Δυο χιλιόμετρα νότια της πόλης της Λευκάδας στο χωριό Απόλπαινα, είναι το ερειπωμένο μοναστήρι της Παναγιάς της Οδηγήτριας που χρονολογείται στο πρώτο ή δεύτερο τέταρτο του 15ου αιώνα και αποτελεί ένα από τα παλαιότερα βυζαντινά μνημεία στο νησί. Το καθολικό διατηρείται σε καλύτερη κατάσταση από τα λοιπά εξαρτήματα, ενώ σήμερα γίνονται εργασίες αποκαταστάσης με στόχο την επαναλειτουργία του με παράλληλη επιστροφή των αξιόλογων τοιχογραφιών του, που βρίσκονται στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών.
Η ιστορία του μοναστηριού συνδέεται με την περιπετειώδη ιστορία της βυζαντινής πριγκίπισσας Ελένης Παλαιολογίνας. Το 1446 αναχώρησε από την Πελοπόννησο η δεκαπενταετής πριγκίπισσα Ελένη, μεγαλύτερη κόρη του Δεσπότη του Μορέως, Θωμά Παλαιολόγου, για το Σμεντέρεβο (μεσαιωνική πρωτεύουσα της Σερβίας στις όχθες του Δούναβη) μέσω Ραγούσας, όπου παντρεύτηκε τον γιο του Γεωργίου Μπράνκοβιτς, Λάζαρο.
Η Ελένη Παλαιολογίνα-Μπράνκοβιτς θεωρείται από τις σημαντικότερες βυζαντινές πριγκίπισσες στη μεσαιωνική Σερβία, αφού ανέλαβε και διοικητικό ρόλο μετά τον θάνατο του συζύγου της το 1458. Στην προσπάθεια της τότε να αποσοβήσει τον τουρκικό κίνδυνο, ανακήρυξε δεσπότη της Σερβίας τον γιο του βασιλιά της Βοσνίας Στέφανο Τομάσεβιτς (Stefan Tomasevic) με τον οποίο πάντρεψε την πρώτη κόρη της Ελένη-Μαρία, λίγους μήνες πριν την πτώση του Σμεντέρεβο, με στόχο την ένωση Σερβίας και Βοσνίας. Η πράξη όμως αυτή, επιτάχυνε την πολιορκία του Σμεντέρεβο από τον Μωάμεθ Β΄ το καλοκαίρι του 1459.
.jfif)
Μετά την πτώση του φρουρίου και την παράδοση του κάστρου, πηγαίνει στην Ουγγαρία όπου παραμένει για ένα διάστημα και στη συνέχεια το 1462-1463 μέσω Ραγούσας περνά στην Κέρκυρα για να συναντήσει την μητέρα της και τα αδέλφια της (Ανδρέα, Μανουήλ και Ζωή) που είχαν φτάσει και ζούσαν εκει από το 1460, μετά την πτώση της Πελοποννήσου. Στην Κέρκυρα της κλέβουν το χρυσάφι που κουβαλούσε και στη συνέχεια τον ίδιο χρόνο, η Ελένη φτάνει στη Λευκάδα.
Σκοπός του ταξιδιού της Ελένης Παλαιολογίνας στη Λευκάδα, με τη συνοδεία του χρονικογράφου της Άλωσης και έμπιστου σε αυτήν Γεωργίου Φραντζή, -που παρακολουθεί τα γεγονότα- ήταν ο γάμος της κόρης της Μίλιτσας ή Μηλίτσας με τον δούκα της Λευκάδος, Λεονάρδο Γ΄ Τόκκο.
Στην πορεία τους προς το νησί, κινδύνεψαν από σφοδρή θαλασσοταραχή. Η ευσεβής Ελένη τάχθηκε στην Αγία Μαύρα, προς το νησί της οποίας κατευθυνόταν, να σωθεί και να της φτιάξει ναό. Πράγματι, σώθηκε και με τη βοήθεια του γαμπρού της, διαρρύθμισε σε ορθόδοξο και διακόσμησε περίλαμπρα τον καθολικό ναό της Αγίας Μαύρας στο κάστρο της πόλης.
Η Αγία Μαύρα από το 1331 μ.Χ θεωρείται και τιμάται την 3η Μαίου ως πολιούχος της πόλης της Λευκάδας, η οποία παλιότερα ονομαζόταν και “Αγία Μαύρα”. Ο μεγαλοπρεπής ναός της στο κάστρο, μετά την κατάληψη του νησιού από τους Τούρκους(1479) έγινε τζαμί και στη συνέχεια με την βενέτικη κατοχή ανασυστήθηκε. Καταστράφηκε τελος το 1810, από τους βομβαρδισμούς των Άγγλων καθώς προσπαθούσαν να καταλάβουν το φρούριο από τους Γαλλους.
Η Ελένη έφτασε στη Λευκάδα την ίδια χρονιά που ξεκίνησε ο πρώτος πόλεμος ανάμεσα στους Βενετούς και Οθωμανούς (1463-1479) που με την λήξη του, το 1479 τα Επτάνησα (πλην της Κέρκυρας) καταλήφθηκαν από τους Οθωμανούς και τέλειωσε η περίοδος των Τόκκων.
____________________________________
Η ιστορία αυτή αποτέλεσε έμπνευση για την συγγραφή ενος μυθιστορήματος με πάρα πολλά ιστορικά στοιχεία που καλύπτουν την περίοδο από το 1431, έτος γέννησης της Ελένης Παλαιολογίνας, ώς τα τέλη του 15ου αιώνα, όπου αποτυπώνεται η ζωή και η δράση της στο δεσποτάτο της Σερβίας και στην αυλή του Λεονάρδου Γ΄ Τόκκου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου