Εισβολή κοσμικών στοιχείων στή ζωή τής Εκκλησίας.

Από τό βιβλίο τού π. Ευσεβίου Βίττη, "ΕΠΙΨΑΥΣΕΙΣ ΑΚΡΩ ΔΑΚΤΥΛΩ"

  Από τότε πού ή Εκκλησία έγινε status quo εισρέουν μέσα της αδειάλειπτα κοσμικά στοιχεία. Δεν χρειάζεται νά τά απαριθμήσουμε εδώ όλα. Άν προσπαθήσουμε νά ιδούμε τή ζωή τής Εκκλησίας μας καί τή γνήσια ορθόδοξη πνευματικότητα, δέν θά αργήσουμε νά διαπιστώσουμε πώς όχι λίγα ξένα σώματα βρίσκονται στόν άγιο οργανισμό της.

  Μένει κανείς κατάπληκτος, βλέποντας φεουδαρχικά χαρακτηριστικά ή κατάλοιπα μέσα στήν Εκκλησία. Καί αυτό δέν τό μαρτυρούν μονάχα οι διάφορες διαβαθμίσεις τίτλων καί αξιωμάτων, πού αντανακλούν τή διάθρωση τής κοσμικής εξουσίας, αλλά καί - κυρίως αυτό - τό πνεύμα πού διέπει τίς σχέσεις μέσα σ αυτή.

  Στό σημείο αυτό είναι φανερό πόσο έντονη είναι π.χ. ή απόσταση, πού χωρίζει τόν επίσκοπο (μητροπολίτη) από τούς υφισταμένους του. Παρ όλα τά αρχι - καί πρωτο - καί ό,τι άλλο σχετικό, πού μπορεί νά στολίζουν τούς τίτλους τών κάτω από αυτούς κληρικών, ένα είναι τό γεγονός, ότι δέν είναι ουσιαστικά παρά αφάνταστα υποδεέστεροί τους καί δεμένοι χειροπόδαρα, μάλιστα καί μέ τή βοήθεια τής κρατικής εξουσίας. Κανένας δέν αμφισβητεί τήν ιδαιτερότητα καί τή σημασία τού επισκοπικού αξιώματος στήν εκκλησιολογία μας. ¨Ομως ένα τέτοιο χάσμα μεταξύ επισκοπικού αξιώματος καί τών υπολοίπων κληρικών καί, πολύ περισσότερο, τών λαικών, είναι κάτι πού μόνο σ ένα φέουδο μεσαιωνικό ήταν φανταστό. Τό ότι δέν είναι όλοι ανεξαίρετα οι μητροπολίτες καί επίσκοποι φεουδάρχες καί πραγματικοί δεσπότες, αυτό δυστυχώς δέν καταλύει τό γεγονός.