Η Αγία Μαρίνα μοιάζει να δίνει μια διαφορετική απάντηση. Σε ηλικία μόλις δεκαπέντε ετών αντιστέκεται στον πατέρα της, αρνείται την εξουσία του Ρωμαίου επάρχου, απορρίπτει μια ζωή γεμάτη δύναμη και ασφάλεια και επιλέγει συνειδητά το μαρτύριο. Δεν ενεργεί από φόβο ούτε από αδυναμία. Αναλαμβάνει πλήρως την ευθύνη της επιλογής της, γνωρίζοντας το κόστος. Η παράδοση μάλιστα τη θέλει να συντρίβει τον διάβολο που εμφανίζεται ως δράκοντας, μια εικόνα που φανερώνει εσωτερική ελευθερία, γενναιότητα και ανυποχώρητη δύναμη.
Από αυτή την άποψη η Αγία Μαρίνα βρίσκεται πολύ πιο κοντά σε ορισμένα υπαρξιακά χαρακτηριστικά του νιτσεϊκού Υπερανθρώπου από ό,τι στον τύπο του χριστιανού που ο ίδιος ο Νίτσε περιφρονούσε. Όχι επειδή γίνεται νιτσεϊκή ηρωίδα, αλλά επειδή διαψεύδει την εικόνα του φοβισμένου και παθητικού ανθρώπου. Η πίστη της δεν ακυρώνει την ελευθερία της. Την προϋποθέτει. Η υπακοή της στον Χριστό δεν είναι παραίτηση της βούλησής της, αλλά η πιο ελεύθερη έκφρασή της.
Εδώ όμως βρίσκεται και η μεγάλη διαφορά. Ο Υπεράνθρωπος του Νίτσε αντλεί τη δύναμή του από τον εαυτό του και δημιουργεί μόνος του τις αξίες του. Η Αγία Μαρίνα αντλεί τη δύναμή της από τη Xάρη του Θεού και η ελευθερία της γεννιέται μέσα στη σχέση της με τον Χριστό. Δεν έχουμε ταύτιση δύο ιδανικών, αλλά μια εντυπωσιακή ομοιότητα στην τόλμη, στην υπέρβαση και στην άρνηση κάθε συμβιβασμού, ενώ η πηγή και ο προορισμός αυτής της στάσης είναι τελείως διαφορετικοί.
Ίσως λοιπόν η αδυναμία της νιτσεϊκής κριτικής στον χριστιανισμό να βρίσκεται στο ότι δεν συνάντησε τη ζωντανή εμπειρία της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Δεν γνώρισε τους μεγάλους μάρτυρες, τους Πατέρες της ερήμου, ούτε τους σύγχρονους ασκητές που συνεχίζουν να εμφανίζονται σε κάθε εποχή. Αν τους είχε γνωρίσει, θα δυσκολευόταν να περιγράψει τον χριστιανό ως έναν άνθρωπο που απλώς υποτάσσεται. Θα έβλεπε ανθρώπους που υπερβαίνουν τον φόβο, τη φιλαυτία, τον πόνο και ακόμη και τον θάνατο.
Παράδοξα, αυτό που αναζητούσε ο Νίτσε, έναν άνθρωπο που υπερβαίνει τα κοινά ανθρώπινα μέτρα, η Ορθόδοξη Εκκλησία το γνωρίζει ήδη στο πρόσωπο των Αγίων. Βέβαια, όχι με τη νιτσεϊκή έννοια του Υπερανθρώπου.
Ο άγιος δεν υπερβαίνει τον άνθρωπο επειδή αυτοθεώνεται, αλλά επειδή ενώνεται κατά χάριν με τον Θεό. Ο ηρωισμός του δεν είναι εγωκεντρικός ούτε στηρίζεται στη λατρεία της δύναμης. Είναι καρπός της μετοχής στη Χάρη του Αγίου Πνεύματος, η οποία ανυψώνει τον άνθρωπο πέρα από τα φυσικά του όρια.
Με αυτή την έννοια μόνο, και πάντοτε καταχρηστικά, θα μπορούσε να λεχθεί ότι οι Άγιοι είναι οι αληθινοί «υπεράνθρωποι», επειδή υψώνονται στην ομοιότητα με τον Θεό. Δεν παύουν να είναι άνθρωποι, αλλά γίνονται κατά χάριν μέτοχοι της Θείας Ζωής, αποκαλύπτοντας την αυθεντική κλήση και τον πολύτιμο προορισμό κάθε ανθρώπου.
Στη φωτογραφία η Αγία Μαρίνα στο Ν. Ικόνιο Περάματος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου