ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών» (Μτ 4,17).
Ο Κύριός μας, μετά τη Βάπτισή Του, την οποία γιορτάσαμε πριν από λίγες μέρες, οδηγούμενος, ως άνθρωπος, από το Άγιο Πνεύμα, πήγε στην έρημο για να πειρασθεί από τον διάβολο και αφού εκεί τον κατανίκησε και άκουσε ότι ο Ιωάννης ο Βαπτιστής συνελήφθη από τον Ηρώδη, έφυγε από την Ιουδαία και πήγε στην Γαλιλαία. Κατοίκησε στην Καπερναούμ στα όρια των περιοχών που κατοικούσαν οι φυλές Ζαβουλών και Νεφθαλείμ, και εκεί άρχισε το κήρυγμά του, λέγοντας εκείνο που έλεγε και ο Ιωάννης, «μετανοείτε· ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών», δείχνοντας έτσι ότι ο Πρόδρομος οδηγούσε σε αυτόν.
«Μετανοείτε· ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών»· δηλαδή μετανοείτε διότι πλησίασε η βασιλεία των ουρανών. Με άλλα λόγια η βασιλεία του Θεού έχει έλθει και η στάση που πρέπει να πάρουμε απέναντί της, για να την κάνουμε δική μας, είναι της μετανοίας.
Αλλά τι σημαίνει βασιλεία του Θεού ή βασιλεία των ουρανών;
Ποια είναι η βασιλεία κάποιου κοσμικού, επίγειου βασιλέα; Είναι η δύναμη, η εξουσία που έχει, και την οποία όταν χρειάζεται την ενεργοποιεί. Έτσι και η Βασιλεία του Θεού είναι η δύναμη, η ενέργεια του Θεού, η οποία, καθώς δίδεται ως χάρισμα, συνηθέστερα ονομάζεται χάρη του Θεού. Είναι η χάρη του Χριστού, ο ίδιος ο Χριστός.
Και τι είναι μετάνοια; Το «μετά», ως πρώτο συνθετικό της λέξεως αυτής, έχει την έννοια της αλλαγής. Όπως όταν λέμε μετάθεση ή μετατόπιση εννοούμε αλλαγή θέσεως ή τόπου, έτσι και μετάνοια είναι η αλλαγή του νου, η αλλαγή της νοοτροπίας, η αλλαγή του τρόπου σκέψεως και ζωής.
Αλλά από τι και σε τι να αλλάξει;
Ο αμαρτωλός άνθρωπος πώς συνήθως σκέπτεται; Με βάση τις φτωχές του γνώσεις και την από τα πάθη επηρεασμένη λογική του. Ο μετανοημένος άνθρωπος, χωρίς να παραθεωρεί τις ανθρώπινες γνώσεις και την κοινή λογική, βάζει πάνω από αυτά την πίστη, αυτό που λέει ο Θεός και διδάσκει η Εκκλησία. Έχει νου Χριστού.
Ο αμαρτωλός άνθρωπος συνήθως πού έχει το νου του; Έξω από τον εαυτό του, στα πράγματα του κόσμου τούτου. Και τι σημαίνει μετάνοια; Να συμμαζώνουμε το νου μας μέσα, στη περιοχή της καρδιάς, και με την προσευχή να τον ανεβάζουμε στο Θεό. Να έχουμε την αδιάλειπτη προσευχή, την συνεχή επικοινωνία με το Θεό.