινό αγώνα. Ο κοινός αγώνας με τη σειρά του οδηγεί στο κοινό βίωμα. Το κατεξοχήν βίωμα της Εκκλησίας είναι η Ευχαριστία, εκεί δηλαδή που όλοι γίνονται ένα κι οι απομακρύνσεις της σκάρτης κοινωνίας που ζούμε πάνε περίπατο.

Χωρίς βίωμα, όποιο συναίσθημα κι αν έχουμε, τότε παραμένει με ημερομηνία λήξης όπως εγώ κι εσύ, οι κάτοχοί του. Το βίωμα της Εκκλησίας ξεπερνά κατά πολύ τις δικές μας φλυαρίες. Αν δεν αγαπήσουμε τον άλλον όπως τον εαυτό μας η έξοδος απ' το εγώ -το βίωμα της Εκκλησίας- είν' αδύνατο.

Η τελετή του Νιπτήρος και το σύμπλεγμα του ασπασμού της παπικής παντόφλας

 Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες βλέπουμε στις οθόνες των πάπα να πλένει και να ασπάζεται τα πόδια 12 κρατουμένων η οποία δήθεν συμβολίζει το πλύσιμο των ποδιών των Αποστόλων(γνωστή ως Τελετή του Νιπτήρος) από τον Χριστό.

 Η τελετή του Νιπτήρος γίνεται στις κατά τόπους εκκλησίες ή στις μοναστικές κοινότητες.Το σημαντικό σε αυτήν την τελετή δεν είναι ο αριθμός των συμμετοχόντων,αλλά η μεταξύ τους σχέση.

Ο ανώτερος στην ιεραρχία πλένει τα πόδια των υπολοίπων,όμως έχουν μεταξύ τους μία σχέση αγάπης και μαθητείας,υπάρχει πνευματική ενότητα.Δεν είναι ένα συνηθισμένο πλύσιμο αλλά ένα συμβολικό,γι'αυτό ο Χριστός τους λέει:« ο λελουμένος οὐ χρείαν ἔχει ἢ τους πόδας νίψασθαι, ἀλλ' ἔστι καθαρός ὅλος· καί ὑμεῖς καθαροί ἐστε, ἀλλ' οὐχὶ πάντες«,εννοώντας τον Ιούδα που Τον πρόδωσε.

 Το πλύσιμο των ποδιών στους Εβραίους δεν ήταν μία παράσταση ταπεινοφροσύνης,αλλά μία απολύτως συνηθισμένη πράξη φιλοξενίας.Μετά από ένα μεγάλο δρόμο,ο φιλοξενούμενος,που φορούσε σανδάλια,είχε τα πόδια του σκονισμένα.Το να δώσεις νερό για το πλύσιμο των ποδιών είναι ίδιο με το πλύσιμο των χεριών σήμερα.

Το να πλένεις ο ίδιος τα πόδια του φιλοξενούμενου,ήταν δείγμα σεβασμού.Ο Χριστός λοιπόν πλένει τα πόδια των μαθητών ως δείγμα σεβασμού ακολουθώντας μία ιουδαϊκή παράδοση απολύτως συνηθισμένη και διαδεδομένη σε κάθε σπίτι.Ο Χριστός με αυτόν τον τρόπο ήθελε να δείξει ότι ο πιο μεγάλος πρέπει να υπηρετεί τον πιο μικρό,χωρίς να χωράει ντροπή σε αυτό.

 Το πλύσιμο των ποδιών από τον πάπα και ο ασπασμός αυτών έχει έναν ολότελα διαφορετικό χαρακτήρα,είναι μία πολιτική σκηνοθεσία,σαν την οποιαδήποτε τελετή ολοκληρωτικού τύπου εξύμνησεως του ηγέτη.

Πρόκειται για μία χριστιανική φόρμα των βορειοκορεάτικων και των σταλινικών σκηνών:ο ηγέτης αγκαλιάζει με την αγάπη του τους πρόσφυγες,τις μειονότητες και τον θρησκευτικό πλουραλισμό.Τι δουλειά έχουν όλα αυτά με την μεγάλη Πέμπτη και το πλύσιμο των ποδιών από τον Χριστό,δεν ξέρουμε.Ούτε ξέρουμε ποιά είναι η σχέση του πάπα με αυτούς που τους πλένει τα πόδια και γιατί τα πλένει.

 Ο ασπασμός των ποδιών είναι εντελώς κάτι διαφορετικό-μία πράξη δυσάρεστη και ταπεινωτική-για το απλό γεγονός ότι δεν έχει κάποιο νόημα.Δεν βλέπουμε τον Χριστό να φιλάει τα πόδια κάποιου.Η ταπείνοφροσύνη που μας φέρνει ο Χριστός δεν γίνεται με την ταπείνωση (εξευτελισμό)του προσώπου,αλλά με την αγάπη προς τον πλησίον όπως προς τον εαυτό σου.

Ίσως ο πάπας κατά βάθος να ξαναζει το σύμπλεγμα της παπικής τελετής του ασπασμού της παπικής παντόφλας,και να κάνει μία αντίστροφη κίνηση,φιλώντας εκείνος το πόδι σε μία τελετή ταπείνωσης υπερβολική.Όμως αυτό το τελετουργικό έχει αντίθετο αποτέλεσμα:αντί να δείξει ταπείνωση ο πάπας,γίνεται αντικείμενο εγκωμίων,αφού όλη μιλάνε για την μεγάλη του ταπεινότητα.Κανείς δεν μιλάει για τον Χριστό όταν παρουσιάζεται η είδηση του ασπασμού των ποδιών από τον πάπα,πράγμα που πρέπει να μας βάλει σε σκέψεις.

 Τι καταλαβαίνουμε σήμερα από την ταπεινότητα του Χριστού;Η ταπεινότητα που προκαλεί τον θαυμασμό του κόσμου είναι μία ψεύτικη ταπείνωση.Επειδή η αληθινή Ταπείνωση σταυρώθηκε με μίσος...

 Ένα πράγμα είναι βέβαιο:εαν ο Χριστός αντί να πλύνει τα πόδια των μαθητών Του,θα φιλούσε τα πόδια όλως των κοινωνικών κατηγοριών,χώρις ένα ξεκάθαρο μήνυμα επιστροφής στον Θεό,δεν θα είχαμε Πάσχα,επειδή δεν θα είχαμε σταύρωση.

Ένας τέτοιες Χριστός θα έφτανε στην ηλικία του πάπα Φραγκίσκου,και θα πέθανε σε μεγάλη ηλικία σ'ένα μαρμάρινο παλάτι απ'όπου θα έβγαινε μία φορά το χρόνο για να εκπληρώσει μία τελετή συμφιλιώσης,από την οποία θα προέκυπτε ότι συμφωνεί με την πολιτική της αυτοκρατορίας.Τι θα μπορούσε να είναι πιο ταπεινό και άξιο θαυμασμού από αυτό:Μόνο που ο Χριστός μετά το πλύσιμο των ποδιών σύρθηκε στον σταυρό,τον έφτυσαν και τον χτύπησαν και τελικά τον σταύρωσαν.Την τρίτη ημέρα αναστήθηκε και μας άφησε την καινή διαθήκη Του,απ'όπου μαθαίνουμε για Εκείνον και για  τον σκοπό και την έννοια που είχε το πλύσιμο των ποδιών τν μαθητών Του.

Του ιερομ.Σαββάτιου Μπαστοβόι

proskynitis.blogspot

Το κείμενο του Ευαγγελίου είναι το εξής(Ιωαν.13,4-15)

ἐγείρεται ἐκ τοῦ δείπνου καὶ τίθησι τὰ ἱμάτια, καὶ λαβὼν λέντιον διέζωσεν ἑαυτόν. 5 εἶτα βάλλει ὕδωρ εἰς τὸν νιπτῆρα, καὶ ἤρξατο νίπτειν τοὺς πόδας τῶν μαθητῶν καὶ ἐκμάσσειν τῷ λεντίῳ ᾧ ἦν διεζωσμένος. 6 ἔρχεται οὖν πρὸς Σίμωνα Πέτρον, καὶ λέγει αὐτῷ ἐκεῖνος· Κύριε, σύ μου νίπτεις τοὺς πόδας; 7 ἀπεκρίθη ᾿Ιησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· ὃ ἐγὼ ποιῶ, σὺ οὐκ οἶδας ἄρτι, γνώσῃ δὲ μετὰ ταῦτα. 8 λέγει αὐτῷ Πέτρος· οὐ μὴ νίψῃς τοὺς πόδας μου εἰς τὸν αἰῶνα. ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς· ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μετ' ἐμοῦ. 9 λέγει αὐτῷ Σίμων Πέτρος· Κύριε, μὴ τοὺς πόδας μου μόνον, ἀλλὰ καὶ τὰς χεῖρας καὶ τὴν κεφαλήν. 10 λέγει αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς· ὁ λελουμένος οὐ χρείαν ἔχει ἢ τοὺς πόδας νίψασθαι, ἀλλ' ἔστι καθαρὸς ὅλος· καὶ ὑμεῖς καθαροί ἐστε, ἀλλ' οὐχὶ πάντες. 11 ᾔδει γὰρ τὸν παραδιδόντα αὐτόν· διὰ τοῦτο εἶπεν· οὐχὶ πάντες καθαροί ἐστε.

12 ῞Οτε οὖν ἔνιψε τοὺς πόδας αὐτῶν καὶ ἔλαβε τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, ἀναπεσὼν πάλιν εἶπεν αὐτοῖς· γινώσκετε τί πεποίηκα ὑμῖν; 13 ὑμεῖς φωνεῖτέ με, ὁ Διδάσκαλος καὶ ὁ Κύριος, καὶ καλῶς λέγετε· εἰμὶ γάρ. 14 εἰ οὖν ἐγὼ ἔνιψα ὑμῶν τοὺς πόδας, ὁ Κύριος καὶ ὁ Διδάσκαλος, καὶ ὑμεῖς ὀφείλετε ἀλλήλων νίπτειν τοὺς πόδας. 15 ὑπόδειγμα γὰρ δέδωκα ὑμῖν, ἵνα καθὼς ἐγὼ ἐποίησα ὑμῖν, καὶ ὑμεῖς ποιῆτε·

  

Διαβάστε και-Η συνήθεια του Φραγκίσκου να πλένει πόδια φυλακισμένων προέρχεται από τον Χριστό;

Δίπτυχο με την Θεοτόκο και τον Χριστό Άκρα Ταπείνωση

Το άφθαρτο ξύλο: Ο σταυρός είναι δυο επιθυμίες.

Η μια επιθυμία που ερωτεύτηκε τα ουράνια

σμίγει και σταυρώνεται με την επιθυμία

καθώς διασχίζει τη γη.

Κι ο Χριστός στο έαρ σταυρωμένος.

Ν. Καρούζος

                                   

Δίπτυχο με την Θεοτόκο και τον Χριστό Άκρα Ταπείνωση, β΄ μισό 14ου αιώνα
Υλικό: Αυγοτέμπερα σε σκαφωτό ξύλο
Θεοτόκος 27 × 21 εκ Χριστός 22 × 19 εκ
Μετέωρα, Μονή Μεταμορφώσεως
Πηγή: Βοκοτόπουλος, Π., Βυζαντινές Εικόνες, Ελληνική Τέχνη, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα, 1995.

  Στο αριστερό φύλλο εικονίζεται η Παναγία γυρισμένη δεξιά προς τον νεκρό Χριστό, προς τον οποίο υψώνει το χέρι, ενώ συγχρόνως κλίνει την κεφαλή. Η μορφή της αποπνέει αυτοκυριαρχία και βουβή θλίψη. 

Στο άλλο φύλλο ο νεκρός Χριστός, γυμνός, με το κεφάλι γυρτό και τα μάτια κλειστά, εικονίζεται ως το στήθος στον τύπο της Άκρας Ταπεινώσεως. Μεταγενέστερες επιγραφές στο πίσω μέρος «η εικών αύτη κτιτορική ούσα καί αρχαία, τίθεται κατά το άγιον καί μέγα σάββατον έν τω επιταφίω») επιβεβαιώνει, ότι οι εικόνες αυτές εχρησιμοποιούντο στην ακολουθία των Παθών. Το εξαίσιo αυτό έργο συγγενεύει στην τεχνική και την τεχνοτροπία με την Σταύρωση της Μονεμβασίας.
Ξυγγόπουλος 1926, σ. 35-44. Belting 1980-81, σ. 7-8.

πηγή

Ξηρανθείσα συκή. Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ

Άγιος Ιωάννης Δαμασκηνός

1. Μέ ὠθεῖ νά μιλήσω ὁ ἐνυπόστατος Λόγος τοῦ Θεοῦ. Αὐτός πού δέν ἀπομακρύνθηκε ἀπό τούς πατρικούς κόλπους καί κυοφορήθηκε ἀπερίγραπτα στά σπλάχνα τῆς Παρθένου. Αὐτός πού ἔγινε γιά μένα ὅ,τι ἐγώ εἶμαι, Αὐτός πού εἶναι ἀπαθής ὡς πρός τήν θεότητά Του καί περιβλήθηκε ὡστόσο ὁμοιοπαθές μέ ἐμένα σῶμα. Αὐτός πού στόν οὐρανό ἐποχεῖται πάνω στά χερουβικά ἅρματα καί πάνω στή γῆ καβαλικεύει σέ γαϊδουράκι (πρβλ. Ματθ. 11, 7-9). Ὁ βασιλιάς τῆς δόξας, Αὐτός πού μαζί μέ τόν Πατέρα καί τό Πνεῦμα εὐφημεῖται ἀπό τά Σεραφίμ ὡς ἅγιος καί δέχεται τά ψελλίσματα τῶν παιδιῶν ἀπό τήν ἄκακη γλώσσα τους. Αὐτός πού εἶναι Θεός καί ἔχει τή μορφή δούλου καί πού ἔλαβε τή μορφή τοῦ δούλου. Αὐτός πού εἶναι ἄυλος καί ἀόρατος Θεός καί δέχτηκε νά λάβει ὁρατό καί ψηλαφητό σῶμα.

Αὐτός πού βάδισε ἀκούσια στό πάθος, γιά νά μοῦ χαρίσει τήν ἀπάθεια. Αὐτός ὁ Ὁποῖος βλέποντας τόν ἄνθρωπο, πού
ἔπλασε σύμφωνα μέ τήν εἰκόνα Του καί τήν ὁμοίωσή Του, τό πλάσμα τῶν χεριῶν Του, νά ἔχει δελεαστεῖ ἀπό τήν ἀπάτη τοῦ φιδιοῦ, ἐκεῖνον νά ἔχει πέσει στήν παράβαση τῆς ἐντολῆς Του καί νά ἔχει γίνει ὑποχείριος τῆς φθορᾶς καί ὑπόλογος θανάτου, δέν ἄντεξε. Ὁ γεμάτος συμπάθεια δέν μπόρεσε νά ὑπομείνει τή στέρηση ἐκείνου πού
ποθοῦσε, ἀλλά τόν κάλεσε μέ πολλούς τρόπους σέ ἐπιστροφή καί μετάνοια, ἀφοῦ τόν παίδεψε σάν ἀχάριστο δοῦλο, σάν ἄμυαλο καί νήπιο γιό "πολυμερῶς καί πολυτρόπως" καί ἀφοῦ μηχανεύτηκε κάθε μέσο, γιά ν᾽ ἀποτινάξει τή δουλεία πού τόν τυραννοῦσε καί ἔτσι νά ἐπανέλθει στόν Πλάστη του.
Ὅμως ἦταν ἀδύνατη ἡ ἐπιστροφή του, ἀφοῦ μιά γιά πάντα εἶχε καταδουλωθεῖ
στήν ἁμαρτία καί εἶχε συζευχθεῖ θεληματικά μέ τήν ἐπιθυμία τῶν γήινων. Γι᾽ αὐτό ὁ ὑπεράγαθος Κύριος ἀναλαμβάνει τή φύση μας, ἐπειδή εἶδε ὅτι αὐτή εἶχε ἐξασθενήσει.
Βλέποντας δηλαδή τόν ἄνθρωπο νά μή ὑπακούει στό λόγο καί τίς ἐντολές καί τά προστάγματα τῆς σωτηρίας, τί λέει; «Πρέπει νά παιδαγωγήσω μέ ἔργα αὐτόν πού ἔχει ἄγνοια. Πρέπει νά τόν κατευθύνω στίς ἀρετές, γιά νά τίς συνηθίσει καί νά τίς ἐπιτελέσει ὁ ἴδιος. Πρέπει νά μέ δοῦν μέ τά μάτια τους ἀνάμεσά τους, καί ἔτσι νά θεραπεύσω τόν ἄρρωστο. Πρέπει νά κάνω νά ξαναγυρίσει τό πλανημένο πρόβατο καί νά τό ὁδηγήσω στήν ἀρχική του διαμονή, στόν παράδεισο. Πῶς ὅμως θά τό ἐπιστρέψω χωρίς νά μέ βλέπει; Πῶς θά ὁδηγήσω αὐτόν πού δέν βλέπει τά ἴχνη μου;»

Δέσποτα Χριστέ, ο Θεός, ο τοις πάθεσί σου τα πάθη μου θεραπεύσας, και τοις τραυμασί σου τα τραύματά μου ιατρεύσας

 Δέσποτα Χριστέ, ο Θεός, ο τοις πάθεσί σου τα πάθη μου θεραπεύσας, και τοις τραυμασί σου τα τραύματά μου ιατρεύσας, χάρισαί μοι τω πολλά σοι πταίσαντι δάκρυα κατανύξεως. 

  Συγκέρασόν μου το σώμα, από οσμής του ζωοποιού σώματός σου, και γλύκανόν μου τη ψυχήν, τω σω τιμίω αίματι, από της πικρίας, ην με ο αντίδικος επότισεν. 

  Ύψωσόν μου τον νουν προς σε, κάτω ελκυσθέντα, και ανάγαγέ με από του χάσματος της απωλείας. Ότι ούκ έχω μετάνοιαν, ούκ έχω κατάνυξιν, ούκ έσω δάκρυον παρακλητικόν, τα επανάγοντα με τέκνα προς ιδίαν κληρονομίαν.   Εσκότισμαι τον νουν εν τοις βιωτικοίς πάθεσι, και ουκ ισχύω ατενίσαι προς σε εν οδύνη, ου δύναμαι θερμανθήναι τοις δάκρυσι της προς σε αγάπης.

 Αλλά, Δέσποτα Κύριε Ιησού Χριστέ, ο θησαυρός των αγαθών, δώρησαί μοι μετάνοιαν ολόκληρον, και καρδίαν επίπονον εις αναζήτησίν σου. Χάρισαι μοι την χάριν σου, και ανακαίνησον εν εμοί τας μορφάς της σης εικόνος. 

  Κατέλιπόν σε, μη με εγκαταλίπης. Έξελθε εις αναζήτησίν μου, επανάγαγέ με προς την νομήν σου, συναρίθμησόν με τοις προβάτοις της εκλεκτής σου ποίμνης, και διάθρεψόν με συν αυτοίς εκ της χλόης των θείων σου Μυστηρίων.       

Πρεσβείαις της πανάγνου Μητρός σου, και πάντων των Αγίων σου. Αμήν.

«Ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός»

Νυμφίος της Εκκλησίας είναι ο Θεάνθρωπος, ο Θεός που έχρισε την ανθρώπινη φύση με τη Θεότητα, ο Χριστός. Είναι ο μονογενής Υιός του Θεού, ο ομοούσιος με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα. Είναι Εκείνος, που με την ευδοκία του Θεού Πατρός χαμήλωσε τους ουρανούς και κατήλθε προς τον κόσμο.

  Η κάθοδός Του είναι και η ταπείνωση, η κένωσή Του. Αδειάζει λοιπόν ο Θεός κατά τρόπο ακατάληπτο από τη θεϊκή Του δόξα, χωρίς να χάνει τίποτα απ’ αυτό που είναι, για να συναναστραφεί τους ανθρώπους. Όμως ο θεϊκός αυτός έρωτας είναι τόσος, που φθάνει ως τα άκρα. 

Ανεβαίνει ο Θεός στον Σταυρό κι από εκεί κατεβαίνει στον Άδη. Πιο χαμηλά δεν υπάρχει ούτε τόπος ούτε τρόπος για να πάει ο Θεός. Κι εκεί απλώνει τα χέρια Του, ώστε όποιος θέλει να μπορέσει να Τον πιάσει και να τον βγάλει μέσα από τον Άδη, όπως λέει ένας σύγχρονος πατήρ της Εκκλησίας, ο Γέρων Αιμιλιανός ο Σιμωνοπετρίτης. Αυτή είναι η Άκρα Ταπείνωση του Θεού, ο Νυμφώνας του Θεανθρώπου....

Από το βιβλίο: Σπ. Μαρίνη, Ερμηνεύοντας την εικόνα, εκδ. Γρηγόρη, σ.144-145).

Ο Χριστός αναποδογύρισε όσα είχε για σωστά και αληθινά ο αμαρτωλός ο άνθρωπος

Ευλογημένος ο Ἐρχόμενος-Φώτη Κόντογλου

  Ἐκεῖνος πού ἔχει θρόνο τὸν οὐρανὸ καὶ ὑποπόδιο τή γῆ, ὁ γυιὸς τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ Λόγος του ὁ συναΐδιος, σήμερα ταπεινώθηκε καὶ ἦρθε στή Βηθανία ἀπάνω σ’ ἕνα πουλάρι. Καὶ τὰ παιδιὰ τῶν Ἑβραίων τὸν ὑποδεχθήκανε φωνάζοντας: «Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος, ὁ βασιλιὰς τοῦ Ἰσραήλ». Οἱ πολέμαρχοι τοῦ κόσμου, σὰν τελειώνανε τὸν πόλεμο καὶ βάζανε κάτω τοὺς ὀχτροὺς τους, γυρίζανε δοξασμένοι καὶ καθίζανε ἀπάνω σὲ χρυσὰ ἁμάξια γιά νά μποῦνε στήν πολιτεία τους.

Μπροστὰ πηγαίνανε οἱ σάλπιγγες κι οἱ σημαῖες κ’ οἱ ἀντρειωμένοι στρατηγοὶ καὶ πλῆθος στρατιῶτες σκεπασμένοι μὲ σίδερα ἄγρια καὶ βαστώντας φονικὰ ἅρματα γύρω σ’ ἕνα ἁμάξι φορτωμένο μὲ λογῆς-λογῆς ἁρματωσιὲς καὶ σπαθιὰ καὶ κοντάρια παρμένα ἀπὸ τὸ νικημένο ἔθνος.
Ὅλοι οἱ πολεμιστὲς ἤτανε σὰν ἄγρια θηρία σιδεροντυμένα, τὰ κεφάλια τους ἤτανε κλειδωμένα μέσα σὲ φοβερὲς περικεφαλαῖες, τὰ χοντρὰ καὶ μαλλιαρὰ χέρια τους ἤτανε ματωμένα ἀπὸ τὸν πόλεμο, τὰ γερὰ ποδάρια τους περπατούσανε περήφανα καὶ τεντωμένα, σὰν τοῦ λιονταριοῦ πού ξέσκισε μὲ τὰ νύχια του τὸ ζαρκάδι καὶ τανύζεται μὲ μουγκρητὰ καὶ φοβερίζει τὸν κόσμο.
Ὕστερα ἐρχότανε τὸ χρυσὸ τ’ ἁμάξι τοῦ πολέμαρχου, ποὺ καθότανε σ’ ἕνα θρονὶ πλουμισμένο μ’ ἀκριβὰ πετράδια, περήφανος, ἀκατάδεχτος, φοβερός, ποὺ δέν μποροῦσε νά τὸν ἀντικρύσει μάτι δίχως νά χαμηλώσει καὶ βαστοῦσε τὸ τρομερὸ σκῆπτρο του, ποὺ κάθε σάλεμά του ἤτανε προσταγή, δίχως ν’ ἀνοίξει τὰ στόμα του αὐτός πού τὸ κρατοῦσε. Ἄλογα ἀνήμερα, ἤτανε ζεμένα σ’ αὐτὰ τ’ ἁμάξια, μὲ λουριὰ χρυσοκεντημένα μὲ γαϊτάνια καὶ περπατούσανε κι αὐτὰ καμαρωτὰ καὶ περήφανα σὰν τοὺς ἀνθρώπους.
Ἕνα κορίτσι ἔμορφο σὰν νεράιδα, μεταξοντυμένο, βαστοῦσε ἕνα χρυσὸ στεφάνι ἀπάνω ἀπὸ τὸ κεφάλι τοῦ νικητῆ, κι ἄλλα κορίτσια κι ἀγόρια ῥίχνανε λιβάνια κι ἄλλα μυρουδικὰ σὲ κάποια μεγάλα θυμιατήρια ὅμοια μὲ μανουάλια.

Ἀπὸ πίσω ἐρχόντανε οἱ σκλάβοι ἄντρες καὶ γυναῖκες κι ὁποῖοι ἤτανε ἄῤῥωστοι καὶ λαβωμένοι, τοὺς σέρνανε καὶ τοὺς χτυπούσανε οἱ στρατιῶτες. Ὅση δόξα εἴχανε αὐτοί πού πηγαίνανε μπροστά, ἄλλη τόση καταφρόνεση καὶ δυστυχία εἴχανε ὅσοι ἀκολουθούσανε ἀπὸ πίσω. Αὐτοὶ ἤτανε δεμένοι μὲ σκοινιὰ καὶ μ’ ἁλυσίδες, πολλοὶ πιστάγκωνα, κουρελιασμένοι, πληγιασμένοι, κίτρινοι σὰν πεθαμένοι ἀπὸ τὰ μαρτύρια κι ἀπὸ τὴν ἀγρυπνία. Πολλοὶ ἤτανε μισόγυμνοι κ’ οἱ πλάτες τους ἤτανε μελανιασμένες ἀπὸ τὸ βούνευρο. Ἀνάμεσά τους ἤτανε γυναῖκες, παρθένες ντροπιασμένες, κλαμένες μανάδες μὲ ἀθῶα μωρὰ στήν ἀγκαλιὰ τους, γρηές πού βαστούσανε τὰ ἐγγόνια τους ἀπὸ τὸ χέρι, ὅλες κατατρομαγμένες σὰν τὰ ἀρνία πού τὰ πάνε στόν μακελάρη.

Γύρω ὁ κόσμος ἔκανε σὰν τρελλὸς καὶ φώναζε καὶ δόξαζε τὸν νικητή κι ἀπὸ πολλὰ στόματα τρέχανε ἀφροί. Ἀλαλαγμὸς ἔβγαινε σὰν καπνὸς ἀπ’ ὅλη τὴν πολιτεία. Αὐτὴ τὴν παρατάξη τή λέγανε «θρίαμβο». Ἕναν τέτοιον θρίαμβο ἔκανε κι ὁ Χριστὸς σήμερα, ὁ ἄρχοντας τῆς εἰρήνης καὶ τῆς ἀγάπης. Μά, ὅπως τὰ ἄλλαξε ὅλα καὶ τὰ ἔκανε ἀνάποδα ἀπ’ ὅ,τι συνηθίζανε οἱ ἄνθρωποι, ἔτσι κι ὁ θρίαμβος πού ἔκανε, ἤτανε θρίαμβος τῆς φτώχειας καὶ τῆς ταπείνωσης.
Ὁ Ῥωμαῖος ὕπατος ἤτανε καθισμένος ἀπάνω σὲ θρόνο καὶ σὲ χρυσὸ ἁμάξι, μὰ ὁ Χριστὸς ἤτανε καβαλικεμένος ἀπάνω σ’ ἕνα πουλάρι, σ’ ἕνα γαϊδουρόπουλο, πού ’νε τὸ πιὸ ταπεινὸ καὶ καταφρονεμένο ἀνάμεσα στά ζῶα. Κι’ ὁ ἴδιος ἤτανε ταπεινός, πρᾶος, ἥσυχος, φτωχοντυμένος, κατὰ τὴν προφητεία πού ἔλεγε: «Εἴπατε τῇ θυγατρὶ Σιών• Ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἔρχεταί σοι πρᾶος καὶ ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ ὄνον καὶ πῶλον, υἱὸν ὑποζυγίου».

Τὸ χέρι του δέν βαστοῦσε σκῆπτρο, ἀλλὰ βλογοῦσε τὸν κόσμο. Ἀπὸ πόλεμο ἐρχότανε