Tὴν πολιόρκησαν Θρᾶκες, Πέρσες, Μιλήσιοι, Φοίνικες, Σπαρτιάτες, Ἀθηναῖοι, Θηβαῖοι, Μακεδόνες, Γαλάτες, Βιθυνοί, Ρόδιοι, Ἔρουλοι, Ρωμαῖοι.
Ὅμως αὐτό, σταθερό. Ἄκαμπτο καί ἀκατάβλητο. Τό Ἑλληνικό Φρόνημα συνέχισε νά ἀκτινοβολεῖ καί νά ἀντιστέκεται, ὑπό τήν ἄσβεστη ἐπιθυμία τῆς Ἐλευθερίας.
Οὐκ ὀλίγοι ἐπιφανεῖς ἄνδρες σφράγισαν τὴν Ἱστορία τοῦ Βυζαντίου.
Βύζας, Ἀρίστων, Δημάγητος, Θρασύβουλος, Βοσπορίχος, Παυσανίας, Κίμων, Ἀριστείδης καὶ Ἀλκιβιάδης. Πανθοίδας, Ἐπαμεινώνδας καὶ Φωκίων. Φίλιππος, Δημήτριος, Σέλευκος, Κωνσταντῖνος ὁ Μέγας.
Φθινόπωρο τοῦ 323. Τὴν ἔνδοξη χιλιετηρίδα τοῦ Βυζαντίου ἔμελλε ἐντὸς πέντε μόλις ἐτῶν νὰ διαδεχθεῖ ἄλλη μία ὑπερχιλιετηρίδα. Ἡ οἰκουμενική. Ἡ ἐνδοξότερη στὴν παγκόσμια Ἱστορία.
Ἡ Θεμελίωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἢ ὀρθότερα ἡ μετασκευὴ τοῦ Βυζαντίου σὲ Κωνσταντινούπολη, ξεκίνησε τὴν 4η Νοεμβρίου τοῦ 328. Ἰδιαίτερη προσοχὴ ἐδόθη στὴν οἰκοδομὴ τῶν Τειχῶν. Ἐντὸς τῆς Πόλεως κτίστηκαν ἀνάκτορα -τὸ Παλάτιον-, βιβλιοθῆκες, κρῆνες, λουτρῶνες, ναύσταθμος, ἐκκλησίες, διδακτήρια, δύο κτίρια τῆς συγκλήτου, ἀμφιθέατρα, ἱππόδρομος, νοσοκομεῖα, λοχοκομεῖα, βρεφοκομεῖα, πτωχοκομεῖα, ὀρφανοτροφεῖα, γηροκομεῖα, ξενοδοχεῖα καὶ ὄχι μόνον.
Πολιοῦχος καὶ προστάτις τῆς Πόλεως, καθιερώθηκε ἡ Παναγία Θεοτόκος. Εἰς ἀνάμνησιν τῶν Γεννεθλίων, δηλαδὴ τῶν Ἐγκαινίων τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ὁρίστηκε ἡ 11η Μαΐου ἐπίσημος Ἑορτή. Οἱ καθαγιάζοντες τὴν Πόλη, ἅπαντες Ἕλληνες στὸ Γένος καὶ στὴν Γλῶσσα, ἀνέπεμπαν εὐχὲς Ἑλληνοφώνως. Τὸ δὲ ὄνομα τῆς Νέας Πόλεως, ἐξεφωνεῖτο Ἑλληνιστί. Κωνσταντίνου Πόλις καὶ Κωνσταντινούπολις.
Ἡ μετάθεση τῆς Αὐτοκρατορίας ἀπὸ τὴν Ρώμη στὴν Κωνσταντινούπολη ἦταν μόνον ἕνα μέρος ἀπὸ τὴν μεταβολὴ ποὺ εἶχε ὁραματισθεῖ ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος στὸ Κράτος.
Στὸν Περίβολο τῆς Εἰρήνης, ἵδρυσε Ὑπὲρ τοῦ Σκοποῦ μικρὸ ναΐδριο στὸ ὄνομα τῆς Τοῦ Θεοῦ Σοφίας. Στὸ ἴδιο ἀκριβῶς σημεῖο τὸ ὁποῖο θὰ γινόταν παρανάλωμα τοῦ πυρός, ὁ Μέγας Ἰουστινιανὸς ἀνέγειρε τὸν κοσμοβόητο Ναό τῆς Τοῦ Θεοῦ Ἁγίας Σοφίας.
Ὁ Κωνσταντῖνος περιφρούρησε τὴν Ἀξιοπρέπεια τῶν Πολιτῶν. Μερίμνησε γιὰ τὴν νομοθεσία, ἐνίσχυσε τὴν Ἐπιστήμη, προστάτευσε τίς Τέχνες καὶ τὰ Γράμματα. Ἵδρυσε Νομικὲς Σχολές, ἄλλαξε τὸν τρόπο Διοικήσεως τοῦ Στρατοῦ. Κατήργησε τοὺς πραιτωριανούς. Μεταρρύθμισε τὴν αὐλή. Ἄλλαξε τὸν Τρόπο λειτουργίας τοῦ Κράτους.
Ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος στήριξε τὸν μέλλοντα Πολιτισμὸ τῆς Ἀνθρωπότητος σὲ βάσεις Ἑλληνικές.
Τὸ Ἐθνικὸ Ἰδεῶδες, ὑπῆρξε πάντοτε γιὰ τὸν Ἑλληνισμό στοιχεῖο ζωτικότητος καὶ Ἐλπίδος, ἀνώτερο κάθε ἰδιοτροπίας τῆς τύχης. Εἶναι ἡ Ἰδέα πάνω στὴν ὁποῖα ἀκουμπᾶ ἡ Συλλογικὴ Μνήμη.
Τὶ κι ἂν συνέβησαν τόσες μεταβολὲς καὶ παρῆλθαν τόσοι αἰῶνες;
Μετὰ ἀπὸ τόσους αἰῶνες δοκιμασιῶν καὶ ἀθλιοτήτων, ἐν ἔτει 2026, ὁ Παρθενών ὑφίσταται τὰ πάνδεινα. Τὰ ἀνάκτορα τῶν Ἑλλήνων Βασιλέων ἔχουν μετατραπεῖ σὲ σεράγια. Ὁ ἑτεροθαλῆς ἀδελφὸς τοῦ Παρθενῶνος καὶ ἡ ἀρχαιοτάτη Μονή τῆς Χώρας, τὸ πάλαι ποτέ Πατριαρχεῖο- -ποὺ μνημονεύεται ἀπό τὸ 298 μ.Χ., ἔχουν μετατραπεῖ σὲ τζαμί.
Μπορεῖ τὰ δεσποτικὰ καθεστῶτα νὰ καλουπώνουν ἑτερόφωτα ὑποζύγια, νὰ ἐνθαρρύνουν τὶς ἀγενέστερες πλευρὲς τοῦ ἀνθρώπου, νὰ εἶναι σάπια. Μπορεῖ ἡ προδοσία νὰ ἔχει γίνει ἐξάρτηση.
Καὶ ὅμως. Ἡ Ἰδέα ἐξακολουθεῖ νὰ ἀκτινοβολεῖ, ὑπεράνω κάθε σκοτεινῆς πραγματικότητος. Στὸν Ἕλληνα δὲν ταιριάζει ἡ καταστροφή. Ἀψηφᾶ καὶ τὶς πιὸ ἄθλιες προδοσίες καὶ τὶς πιὸ μεγάλες ἀντιξοότητες. Δὲν περιμένει τὴν Λευτεριὰ ἀπὸ ἐκείνους ποῦ συντελοῦν στὴν σκλαβιὰ του. Ἡ Λευτεριὰ φεύγει ὅταν τὴν ζητιανεύεις.
Εἶναι ἀνάγκη ἐπιτακτικὴ νὰ ἀπαντήσουμε στὴν μόνη γλῶσσα ποῦ ἀντιλαμβάνονται, ὑπενθυμίζοντας τὸν Τρόπο.
Ὁ Κόσμος ἔχει ἀνάγκη νὰ ξαναδεῖ τοὺς Ἕλληνες ζωντανούς.
Ἡ Ἑλλάς δὲν ἔχει τελειώσει.
Ἰωάννα Γ. Καραγκιούλογλου
11 Μαΐου 2026
Χαλκογραφία τοῦ Κωνσταντίνου Π. Kαλδή, 47 x 62 ἐκ.
Μουσεῖο Μπενάκη
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου